Кіріспе

Уэльстегі қала және округ Суонси (Swansea; Абертау) – жағалаудағы қала және Уэльстің екінші ірі қаласы. Ол ресми түрде Суонси қаласы және округі деп аталатын бас аймақты құрайды. Қала Ұлыбританиядағы жиырма бесінші ірі қала. Оңтүстік-батыс Уэльстегі Суонси шығанағында орналасқан, бас аймағы Гоуэр түбегін қамтиды, ол Суонси шығанағы аймағының, Гламморган тарихи округінің және Гвир ежелгі Уэльс комотының бөлігі. Бас аймақ Уэльстегі халық саны бойынша екінші орында, 2020 жылы халық саны шамамен 246 563 адамды құрады. Суонси, Нейт және Порт-Талбот бірге Суонси қалалық аймағын құрайды, 2011 жылы оның халқы 300 352 адамды құрады. Сондай-ақ ол Суонси шығанағы қалалық аймағының бір бөлігі. 19 ғасырдағы өнеркәсіптік өркендеу кезеңінде Суонси мыс қорыту өнеркәсібінің маңызды орталығы болды, сондықтан «Копперполис» деген лақап атын алды.

Ежелгі тарих

Суонсидің айналасындағы аймақтың палеолитке дейінгі ерекше археологиялық тарихы бар. Гоуэр түбегіндегі Лонг-Холл үңгірінде табылған заттар Ұлыбританиядағы ең алғашқы заманауи адамдарға жатқызылды, ал дәл сол аймақта Батыс Еуропадағы ең көне салтанатты жерлеу орыны да орналасқан. Ол 1823 жылы Павиландта табылып, шамамен 22 000 жыл б.з.д. мерзіміне жатқызылды. Аймақта қола және темір дәуіріне қатысты көптеген археологиялық орындар бар, мысалы, Силлибиондағы қорым және Чиль Ифордағы төбешік бекінісі. Гоуэр түбегінде римдік вилланың қиратындары да сақталған.

Ортағасырлық Суонси

Суонсиге айналатын аймақ ежелгі заманда Кантреф Эгиног деп аталатын. Ол Гвирдің (Гуирдің) cwmwd (коммота) шығыс шетінде, Истрад Тайвидің ең шығыс кантрефінде орналасқан. Бұл аймақ құнды жерімен ерекшеленді және ертедегі Уэльс патшалықтары оны қатты таласты. Викингтер дәуірінде Тау өзенінің сағасы сауда орталығы болды, ал сауда бекеті 9-11 ғасырлар аралығында құрылған болуы мүмкін. Қоныс Уэльске Норман шапқыншылығына дейін Уэльстің бақылауында болды, онда Iestyn ap Gwrgant елді мекенді Гоуэрдің жаңа иелігінің бөлігі ретінде 1100-ші жылдардың басында Уорвиктің 1-ші графы Генри де Бомонтқа берді. Лорд иелігіне Суонси шығанағындағы Тау өзеніне дейінгі жерлер, Таудан тыс жердегі Килвидің қонысы және түбегінің өзі кірді. Келесі жылдары Генрих шамамен 1106 жылы Суонси қамалын салып, 1140 жылы Суонси, Суэни және Свенши деген атаулар бар монеталар шығарды. Суонси Лорд иелігінің басты қаласы болып тағайындалды және 1158 мен 1184 жылдар аралығында Уорвиктің 3-ші графы Уильям де Ньюбургтен алғашқы қалалық жарғысын алды. Бұл жарғыда ағылшын тіліндегі Sweynesse есіміне ең алғашқы сілтеме бар, ол қала мәртебесін берді және қала тұрғындарына (бургерлер деп аталады) аймақты дамытуға қатысты белгілі бір құқықтар берді. 1215 жылы король Джон екінші жарғы берді, онда бұл атау Sweyneshe ретінде келтірілген. Осы кезеңнен қалған деп есептелетін қала мөрі қаланың атын Sweyse деп көрсетеді. 1304 жылы тағы бір жарғы берілді.

Өнеркәсіптік революция

1700-жылдардың басында 1800-жылдардың соңына дейін Суонси әлемдегі мыс қорытудың жетекші аймағы болды. Тау өзенінің бойындағы көптеген қорыту орындары Корнуолл мен Девоннан, сондай-ақ Солтүстік және Оңтүстік Америкадан, Африкадан және Австралиядан мыс және басқа металл кендерін қабылдады. Өнеркәсіп 1800-жылдардың соңында күрт төмендеді, қазір ешбір қорыту зауыты жұмыс істемейді. Суонси порты бастапқыда шарап, тері, жүн, мата, ал кейіннен көмірмен сауда жасады. Суонсидегі алғашқы мыс қорыту зауыты 1717 жылы салынды, одан кейін көптеген зауыттар ашылды. Қорыту ісі басталғаннан кейін, қорыту орындары әлемнің түкпір-түкпірінен жоғары сапалы кен мен кен концентраттарын қабылдай бастады. Солтүстік-шығыс Гоуэрден Клайн мен Ллангифелахқа дейінгі сұранысты қанағаттандыру үшін көбірек көмір шахталары ашылды. 1850 жылдары Суонсиде 600-дан астам пеш және Уэльс көмірін тасымалдайтын, сондай-ақ әлемнің түкпір-түкпірінен металл кенін әкелетін 500 мұхит кемесінен тұратын флот болды. Сол кезде АҚШ-та өндірілген мыс матының көп бөлігі Суонсиге тазарту үшін жіберілді. Сондай-ақ, мырыш, қалайы және басқа да металдар өңделді. Жақын маңдағы зауыттар қалайыдан және керамикадан бұйымдар жасады. Суонси қорыту орындары күрделі кендерден алтын мен күміс алуда ерекше шеберлік танытты, 1800 жылдары АҚШ-тан, мысалы, 1850 жылдары Аризонадан және 1860 жылдары Колорадодан кен концентраттарын алды. Қала 18-19 ғасырларда қарқынды дамып, «Коперполис» атанды. Суонсидегі мыс қорыту 1800 жылдардың соңында бірнеше себептерге байланысты төмендеді. Корнуоллдағы мыс кенін өндіру азайды. Мыс бағасы 1860 жылы 112 фунт стерлингтен 1890 жылдары 35 фунтқа дейін түсті. 1900 жылдардың басында кен өндіру Солтүстік және Оңтүстік Америкадағы төмен сапалы мыс кен орындарына көшті, ал төмен сапалы кенді Суонсиге тасымалдау мүмкін болмады. 1969 жылы Суонсиге принц Чарльздың Уэльс принці ретінде тағайындалуын атап өту үшін қала мәртебесі берілді. Принц бұл туралы 1969 жылдың 3 шілдесінде Уэльске сапары барысында жариялады. Суонси 1982 жылы Лорд-мэр болу құқығын алды. Қала орталығында қалашық, Марина, Глинн Вивиан өнер галереясы, Суонси мұражайы, Дилан Томас орталығы, Қоршаған орта орталығы және Уэльстегі ең ірі жабық базар орналасқан. Ол 1978 жылы ашылған Квадрант сауда орталығына және 1982 жылы ашылған Сент-Дэвид орталығына жанында орналасқан. Басқа да маңызды заманауи ғимараттардың қатарында 1970 жылы салынған BT мұнарасы (бұрынғы GPO мұнарасы), 1976 жылы ашылған Александра үйі және 1982 жылдың шілдесінде ашылған округтік зал бар. Суонси демалыс орталығы 1977 жылы ашылды; ол кең ауқымды жөндеуден өтіп, бастапқы құрылымның элементтерін сақтап, 2008 жылдың наурыз айында қайта ашылды.

Басқару

"Свонси қаласы мен округі" жергілікті әкімшілік аймағы солтүстікте Кармартеншир және шығыста Нейт Порт Талбот бірлік әкімшіліктерімен шектеседі. Свонси қалалық бөлімшесі қала шегіндегі барлық қалалық аумақтарды қамтиды, халқы 179 485 адамды құрайды және бірлік әкімшілігінен әлдеқайда кішідір. Жергілікті әкімшілік аймағының көлемі Уэльстің аумағының шамамен 2% құрайды. Оған көптеген ашық далалық жерлер және орталық қалалық және қала маңы аймақтары кіреді.

