Джеймс Хэнсен Ньюман: Америкалық ғарышкердің өмір жолы

Кіріспе

Американдық ғарышкер (1956 жылы туған)

Джеймс Хансен Ньюман (16 қазан 1956 жылы туған) – американдық физик және бұрынғы NASA ғарышкері, төрт ғарыш сапарына қатысқан.

NASA мансабы

1984 жылы Райс университетін бітіргеннен кейін Ньюман Rice университетінде докторантурадан кейінгі бір жылдық жұмыс істеді. Оның ғылыми қызығушылықтары атомдық және молекулалық физика саласында, әсіресе атмосфералық маңызы бар атомдар мен молекулалардың орташа және төмен энергиялы соқтығысуларына қатысты. Райс университетіндегі докторлық диссертациясы атомдар мен молекулалардың соқтығысуының дифференциалдық қималарын өлшеуге арналған жаңа позициялық сезімтал детекторлық жүйенің жобалануын, құрастырылуын, сынақтан өтуін және қолданылуын қамтыды. 1985 жылы доктор Ньюман Райс университетінің Ғарыш физикасы және астрономия кафедрасының адъюнкт-профессоры болып тағайындалды. Сол жылы ол NASA-ның Джонсон ғарыш орталығында жұмыс істеді, оның міндеттеріне барлық миссия кезеңдерінде орбиталық қозғалтқыштар, бағыттау және басқару салаларындағы ұшу экипажы мен ұшуды басқару тобының дайындығын жүргізу кірді. Астронавттар қатарына іріктелер алдында ол симуляция жетекшісі болып жұмыс істеді. Осы лауазымда ол ұшу бақылаушыларын даярлайтын нұсқаушылар тобына жауапты болды. 1990 жылдың қаңтар айында NASA-ға таңдалған Ньюман 1990 жылдың шілдесінде астронавттық оқудан өтті. Сол кезден бері оның техникалық міндеттеріне мыналар кірді: Астронавт кеңсесінің Миссияны қолдау бөлімі, онда ол ұшыру алдында экипаж кіруіне/белбеуленуіне және қонудан кейін экипаж шығуына жауапты топ мүшесі болды; Шаттлдағы бортындағы ноутбуктермен жұмыс істейтін Миссияны дамыту бөлімі; Астронавт кеңсесінің Компьютерлік қолдау бөлімінің бастығы, ғарыш айлағында және ғарыш станциясында компьютерлерді әзірлеуге және пайдалануға экипаж қатысуын қамтамасыз етуге жауапты. 1999 жылдың наурыз айында екі жылдық қызмет мерзімі үшін Ғарыш Шаттлы Бағдарламалық Офисіне жіберілген Ньюман RMS интеграциялық менеджері болып қызмет етті. Ол орбиталық манипуляторға және Ғарышқа көз жеткізу жүйесіне жауапты болды. Ол STS-51 (1993), STS-69 (1995), STS-88 (1998) және STS-109 (2002) миссияларында миссия маманы ретінде қатысты. Төрт ғарыш сапарының қатысушысы доктор Ньюман ғарышта 43 күннен астам уақыт өткізді, оның ішінде алты ғарышқа шығу, жалпы ұзақтығы 43 сағат 13 минут. Егер доктор Ньюман тағы да бәрін бастаса, ол әріптесі, астронавт Дан Бурш сияқты ХҒС экспедициясына қатысуға ниеттенер еді. 2002 жылдың 1 желтоқсанынан бастап Ньюман NASA-ның Адаммен ғарышқа ұшу бағдарламасының директоры, Ресей болып тағайындалды. NASA-ның Ресей Ғарыш агенттігімен (Росавиакосмос) және оның мердігерлері алдындағы жетекші өкілі ретінде оның міндеті – барлық адаммен ғарышқа ұшу операцияларын, логистиканы және техникалық функцияларды, соның ішінде Королевтегі NASA-ның миссиялық операцияларын және Жұлдыз қаласындағы Гагарин атындағы космонавттар оқу орталығында экипаж дайындығын жалғастыру болды. Астронавт кеңсесіне тағайындалған күйінде Ньюман NASA-да әртүрлі лауазымдарда жұмыс істеді. 1999 жылдың наурыз айынан 2001 жылдың наурыз айына дейін Ғарыш Шаттлы Бағдарламалық Офисінде жұмыс істеген Ньюман Orbiter Canadian робот қолына және Ғарышқа көз жеткізу жүйесіне жауапты қашықтан манипуляциялау жүйесінің (RMS) интеграциялық менеджері болып қызмет етті. Ньюман 2002 жылдың желтоқсанынан 2006 жылдың қаңтарына дейін Халықаралық ғарыш станциясы (ХҒС) бағдарламалық кеңсесіне NASA-ның Адаммен ғарышқа ұшу бағдарламасының директоры, Ресей лауазымына тағайындалды. ХҒС бағдарламалық менеджерінің Ресей Федерациясы Ғарыш агенттігімен (Роскосмос) және оның мердігерлері алдындағы жетекші өкілі ретінде оның міндеттеріне Ресейдегі NASA-ның адаммен ғарышқа ұшу бағдарламасын қадағалау кірді. Бұл Мәскеудегі NASA операциялары, логистика және техникалық функциялары, Королевтегі NASA-ның Миссиялық басқару орталығының операциялары және Жұлдыз қаласындағы Гагарин атындағы космонавттар оқу орталығында NASA экипажының дайындығын қамтыды. 2006 жылдың наурыз айында Ньюман Калифорния штатының Монтерей қаласындағы Әскери-теңіз аспирантурасының (NPS) ғарыш жүйелері академиялық тобының қонақ профессоры болып тағайындалды. Ньюман 2008 жылдың шілдесінде NASA-дан кетіп, NPS-тегі Ғарыш жүйелері профессоры лауазымын қабылдады, білім беру және ұлттық мүдделерді зерттеу жобаларында қолданылатын өте кішкентай спутниктерді пайдалануға баса назар аударды.

