Кіріспе
Англияның Оксфордшир округі (Oxfordshire) – Оңтүстік-Шығыс Англиядағы рәсімдік округ. Округ солтүстікте Нортгемптоншир және Уорвикширмен, шығыста Букингемширмен, оңтүстікте Беркширмен, батыста Уилтшир және Глостерширмен шектеседі. Оксфорд қаласы – ең ірі елді мекен және округ орталығы. Округ көбінесе ауылдық жерлерді алып жатыр, ауданы және халқы 691 667 адамды құрайды. Оксфордтан кейін (162 100) ең ірі елді мекендер – Банбери (54 355) және Темзадағы Абингдон (37 931). Жергілікті басқару үшін Оксфордшир бес ауданды қамтитын метрополитендік емес округ болып табылады. Округтың Темза өзенінен оңтүстікке қарай орналасқан бөлігі, көбінесе Уайт-Хорс ауданымен сәйкес келеді, тарихи тұрғыдан Беркширдің бір бөлігі болған. Округ орталығындағы жазықтар Темза өзені мен оның салаларымен кесіліп өтеді, ал олардың аңғарлары төменгі төбелермен бөлінген. Оңтүстік бөлігінде Беркшир Даунс және Чилтерн Хиллздің бөліктері, ал солтүстік-батысында Котсуолдс орналасқан; бұл үш аймақ табиғи ерекше сұлулық аймақтары болып саналады. Округтың ең биік нүктесі – Белі жылқы төбесі, ол Беркшир Даунсқа жатады.
Oxfordshire ('/ɒ//k//s//f//ər//d//ʃ//ər//, // //ʃ//ɪər/ OKSfərdshər, sheer; abbreviated Oxon) is a ceremonial county in South East England. The county is bordered by Northamptonshire and Warwickshire to the north, Buckinghamshire to the east, Berkshire to the south, and Wiltshire and Gloucestershire to the west. The city of Oxford is the largest settlement and county town. The county is largely rural, with an area of and a population of 691,667. After Oxford (162,100), the largest settlements are Banbury (54,355) and Abingdon on Thames (37,931). For local government purposes Oxfordshire is a non metropolitan county with five districts. The part of the county south of the River Thames, largely corresponding to the Vale of White Horse district, was historically part of Berkshire. The lowlands in the centre of the county are crossed by the River Thames and its tributaries, the valleys of which are separated by low hills. The south contains parts of the Berkshire Downs and Chiltern Hills, and the north west includes part of the Cotswolds; all three regions are Areas of Outstanding Natural Beauty. The county's highest point is White Horse Hill , part of the Berkshire Downs.
Тарих
Оксфордшир 10 ғасырдың басында графтық ретінде тіркелді және оңтүстікте Темза өзені, батыста Котсуолдс, шығыста Чилтернс және солтүстікте Мидлендс арасында орналасқан. Елдің орталық бөлігіндегі құнды ауыл шаруашылығы жерлеріне ие болғанымен, римдіктер оған көп мән бермеді және 8 ғасырда Оксфордта елді мекен пайда болғанға дейін маңыздылығы арта қоймады. Ұлы Альфред Темзаның арғы жағындағы Уантедж қаласында, Уайт-Хорс аңғарында дүниеге келді. Оксфорд университеті 1096 жылы негісталды, бірақ оның колледждік құрылымы кейін дамыды. Графтық орталық Оксфорд қаласындағы университет (аты англосаксон тілінде Oxenaford – "түйелерге арналған брод") орта ғасырлар мен жаңа заманда маңызға ие болды. Бұл аймақ 13 ғасырдан бастап Котсуолдс жүн саудасының бір бөлігі болды, көптеген байлықтар тудырды, әсіресе графтықтың батыс бөлігіндегі Оксфордшир Котсуолдс аймағында. 1912 жылы Оксфордта құрылған Morris Motors компаниясы ауыл шаруашылығымен айналысатын графтыққа ауыр өнеркәсіпті әкелді. 20 ғасырда ауыл шаруашылығының жұмыс беруші ретіндегі маңызы тез төмендеді; қазіргі уақытта графтық халқының бір пайызынан да аз бөлігі жоғары деңгейдегі механизацияға байланысты осы саламен айналысады. Дегенмен, Оксфордшир жерді пайдалану тұрғысынан ауыл шаруашылығымен байланысты графтық болып қала береді, оның халқы көршілес Беркшир және Букингемширге қарағанда аз. Тарихының көп бөлігінде графтық жүздер деп аталатын он төрт бөлікке бөлінген, атап айтқанда, Бэмптон, Банбери, Бинфилд, Блоксем, Буллингдон, Чадлингтон, Дорчестер, Эвелм, Лэнгтри, Левкнор, Пиртон, Плагли, Тэм және Вуттон. Оксфордшир және Букингемшир жеңіл әскерлері, аймақтағы негізгі әскер бөлімдері, Коулидегі Буллингдон Гриндегі Коули казармасында орналасқан. Уайт-Хорс ауданы және Темза өзенінің оңтүстігіндегі Оңтүстік Оксфордшир әкімшілік округінің бөлігі тарихи түрде Беркширдің құрамында болды, бірақ 1974 жылы Абингдон, Дидкот, Фарингдон, Валлингфорд және Уантедж 1972 жылғы жергілікті басқару туралы заңға сәйкес Оксфордширдің әкімшілік округіне қосылды. Керісінше, қазір Беркширде әкімшілік орталық болып табылатын Рединг қаласының Кавершам ауданы тарихи түрде Оксфордширдің бөлігі болды, сондай-ақ қазір Букингемширде әкімшілік орталық болып табылатын Стокенчерч приходы да осы графтықтың құрамында болды. Оксфорд қаласының Темзадан оңтүстікке қарай орналасқан аймақтары, мысалы Грандпонт, 1889 жылы бұрын ауыстырылған.