Жергілікті билік

1887 жылы Суонси Тау өзенінің сағасында орналасқан, Гламорган графтығындағы қалашық болды. Бороның шекарасы үш рет кеңейтілді: алғаш рет 1835 жылы Мористон, Сент-Томас, Ландор, Сент-Джон-жукста-Суонси және Ллансамлет прихотының бір бөлігі қосылды, содан кейін 1889 жылы Квмбврла және Тревидфа аймақтары енгізілді, ал 1918 жылы боро кеңейтіліп, Суонсидің ежелгі прихотының толық бөлігі, Ллангифелах прихотының оңтүстік бөлігі, Ллансамлет прихотының барлық бөлігі, Ойстермут қалалық округі және Брайнау прихоты кірді. 1889 жылы Суонси округтік мәртебеге ие болды және 1969 жылы қала мәртебесі берілді, ол 1974 жылы боро мен Гоуэр ауылдық округінің бірігуінен құрылған Суонси ауданына мұрагерлік етті. 1996 жылы Суонси бұрынғы Ллиу аңғары округінің бір бөлігі қосылған 22 бірлік әкімшіліктің бірі болды. Жаңа әкімшілік «Суонси қаласы және округі» (Dinas a Sir Abertawe) деп аталды. Суонси бір кезде Лейборист партиясының берік бекінісі болды, ол 2004 жылға дейін 24 жыл бойы кеңестің толық бақылауында болды. Либерал-демократтар 2004 жылғы жергілікті сайлауда Суонси кеңесін басқарған әкімшіліктің ең ірі тобы болды, бірақ 2012 жылғы кеңес сайлауында кеңес қайтадан Лейборист партиясының бақылауына көшті. 2009/2010 жылдары Суонси қаласының Лорд-мэрі кеңесші Алан Ллойд болды, ал 2010/2011 жылдары Ричард Льюис Лорд-мэр болды. Лорд-мэр әр жылдың мамыр айында ауысады.

География

Суонси төрт физикалық аймаққа бөлінуі мүмкін. Геологиясы күрделі, алуан түрлі пейзаждарды қамтамасыз етеді. Гоуэр түбегі Ұлыбританияда ерекше табиғи сұлулық аймағы (AONB) деп танылған алғашқы аймақ болды. Оңтүстік-шығыс бұрышын қоспағанда, Гоуэр түбегінің барлық бөлігі AONB құрамына кіреді. Аймақ Wales in Bloom жүлдесіне тұрақты түрде қатысып келеді. Солтүстікке қарай Ллив жоталары орналасқан, олар негізінен ашық далалық жерлер, Қара таулар тізбегінің етегіне дейін созылады. Шығыс жағында Суонси шығанағының жағалау аймағы жатыр. Ортасынан оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай Суонси қаласының орталығынан Горсейнон және Понтардула қалаларына дейін созылатын қалалық және қала маңы аймағы бар. Суонсидің ең көп халқы тұратын аймақтары – Морристон, Скетти және қала орталығы. Басты урбанизацияланған аймақ қала орталығынан солтүстікке, оңтүстікке және батысқа қарай; Суонси шығанағының жағалауымен Мэмблске дейін; Суонси алқабынан Ландор және Морристон арқылы Клайдхке дейін; Таунхилл және Мейхиллден Квмбврла, Пенлан, Требоет және Ффорестфахқа дейін; Апландс, Скетти, Киллейден Данвантқа дейін; және өзеннің шығысында Сент-Томас, Бонимен, Лансамлет және Бирчгроувқа дейін созылады. Екінші урбанизацияланған аймақ Говертон, Горсейнон және Лугор үшбұрышында, сондай-ақ Пенллергер және Понтардула қалаларында шоғырланған. Суонсидің үштен екі бөлігі шамамен жағалауда орналасқан – Лохор сағасы, Суонси шығанағы және Бристоль каналы. Гоуэр түбегінің геологиясы оңтүстік жиегіндегі карбон кезеңінің әктас жартастарынан (Мэмблзден Вормс-Хедке дейін) және солтүстікке қарай Лохор сағасының тұзды батпақтары мен құмды жүйелерінен басталады. Жарым аралдың шығыс, оңтүстік және батыс жағалауларында көптеген құмды жағажайлар бар, олардың кейбіреуі кең, ал кейбіреуі кішкентай, тік жартастармен бөлінген. Оңтүстік Уэльс көмір кені Суонси аймағында жағалауға жетеді. Бұл Суонси қаласының және Мористон сияқты жақын жердегі басқа қалалардың дамуына үлкен әсер етті. Ішкі аймақ кең далалық жайылымдармен жабылған, құмтасты жоталармен, соның ішінде әйгілі Кефн Бринмен. Дәстүрлі ауыл шаруашылығы ландшафты қабырғалармен, таспен қапталған жартастармен және тік қоршаулармен сипатталатын егістіктердің мозаикасынан тұрады. Жарым аралды кесіп өтетін аңғарлар бай жапырақты орманмен толы. Суонсидің көп бөлігі төбелі, ал негізгі жоталық аймақ Маур округінде орналасқан. Орталық бөлімдегі биіктік диапазоны: Килви Хилл, Таунхилл және Ллвинмаур Суонсидің орталығын солтүстік қала маңынан бөліп тұрады. Кефн Брин – Гоуэр түбегінің тірегі. Россили, Хардингс және Ланмадок төбелерінің биіктігі жоғары. Ең биік нүкте – Пенлле'р Кастель, ол Кармартенширдің солтүстік шекарасында орналасқан.

Климат

Суонсидің қоңыржай мұхиттық климаты (Cfb) бар. Жағалау аймағының бір бөлігі болғандықтан, ол ішкі аймақтарға қарағанда жұмсақ климатқа ие. Суонси Атлантика мұхитынан жаңбырлы желдердің әсеріне ұшырайды, бұл жазғы температураны да төмендетеді.

Демография

1804 жылдан 1920 жылға дейін Суонсиде халық саны үздірілмей өсті. 1930-1940 жылдар шамалы төмендеу кезеңі болды. 1950-1960 жылдары халық саны өсіп, 1970 жылдары азайды. 1980 жылдары халық саны қайта өсті, бірақ 1990 жылдары тағы да азайды. 21 ғасырда Суонсиде халық санының аз ғана өсуі байқалуда; 2007 жылы жергілікті билік аймағындағы халық саны 228 100 адамды құрады. Дегенмен, 2021 жылғы халық санауы бойынша, бұл өсім үрдісі өте сәл өзгерді, халық саны 0,2% төмендеді. Халықтың шамамен 82% Уэльсте, ал 13% Англияда туған; 13,4% -ы уэльс тілінде сөйлейді. Суонсинің біртұтас әкімшілік шекараларындағы құрылыс аймағының 2011 жылғы халқы шамамен 179 485 адамды құрады, ал кеңестің халқы 238 700 адамды құрады. Біртұтас әкімшілік құрамына кіретін басқа құрылыс аймақтары Горсейнон және Понтардуледе орналасқан. 2011 жылы Горсейнон құрылыс аймағында 20 581 адам, ал Понтардуледе 9 073 адам тұрды. Суонси шығанағының көп бөлігін қамтитын кеңірек қалалық аймақтың халқы 300 352 адамды құрайды, бұл Уэльстегі үшінші ең ірі қалалық аймақ және Ұлыбританиядағы 27-ші ең ірі қалалық аймақ. 218 000-нан астам адам ақ нәсілді; 1 106-ы аралас нәсілді; 2 215-і азиялық, олардың көп бөлігі Бангладештен (1 015); 300-і қара нәсілді; ал 1 195-і басқа этникалық топтарға жатады. Ұлттық статистика қызметінің 2010 жылғы орталық халық санауы бойынша Суонси қаласы мен округінің халқы 232 500 адамды құрайды.

