Кіріспе

Шығарылатын дыбысты азайту құрылғысы

Көліктің түтін жүйесінің бөлігі

Тынықтырғыш (солтүстік америкалық және австралиялық ағылшын тілінде) немесе дыбыс жұмсартқыш (британдық ағылшын тілінде) – ішкі жану қозғалтқышының түтінінен шығатын дыбысты азайтуға арналған құрылғы, әсіресе автомобильдің түтін шығару жүйесінің құрамына кіретін дыбыс деңгейін төмендетуге арналған бөлік.

Операция

Тынықтырғыштар көптеген ішкі жанатын қозғалтқыштардың газ шығару жүйесіне орнатылады. Тынықтырғыш – қозғалтқыш тудырған дыбыс қысымының күшін азайтуға арналған акустикалық құрылғы. Тынықтырғыштарда қолданылатын дыбыс азайту техникалары: реактивті тынықтыру, кедергілік тынықтыру, сіңіруші тынықтыру және қабық демпферлеуі. Қозғалтқыштан шығатын ыстық газдың шуын, айналмалы шыны талшықтан жасалған изоляциямен және/немесе қарсы дыбыс толқындары бір-бірін жоятын, бұзылушы интерференция тудыратын, гармониялық түрде реттелген резонанстық камералармен қапталған бірнеше өткелдер мен камералар арқылы басуға болады. Ішкі жанатын қозғалтқыш жұмыс істегенде, газ шығару құбырлары мен тынықтырғыш арқылы шығатын газдың айқын импульстары пайда болады. Мысалы, төрт цилиндрлі қозғалтқыш әрбір жұмыс циклында төрт жоғары қысым импульсін, ал алты цилиндрлі қозғалтқыш алты жоғары қысым импульсін шығарады, және т.с.с. Жоғары кері қысым азот оксидтерінің (NOx) шығарындыларын да азайтады. Газ шығару құбырлары мен тынықтырғыш, тыныс алуды жеңілдету үшін жеткілікті үлкен, ал газ ағынын жасау үшін жеткілікті кішкентай болуы керек. Кейбір қосымша тынықтырғыштар, аз кері қысым арқасында қозғалтқыш қуатын арттырады және/немесе жанармай тұтынуды азайтады деп мәлімдейді. Бұл әдетте шуды азайтудың төмендеуімен (яғни шудың көбеюімен) байланысты. Тынықтырғыштың артық өтімділігі қозғалтқыш қуатын арттыруы мүмкін, бірақ тынықтырғыш өтімділігінің артығышалығы қосымша пайда бермейді және одан да қымбатқа түсіп, шулы болуы мүмкін. Автомобильдің бастапқы газ шығару жүйесін өзгертудің заңдылығы юрисдикцияға байланысты өзгереді; көптеген дамыған елдерде, мысалы, АҚШ, Канада және Австралияда, мұндай өзгерістер қатаң реттеледі немесе толығымен тыйым салынған.