География
Оксфордширде ерекше табиғи сұлулыққа ие үш аймақтың бөліктері бар. Солтүстік-батысында Котсволдс жатыр; оңтүстік және оңтүстік-шығыста Солтүстік Уэссекс Даунс ашық бор тасты төбелері мен Чилтернс орманды төбелері орналасқан. Округтың солтүстігінде Червелл жоталарының темір кенді тастары кездеседі. Округ ішіндегі ұзақ қашықтыққа арналған жолдар: Риджвей ұлттық жолы, Макмиллан жолы, Оксфордшир жолы және Д’Арси Далтон жолы.
Өзендер мен арналар
Оксфордширдің батыс жағының ортасынан оңтүстік-шығыс бұрышына дейін, арадағы қала арқылы Темза өзені және оның жазық су тасқынымен жатқан алқаптары ағып өтеді. Бұл өзен Беркширмен тарихи шекараны белгілейді, және оның кейбір төменгі ағысында да солай болып қалады. Темза ұлттық жолы өзеннің сағасынан басталып, көзіне дейін созылады. Округтағы көптеген кіші өзендер, мысалы Тем, Виндраш, Эвенлод және Червелл, Темзаға құяды. Олардың кейбіреулерінің бойымен аңғарларында жолдар салынған. Оксфорд каналы Мидлендспен байланысты, Червеллден Банбериден Кидлингтон арқылы Оксфорд қаласына дейін өтеді, онда олар кеме жүретін Темзаға қосылады. Тарихи атауымен белгілі Уилтс және Беркс каналының шамамен 15 пайызы, үздіріліспен, кеме қатынасына келтірілді, соның ішінде Абингдон-он-Темзаға жақын округке тиесілі 140 метрлік бөлігі, толық қалпына келтірілсе, Темзамен қосыла алады.
Жасыл белдеу
Оксфордширде Оксфорд қаласын толық қамтитын және айналасындағы қалалар мен ауылдарды тиімсіз құрылыс пен қалалық кеңеюден қорғау үшін бірнеше шақырымға созылатын жасыл белдеу аймағы бар. Оның шығыс шекарасы Букингемшир графтығының шекарасына дейін жетеді, ал оңтүстік шекарасының бір бөлігі Солтүстік Уэссекс Даунс AONB-мен ортақ. Бұл белдеу алғаш рет 1950-жылдары құрылған, және округтің барлық аудандарының құрамында белдеудің бір бөлігі кездеседі.
Экономика
+Аумақтық жалпы қосылған құн ағымдағы базалық бағалар бойынша миллион фунт стерлингте. Жыл Аймақтық жалпы қосылған құн Ауыл шаруашылығы Өнеркәсіп Қызметтер 1995 7 607 120 2 084 5 404 2000 10 594 80 2 661 7 853 2003 12 942 93 2 665 10 184
Саясат
2013 жылдан бері ешқандай партия басымдығы болмаған Оксфордшир округі кеңесі жергілікті басқарудың ең стратегиялық функцияларына жауапты, оның ішінде мектептер, округтік жолдар және әлеуметтік қызметтер. Округ бес жергілікті әкімшілік ауданға бөлінеді: Оксфорд, Червелл, Уффингтон ақ жылқысынан аталған Ақ жылқы аңғары, Батыс Оксфордшир және Оңтүстік Оксфордшир. Олар қала және ауыл шаруашылығын жоспарлау, қоқыс жинау және тұрғын үй мәселелерімен айналысады. 2016 жылғы Еуропалық одақ референдумында Оксфордшир, 57,06% дауыспен (Оксфорд қаласында 70,27%) Еуропалық одақта қалуға дауыс берген жалғыз ағылшын округі болды, Червелл округі 50,31% дауыспен аз ғана айырмамен шығуға дауыс бергеніне қарамастан.