Дін

2001 жылы жергілікті билік аймағындағы 158 457 адам (71%) өз дінін христиандық деп атады, 44 286 адам (20%) дінсіз, 16 800 адам (7,5%) дінін көрсетпеді, ал 2167 адам мұсылман. Басқа діндердің шағын қауымдастықтары бар, олардың әрқайсысы жалпы халықтың 1 пайызынан кемді құрайды. Суонси, жалпы Уэльс сияқты, көптеген конформист емес діни қайта жандануды көрді. 1904 жылы Суонсидің сыртындағы Лугор (Ллучвр) қаласынан шыққан Эван Робертс әлемдегі ең үлкен протестанттық діни қайта жанданудың бірі деп саналатын қозғалыстың жетекшісі болды. Бірнеше айдың ішінде шамамен 100 000 адам дінге өтті. Бұл қайта жандану Уэльс қоғамына терең әсер етті. Суонсиді Суонси және Гоуэр методистік округі басқарады. Эбенезер баптистік шіркеуі 1875 жылдың қарашасында Скиннер көшесіндегі Табернакл шіркеуінің іргетасы қаланған кезде құрылды. Бірінші пастор, пастор Дж. Д. Джонс, 1876 жылдың ақпанында шақырылды және жаңа ғимарат сол жылдың шілдесінде ашылды. 1911 жылға дейін шіркеуде бірнеше пасторлар қызмет етті, содан кейін пастор Р. Дж. Уиллоуби келді. Шіркеуде Harrison & Harrison компаниясының органы бар. Норвегия шіркеуі қаланың доктар аймағындағы II санаттағы ескерткіш болып табылады. Шіркеу ғимараты бастапқыда Ньюпорт доктарында орналасқан. Ғимараттың батыс жағында теңізшілерге арналған миссия, ал шығыс жағында бір готикалық шіркеу орналасқан. Ол бастапқыда Ұлыбританияға келген норвегиялық теңізшілердің ғибадат ету орны ретінде салынған. 1910 жылы ол Суонсиге, Таве өзенінің бойындағы Sainsbury супермаркетінің қарамағысындағы жерге көшірілді. Қалада Уэльстің мұсылман халқының 10% тұрады; Суонсидің мұсылман қауымы бұрынғы Сент-Эндрюс Біріккен реформаланған шіркеуі орнында жаңа орталық мешіт пен қоғамдық орталық ашу үшін қаражат жинап жатыр. Бұл Сент-Хеленс жолындағы қазіргі орталық мешіттің орнына салынады және басқа үш мешітке (Суонси университетінің мешіті, Хафод мешіті, Имам Хой мешіті) қосымша болады. Суонсиде буддизм Dharmavajra Kadampa буддистік орталығы, Pulpung Changchub Dargyeling (Kagyu дәстүрі) және халықаралық Dzogchen қауымдастығының (Nyingma дәстүрі) филиалы арқылы ұсынылған. Суонси синагогасы мен Ехоба куәгерлерінің Патшалық залы Үстірлік аймақта орналасқан. 2011 жылғы санақта Суонсиде 160 адам еврей екені анықталды. Төмендегі кесте Суонсиде тұратын тұрғындардың 2001, 2011 және 2021 жылғы санақтар бойынша діни сәйкестігін көрсетеді.

Дін 2001 2011 2021
Сан % Сан % Сан %
Дінсіз 44,286 19.8 81,219 34.4 112,687 47.3
Христиан 158,457 71.0 131,451 51.0 98,492 41.3
Дінін көрсетпеген 16,800 7.5 17,823 7.5 15,985 6.7
Мұсылман 2,167 1.0 5,415 2.3 7,694 3.2
Басқа дін 447 0.2 1,042 0.4 1,175 0.5
Индуизм 282 0.1 780 0.3 1,010 0.4
Буддизм 539 0.2 856 0.4 942 0.4
Сикх 153 0.1 278 0.1 346 0.1
Яһуди 170 0.1 159 0.1 159 0.1
Барлығы 223,301 100.00% 239,023 100.00% 238,491 100.0%

Ұлты

Этностық топЖыл (жергілікті билік шегінде)1991200120112021Сан%Сан%Сан%Сан%Ақ тұлға: Барлығы178,63998.2%218,49597.8%224,69794%218,05291.4%Ақ тұлға: Британдық––213,73695.7%218,65591.4%208,70387.5%Ақ тұлға: Ирландиялық––1,2901,1011,1110.5%Ақ тұлға: Цыған немесе Ирландиялық көшпенділер––––85930.0%Ақ тұлға: Рома1170.0%Ақ тұлға: Басқа––3,4694,8568,0283.4%Азиялық немесе Британдық азиялық: Барлығы2,2321.2%2,8401.3%7,8033.2%10,4514.4%Азиялық немесе Британдық азиялық: Үнділік4095441,4772,1720.9%Азиялық немесе Британдық азиялық: Пәкістандық1683225919540.4%Азиялық немесе Британдық азиялық: Бангладештік7621,0151,9442,8651.2%Азиялық немесе Британдық азиялық: Қытайлық4716252,0521,9320.8%Азиялық немесе Британдық азиялық: Басқа азиялық4223341,7392,5281.1%Қара немесе Британдық қара: Барлығы3280.2%2900.1%1,9830.8%2,7971.1%Қара немесе Британдық қара: Африкалық1251921,7072,2270.9%Қара немесе Британдық қара: Карибтік77771722350.1%Қара немесе Британдық қара: Басқа қара126211043350.1%Аралас немесе Британдық аралас: Барлығы––1,1060.5%2,1600.9%3,8081.6%Аралас: Ақ және Карибтік қара––2385486690.3%Аралас: Ақ және Африкалық қара––1012806740.3%Аралас: Ақ және Азиялық––4277811,2850.5%Аралас: Басқа аралас––3405511,1800.5%Басқа: Барлығы7070.4%5700.3%2,3801%3,3831.5%Басқа: Араб––––1,6941,5780.7%Басқа: Кез келген басқа этностық топ7070.4%5700.3%6861,8050.8%Барлығы181,906100%223,301100%239,023100%238,491100%

Мәдениет

Оңтүстік Уэльстің Корольдік институты 1835 жылы Суонси әдеби және философиялық қоғамы болып құрылған.

Сахналық өнер

Қала орталығындағы Grand Theatre – 1997 жылы құрылғанының жүз жылдығын тойлаған Виктория дәуіріне тән театр, оның сыйымдылығы мыңнан астам адамды құрайды. Ол атақты опера әншісі Аделина Патти арқылы ашылды және 1983 жылдан 1987 жылға дейін қайта жаңартылды. Жылдық бағдарлама пантомима мен драмадан бастап опера мен балетке дейін алуан түрлі. Fluellen Theatre Company – Суонсиде орналасқан кәсіби театр ұжымы, олар Grand Theatre және Дилан Томас орталығында өнер көрсетеді. Университет кампусындағы Талиесин ғимаратында 1984 жылы ашылған театр бар. Басқа театрлардың қатарында Дилан Томас театры (бұрынғы Кішкентай театр) жағалаудағы маринаға жақын орналасқан, сондай-ақ Горсейнонның жанындағы Пенирхеол демалыс орталығында да бір театр бар. Жазда Ойстермут сарайында Шекспирдің пьесалары ашық ауданда қойылады, ал Синглтон паркі түрлі кештер мен концерттерге – би музыкасынан бастап ашық аспандағы Proms концерттеріне дейін – арналған орын. Гоуэрде халық фестивалі өткізіледі. Виктория паркіне жақын, жағалау жолының бойында Пэтти павильоны орналасқан; бұл Аделина Паттидің жоғарғы Суонси аңғарындағы Крейг-и-Нос есімімен белгілі болған Қысқы бағы, оны ол 1918 жылы қалаға сыйға тартқан. Ол музыкалық кештер мен жәрмеңкелерге арналған орын ретінде пайдаланылады. Брангвин залы – Суонси университетінің бітіруші түлектерінің марапатталу салтанаты сияқты шаралар өтетін көп мақсатты орын. Әр күзде Суонсиде Музыка және өнер фестивалі өтеді, оған халықаралық оркестрлер мен солистер Брангвин залына келеді. Брангвин залы концерттер, оркестрлік туындылар мен камералық музыка үшін өте жақсы акустикалық қасиеттерімен мақтанады. Суонсиде Palace театры орналасқан. Ол 156 High Street мекенжайында орналасқан және ерекше үшбұрышты пішінімен танылады. Бастапқыда 1888 жылы дәстүрлі музыка залы ретінде салынған, ғимараттың бастапқы атауы "Павильон" болған. Өмірінің барысында ғимарат бинго залы және түнгі клуб ретінде де пайдаланылған. 2018 жылы Синглтон паркі, Суонси, BBC Music-тің "Эд Ширан, Тейлор Свифт, Сэм Смит, Флоренс + The Machine және басқалардың қатысуымен өткен "Ең үлкен демалыс" фестивалінің үйі болды. Осы бір күндік фестивальге (2 күнге) билеттерді сатып алуда Суонси тұрғындарына басымдық берілді; билеттер күніне 18 фунт стерлингтен сатылды және барлық 60 000 билет (әр күніне 30 000) дерлік бірден сатылып кетті.

