Кіріспе

Көбейту мүшелері мен зәр шығару жүйесінің ағзалар жиынтығы

Зәр-жыныс жүйесі, немесе урогенитальды жүйе – көбейту жүйесі мен зәр шығару жүйесінің мүшелері. Бұл жүйелер бір-біріне жақын орналасуы, ортақ эмбриологиялық тегі және еркектерде зәр шығару арнасы сияқты ортақ жолдарды пайдалануы себепті біріктірілген. Сондай-ақ, олардың жақын орналасуына байланысты, бұл жүйелер кейде бірге зерттеледі (суретке түсіріледі). "Урогениталь аппараты" термині Nomina Anatomica (спланкнология) еңбегінде қолданылған, бірақ қазіргі Terminologia Anatomica-да қолданылмайды.

Даму

Зәр шығару және көбелек мүшелері аралық мезодермадан дамиды. Ересек организмнің тұрақты мүшелерінен бұрын, таза эмбрионалық құрылымдар жиынтығы пайда болады, олардың көпшілігі, өзектерден басқа, ұрықтың дамуының соңына дейін толығымен жоғалады. Бұл эмбрионалық құрылымдар екі жақта орналасқан: бүйректің пронефросы, мезонефросы және метанефросы, сондай-ақ жыныс мүшелерінің Вольф және Мюллер өзектері. Пронефрос өте ерте жоғалады; мезонефростың құрылымдық элементтері көбінесе дегенерацияға ұшырайды, бірақ олардың орнында жыныс безі дамиды, оған Вольф өзекі еркектерде, ал Мюллер өзекі әйелдерде жалғасады. Мезонефростың кейбір түтікшелері тұрақты бүйректің құрамына кіреді.

Аурулар

Ұрық-жігіт жүйесінің бұзылыстары, ешқандай белгісі жоқтан бастап, түрлі белгілер мен симптомдармен көрінетін ауруларды қамтиды. Мұндай бұзылыстардың себептері туа біткен аномалиялар, жұқпалы аурулар, жарақаттар немесе екінші рет несеп жолдарының құрылысына әсер ететін жағдайлар болуы мүмкін. Патогендер организмге ену үшін Ұрық-жігіт жүйесін жабатын шырышты қабықтар арқылы өтуі мүмкін.