Білім
Оксфордширде толыққанды білім беру жүйесі бар, онда 23 тәуелсіз мектеп және 35 мемлекеттік орта мектеп бар. Тек сегіз мектепте ғана жоғары сынып (sixth form) жоқ; олардың көпшілігі Оңтүстік Оксфордшир және Червелл аудандарына орналасқан. Оксфордширде Радли колледжі сияқты жетекші тәуелсіз мектептер көптеп кездеседі. Аймақта екі университет бар: ежелгі Оксфорд университеті және қазіргі Оксфорд Брукс университеті, екеуі де Оксфорд қаласында орналасқан. Бұған қоса, Банбери қаласында орналасқан Урокстон колледжі Нью-Джерси штатының Фэрли Дикинсон университетімен байланысты.
Ғимараттар
Оксфорд университетінің "арманға батып тұрған мұнаралары" Оксфордтың халықаралық саяхатшылар үшін Ұлыбританиядағы ең көп талданған алтыншы қала екендігінің себептерінің бірі болып табылады. Университеттің көптеген танымал ғимараттарының арасында 1664–68 жылдары сэр Кристофер Реннің жобасымен салынған Шелдония театры және 1737–49 жылдары Джеймс Гиббстің жобасымен салынған Радклиф камерасы бар. Вудстокқа жақын орналасқан Бленхайм сарайы Бленхайм шайқасында жеңіске жеткеннен кейін Джон Черчилль, Марлбороның бірінші герцогы үшін архитектор Джон Ванбруг жобалап, ішінара салдырған. Көрермендерге ашық бақтарды "Кэпабилити" Браун атты ландшафт дизайнері жобалаған, ол жеңімпаз армияның шайқастағы орналасуына сәйкес ағаштарды отырғызған. Сэр Уинстон Черчилль 1874 жылы осы сарайда дүниеге келген. Сарайға қоғамдық кіруге болады. Глостершир мен Уорвикшир шекарасындағы Чэстлтон Хаусы – Роберт Кэйтсбиден сатып алынған жерге салынған үлкен елдік үй. Стонор паркі, тағы бір ауылдық үй, ғасырлар бойы Стонор әулетіне тиесілі болған. Mapledurham House – графтықтың оңтүстік-шығысында, Редингке жақын орналасқан Елизавета дәуіріндегі сәнді үй. Саттон-Куртенэйдегі аббат – ортағасырлық аула үйі. Англияның тарихи ескерткіштері жөніндегі кеңес (қазіргі Historic England) оны ерекше тарихи және сәулеттік маңызы бар ғимарат деп мойындаған. Ол ағылшын ортағасырлық поместье үйінің "оқулық" мысалы болып саналады және I санаттағы мұражай ретінде тіркелген.
Елді мекендер
Рангы Қала Халық саны Жыл Сипаттама Ескертулер 1 Оксфорд 162,100 2021 Оксфорд қалалық округі 2 Банбери 54,335 2021 Азаматтық приход 3 Темзадағы Абингдон 37,931 2021 Азаматтық приход 1974 жылға дейін Беркширде. 4 Бичестер 37,020 2021 Азаматтық приход 5 Дидкот 32,183 2021 Азаматтық приход Қаланың оңтүстік-шығысындағы 200 тұрғын үй көршілес Шығыс Хагборн приходында орналасқан. 1974 жылға дейін Беркширде. 6 Витни 31,217 2021 Азаматтық приход 7 Картертон 15,680 2021 Азаматтық приход 8 Кидлингтон 13,600 2021 Азаматтық приход Госфордты қамтымайды. 9 Таме 13,273 2021 Азаматтық приход Моретон ауылын қамтиды. 10 Уантедж 13,106 2021 Азаматтық приход 1974 жылға дейін Беркширде. 11 Хенли-он-Темс 12,186 2021 Азаматтық приход 12 Фарингдон 8,627 2021 Ұлы Фарингдон азаматтық приходы 1974 жылға дейін Беркширде. 13 Валлингфорд 8,455 2021 Азаматтық приход 1974 жылға дейін Беркширде. 14 Гроув 8,336 2021 Азаматтық приход 15 Чиннор 7,651 2021 Азаматтық приход 16 Чиппинг Нортон 7,250 2021 Азаматтық приход 17 Eynsham 5,324 2021 Азаматтық приход 18 Бенсон 4,801 2021 Азаматтық приход 19 Уитли 4,267 2021 Азаматтық приход 20 Соннинг Коммон 4,138 2021 Азаматтық приход 21 Кеннингтон 4,133 2021 Азаматтық приход 22 Вудсток 3,521 2021 Азаматтық приход 23 Чарлбери 3,063 2021 Азаматтық приход 24 Бэмптон 2,993 2021 Азаматтық приход 25 Уотлингтон 2,697 2021 Азаматтық приход 26 Деддингтон 2,301 2021 Азаматтық приход