Фестивальдар

Суонсиде 1863, 1891, 1907, 1926, 1964, 1982 және 2006 жылдары Ұлттық Эстеддфод өтті. 2006 жылғы шара қаланың солтүстігіндегі бұрынғы Фелиндер қалайы фабрикасының орнында болды және керемет қызғылт түсті басты шатырға ие болды. 2009 жылы Суонси кеңесі Уэльстегі жалғыз апталық Сент-Дэвид аптасы фестивалін қала бойынша әртүрлі жерлерде өткізді. "Бастау" және "Жігіт болма" фестивальдері Дилан Томас дүниеге келген және 23 жыл өмір сүрген қаланың Үстірт аймағында өтеді. Суонси Божоле күнін тойлауымен мәшһүр, адамдар мейрамханалар мен барларда бір жыл бұрын үстелдерді брондап, жаңа өнімді Божоле шарабын татып алуға мүмкіндік алады. Тарихшы Питер Стид оның танымалдылығының өсуін 1960 жылдары Бургундияда үйі болған және Божолені оңтүстік Уэльске жылдам әрі арзан жеткізе алған, бұрынғы Уэльс регби одағының капитаны Клем Томасқа тиесілі болған қаланың "No Sign Bar" клубымен байланыстырады. Ол бұл оқиғаның Суонсидің сол кезде "өзін мәдениеттендіру және зияткерлікпен байыту" әрекеттерінің көрінісі екенін айтады. 2015 жылы Божоле күні жергілікті экономикаға 5 миллион фунт стерлингтік үлес қосты деп есептелді.

Уэльс тілі

Бұл аймақта валли тілінде көптеген шіркеулер бар. Валли тілінде білім алу, ағылшын және валли тілінде сөйлейтін отбасылар үшін танымал және дамитын таңдау болып табылады. 2017 жылы 1600-ден астам орта мектеп оқушысы валли тілінде білім алды. Бұл көрсеткіш шамамен екі есеге жуық, қазіргі уақытта бастауыш мектептерде 3063 оқушы валли тілінде білім алады. 2014 жылғы Суонсидегі мектепке дейінгі білім беруге қатысты сауалнама көрсеткендей, Суонси қаласы және округіндегі ата-аналардың 35% балаларына жергілікті валли мектебі болған жағдайда, валли тілінде білім беруді таңдайтын болар еді. Mawr ауылдық кеңесіндегі тұрғындардың 45%-ы, ал Pontarddulais ауданында 38%-ы валли тілінде сөйлей алады. Clydach, Kingsbridge және Upper Loughor аудандарының көрсеткіші 20%-дан жоғары. Керісінше, қалалық St. Thomas ауданындағы көрсеткіш Уэльстегі ең төменгі көрсеткіштердің бірі болып табылады – 6,4%, бұл көрсеткіш Penderry және Townhill аудандарынан да сәл жоғары.

Тағам

Жергілікті өнімдерге Лоугор сағасынан алынған ұлулар мен лаверный нан жатады. Сонымен қатар, сағаның тұзды батпақтарында өсірілген тұзды батпақ қойы да жергілікті ерекшелік болып саналады.

Тізімге енгізілген ғимараттар

Қалада бірінші санаттағы үш ғимарат бар: Суонси қамалы, Табернакл шіркеуі, Мористон және Суонси гильдиясы. Суонси қамалы Тау өзенінің үстінде стратегиялық жағдайда орналасқан әсерлі ғимарат болған. Бүгінде көрініп тұрған қираған орындары 13-ғасырдың соңы мен 14-ғасырдың басына жатады. Қазір қамалдың төңірегін заманауи ғимараттар қоршап тұр. Мористондағы Табернакл шіркеуі 1872 жылы Суонсилік Джон Хамфрис салған. Оның ерекшелігі – жартылай дөңгелек аркалардың қолданылуы. Бұл ғимарат «Уэльстің конфессиясыз соборы» деп аталған және «Уэльстегі ең амбициялық және әсем шіркеу, оның ішкі және жиһаздары дерлік өзгеріссіз сақталған» деген негізде бірінші санатқа енген. Гильдия залы қала орталығындағы негізгі кеңсе ғимараттарының бірі. Оны Перси Томас жобалап, 1934 жылы ашқан. Оның сыртқы қабырғасы ақ Портленд тасымен қапталған және биік сағат мұнарасы бар, ол оны ерекше орынға айналдырады. Ғимаратқа қалалық әкімшілік, Брангвин залы концерттер залы және округтік соттар кіреді. Ол «өз кезеңінде Уэльстегі ең маңызды ғимарат» деп есептеледі. Бұдан басқа, екінші санаттағы бірнеше ғимараттар бар: Эбенезер баптист шіркеуі және Эбенезер көшесіндегі оның залы; Глинн Вивиан өнер галереясы; Мидленд банк ғимараты; Кингсвейдегі Маунт Плезант баптист шіркеуі, оның залы мен оқу блогымен бірге; Пир-стриттегі Associated British Ports кеңселерi; Оңтүстік Уэльс Корольдік институты ғимараты, қазір Виктория жолындағы Суонси мұражайы; және Сомерсет-плейстегі Ескі Гильдия залы.

