Кіріспе

Уэльстегі Денбигширдегі қала.

Денбиг (Welsh: Denbigh; DENbee; Dinbych) – Уэльстің Денбигшир округіндегі қала және қауымдастық. Бұрын 1888 жылға дейін Денбигшир тарихи округінің орталық қаласы болған Денбигтің валлий тіліндегі аты (Динбич) "Кішкентай бекініс" деп аударылады – бұл оның тарихи қамалына сілтеу. Денбиг Клаудиан төбелеріне жақын орналасқан.

Тарих

Денбиг қамалы, оның қала қабырғаларымен бірге, король Эдуард I-нің бұйрығымен салынды. Бёрджесс қақпасы, оның екі мұнарасы Денбиг қаласының ресми мөріндегі символды безендіреді, бұрын қалаға кіретін басты қақпа болып саналған. Денбигке алғашқы қала құқығы 1290 жылы берілді, сол кезде қала әлі ескі қала қабырғаларының ішінде орналасқан. Бұл Денбиг Марш лордығының орталығы болды. Қала 1294-1295 жылдары Мадог ап Льюэлиннің көтерілісіне қатысты; күзде қамал жаулап алынды және 1294 жылдың 11 қарашасында Уэльс көтерілісшілері жеңіске жетті. Қала желтоқсан айында Эдуард I қайта басып алды. Денбиг 1400 жылы Оуайн Глиндурдың көтерілісі кезінде де өртке түсті. Гүлдер соғысы (1455-1487) кезінде қала көбінесе қирады, содан кейін төбеден қазіргі қала базарының орнына көшірілді. Лестер шіркеуі – аяқталмаған шіркеу. 1579 жылы Роберт Дадли, Лестердің 1-ші графы, сонымен қатар Денбиг бароны, собор салуды жоспарлады. Оның ниеті көршілес Сент-Асафтан қала мәртебесін көшіру болды. Жобаға қаржы жетпей, Роберт Дадли қайтыс болғаннан кейін, ол қираған күйінде қалды; қазір Cadw қамқорлығында. 1643 жылы Англия азаматтық соғысы кезінде Денбиг корольшіл гарнизонға пана болды. 1646 жылы жасырынғаннан кейін, қамал мен қала қабырғалары ақырында қирады. 1600 жылдары қала тоқыма өнеркәсібінің өркендеуіне ие болды, онда шебер қолғап жасаушылар, тоқымашылар, ұсталар, аяқ киімшілер, ершік жасаушылар, терішілер және тері өңдеушілер жұмыс істеді. Денбиг тарихының барлық кезеңінде ауыл шаруашылығы үшін маңызды орын болды.

Теміржол

Денбиг теміржол станциясы бір кезде қалаға бұрынғы Лондон және Солтүстік-Батыс теміржолы арқылы қызмет еткен, кейіннен Лондон, Мидленд және Шотландия теміржолының бір бөлігі болған. Ол Клвид атырабы теміржолының, солтүстікке және , және Молд және Денбиг қосылыс теміржолының түйіскен жері болды. Бұл желінің біріншісі 1955 жылы жабылды, Денбигті 1962 жылы жабылған, артынан жалғасқан ұзын тармақта қалдырды. 1952 жылы Рутиннен оңтүстікке қарай Ұлы Батыс теміржолымен байланысқан жалғасы да жабылды. Станция орны қазір шағын сауда орталығына айналдырылған; алайда, платформаның қалдықтарын әлі де Home Bargains дүкеніне, Aldi супермаркетіне, Screwfix және екі қайырымдылық дүкеніне апаратын жолдың бойынан көруге болады.

Солтүстік Уэльс ауруханасы

Бір кезде халықтың көп бөлігі 1840 жылдардан бастап психикалық аурулары бар адамдарға көмек көрсеткен Солтүстік Уэльс ауруханасында жұмыс іздеген. Аурухана 1995 жылы жабылып, содан бері құлдырап келеді. 2008 жылдың қазан айында "Most Haunted" бағдарламасының "Көңіл көшіргендер ауылы" деген арнайы эпизодтары 7 күн бойы Солтүстік Уэльс ауруханасынан тікелей эфирде көрсетілді. 2018 жылдың қазан айына қарай, бұзылған ғимарат Денбигшир округі кеңесінің меншігіне өтті.

