Кіріспе

Вашингтон штатының Сиэтл қаласындағы 99-шы мемлекеттік жолы (SR 99), сонымен қатар Тынық мұхиты жолы деп аталады, АҚШ-тың Вашингтон штатындағы Сиэтл қаласының аймағындағы маңызды тас жол. Ол Файфтан Эвереттке дейін 79 шақырым (49 миль) созылады және Федерал Уэй, Сиэтак, Сиэтл, Шорлайн және Линнвуд қалаларынан өтеді. Бұл маршрут негізінен Аврора даңғылы сияқты қалалық көшелермен және Сиэтл қаласының орталығындағы SR 99 туннелі сияқты бірнеше автокөлік жолдарының бөліктерімен жалғасады. 2016 жылы штат заң шығарушы органы SR 99 жолына Уильям П. Стюарт есімді Мемориалдық тас жолы деген атау берді, бұл Конфедерация президенті Джефферсон Дэвистің құрметіне бейресми тағайындалған атауды алмастыру науқанынан кейін жасалды. SR 99 бастапқыда I-5 автожолы салынар алдында штаттың негізгі солтүстік-оңтүстік бағытындағы US 99 (АҚШ-тың 99-шы жолы) бөлігі болды. US 99 1926 жылы құрылды және 1890 жылдарға дейін бар болған жергілікті жолдарды және 1913 жылы белгіленген мемлекеттік жолдарды алмастырды. 1953 жылы тас жол Аляска жолының виадугына көшірілді, бұл Сиэтл қаласының орталығы арқылы өткен тығырызды жолды алмастырды, ал 1950 жылдары басқа бөліктері де автокөлік жолы стандарттарына сәйкес салынды. US 99 ақырында Такома-Эверетт бөлігімен алмастырылды. 1969 жылы бұл маршрут тоқтатылды, ал SR 99 тас жолының бөліктерін мемлекеттік бақылауда ұстау үшін құрылды. SR 99 жолының кейбір бөліктеріндегі қылмыстың жиі орын алуына байланысты, әртүрлі қала әкімдіктері тас жолды көркейту және оны бульварға айналдыру жобаларын қаржыландырды. 2004 жылы Туквиладағы тас жолдың бір бөлігі қалалық басқаруға берілді, нәтижесінде SR 518 және SR 599 арасындағы маршрутта 3 шақырымдық (2 миль) үзіліс пайда болды. Аляска жолының виадугы 2019 жылдың 11 қаңтарында жабылды және 4 ақпанда ашылған қалалық жер асты туннелімен ауыстырылды. Бұл ауыстыру жобасы 2001 жылғы Нисквали жер сілкінісінен кейін туындады, ол виадукқа зақым келтіріп, оны одан әрі зақымдануға осал қылды, сонымен қатар Сиэтлдің жағалауын жаңғырту жоспарларына да ықпал етті. 3 миллиард долларлық мегажоба құрылыс 2011 жылы басталғанға дейін бірнеше жыл бойы жоспарлау кешігулеріне тап болды. Туннель 2013 жылы іске қосылған кезде әлемдегі ең үлкен туннель бұрғылау машинасы болған Bertha арқылы салынды, ол екі жылға тоқтатылып, 2017 жылы бұрғылауды аяқтады. Виадук 2019 жылы бұзылды, ал Аляска жолында кеңейтілген саябақ жағажайының құрылысын аяқтау 2024 жылға жоспарланған.

Маршрут сипаттамасы

SR 99 Сиэтл қалалық аймағындағы бұрынғы АҚШ 99-шы бағытының (US 99) бөлігімен, Фифтен оңтүстік Эвереттке дейін созылады. Ол ресми түрде Уильям П. Стюарт еске алу тас жолы деп аталады, бірақ көбінесе Тынық мұхиты тас жолы немесе оның жергілікті аталымдарымен белгілі. Туквиладан Шорлайнға дейінгі тас жолдың бір бөлігі штат заңнамасымен штаттық маңызы бар тас жол деп белгіленген. Вашингтон штатының Көлік департаменті (WSDOT) SR 99 жолындағы орташа көлік қозғалысын, 2016 жылғы күндізгі орташа көлік саны бойынша есептегенде, Эверетт Молл-Вейдегі кемінде 17 000 көліктен бастап, Сиэтлдегі Бірінші авенюдің Оңтүстік көпіріндегі ең жоғарғы 97 000 көлікке дейін жетеді.