Спорт

Суонси Сити АФК (1912 жылы құрылған) – қаланың басты футбол клубы. Алғашқыда «Ветч-филдте» ойнаған, кейін 2005/06 маусымының басында «Суонси.com» стадионына (бұрынғы «Либерти» стадионы) көшіп, ескі стадиондағы соңғы маусымында Бірінші лигаға жолдама алды. Қазіргі уақытта команда Англия чемпионатында ойнап жүр, алдында жеті маусым Англия Премьер-лигасында өткізген. Уэльс футбол қауымдастығы 2012 жылғы Еуропа чемпионатына іріктеу турнирінде Уэльстің барлық үйіндегі ойындарын «Кардифф Сити» стадионында немесе «Либерти» стадионында өткізуге шешім қабылдады. Суонсиде Уэльс футбол лигасы жүйесінде ойнайтын төрт футбол клубы бар: «Суонси Университеті ФК», «Гарден Виллидж», «Саут Говер» және «Вест-Энд». Суонсиде Уэльс регби одағының негізін қалаушы мүшесі және Уэльс регби тарихының алғашқы жылдарындағы маңызды командалардың бірі – «Суонси» регби футбол клубы («Суонси RFC») орналасқан. «Сент-Хеленс» регби және крикет алаңында ойнайтын клуб Билли Банкрофт және Билли Трю сияқты ең үздік Уэльс регби жұлдыздарын тәрбиелеген, сонымен қатар Австралия, Оңтүстік Африка және Жаңа Зеландия құрамаларының ойындарын қабылдаған. «Ақтар» деп аталған «Суонси» клубы Уэльс регбиінің алғашқы жылдарында құрама командасының қатарын толықтыратын ойыншыларды тұрақты түрде жеткізіп отырды. 1935 жылы «Суонси» «Олл Блэкс» клубын жеңген алғашқы клуб атанды. 2003 жылы «Суонси RFC» және «Нейт RFC» клубтары бірігіп, «Оспрейс» клубын құрды. «Суонси RFC» жартылай кәсіби деңгейде «Сент-Хеленс» стадионында қалды, ал «Оспрейс» 2005/06 маусымының басында Ландордағы «Либерти» стадионына көшті. «Нейт» және «Суонси» арасындағы регби матчтары өте қызықты болып өтетін, сондықтан екі аймақты біріктіретін команда құру мүмкіндігі талқыланды. Команда құрылғаннан кейінгі алғашқы жылы Селтик лигасында бесінші орынды, ал екінші жылы лига жеңімпазы атанды. 2012 жылға қарай лиганы төрт рет жеңіп алды. «Сент-Хеленс» регби және крикет алаңы – «Суонси RFC» клубының үйі, ал «Гламорган» округінің крикет клубы бұрын осында матчтар өткізген. Осы алаңда сэр Гарфилд Соберс бір оверде алты рет алтылық соқты, бұл бірінші сыныптық крикетте алғаш рет тіркелді. Соңғы доп алаңнан тыс жердегі «Крикетерлер» пабының жанынан өтті. Бұл алаңда сонымен қатар Еуропадағы ең биік шамдар орнатылған. Суонсидің регби лигасы Свонсиден 21 км қашықтықтағы Ысталифера қаласында ойнайды. Олар «Суонси Вэлли Майнерс» деп аталады, бірақ 2002 жылы «Суонси Буллз» болып құрылды. «Суонси Боулс» стадионы 2008 жылдың басында ашылды. Стадион 2008 жылдың сәуір айында жеке және аралас жұптар арасындағы әлем чемпионатын, ал 2009 жылы «Грейвеллс» Уэльс халықаралық ашық боулс чемпионатын қабылдады.

Жоспарлар

Суонси қаласының орталығы 1 миллиард фунт стерлингтік трансформация жобасынан өтуде. Қаланың кең аумағы қайта құрылымдалуға белгіленген. Жаңа қалалық сауда орталығы жоспарлануда, ол ескірген Сент-Дэвид сауда орталығын бұзуды қамтиды – онда үш немесе төрт саудагер бар, бұл орталықтағы сауда алаңының шамамен 13 пайызы және Квадрант сауда орталығы. Tesco Superstore-ді Parc Tawe-дегі Sainsbury дүкеніне жақын жерге көшіруді ескеретін болсақ, жаңа сауда орталығы Quadrant Centre-ден шамамен төрт есе үлкен болады. Қала орталығы сонымен қатар көше суреттерімен және жаңа жаяу жолдарымен сәнленуде, сондай-ақ Дэвид Эванс – Касл-стрит жобасының бірінші кезеңі іске асырылуда. "Квадрант" және "Гранд Театр" алаңдарымен бірге жаңа жасыл кеңістіктер де құрылатын болады. Оксфорд көшесіндегі тұрақ және Төменгі Оксфорд көшесіндегі галереяларды қайта жаңарту да жоспарланған. Теңіз жағасындағы The Tower, Meridian Quay қазір Уэльстің ең биік ғимараты, оның биіктігі және жоғарғы (29-шы) қабатында мейрамхана орналасқан. Ол 2010 жылға дейін Суонси Маринасының жанында салынып жатыр.

Экономика

Суонси 18-шы ғасырдың басынан бастап, әсіресе мыс өнеркәсібі саласында металл және тау-кен өндірісінің орталығы ретінде дамыды. Өнеркәсіп 1880 жылдары өркендеп, Ұлыбританияға импортталған мыс кендерінің 60%-ы Төменгі Суонси аңғарында өңделді. Дегенмен, Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін бұл ауыр өнеркәсіптер төмендеді, ал соғыстан кейінгі онжылдықтарда Суонси индустриялық емес, қызмет көрсету секторына бағытталған жалпы үрдіске қатысты. Суонси қаласы мен округінде жұмыс істейтін 105 900 адамның 90%-дан астамы қызмет көрсету саласында еңбек етеді, олардың үлесі (Уэльс және Ұлыбританияның орташа көрсеткіштерімен салыстырғанда) мемлекеттік басқару, білім беру және денсаулық сақтау, банк, қаржы және сақтандыру салаларында жоғары, сондай-ақ қызмет көрсету саласымен байланысты кәсіптерде, оның ішінде кәсіби, әкімшілік/секретариаттық және сату/клиенттерге қызмет көрсету салаларында жұмыспен қамту деңгейі жоғары. Жергілікті билік бұл үрдіс Суонсидің Оңтүстік-Батыс Уэльстің қызмет көрсету орталығы ретіндегі рөлін көрсетеді деп санайды. Физика факультеті теориялық физиканың шекараларындағы, әсіресе элементар бөлшектер физикасы және іс тізбегі теориясы салаларындағы ғылыми жетістіктерімен танымал. Тарих, компьютерлік ғылым және неміс тілі сияқты көптеген басқа факультеттер де "керемет" деп бағаланған. 2015 жылы Суонси университеті Суонсидің Джерси теңіз аймағында орналасқан жаңа Бей кампусын ашты. Университет 2005 жылы Times Higher Education Supplement жүлдесімен "Ұлыбританиядағы ең жақсы студенттік тәжірибе" деп танылды. 2017 жылы Суонси университетінің медицина мектебі Оксфорд және Кембридж университеттерінен кейін Ұлыбританиядағы үшінші үздік медицина мектебі деп саналды. Қаладағы жоғары және арнайы білім беретін басқа да оқу орындарына Уэльс Тринити Сент-Дэвид университеті, Гоуэр колледжі Суонси және Суонси колледжі кіреді. Тринити Сент-Дэвид 2010 жылдың 18 қарашасында Уэльс Лампетер университеті мен Тринити университетінің Кармартин колледжінің 1828 жылғы Лампетердің корольдық жарғысы бойынша бірігуі нәтижесінде құрылды. 2013 жылдың 1 тамызында Суонси Метрополитен университеті Уэльс Тринити Сент-Дэвид университетінің (UWTSD) құрамына енді. Суонси Метрополитен университеті Архитектуралық шыны бөлімімен, сондай-ақ оқыту және көлік және логистика бағдарламаларымен ерекше танымал болды. Trinity Saint David сонымен қатар бұрын Метрополитен университетінің құрамына кіретін Суонси бизнес мектебін де қабылдады. Ол бизнес саласындағы жоғары білім беруді, оның ішінде MBA бағдарламасын ұсына беруде. Swansea Sixth Form College Wales (sscwales) 2013 жылы құрылды және 2021 жылы оның атауы Swansea College деп өзгертілді.

Мектептер

Жергілікті билік аймағында бір балабақша, алты бастауыш мектеп және бес кішігірім мектеп бар. 77 бастауыш мектеп бар, оның 10-ы уэльс тілінде оқытылатын, ал 6-ы мемлекеттік-жеке меншік мектептер. Жергілікті білім беру органының қарауында 15 жалпы білім беретін мектеп бар, оның екеуі уэльс тілінде оқытады. Сонымен қатар, алты арнайы мектеп бар. Суонсидегі ең көне мектеп – 1682 жылы негісталған епископ Гор мектебі. Ең ірі жалпы білім беретін мектеп – Олчфа мектебі. Бір рим-католик жалпы білім беретін мектеп бар – епископ Вон католик жалпы білім беретін мектебі. Басқа орта мектептерге Бірчгроув жалпы білім беретін мектебі, Cefn Hengoed қауымдастық мектебі, Дилан Томас мектебі, Пентрехафод жалпы білім беретін мектебі, Мористон жалпы білім беретін мектебі және Говертон мектебі кіреді. Суонсиде 2 уэльс тілінде оқытатын орта мектеп бар: Ysgol Gyfun Gymraeg Gŵyr және Ysgol Gyfun Gymraeg Bryn Tawe. Суонсидегі жекеменшік мектептерге Ффьонон үй мектебі және Оукли үй мектебі кіреді.