Футура киносы

Денбиг қаласында Лав-Лейн көшесінде кинотеатр болған. Ол 1928 жылы "Скала" атымен ашылды, кейін 1970 жылдардың соңында "Веджвуд" кинотеатры деп қайта аталды. 1980 жылдың қазанында жабылып, 1982 жылы Льюис Колвелл қайта ашып, "Футура" кинотеатры деп атады. Кинотеатр 1990 жылдары тағы да жабылды, бірақ ғимарат видеокөшірмелерді жалға беру дүкені ретінде ашық қалды. 1995 жылы Питер Мур кинотеатрды қысқа мерзімге қайта ашты, бірақ төрт адамды өлтіргені үшін тұтқындалып, сотталды. Видеокөшірмелерді жалға беру дүкені де жабылды, қазір ғимарат қирап, қайта құру күтіп тұр. Денбигте тұрақты кинотеатр жоқ, алайда Денбиг кино клубы Твм о'р Нант театрында үздіксіз жұмыс істейді.

Халық саны

2001 жылғы халық санауы бойынша халық саны 8 783 адамды құрады, 2011 жылғы халық санауында 8 986 адамға дейін артты, ал 2021 жылғы халық санауында 8 669 адамға дейін кеміді.

Ыңғайлылықтар

Қаладағы көрікті жерлерге Денбиг кітапханасы, Денбиг қамалы және қамал қабырғалары, 1950 жылдардағы Кае Дай мұражайы, Театр Твм о'р Нант, ортағасырлық Сент-Марселла шіркеуі және шағын сауда орталығы кіреді. Денбиг бокс клубы Мидл-Лейн көшесінде орналасқан. Денбиг қауымдық ауруханасы 1807 жылы салынған. Денбиг қалалық әкімдігі ғимараты ІІ* санаттағы ескерткіш болып табылады. Денбиг крикет клубы 1844 жылы құрылғандықтан, Уэльстегі ең көне крикет клубтарының бірі. Клуб "Истрад Роуд" алаңында ойнайды және Солтүстік Уэльс крикет лигасына қатысады. 1-ші құрама Премьер лигасында ойнайды, 2010 жылы 1-ші лигада жеңіске жетіп, чемпион атанды, ал 2-ші құрама 3-ші лигада ойнайды. 50 жылдан бері қала алаңында Бокс күні күйе жарысы өткізіліп келеді. Денбигте тұруға арналған бірнеше орын бар, оның ішінде Тинь-Ир-Эйтин – 1986 жылдан бері туристерді қабылдап келе жатқан, қала шетінде орналасқан, трейлерлерге, кемпингке және глэмпингке арналған орын.

Орта мектептер

Денбиг қаласында үш орта мектеп бар. Денбиг орта мектебі екеуінің ішіндегі ең үлкені, шамамен 600 оқушысы және 60-қа жуық қызметкері бар. Қазіргі директор – Глен Уильямс. St Brigid's – қала шетіндегі Mold Road көшесінде орналасқан, 3-19 жас аралығындағы оқушыларды қабылдайтын католик ерікті мектебі. Мектепте қатаң қабылдау ережесі бар, және 2009 жылға дейін тек қыздар ғана қабылданды. Мектептің қазіргі директоры – Лия Кримс. Миддлтон колледжі – бұрынғы Хауэлл дайындық мектебі, қазір тәуелсіз күндізгі және интернат мектебі. Денбигтегі осы 3 орта мектеп, сондай-ақ Ysgol Brynhyfryd (Ruthin), Ysgol Glan Clwyd (St Asaph), Denbigh College және Llysfasi College (Deeside) бірлесіп "The Dyffryn Clwyd Consortium" деген атаумен 6-шы сынып оқуын ұсынады.

Ерекше ғылыми қызығушылыққа ие жер

Крест Маур Вуд (балама атауы: Crêst) – солтүстік-батыста орналасқан, ерекше ғылыми маңызы бар табиғат ескерткіші. Ол Денбиг гольф клубы мен Тармак карьеріне іргелес жатыр, бұл – тарихи және ежелгі жапырақты орман. Аймақтағы экологиялық қысым мен жерді пайдаланудағы бәсекелестік салдарынан бұл орманның жойылу қаупі бар.

Ұлттық Eisteddfodau

Денбиг 1882, 1939, 2001 және 2013 жылдары Уэльстің Ұлттық Эстеддфодын қабылдады.