After graduating from Rice University in 1984, Newman did an additional year of post doctoral work at Rice. His research interests are in atomic and molecular physics, specifically medium to low energy collisions of atoms and molecules of aeronomic interest. His doctoral work at Rice University was in the design, construction, testing, and use of a new position sensitive detection system for measuring differential cross sections of collisions of atoms and molecules. In 1985, Dr. Newman was appointed as adjunct professor in the Department of Space Physics and Astronomy at Rice University. That same year he came to work at NASA’s Johnson Space Center, where his duties included responsibility for conducting flight crew and flight control team training for all mission phases in the areas of Orbiter propulsion, guidance, and control. He was working as a simulation supervisor when selected for the astronaut program. In that capacity, he was responsible for a team of instructors conducting flight controller training. Selected by NASA in January 1990, Newman began astronaut training in July 1990. His technical assignments since then include: Astronaut Office Mission Support Branch where he was part of a team responsible for crew ingress/strap in prior to launch and crew egress after landing; Mission Development Branch working on the Shuttle on board laptop computers; Chief of the Computer Support Branch in the Astronaut Office, responsible for crew involvement in the development and use of computers on the Space Shuttle and Space Station. Detailed to the Space Shuttle Program Office in March 1999 for a two year tour of duty, Newman served as the RMS Integration Manager responsible for the Orbiter robotic arm and the Space Vision System. He flew as a mission specialist on STS 51 (1993), STS 69 (1995), STS 88 (1998) and STS 109 (2002). A veteran of four space flights, Dr. Newman has logged over 43 days in space, including six spacewalks totaling 43 hours and 13 minutes. If Dr. Newman could do it all over again, he really wishes he could fly on an ISS Expedition like fellow astronaut classmate Dan Bursch. Effective December 1, 2002, Newman served as NASA's Director, Human Space Flight Programs, Russia. As NASA's lead representative to the Russian Aviation and Space Agency (Rosaviakosmos) and its contractors, his role is to continue oversight of all human space flight operations, logistics, and technical functions, including NASA's mission operations in Korolev and crew training at the Gagarin Cosmonaut Training Center in Star City. While still assigned to the Astronaut Office Newman has also worked in various assignments at NASA. Detailed to the Space Shuttle Program Office from March 1999 to March 2001, Newman served as the Remote Manipulator System (RMS) Integration Manager responsible for the Orbiter Canadian robotic arm and the Space Vision System. Newman was detailed to the International Space Station (ISS) Program Office from December 2002 through January 2006, serving as NASA's Director, Human Space Flight Program, Russia. As the ISS Program Manager's lead representative to the Russian Federal Space Agency (Roskosmos) and its contractors, his responsibilities included oversight of NASA's human space flight program in Russia. This included NASA operations, logistics, and technical functions in Moscow, at NASA's Mission Control Center operations in Korolev, and NASA's crew training at the Gagarin Cosmonaut Training Center in Star City. In March 2006, Newman was detailed to the Naval Postgraduate School (NPS) in Monterey, California, as a NASA Visiting Professor in the NPS Space Systems Academic Group. Newman left NASA in July 2008 to accept a position as Professor, Space Systems at NPS to continue his involvement in teaching and research, with an emphasis on using very small satellites in hands on education and for focused research projects of national interest.