Медиа

Жергілікті газет – Суонсидің Оңтүстік Уэльс кешкі поштасының басылымы. «The Swansea Herald of Wales» газеті 2011 жылға дейін әр апта сайын тұрғын үйлерге тегін таратылатын еді, содан кейін басылым тоқтатылды. «Metro» тегін күнделікті газетінің Кардифф басылымы қаланың барлық аймақтарында таратылады. Сондай-ақ, қалалық кеңес «Swansea Leader» деп аталатын тегін ай сайынғы газет шығарады. «Swansea Life» – Суонси қаласында жарық көріп, таратылатын ай сайынғы өмір салты журналы. Суонсиге бес тәуелсіз жергілікті радиостанция қызмет көрсетеді: «Hits Radio South Wales», оның серік станциясы «Greatest Hits Radio South Wales», «Swansea Bay Radio», «Heart South Wales» және «Nation Radio Wales». «Radio Tircoed» қауымдық радиостанциясы қаланың батыс жақтан орналасқан елді мекендерін қамтиды. «Singleton» ауруханасының пациенттері мен қызметкерлері «Radio City 1386AM» ауруханалық радиостанциясын тыңдай алады, ал Суонси университеті өзінің «Xtreme Radio» радиостанциясын басқарады. «DAB» эфирін қамтамасыз ететін «Swansea SW Wales» жергілікті мультиплексі «Kilvey Hill» төбесінен хабар таратады. Бұл хабар таратушы Суонси аймағындағы жер үстінен цифрлық теледидар таратуды да қамтамасыз етеді. «Kilvey Hill» төбесінен бөлек, қала «Wenvoe» (Гламорган аңғарында) және «Carmel» (Кармартенширде) хабар таратушыларының қамту аймақтарында орналасқан. «That’s Swansea Bay» жергілікті телеарнасы 2016 жылдың шілде айында эфирге шықты, бұл Уэльсте «Made in Cardiff» телеарнасынан кейін құрылған екінші жергілікті телеарна болды. «Bay TV Swansea» телеарнасы Суонсидегі «Trinity Saint David» университетінің негізгі кампусына жақын орналасқан. 1924 жылдан бері «BBC» қалада студиясын ұстап келеді; қазіргі уақытта тікелей эфирде радио және телеарналар таратуға қажетті жабдықтары бар және ол «BBC» өңірлік студиясы ретінде тізілген. 2008 жылдың ортасында «BBC» Суонсиді «Big Screen» жобасына қосты, соның нәтижесінде «Castle Square» алаңында үлкен, тұрақты, тікелей эфирдегі теледидар экраны орнатылды. Суонсиде «Undercurrents» және «Studio8» тәуелсіз киностудиялары орналасқан, ал қала «BeyondTV Film Festival» кинофестиваліне төңкерілді. «BeyondTV» – «Undercurrents» ұйымдастырған жыл сайынғы шара, онда белсенді киностудиялардың үздік туындылары көрсетіледі. Суонсиде жыл сайын «Swansea Bay Film Festival» кинофестивалі өтеді, оның бұрынғы жеңімпаздары Гарет Эванс, Энтони Джеймс, Алун Д. Пуга және Эндрю Джонс болды.

Танымал мәдениетте

Суонси "Only Two Can Play", "Submarine" және "Twin Town" фильмдерінің түсірілім алаңы ретінде қолданылған. Суонси Уэльсте "Монополия" ойынының жеке нұсқасын жасаған алғашқы қала болды. "Монополияның" Суонси нұсқасында Мэмблс Пир және Ұлттық Су жағалауы мұражайы сияқты 33 жергілікті маңызды орын бар; ойын ағылшын және уэльс тілдерінде жарық көрді. Суонси VBS телеарнасының "Rule Britannia" сериясының бір бөлігі ретінде "Swansea Love Story" атты деректі фильмде де көрсетілді. Фильмде героин қолданушылар мен осы есірткіге тәуелді қоғам мүшелері бейнеленген, сонымен қатар оның пайдалану деңгейінің өсуіне түсінік беруге тырысады. Суонси "Иә, министр" сериалының бірнеше эпизодында көлік құралдарын тіркеу орталығы ретінде жағымсыз мемлекеттік қызмет орны ретінде бейнеленген. "Assassin's Creed IV: Black Flag" видео ойынының басты кейіпкері Эдвард Кенуэйдің туған қаласы – Суонси. Бұл Эдвардтың дауысын сомдаған актер Мэт Райанның Суонсиде тууына байланысты.

Мемлекеттік қызметтер

Суонсиді Оңтүстік Уэльс полициясы күзетіп бақылайды. Суонси аймағының аймақтық бас штабы – Суонси орталық полиция бөлімшесі. Жедел жәрдем қызметін Уэльс жедел жәрдем қызметі, ал өрт сөндіру қызметін Орта және Батыс Уэльс өрт сөндіру және құтқару қызметі қамтамасыз етеді. Суонси әуежайы – Уэльстің үш әуе жедел жәрдем базасының бірі, ал қалған екеуі – Уэлшпул және Кернарфон қалаларында орналасқан. Жергілікті мемлекеттік денсаулық сақтау қызметтерін Суонси шығанағы университеттік денсаулық сақтау кеңесі жүзеге асырады, олар Суонсидегі екі аурухананы басқарады: Синглтон ауруханасы және Мористон ауруханасы; соңғысы Төтенше жағдайлар және жедел жәрдем көрсету қызметін ұсынады. Синглтон ауруханасында Уэльстің үш сәулелік терапия бөлімінен бірі бар. Қалдықтарды басқару қызметтерін жергілікті кеңес үйлестіреді, ол қоқыс жинау және қайта өңдеумен айналысады, сондай-ақ бес қоғамдық пайдалану орталығын басқарады. Суонсиге электр энергиясын жеткізуді Western Power Distribution электр тарату желісінің операторы қамтамасыз етеді. Welsh Water Суонсиге ауыз сумен жабдықтау және кәрі су қызметтерін ұсынады. Кримлин Бэрроуста су тазарту станциясы бар. Суонсиді сумен жабдықтау үшін Крей суқоймасы және Ллив суқоймалары пайдаланылады, оларды Welsh Water басқарады. Жергілікті газ тарату компаниясы – Wales and West Utilities.

Қоғамдық тәртіп

1990 жылдары көлік қылмыстарының деңгейі жоғары болды. 2002 жылы BBC Суонсиді "көлік қылмыстарының қара дағы" деп сипаттады. "Егіз қала" фильмінде көлік қылмысы орталық тақырып болып табылады, бұл фильм Суонси және Порт-Талбот аймақтарында түсірілген. Суонсиде 1970-1990 жылдары болған футболға байланысты зорлық-зомбылықтың көрсеткіші айтарлықтай төмендеді, қазіргі кезде ірі қақтығыстар тек "Суонси Сити" және "Кардифф Сити" жанкүйерлері арасында ғана орын алады. Бұл екі команда арасындағы көптеген матчтар Суонси мен Кардиффте зорлық-зомбылықпен аяқталды. Бұл екі клубтың арасындағы қарсыластық өте ұзақ тарихқа ие, сондықтан бұл қақтығыс медиада тайпалық сипатта деп суреттеледі.