Фифтен Ситакқа

SR 99 Фиф қаласында 54-ші даңғылдың шығыс бөлігінің жалғасы ретінде басталып, 5-ші мемлекетаралық тас жолымен жартылай алмасудан өтеді. Алмасудан бірден солтүстікке қарай, SR 99 шығысқа бұрылып Тынық мұхит тас жолына шығады және Пуаллап тайпасы басқаратын құмар ойындар мен қонақ үй кешені – Emerald Queen казиносынан, сондай-ақ Фиф қаласының шетіндегі сауда ауданынан өтеді. Тас жол біртіндеп солтүстікке бұрылып, 5-ші мемлекетаралық тас жолымен және Хайлебос өзенінің батыс саласымен қатар жүреді, содан кейін Милтон қаласына кіреді. SR 99 жота бойымен солтүстікке қарай жүріп, Кинг округіне өтеді, солтүстік-шығысқа бұрылып Федеральді жол қаласына кіреді. Жол Батыс Хайлебос ылғалды жерлер паркіне жақын Хайлебос алабының орманды бөлігінен өтеді және Киттс Корнерді қоршаған сауда ауданына жетеді. Киттс Корнерде тас жол 18-ші мемлекеттік тас жолының батыс бөлігімен қиылысады, ол шығысқа қарай I 5 тас жолымен алмасуға және Оберн мен Ковингтон қалаларына қарай жүретін тас жолына дейін жалғасады. SR 99 Федеральді жолдың негізгі сауда жолағынан солтүстікке қарай, Celebration Park, The Commons at Federal Way және Steel Lake арқылы өтеді. Тас жолда көлік көп жүретін арнайы жолақтар бар, олар тұрақтарға және жанама көшелерге оң жаққа бұрылуға мүмкіндік береді. Солтүстік Федеральді жолдан Де-Мойн қаласының Редондо ауданына дейін SR 99, SR 509 тас жолымен 4 мильге (6 км) қатар жүреді, ол оңтүстік-батысқа қарай Даш-Пойнт мемлекеттік паркіне және солтүстік-батысқа қарай Де-Мойн қаласының орталығына дейін жалғасады.

