Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық астроном (1829–1907)
American astronomer (1829–1907)
Асаф Холл III (15 қазан 1829 – 22 қараша 1907) – американдық астроном, ол 1877 жылы Марстың Деймос және Фобос атты екі серігін ашқанымен ең белгілі. Ол басқа планеталардың және екі жұлдыздардың серіктерінің орбиталарын, Сатурнның айналысын және Марстың массасын анықтады.
Asaph Hall III (October 15, 1829 – November 22, 1907) was an American astronomer who is best known for having discovered the two moons of Mars, Deimos and Phobos, in 1877. He determined the orbits of satellites of other planets and of double stars, the rotation of Saturn, and the mass of Mars.
Өмірбаян
Холл Коннектикут штатының Гошен қаласында сағатшы Асаф Холл II (1800–1842) мен Ханна Палмердің (1804–1880) ұлы болып дүниеге келді. Оның әкесінің әкесі Асаф Холл I (11 маусым 1735 – 29 наурыз 1800) – Азаттық соғысының офицері және Коннектикут штатының заң шығарушысы болған. Ол 13 жасында әкесі қайтыс болғандықтан, отбасы қаржылық қиындыққа тап болды. Сондықтан Холл 16 жасында ағаш шеберінің шәкірті болып жұмысқа орналасты. Кейін ол Нью-Йорк штатының Макгроувилл қаласындағы Нью-Йорк орталық колледжіне оқуға түсті, онда математиканы оқыды. Ол геометрия және неміс тілі пәнінің оқытушысы Анжелин Стикниден сабақ алды. 1856 жылы олар үйленді. 1856 жылы Холл Кембридждегі Гарвард колледжінің обсерваториясында жұмыс істеді және орбиталарды есептеудегі сарапшы болып танылды. 1862 жылы Холл Вашингтондағы АҚШ Әскери-теңіз обсерваториясында астрономның көмекшісі болып жұмысқа орналасты, ал келгеннен кейін бір жыл ішінде профессор атанды. 1872 жылғы 5 маусымда Холл "Математика хабаршысы" журналында "«-ның экспериментальды жолмен анықталуы туралы» атты мақала жариялады. Бұл мақалада Холл өзінің досы капитан О.К. Фоксты Буль-Ран шайқасының екінші кезеңінде алған жарақатынан жазылған кезде орындауға көндірген кездейсоқ сынама алу экспериментінің нәтижелерін баяндады. Экспериментте ұсақ болат сымды параллель сызықтармен белгіленген тегіс ағаш бетіне қайталап тастау қажет болды. Бұл Буффон инесі мәселесі бойынша жасалған эксперимент, ғылыми зерттеулерде кездейсоқ сынама алудың (Екінші дүниежүзілік соғыстың Манхэттен жобасы кезінде Николас Метрополис Монте-Карло әдісі деп атаған) алғашқы құжатталған мысалы. 1875 жылы Холлға сол кездегі әлемдегі ең ірі рефракторлық телескоп – USNO 26 дюймдік (66 см) телескопына жауапкершілік берілді. Ол осы телескоп арқылы 1877 жылдың тамызында Фобос және Деймосты ашты. Холл сондай-ақ Сатурндағы ақ дақты байқады, оны планетаның айналу периодын анықтау үшін белгі ретінде пайдаланды. 1884 жылы Холл Сатурнның Гиперион серігінің эллипстік орбитасының орны жылына шамамен 20° артқа жылғанын көрсетті. Холл сондай-ақ жұлдыздық параллакстарды және Плеяда жұлдыз шоғырындағы жұлдыздардың орналасуын зерттеді. 1875 жылы Холл Генри С. Притчетті Теңіз обсерваториясында шәкірттікке алуға жауапты болды.