Жол

M4 тас жолы, 44-тен 47-ге дейінгі түйіскен жерлерімен, Суонсиді айналып өтеді және A48-ді негізгі шығыс-батыс бағыты ретінде алмастырады. M4 және A48 екеуі де шығыста Нит, Порт-Талбот және Кардифф қалаларымен, ал батыста Кармартенмен байланысады. A483 екі қатарлы тас жол қала орталығын шығысқа қарай 42-ші түйіскен жермен және солтүстік-батысқа қарай 47-ші түйіскен жермен байланыстырады. Суонсиден солтүстікке қарай шығарда, A483 Орта Уэльс арқылы өтіп, Честерде аяқталар алдында A48 тас жолымен бірге жүреді. Мамблс пен қала орталығын байланыстыратын және Суонси алқабынан Бреконға қарай жалғасатын A4067 тас жолы да Суонси аумағындағы көп бөлігінде екі қатарлы болып табылады. Басқа да маңызды жергілікті жолдарға Ффорестфахтан Лланеллиге батысқа қарай байланыс ұсынатын A484 және Говерден Порт-Эйнонға дейін қала орталығынан батысқа қарайғы негізгі бағыт – A4118 жатады.

Темір жол

Суонси теміржол стансасы Суонси автобус стансасынан шамамен он бес минуттық жерде орналасқан. Суонсиден Лланнеллиге, Кармартенге, Хаверфордвестке, Милфорд Хейвенге, Тенбиге, Пемброк докқа және Фишгард портына (Stena Line арқылы Росслэр Европортына және Ирландия темір жолымен Дублин Коннолиге қосылатын) батысқа, Уэльс жүрегі желісі арқылы Шрусбериге солтүстік-шығысқа қарай күніне әр бағытқа төрт пойызбен, дүйсенбі-сенбі күндері, ал Кардифф Орталық, Ньюпорт, Бристоль Парквей, Суиндон, Рединг және Лондон Паддингтонға шығысқа қарай Great Western Railway жүргізеді. Сонымен қатар, Говертон, Ллансамлет және Понтардулайс қалаларындағы қала маңы станцияларына Transport for Wales Rail қызмет көрсетеді, сондай-ақ Херефорд, Шрусбери, Крю және Манчестер Пикадиллиге қатынайтын алыс қашықтыққа жүретін пойыздар да бар.

Ауа

Суонси әуежайы – Гауэрде орналасқан шағын әуеайлақ, ол тек ойын-саяхат рейстерін ұсынады. Жергілікті тұрғындар мен экологиялық ұйымдар әуежайдың одан әрі дамуына қарсы күреседі. Суонсиге Гламорган аңғарында орналасқан Кардифф әуежайы қызмет көрсетеді, ол жоспарлы ішкі және халықаралық рейстерді жүзеге асырады. Автокөлікпен 40 минут, ал пойызбен 70 минуттық сапар қажет. Батысқа қарай 27 шақырым жерде орналасқан Пембрей әуежайы жеке рейстер үшін қолжетімді.

Теңіз

Суонсидің қала орталығының оңтүстігіндегі Маринада 410 демалыс қайығына арналған тұрақтар бар. Тауе өзенінің сағасына жақын жерде демалыс қайықтары үшін тағы 200 тұрақ орналасқан. Суонси доктері кешеніндегі Prince of Wales догінде демалыс қайықтары үшін қосымша тұрақтар салынуда. Суонси доктері кешені Associated British Ports компаниясына тиесілі және олар басқарады, ол астық, көмір, ағаш және болат сияқты түрлі жүктерді тасымалдау үшін пайдаланылады. Суонси доктері үш жүзбелі доктан және паром терминалынан тұрады. Fastnet Line компаниясы 2011 жылдың қараша айына дейін Суонси – Корк паром қызметін (Roll-on/Roll-off) жүргізді, содан кейін қызмет тоқтатылды. 2010 жылғы Пасхаға дейін басталуы жоспарланған Илфракомбтан Суонсиге қатысты катамаранмен жолаушылар паром қызметі әлі іске қосылмады. Ол күніне екі рет, әр бағытта 50 минуттық сапармен және велосипедтерді тасымалдаумен жүргізілуі тиіс болған.

Жүгіріп тұрып , жүру

Парк және көлік қызметтері Ландор және Фабиан Уэйдегі тұрақтардан іске қосылады. Жыл бойындағы қызу кезеңдерде Бринмилл ойын-сауық алаңынан қосымша қызметтер ұсынылады. 2015 жылы жергілікті биліктің қаржылық қиындықтарына байланысты Fforestfach қаласына берілетін субсидияланған қызметтер тоқтатылды.

Демалыс және туризм

Суонси шығанағының төңірегіндегі бірнеше жағажайлар келушілерге таныстырылады. Лангленд шығанағында, Касвелл шығанағында және Ллангеннитте серфинг жасау мүмкін, соңғысы екі ұлттық газеттен толқындарының сапасы үшін мақтау алды. Маринадан Мэмблсқа дейінгі 5 мильдік (8 км) жаяу жол Суонси шығанағының көрінісін ұсынады. Мэмблздің жағалау ауылында Виктория дәуірінен қалған пирс, шағын тәуелсіз дүкендер мен бутиктер, мейрамханалар мен кафелер бар. Гоуэрдің оңтүстік жағалауы – серуендеушілер үшін басты тартымды орын, Мэмблс басынан жарлардың үстімен, жағажайлар мен жағалау орман арқылы Россилиге дейін созылатын жол бар. Су жағалауында Суонси шығанағының 5 мильдік (8 км) жағалауы бар, онда жағажай, серуендеу жолы, балаларға арналған лидо, демалыс бассейні, жағажай және теңіз порты орналасқан. Теңіз портында Уэльстегі ең көне мұражай – Ұлттық су жағалауы мұражайы мен Суонси мұражайы орналасқан. Сондай-ақ теңіз портында Дилан Томас орталығы орналасқан, ол автордың өмірін және шығармаларын «Дилан Томас – Адам және миф» тұрақты көрмесімен атап өтеді, сондай-ақ Миссия галереясы бар, ол теңіз портының жүрегінде орналасқан және әртүрлі өнер салаларынан көрмелер ұйымдастырады; сонымен қатар жергілікті және халықаралық суретшілердің туындылары бар қолөнер орталығы да бар. Дилан Томас орталығы жыл сайынғы Дилан Томас фестивалінің (27 қазан – 9 қараша) орталық нүктесі болып табылады. Дилан Томас туған жері мен үйінде 23 жыл бойы тұрақты көрме бар. Үй 1914 жылы Томас отбасы сатып алған кезде жаңа үй ретінде қалпына келтірілді, Дилан туған бөлмесі алдыңғы жақта орналасқан. SA1 Waterfront аймағы – тұру, тамақтану және демалыс үшін ең жаңа дамыған аудан. Суонси шығанағы, Мэмблс және Гоуэрде әртүрлі саябақтар мен бақтар және шамамен 20 табиғат қорығы бар. Клийн бақшасында саябақ аумағына орналасқан өсімдіктер жинағы орналасқан және мамыр айында «Клийн гүлденуі» шарасы өтеді. Синглтон паркінде кең саябақ, ботаникалық бақ, педальді қайықтармен қайық көлі және мини-гольф бар. Плантазия – тропикалық жылыжай пирамидасы, онда үш климаттық аймақ бар, онда әртүрлі ерекше өсімдіктер, соның ішінде жабайы табиғатта жойылған бірнеше түрлер, маймылдар, бауырымен жорғалаушылар, балықтар және көбелектер үйі орналасқан. Басқа саябақтарға Дилан Томас бала кезінде ойнаған Cwmdonkin Park және теңіз жағалауындағы жағажайға жақын орналасқан Victoria Park кіреді. Гоуэр түбегіндегі Оксвич шығанағы 2007 жылы әлемнің 1000-нан астам жағажайларын аралаған саяхат жазушылары тарапынан Ұлыбританиядағы ең әдемі жағажай деп аталды. The Travel Magazine журналы Оксвичті «керемет және бұзылмаған» пейзажы үшін және «ересектер мен балалардың зерттеуі үшін тамаша орын» ретінде мақтады. Оның құмды жағалауы 5 км-ден асады және The Guardian оны Ұлыбританияның көк ленталы 10 үздік жағажайының бірі деп атады (2007). Independent газеті Россили шығанағын «Британияның жағажайлар супермоделі» (2006) және Ұлыбританиядағы ең әдемі жағажай деп атады. Оның таза ауасы мен әдемі алтын құмының арқасында бұл романтикалық құм аралығы Ұлыбританияда күн батуды көру үшін ең жақсы орын деп танылды (Country Living журналы, 2005). Ллангеннит жағажайы, оның жұмсақ құмы, тұрақты толқындары және керемет жағдайларымен, The Observer (2006) және The Guardian (2007) Ұлыбританияда серфинг үйрену үшін ең жақсы орын деп атады, сондай-ақ 10 классикалық серфинг жағажайының бірі ретінде танылды. Гоуэр сонымен қатар Ұлыбританияның ең жақсы жағажайы – Үш жарлар шығанағы деп мәлімдейді. Гоуэр ескерткіші BBC Holiday Hit Squad жалпыұлттық байқауында (2006) бірінші орынға шықты және өзінің керемет орналасуы мен тыныш орналасуы (2007) арқасында The Independent британдық ең жақсы кемпинг жағажай деп танылды. Үш жарлар шығанағы сонымен қатар ITV сериясының финалына өтті – Ұлыбританияның сүйікті көрінісі, Уэльстегі жалғыз номинация және әнші Кэтрин Дженкинстің қолдауымен. Жақын жердегі Брэнди Коув Ұлыбританияның ең жақсы жағажайларын табу үшін онлайн-сараптамада алтыншы орын алды (2006). 2006 жылы Көк Тудың жағажайлық сыйлығын жеңіп алған жағажайлар: Браслет шығанағы, Касвелл шығанағы, Лэнгленд шығанағы, Порт-Эйнон шығанағы және Суонси Маринасы (Уэльстегі Көк Тудың жағажайларының бірі). Бұл жағажайлардың барлығы 2006 жылы теңіз жағалауы сыйлығын жеңіп алды. Лимслэйдке «Ауылдық жағалау» және «Жасыл жағалау» сыйлықтары берілді. «Жасыл жағалау» сыйлығы Пвл Ду, Россили және Тор шығанақтарына берілді.