Ғарыш ұшу тәжірибесі

STS 51 Discovery, (12–22 қыркүйек, 1993 ж.) Флоридадағы Кеннеди ғарыш орталығына алғашқы түнгі қону үшін ұшырылды және қайтып келді. Он күндік ұшу кезінде бес адамнан тұратын экипаж Аванс байланыс технологиясы спутнигін (ACTS) және Шаттл паллет спутнигінде (ORFEUS/SPAS) Орбиталық және алыстағы және экстремалды ультрафиолет спектрометрін іске қосты. Ньюман SPAS жұмысына жауапты болды, RMS операторының көмекшісі болды және бесінші ұшу күні Карл Уолцпен жеті сағат бес минутқа созылған ғарышқа шықты. Кемеден тыс қызмет (EVA) болашақ миссияларда қолданылатын құралдар мен техниканы сынап көрді. Көптеген қосымша жүктермен және медициналық сынақтармен жұмыс істеуден басқа, экипаж Шаттлдың нақты уақыт режиміндегі орналасуын және жылдамдығын анықтау үшін GPS қабылдағышын сәтті сынады және борттағы ноутбуктерге орбиталық деректерді бағыттауды аяқтады. STS 51 Жерді 158 рет айналып, 236 сағат 11 минутта 4,1 миллион мильді басып өтті. STS 69 Endeavour (7–18 қыркүйек, 1995 ж.), он бір күндік миссия болды, оның барысында экипаж SPARTAN спутнигін және Wake Shield Facility (WSF) құрылғысын сәтті орналастырды және алып шықты. Сонымен қатар, бортта Халықаралық экстремалды ультрафиолеттік "автостоп" жүгі, көптеген қосымша жүктер және медициналық эксперименттер болды. Ньюман экипаждың WSF-ке қатысуына жауапты болды және сонымен қатар ұшу кезіндегі негізгі RMS операторы болды, WSF және EVA RMS операцияларын орындады. Ол сондай-ақ Ku-диапазонындағы байланыс адаптерінің, салыстырмалы GPS экспериментінің және RMS манипуляторының орналасу дисплейінің орбиталық сынақтарын жүргізді. Миссия 171 Жер орбитасында 260 сағат 29 минутта 4,5 миллион мильді басып өтті. STS 88 Endeavour (4–15 желтоқсан, 1998 ж.) – Халықаралық ғарыш станциясын құрастырудың алғашқы миссиясы. Он екі күндік миссия кезінде "Бірлік" модулі "Заря" модулімен біріктірілді. Ньюман Джерри Росспен бірге үш рет ғарышқа шығып, барлығы 21 сағат 22 минутқа созылды. Ғарышқа шығудың басты мақсаты – "Заря" мен "Юнити" арасындағы сыртқы қуат және деректер кабелін қосу болды. Басқа мақсаттардың ішінде ерте байланыс антенналарын орнату, "Заряда" күтілгендей ашылмаған антенналарды орнату, сыртқы компьютерді қорғау үшін күн сәулесінен қорғайтын экранды орнату, бағдарлау көмекші құралдарын орнату және болашақ EVA-да пайдалану үшін құралдар/жабдықтарды бекіту кірді. Экипаж сонымен қатар IMAX Cargo Bay Camera (ICBC) операцияларын орындады және Әуе күштерінің демеушілігімен Mighty Sat 1 және Аргентинадан SAC A есімді екі спутникті орналастырды. Миссия Жерді 185 рет айналып, 283 сағат 18 минутта 4,6 миллион мильді басып өтті. STS 109 Columbia (1–12 наурыз, 2002 ж.). STS 109 – Хаббл ғарыш телескопының (HST) төртінші қызмет көрсету миссиясы және ғарыш шаттлының 108-ші ұшуы. STS 109 экипажы Хаббл ғарыш телескобын жаңа күн батареяларымен, жаңа қуатты басқару блогымен және жаңа камерамен жаңартты, сондай-ақ ескі инфрақызыл камераны қайта іске қосу үшін салқындатқыш орнатты. Бұл жұмыс бес күн қатарынан бес рет ғарышқа шығу барысында орындалды. Доктор Ньюман экипаж мүшесі Майк Массиминомен бірге екі рет ғарышқа шығып, барлығы 14 сағат 46 минутқа созылды. Бірінші ғарыш сапарында Ньюман мен Массимино ескі күн батареясын және реакциялық дөңгелектің құрамын жаңа құрылғылармен ауыстырды. Екінші ғарыш сапарында олар ескі "Фейнт обьект камерасын" "Археографиялық зерттеулер үшін алдыңғы қатарлы камерамен" алмастырды, бұл Хабблдың мүмкіндіктерін он есе арттырады деп күтілуде. STS 109 Жерді 165 рет айналып, 262 сағат 10 минутта 3,9 миллион мильді басып өтті.

