Прага шайқасы: Жіжканың жеңісі (Praga şayqası: Jıjkanıñ jeñisi)

Кіріспе

1420 жылы Прагадағы шайқас

Киелі Рим империясы және Германия Корольдігі
Мейсен маргравтығы
Австрия герцогтығы
Моравия маргравтығы
Венгрия Корольдігі
| жауынгер2 = Хуситтер коалициясы
Табориттер
Прагалықтар
Жатец және Лоуни одағы
| басшы1 = Зигмунд Генрих Изенбург, Пиппо Спано, Босковичтің Олдрихи
| басшы2 = Ян Жижка
| күші1 = ~7,000–8,000 атты әскер
| күші2 = Витков төбесінде: Жижканың қол астында ~80 сарбаз. Прагадан келген күшейткіштер: ~50 садақшы. Белгісіз саны бар жаяу әскер, оның ішінде балта ұстаушылар және тікен айдаушылар. Крестшілер қалаға тікелей шабуыл жасаудың апатқа әкелетінін білгендіктен, оны қоршауды жоспарлады. Мұны істеу үшін Праганың төңірегіндегі барлық бекіністерді жою немесе басып алу қажет болды. Крестшілер өз күштерінің көп бөлігін осы шабуылдарға жұмсады, маңызды нүктелердегі қорғаушыларды Прага гарнизонымен күшейтуге тыйым салу мақсатында.

Витков төбесі

Праганы қоршап тұрған осы бекіністердің ең маңыздыларының бірі – Витков төбесі болды, ол Праганың шығысындағы аймаққа басымдық жасады және крестшілердің жабдықтау жолдарына қарайтын жолдарды бақылап тұрды. Төбедегі бекіністер негізінен ағаштан салынған, қабырғалары тас пен сазбен нығайтылып, төбесінің айналасына орлар қазылған. Төбедің оңтүстік бөлігінде ағаштан тұрған, жеке мұнара орналасқан, ал қалған солтүстік бөлігі тік жартаспен қоршалған. Дәстүр бойынша, бұл бекіністерді Жижка тек 26 ер және 3 әйелден тұратын отрядымен қорғады делінеді, бірақ Ж. Дурдик атап өткендей, бұл сан 60 немесе одан да көп сарбазды құраған болуы мүмкін, сонымен қатар Жижканың төбеде болғандығы да нақты емес. Төбедегі сарбаздар көбінесе мылтықтармен және айбалталармен қаруланған. 13 шілде күні крестшілердің атты әскері Влтава өзенін кесіп өтіп, бекіністердің сыртқы қабатына шабуыл жасады. Витков төбесіне Майсен губернаторы Генрих Изенбург басқаратын Австрия және Майсен атты әскері шабуыл жасады. Күн батқанға бір сағат қалғанда, атты әскер оңтүстіктен төбеге қарай жылжыды, бірақ төбедегі жер бедері мен бекіністер оларды тар жолға түсіріп, көп санын пайдалануына кедергі келтірді. Қорғаушылардың қайраттылығы шабуылдаушыларды біраз уақыт тоқтатты, бірақ сандық артықшылығына қарамастан, гуситтер баяу-баяу кері шегінді. Бірақ көп ұзамай Жаңа қала гарнизонынан келген күштер Витков төбесіне қарай бет алып, атты әскерді қоршап, оңтүстік беткейдегі жүзімдіктер арқылы шабуыл жасады. Қарсы шабуыл мен солтүстік беткейдегі тік жартас арасында қалған крестшілер қорқып, төбеден қашып түсті. Қашқанда көптеген атты әскерлер Влтава өзеніне батып кетті. Бұл шайқаста гуситтер толық жеңіске жетті. Крестшілер 400-500 атты әскерін жоғалтты. Бұл шайқастың құрметіне Витков төбесі Ян Жижканың есімімен Жижков деп аталды. Витковтағы гуситтердің жеңісінен кейін крестшілер қаланы аштықпен бағындыру үмітінен айырылып, олардың әскері ыдырады. Төбеде Ұлттық ескерткіш әлі де тұр, ал 2003 жылы жергілікті билік жүзімдікті қайта отырғызуға тырысты. Сигизмунд пен оның әскері Вишеград және Градчаны қамалдарын басып алды. Бірақ олар көп ұзамай капитуляциялап, Сигизмунд Прагадан кетуге мәжбүр болды. Крестшілер кейін Кутна-Хораға шегініп, жергілікті соғыстарды бастады.

One of the most important of these fortifications surrounding Prague was Vítkov Hill, which dominated the area east of Prague and overlooked roads needed for the crusaders' supply lines. The fortifications on the hill were made primarily from timber, with the walls reinforced with stone and clay and moats dug around the base of the hill. On the southern part of the hill was a free standing tower made from timber, and the remaining northern flank was covered by a steep cliff. Traditionally, the fortifications were said to be defended by Žižka with only 26 men and 3 women under his command, but it was probably higher 60 or more soldiers, according to J. Durdik and it is unclear if Žižka was on the hill. The men on the hill were armed mostly with guns and flails. On 13 July, the crusaders' cavalry crossed the river Vltava and began their attack on the outer ring of fortifications. Vítkov Hill was attacked by a detachment of Austrian and Meissen cavalry under Heinrich of Isenburg, governor of Meissen. An hour before sunset, the horsemen advanced from the south towards the hill, but the terrain and fortifications of the hill forced them down a narrow path and prevented them from utilizing their greater numbers. The tenacity of the defenders held the attackers off for some time, but the heavily outnumbered Hussites were slowly pushed back. Shortly thereafter, reinforcements from the garrison of the New Town broke off and headed towards Vítkov Hill, outflanking the knights and attack through the vineyards on the southern slope. Trapped between the counter attack and the steep cliff on the northern slope, the crusaders quickly panicked as they were forced off the hill and began to rout. As they retreated, many knights drowned in the Vltava. The battle was a clear victory for the Hussites. The crusaders lost between
400 500 knights. In honour of the battle, Vítkov Hill was renamed Žižkov after Jan Žižka. As a consequence of the Hussite victory on Vítkov, the crusaders lost any hope of starving the city into submission and their army disintegrated. The National Monument still exists on the hill, and in 2003, local officials were attempting to replant the vineyard. Sigismund and his troops then held the castles of Vyšehrad and Hradčany. However, they soon capitulated, and Sigismund had to withdraw from Prague. The crusaders later withdrew to Kutná Hora and began local warfare.