Іс-шаралар

Суонсиде жаяу жүру, су шаңғысы, серфинг және басқа да су спорты түрлері, сондай-ақ жаяу серуендеу мен велосипед тебу сияқты әртүрлі іс-шаралар ұсынылады. Суонси шығанағы Кельттік жолының және Ұлттық велосипед желісінің бір бөлігі болып табылады, ол теңіз жағалауы мен Клайн аңғарының ауылдық паркі арқылы көлік қозғалысы жоқ велосипед жолдарымен қамтамасыз етеді. Велосипедпен саяхаттау клубының (CTC) аймақта жергілікті бөлімшесі бар. Суонси шығанағы, Мэмблс және Гоуэрде гольф алаңдары орналасқан. 2003 жылы жабылуға дейін Суонси демалыс орталығы Уэльстегі ең көп танымал он туристік орынның бірі болды; ол жабық су паркі ретінде қайта жаңартылып, «LC» деп аталып, 2008 жылдың 7 наурызында Елизавета II королева ресми түрде ашты. Уэльстің Ұлттық бассейні Суонсиде орналасқан.

Түнгі өмір

Суонсиде бірнеше паб, бар, клуб, мейрамхана және казино бар. Суонсиде 2012 жылдың 30 тамызына дейін Aspers жабылғанға дейін екі казино болды. Қала орталығындағы барлардың көп бөлігі Жел көшесінде орналасқан, оның ішінде JD Wetherspoon, Revolution, Varsity және Walkabout сияқты түрлі желілер ұсынылған. Кейбір орындарда тікелей музыка орындалады. BBC "Уэльстің ең белгілі пабтар маршруттарының бірі" деп сипаттаған Мэмблс Майл 21-ші ғасырдың басында құлдырады және көптеген жергілікті пабтар пәтерлерге немесе мейрамханаларға айналдырылды.

Қаланың бостандығы

Келесі адамдар мен әскери бөлімдер Суонси қаласының құрметті азаматы атағын алды.

Жеке тұлғалар

Адмирал Лорд Нельсон: 1802 жылдың 14 тамызы. Сэр Уильям Гамильтон: 1802 жылдың 14 тамызы. Джон Генри Вивиан: 1834 жылдың 6 қазаны. Уильям Эварт Гладстон: 1887 жылдың 26 мамыры. Фельдмаршал сэр Фрэнсис Гренфелл: 1889 жылдың 11 қазаны. Сэр Генри Мортон Стэнли: 1890 жылдың 16 шілдесі. Лорд Суонси: 1893 жылдың 20 шілдесі. Сэр Джон Джонс Дженкинс: 1895 жылдың 19 маусымы. Лорд Розбери: 1901 жылдың 29 қарашасы. Сэр Сэмюэл Эванс: 1908 жылдың 18 наурызы. Аделина Патти: 1911 жылдың 15 қарашасы. Сэр Джон Дилвин Льюэллин: 1914 жылдың 21 қаңтары. Дэвид Дэвис: 1914 жылдың 21 қаңтары. Роджер Бек: 1914 жылдың 21 қаңтары. Джон Дайер: 1914 жылдың 21 қаңтары. Дэвид Ллойд Джордж: 1918 жылдың 19 маусымы. Лорд Хейг: 1922 жылдың 17 мамыры. Алдермен Дэвид Мэтьюс: 1924 жылдың 15 шілдесі. Дэвид Уильямс: 1924 жылдың 15 шілдесі. Лорд МакГоуэн: 1939 жылдың 15 наурызы. Уильям Оуэн: 1939 жылдың 15 наурызы. Дэвид Джон Дэвис: 1939 жылдың 15 наурызы. Сэр Роберт Мензис: 1941 жылдың 29 сәуірі. Питер Фрейзер: 1941 жылдың 16 шілдесі. Аламейндік фельдмаршал лорд Монтгомери: 1948 жылдың 16 маусымы. Дэвид Гренфелл: 1953 жылдың 18 ақпаны. Дэниел Эванс: 1953 жылдың 18 ақпаны. Джордж Уильям Пикок: 1953 жылдың 18 ақпаны. Перси Моррис: 1958 жылдың 19 ақпаны. Кардифф Лорды Каллахан: 1993 жылдың 29 қарашасы. Ұлыбритания Королі Карл III: 1994 жылдың 24 мамыры. Президент Джеймс Эрл Картер кіші: 1995 жылдың 11 тамызы. Мангеймдік Герхард Виддер: 1995 жылдың 18 қарашасы. Дональд Андерсон: 2000 жылдың 11 ақпаны. Джон Чарльз: 2001 жылдың 4 наурызы. Роуэн Уильямс: 2010 жылдың 31 шілдесі. Мел Нерс: 2016 жылдың 28 сәуірі. Крис Коулман: 2016 жылдың 20 қазаны. Сэр Карл Дженкинс: 2018 жылдың 4 қазаны. Алун Уин Джонс: 2019 жылдың 13 маусымы. Кэтрин Зета Джонс: 2019 жылдың 24 шілдесі. Кевин Джонс: 2022 жылдың 8 желтоқсаны.

Әскери бөлімдер

Уэльс гвардиясы: 1948 жылдың 15 қыркүйегі. Уэльс полкі: 1960 жылдың 17 ақпаны. Корольдік Монмутшир Корольдік инженерлері: 1978 жылдың 15 сәуірі. Уэльстің Корольдік полкі: 1981 жылдың 20 ақпаны. HMS Arethusa, RN: 1981 жылдың 27 маусымы. Ұлыбритания Корольдік жағалау күзеті (Сванси станциясы): 1982 жылдың 8 желтоқсаны. Мэмблс өмір сүру қайық станциясы, RNLI: 1987 жылдың 23 сәуірі. Корольдік Уэльс фюзилерлері: 1994 жылдың 20 қаңтары. HMS Scott, RN: 2006 жылдың 15 қыркүйегі. Корольдік Уэльс: 2008 жылдың 13 қыркүйегі. 215 (Свонси қаласы) эскадрильясы Әуе оқу корпусы: 2016 жылдың 12 наурызы. HMS Cambria, RNR: 2018 жылдың 17 наурызы.