Кіріспе

Шарлотта Эмма Мур Ситтерли (24 қыркүйек 1898 - 3 наурыз 1990) – американдық астроном. Ол Күн мен химиялық элементтерді спектроскопиялық түрде кеңінен зерттеуімен белгілі. Оның дерек кестелері сенімділігімен көзге түседі және қазірге дейін үнемі қолданылып келеді. Ол Свартмор колледжінде оқыды, онда шайбалы хоккей, студенттік үкімет, хор клубы және жеке сабақтар сияқты көптеген қосымша іс-шараларға қатысты. Оқу ақысын төлеу үшін Мур ауыстырушы мұғалім болып жұмыс істеді, бұл оның колледжді аяқтауға қол жеткізе алатын шамалы мүмкіндіктерінің бірі еді. Ол мұғалімдік қызметтен басқа мамандыққа ұмтылды, себебі "Мен бастауыш сыныптан жоғары мектепке дейін айналысқан оқытудан ләззат алмадым. Мен оны жақсы орындадым, бірақ маған ұнамады, ол тым қиын болды".

Мансап

Математика профессоры Джон Миллердің ұсынысымен Мур Принстон университетінің обсерваториясында профессор Генри Норрис Расселдің есептеушісі ретінде жұмысқа орналасты, фотосуреттерді пайдаланып Айдың орнын анықтау үшін қажетті есептеулерді орындады. Оның зерттеулері 2500 жұлдызды олардың спектрлеріне сәйкес жіктеуге бағытталған. Мур Расселдің басшылығымен Принстонда бес жыл жұмыс істегенімен, ол оған докторлық диссертация тағайындаудан бас тартты, бұл 1961 жылға дейін Принстонның ешбір аспирантура бағдарламасында әйелдер болмағандықтан, ерекше жағдай емес еді. Мур: «Принстон ерлердің бекінісі болғандықтан және әйел онда сәйкес келмейтін болғандықтан, әйелдерге қатысты алдын ала қарастарға үйреніп қалғанмын», – деді. 1926 жылы Рассел бірлесіп жұмыс істеген мақаладан өзінің атын алып тастап, тек Мурдың атын ғана көрсетті. NBS баспасында жарияланған оның атомдық спектрлер мен энергия деңгейлерінің кестелері ондаған жылдар бойы спектроскопиядағы маңызды анықтамалық материал болып табылады. Сол кезде ол күннің инфрақызыл спектрін және атом энергиясы деңгейлерін зерттеуді бастады. Ситтерли 1988 жылы Америка Оптикалық Қоғамының журналымен құрметтелді.