Сиэтл мен Аврора даңғылы

SR 99 Туквила халықаралық бульварының солтүстік шетінен жалғасады және Дуамиш өзенінің жанында I 5-ке қосылатын қысқа автокөлік жолы SR 599-ды алмастырады. Автомагистраль өзеннің батыс жағалауымен Боинг алаңына қарап тұрған өнеркәсіптік аймақ арқылы солтүстік-батысқа қарай жүреді. Содан кейін Сиэтл қаласына кіріп, Оңтүстік Парк ауданындағы Де-Мойн Мемориал Драйвімен қиылысады, ал автокөлік жолы аяқталады. SR 509 автожолымен тоғысқанда SR 99 солтүстікке бұрылып, Дуамиш өзені арқылы SR 509 автожолының жалғасы болып табылатын екі көпірлі – Бірінші даңғылдың Оңтүстік көпірімен өтеді. Көпірдің солтүстік шетінде SR 99 солтүстік-батысқа бұрылып, Шығыс маржиналды жолға түседі және Сиэтлдің өнеркәсіптік ауданы арқылы Дуамиш су жолының шығыс жағалауымен өтеді. Алты жолақты көше солтүстікке бұрылып, Батыс Сиэтл көпірінің шығыс жағындағы Батыс Сиэтл автожолымен тоғысқанға дейін төрт жолақты автокөлік жолына айналады. SR 99 алты жолаққа дейін кеңейеді, соның ішінде солтүстікке қарай баратын автобус жолағы да бар, және SoDo ауданы арқылы Сиэтл портының контейнерлік терминалдары мен теміржол терминалы арасындағы шекара ретінде өтеді. Автомагистраль Starbucks корпоративтік кеңсесінен және Сиэтл жағалау күзетінің бекетінен өтіп, солтүстік-шығысқа бұрылып, Аляска жолының туннелінің оңтүстік порталына жетеді. Туннель Сиэтл қаласының орталығынан 1.8 миль (3 км) бойы өтеді, SR 99 автожолын орталық жағалау бойымен алып жүреді, бұрынғы Аляска жолының виадугіне параллель жүреді. Ол екі қабатты палубадан тұрады, жоғарғы палубада оңтүстікке қарай екі жолақты, ал төменгі палубада солтүстікке қарай екі жолақты қозғалыс бар. SR 99 Денни Уэйдің солтүстік жағындағы туннельден шығып, Сиэтл орталығының шығысында орналасқан South Lake Union ауданы арқылы Aurora Avenue North-ке өтеді. Аврора даңғылы автобус жолдарымен және оң жақтан кіруді шектейтін ортаңғы кедергімен алты жолақты көше ретінде солтүстікке қарай жалғасады. Автожол Queen Anne Hill-дің шығыс беткейімен, Уэстлейк ауданының бойымен және Вашингтон көлінің кеме каналына дейін өтеді. Көпірдің алты жолағы бар және ортаңғы кедергісі жоқ, ол Фримонт Троллін басып өтетін солтүстік жақтағы көпірмен тоғысқаннан кейін жалғасады. Автомобиль жолы Фримонттың бір бөлігі арқылы солтүстікке қарай жалғасады және Вудленд паркіне кірмес бұрын Солтүстік 46-шы көшемен қиылысады. SR 99 шығыста Вудленд паркі мен батыста Вудленд парк зообағының шекарасын құрайды және үш жаяу жүргіншілер көпірінің астынан өтеді. Автомобиль жолы солтүстік-шығысқа бұрылып, Грин-Лейк жағалауын жалғастырады және Пинни Ридж мен Гринвудтың тұрғын аудандары арқылы өтеді, онда жол сигналдары медиандарды және оң жақтан кіру/шығуды алмастырады. SR 99 Ликтон-Спрингстегі Солтүстік Сиэтл колледжінің кампусынан батысқа қарай өтеді және Нортгейт-Вейді қиып өтеді, бұл Нортгейт сауда орталығына кіруді қамтамасыз ететін маңызды көше. Аврора даңғылы қаладағы ең үлкен зират Evergreen Washelli Memorial Park-ты екіге бөліп, Солтүстік 145-ші көшеде (SR 523) солтүстік қала шекарасына жетуден бұрын Хэллер көлі мен Ащы көлдің арасымен өтеді. Аврора даңғылының Шорлайн арқылы өтетін бөлігінде көгалдандырылған медиан, тротуарлар үшін өсімдік буферлері, бірнеше сол жақ бұрылыс қалталары және Қалааралық жолға арналған эстакада бар. Шорвуд орта мектебі мен Шорлайн қалалық әкімшілігінің жанында автомобиль жолы шығысқа қарай Қалааралық жолмен және қызыл кірпішпен төселген бастапқы Солтүстік магистральдық жолдың сақталған бөлігі бар саябақпен шектеледі. Эхо көлі мен Аврора ауылы сауда орталығынан өткеннен кейін SR 99 Кинг және Снохомиш округтері арасындағы шекараға жақын жердегі SR 104 жолымен тоғысады. Автомобиль жолы SR 104 Spur-ді аудандардың шекарасында қиып өтеді, ол тоғысқан жерден оңтүстікке қарай орналасқан. Автомобиль жолы қаланың сауда белдеуімен және оның халықаралық ауданымен (сонымен қатар Корея ауданы деп аталады) өтеді, оны SR 99-дан артта қалған пәтерлер мен үйлер қоршап тұрады. Оңтүстік Кинг округінде қазіргі SR 99 1850 жылдары АҚШ армиясы салған Форт Стейлаком – Форт Беллингэм әскери жолының бөлігімен қатар жүреді. Сиэтлдің солтүстігіндегі бір бөлігі 1901 жылы салынған және кейін Солтүстік магистральға қосылған R. F. Morrow вагон жолынан өтеді. Солтүстік магистраль жолы 1912 жылдың тамызында Сиэтлден Эдмондс қаласының шығысына дейін аяқталды және бастапқыда...

