Кіріспе
Голливелл (Welsh: Holywell; Treffynnon) – Уэльстің Флинтшир графтығындағы нарық қаласы және қауымдастық. Ол Ди өзенінің құйылатын жерінің батысында орналасқан. Қауымдастыққа Гринфилд кіреді. 2011 жылы оның халқы 8886 адамды құрады.
Holywell ('/h//ɒ//l//i//w//ɛ//l/ HOLLeewel; Treffynnon) is a market town and community in Flintshire, Wales. It lies to the west of the estuary of the River Dee. The community includes Greenfield. In 2011 it had a population of 8886.
Этимология
Holywell атауының мағынасы тікелей "қасиетті + құдық" дегенді білдіреді, бұл қалада орналасқан Сент Уайнфрид құдығына сілтеме жасайды. Сол сияқты, оның уэльс тіліндегі атауы – Трефффиннон, "тре" ("қала") және "фффиннон" ("құдық") сөздерінен құралған, яғни "құдық қаласы" деген мағынаны береді.
Тарих
Холивелл базарлы қаласы шіркеумен қоршалған қасиетті құдық – Сент Уайнфрид құдығымен танымал. Бұл орын шамамен 660 жылдан бері христиан қажыналарының тоғысқан жері болып келген, ол киелі Вайнфридке арналған, ол туралы аңыз бойынша, оған шабуыл жасауға тырысқан Караджогтың басын кескен. Бұл құдық Уэльстің жеті кереметінің бірі және қала өзін Уэльстің Лурдесі деп жариялайды. Әлемнің түкпір-түкпірінен келген көптеген қажылар Холивелл мен құдыққа баруды жалғастыруда. 18 ғасырдан бастап қала қорғасын өндіру және мақта тоқыма өнеркәсібінің өсуімен дамыды. Қаланың үстіндегі таулардан үздіксіз және тұрақты температурада ағатын су көзі құдыққа сумен қамтамасыз етіп қана қоймай, Гринфилд аңғарындағы көптеген фабрикаларды да қуатпен жабдықтады. Қорғасын мен мақтадан өзге, мыс өндірісі де маңызды рөл атқарды. Англсиден келген заңгер Томас Уильямс Гринфилд аңғарында мыс өңдеу заводтары мен қорыту пештерін салды, мысты Англсиден Сент-Хеленске, содан кейін Гринфилд аңғарына тасыды, онда одан манила (мыс білезіктер), нептун (теңіз суын буландырып тұз алуға арналған үлкен, жалпақ ыдыстар) және мыс қаптама сияқты өнімдер жасалды. Мыс қаптама Кариб теңізінің жылы суларында сауда жасаған ағаш кемелердің корпустарын жабу үшін қолданылды, соның нәтижесінде «мыспен қапталған инвестиция» деген тіркес пайда болды. Бұл қаптама сондай-ақ Корольдік теңіз күштерінің кемелерінде де қолданылды және Нельсонның жеңістеріне үлкен үлес қосты. HMS Victory кемесінен алынған екі мыс пластина Гринфилд Валли мұражай паркінде сақталуда. Осы өнеркәсіптерден түскен табыс қаланың дамуына ықпал етті. Холивелл қалалық әкімшілігі 1896 жылы салынды. Сент-Джеймс шіркеуі II* санаттағы ескертулі ғимарат, ал Гринфилдтегі Киелі Үштік шіркеуі II санаттағы ескертулі ғимарат болып табылады. Қалаға сондай-ақ 2008 жылы киеленген Роуз-Хиллдегі қазіргі заманғы Санкт-Петер шіркеуі де қызмет етеді.
Темір жолдар
Гринфилдтегі Холиуэлл Жаңғағы темір жол станциясы Солтүстік Уэльс жағалау жолында орналасқан. Станция 1966 жылы жабылды, қазір пойыздар станцияның қалдықтарынан жылдам өтеді. Фрэнсис Томпсон Честер және Холихед темір жолы үшін (1848) салған станция ғимараты II дәрежелі ескертулер тізіміне енген. Станцияны қайта ашу жөніндегі науқан жүріп жатыр. Холиуэлл қалалық станциясы, Холиуэлл Жаңғағынан тік көтерілетін LNWR тармағының басында 1912 жылы ашылып, 1957 жылы толығымен жабылды.
География
Холиуэлл төрт ерекше аймаққа бөлінеді: Пен-и-Майс, Странд, Холвей және қала орталығы. Қаланың батыс жағында орналасқан Холвей – Холиуэллдің ең ірі тұрғын аймағы. Гринфилд ауылы қаланың солтүстік-шығысында, B5121 тас жолында жатыр. Холиуэлл аймағына кіретін ауылдар: Багилт, Бринфорд, Кармел, Горседд, Халкин, Холвей, Ликсвм, Ллок, Мостин, Пантасаф, Пентре Халкин, Рхес-и-Кей, Трелавинд, Уитфорд және Искеифиог. Бұдан өзге, осы аймақта таралған кішкентай елді мекендер де бар. Олардың бәрі Холиуэллдің алты мильдік радиусы ішінде орналасқан. Бұл ауылдардың бәрі Холиуэллмен үнемі автобус қатынасында.
Қауымдастық
Қала орталығы көптеген шағын кәсіпорындар мен ұлттық дүкендерге ие, олар қала тұрғындарының ғана емес, сонымен қатар қаланың табиғи ықпам аймағындағы айналасындағы ауылдардың да сауда қажеттіліктерін қамтамасыз етеді. Тарихи базар қаласының бір бөлігі ескеру аймағы деп белгіленген. Қалада 500-ден астам оқушысы бар орта мектеп, демалыс орталығы және төрт бастауыш мектеп бар. Холиуэллде Холиуэлл Таун деген жергілікті футбол командасы бар, ол Уэльс футболының екінші лигасы – Cymru North лигасында ойнайды. Ескі шағын аурухана Pen y Maes орналасқан жерде жабылғанға дейін жұмыс істеді. 2008 жылдың наурыз айында Holywell Community Hospital деп аталатын жаңа нысан ашылды. Холиуэллде қаланың атын алып жүрген крикет командасы болмаса да, аймақтың көптеген жас және ересек крикетшілері жақын маңдағы Кармель және округтік крикет клубында ойнайды, ал олардың алаңы Холиуэллден шалғайдағы Кармель және Ллок ауылдары арасында орналасқан. 2007 жылы жергілікті тұрғындар тобы қаланың барлық тарихи және діни орындарын байланыстыратын "St Beuno's Circular Walk" айналма жолын ұсынды.