Кіріспе

Американдық астроном (1929–2021)

Кэролин Джин Спеллманн Шумейкер (24 маусым 1929 – 13 тамыз 2021) – американдық астроном және Шомейкер–Леви 9 кометасын бірге ашқан. Ол 32 комета (сол кезде жеке тұлға ашқан ең көп комета) және 500-ден астам астероидты ашты. Тарих, саясаттану және ағылшын әдебиеті салаларындағы білімімен, ол геолог Юджин Мерл Шумейкермен танысып, үйленгенге дейін планеталық ғылымға қызығушылық танытпады. Оның астрономиядағы мансабы Жерге жақын ғарыштағы нысандарды іздеу үшін өте құнды қасиет – жақсы стереоскопиялық көру қабілетін көрсеткеннен кейін басталды. Оның ғылыми дәрежесі ғылым саласында болмаса да, осы көру қабілеті Калифорния технология институтын (Caltech) күйеуі басқаратын командаға ғылыми көмекші ретінде жұмысқа алуға ынталандырды. Содан кейін оның отбасы Калифорния штатының Чико қаласына көшіп, ол ағасы Ричардпен бірге өсті. Ол Чико штатында тарих, саясаттану және ағылшын әдебиеті бойынша бакалавр және магистр дәрежелерін алды. Оның ағасы Caltech-те оқығанда, оның бөлмедесі Евгений "Джин" Шумейкер есімді жас аспирант болды. Каролин оны алғаш рет 1950 жылдың жазында ағасының үйлену тойында кездестірді және үш балаға ие болды: Кристи, Линда және Патрик (Пэт). Шумейкер 2021 жылдың 13 тамызында құлап, 92 жасында дүние салды.

Еңбек жолы

Үйленгеннен кейін көп ұзамай ол жетінші сыныпта мұғалім болып жұмыс істеді. Сол жылы Шомейкер АҚШ Геологиялық зерттеулер қызметіне (USGS) астрономия бөлімінде арнайы ғалым ретінде қабылданды, ал 1989 жылы Солтүстік Аризона университетінде астрономияны зерттеу профессоры болып жұмыс істей бастады. 1980-ші және 1990-шы жылдары Шомейкер Паломар обсерваториясының кең көлемді телескопынан алынған түсірілімдерді стереоскоппен қолданып, бекітілген жұлдыздардың фонында қозғалатын объектілерді анықтады. 1988 жылы Шомейкер Риттенхаус астрономиялық қоғамының Риттенхаус медалімен марапатталды. 1996 жылы Шомейкер Флагстафф қаласындағы Солтүстік Аризона университетінен құрметті докторлық дәрежесін және АҚШ Ұлттық аэронавтика және ғарыш басқармасының ерекше ғылыми жетістіктері медалін алды. Гейл кратеріндегі Каролин Шомейкер формациясы, Шарп тауы тобының бір бөлігі болып табылады және оның атымен аталған. Бұл формация Глен Торридон ішіндегі қабаттарды құрайтын тау жыныстарының қабаты, ал филлосиликатты тау жыныстарының қабаты Марс ғылыми зертханасының Curiosity марсоходының Aeolis Mons-қа көтерілу кезіндегі негізгі мақсаттарының бірі болды.