Hall was born in Goshen, Connecticut, the son of Asaph Hall II (1800–42), a clockmaker, and Hannah Palmer (1804–80). His paternal grandfather Asaph Hall I (June 11, 1735 – March 29, 1800) was a Revolutionary War officer and Connecticut state legislator. His father died when he was 13, leaving the family in financial difficulty, so Hall left school at 16 to become an apprentice to a carpenter. He later enrolled at the New York Central College in McGrawville, New York, where he studied mathematics. There he took classes from an instructor of geometry and German, Angeline Stickney. In 1856 they married. In 1856, Hall took a job at the Harvard College Observatory in Cambridge, Massachusetts, and turned out to be an expert computer of orbits. Hall became assistant astronomer at the US Naval Observatory in Washington, D. C. in 1862, and within a year of his arrival he was made professor. On June 5, 1872 Hall published an article entitled "On an experimental determination of " in the journal Messenger of Mathematics. In this article, Hall reported the results of an experiment in random sampling that Hall had persuaded his friend, Captain O. C. Fox, to perform when Fox was recuperating from a wound received at the Second Battle of Bull Run. The experiment involved repetitively throwing at random a fine steel wire onto a plane wooden surface ruled with equidistant parallel lines. An approximation of was then computed as , where is the number of trials, is the length of the steel wire, is the distance between parallel lines, and is the number of intersections. This paper, an experiment on Buffon's needle problem, is a very early documented use of random sampling (which Nicholas Metropolis would name the Monte Carlo method during the Manhattan Project of World War II) in scientific inquiry. In 1875 Hall was given responsibility for the USNO 26 inch (66 cm) telescope, the largest refracting telescope in the world at the time. It was with this telescope that he discovered Phobos and Deimos in August 1877. Hall also noticed a white spot on Saturn which he used as a marker to ascertain the planet's rotational period. In 1884, Hall showed that the position of the elliptical orbit of Saturn's moon, Hyperion, was retrograding by about 20° per year. Hall also investigated stellar parallaxes and the positions of the stars in the Pleiades star cluster. Hall was responsible for apprenticing Henry S. Pritchett at the Naval Observatory in 1875.
Отбасы
Холлдың төрт баласы болды. Асаф Холл кіші (1859–1930) астроном болды, Самуэль Стикни Холл (1864–1936) «Mutual Life Insurance Company» компаниясында жұмыс істеді, Анджело Холл (1868–1922) юнитaриан дін қызметкері және АҚШ Әскери-теңіз академиясында математика профессоры болды, ал Персиваль Холл (1872–1953) Галладет университетінің президенті болды. Анжелина Холл 1892 жылы қайтыс болды. Холл 1901 жылы Коннектикут штатының Гошен қаласына толық зейнеткерлікке шыққаннан кейін Мэри Готьеге үйленді. Холл 1907 жылғы қарашада Мэриленд штатының Аннаполис қаласында ұлы Анджелоны зиярат еткен кезде қайтыс болды.
The Halls had four children. Asaph Hall, Jr. (1859–1930) became an astronomer, Samuel Stickney Hall (1864–1936) worked for Mutual Life Insurance Company, Angelo Hall (1868–1922) became a Unitarian minister and professor of mathematics at the US Naval Academy, and Percival Hall (1872–1953) became president of Gallaudet University. Angeline Hall died in 1892. Hall married Mary Gauthier after he fully retired to Goshen, Connecticut in 1901. Hall died in November 1907 while visiting his son Angelo in Annapolis, Maryland.
Марапаттар мен құрметтер
Холл 1878 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. Ол 1878 жылы Француз ғылым академиясының Лаланд сыйлығын, 1879 жылы Корольдік астрономиялық қоғамның алтын медалін, 1893 жылы Араго медалін жеңіп алды және 1896 жылы Францияның Әскери құрмет орденінің (Ordre national de la Légion d'honneur) кавалері болды. 1885 жылы ол Вашингтон философиялық қоғамының президенті болды. Ай бетіндегі Холл кратері, сондай-ақ Марстың Фобос серігіндегі Холл кратері оның құрметіне аталған.
Hall was elected as a member to the American Philosophical Society in 1878. He won the Lalande Prize of the French Academy of Sciences in 1878, the Gold Medal of the Royal Astronomical Society in 1879, the Arago Medal in 1893, and was made a Chevalier in the Ordre national de la Légion d'honneur (French Legion of Honor) in 1896. In 1885, he was President of the Philosophical Society of Washington. Hall crater on the Moon as well as Hall crater on the Martian moon Phobos are named in his honor.