STS 51 Discovery, (September 12–22, 1993) was launched from and returned to make the first night landing at Kennedy Space Center, Florida. During the ten day flight, the crew of five deployed the Advanced Communications Technology Satellite (ACTS) and the Orbiting and Retrievable Far and Extreme Ultraviolet Spectrometer on the Shuttle Pallet Satellite (ORFEUS/SPAS). Newman was responsible for the operation of the SPAS, was the backup operator for the RMS, and on flight day five conducted a seven hour five minute spacewalk with Carl Walz. The extravehicular activity (EVA) tested tools and techniques for use on future missions. In addition to working with numerous secondary payloads and medical test objectives, the crew successfully tested a Global Positioning System (GPS) receiver to determine real time Shuttle positions and velocities and completed a test routing Orbiter data to on board laptop computers. STS 51 made 158 orbits of the Earth, traveling 4.1 million miles in 236 hours and 11 minutes. STS 69 Endeavour (September 7–18, 1995), was an eleven day mission during which the crew successfully deployed and retrieved a SPARTAN satellite and the Wake Shield Facility (WSF). Also on board was the International Extreme Ultraviolet Hitchhiker payload, numerous secondary payloads, and medical experiments. Newman was responsible for the crew's science involvement with the WSF and was also the primary RMS operator on the flight, performing the WSF and EVA RMS operations. He also operated the on orbit tests of the Ku band Communications Adaptor, the Relative GPS experiment, and the RMS Manipulator Positioning Display. The mission was accomplished in 171 Earth orbits, traveling 4.5 million miles in 260 hours, 29 minutes. STS 88 Endeavour (December 4–15, 1998), was the first International Space Station assembly mission. During the twelve day mission the Unity Module was mated with the Zarya Module. Newman performed three spacewalks with Jerry Ross, totaling 21 hours, 22 minutes. The primary objective of the spacewalks was to connect external power and data umbilicals between Zarya and Unity. Other objectives include setting up the Early Communication antennas, deploying antennas on Zarya that had failed to deploy as expected, installing a sunshade to protect an external computer, installing translation aids, and attaching tools/hardware for use in future EVAs. The crew also performed IMAX Cargo Bay Camera (ICBC) operations, and deployed two satellites, Mighty Sat 1, sponsored by the Air Force, and SAC A, from Argentina. The mission was accomplished in 185 orbits of the Earth, traveling 4.6 million miles in 283 hours and 18 minutes. STS 109 Columbia (March 1–12, 2002). STS 109 was the fourth Hubble Space Telescope (HST) servicing mission and the 108th flight of the Space Shuttle. The crew of STS 109 successfully upgraded the Hubble Space Telescope with new solar arrays, a new power control unit, and a new camera, and also installed a cooler to reactivate an old infrared camera. This work was accomplished during a total of five spacewalks in five consecutive days. Dr. Newman performed two spacewalks with crewmate Mike Massimino, totaling 14 hours and 46 minutes. During the first of these spacewalks, Newman and Massimino replaced an old solar array and a reaction wheel assembly with new units. During their second spacewalk they replaced the old Faint Object Camera with the state of the art Advanced Camera for Surveys, expected to produce a tenfold increase in Hubble's capability. STS 109 orbited the Earth 165 times, traveling 3.9 million miles in 262 hours and 10 minutes.