Виадукттер мен жылдам жолдар құрылысы

Сиэтл қаласының орталық бөлігінде US 99 жолы 4-ші даңғыл арқылы өтіп, солтүстікке қарай 7-ші даңғылмен Аврора даңғылының тас жолына, ал оңтүстікке қарай Боинг алаңының жанындағы Шығыс Маргинал жолына жалғасты. 1950-жылдардың басында 1-ші даңғыл бойында Джорджтаунға қосылатын балама маршрут белгіленді. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін айналма виадук танымал болды, ал инженерлік жұмыстар 1947 жылы мақұлданды, құрылыс қаражаты қаладан және 1944 жылғы Федералдық көмек көрсету автожолдары заңынан түсті. Аляска жолының шығыс жағындағы теміржолдарды алмастыру үшін алты полосалық екі қабатты конструкция таңдалды. Аляска жолының құрылысы 1950 жылдың 6 ақпанында басталды, ал теміржол және Эллиотт даңғылы арасындағы алғашқы бөлігі 1953 жылдың 4 сәуірінде қозғалысқа ашылды. Құрылысы шамамен 8 миллион долларға бағаланды (теңге шаққанда), жолдың деңгейінен көтеру үшін үймелі тіректер мен жылжымалы порталды крандар пайдаланылды. Аврора даңғылымен байланыстыратын Баттери-стрит туннелі 1954 жылдың 24 шілдесінде ашылды, құрылысына 2,8 миллион доллар жұмсалды. Виадуктің 2,3 миль (4 км) ұзартылуы, оңтүстікке қарай жер бетіндегі тас жолмен және US 99-бен Шығыс Маргинал жолы арқылы байланыстырып, 7,6 миллион долларға бағаланды (теңге шаққанда) және 1959 жылдың 3 қыркүйегінде ашылды. Оңтүстікке қарайғы кеңейту теміржолдың соңғы бекетіндегі тығындарды жеңілдетті және ашылған күнінен бастап күніне орташа есеппен 25 000 көлік, ал жыл соңына қарай 37 000 көлік пайдаланды. 1960 жылдың қаңтарында виадукті Спокан көшесі виадугіне жалғастыратын бірнеше пандустар аяқталды, содан кейін 1961 жылдың қарашасында Сенека көшесіне және 1966 жылдың ақпанында Колумбия көшесінен қалалық пандустар салынды. Штат үкіметі Коннектикут көшесіне жақын жерде US 10 (кейін I 90 бөлігі) виадугінен пандустар жиынтығын салуға дайындалды, бірақ 1960 жылдары тас жол жоспарлары кешіктіріліп, ақырында тоқтатылды, нәтижесінде пандустар пайдаланылмады. Виадук бастапқыда US 99 балама маршрутының және US 99 айналма жолының бөлігі ретінде белгіленді, 1959 жылға дейін оңтүстік кеңейту аяқталғаннан кейін US 99 виадукқа ресми түрде ауыстырылды. 4-ші даңғыл US 99 бизнес маршруты ретінде белгіленді және сонымен қатар Баттери-стрит туннелінің солтүстік соңындағы аялдамасына дейін US 10 бөлігін алып жүрді. Боинг алаңы арқылы өтетін Шығыс Маргинал жолы Боинг мекемелеріне бағытталған қозғалысқа байланысты қатты тығындарға тап болды, бұл 1950 жылдары Дуамиш өзенінің батыс жағында жаңа тас жол салу туралы ұсыныстарға әкелді. Екі жолақты Батыс Маргинал жолының тас жолының құрылысы 1958 жылдың қарашасында басталды және 1959 жылдың шілдесінде аяқталды, оның ішінде Оңтүстік 118-ші көшеде, 14-ші даңғыл Оңтүстік және Оңтүстік Кловердейл көшесінде деңгейлерден бөлінген тораптар мен көпірлер бар. Тас жол Оңтүстік 118-ші көшеде US 99-дан бөлініп, First Avenue South Bridge арқылы виадуктің оңтүстік жағындағы 1-ші даңғылмен байланысты, ол 1956 жылы US 99 бөлігі болу ниетімен ашылды. 1959 жылдың наурыз айында штат үкіметі Батыс Маргинал жолының тас жолын төрт жолаққа дейін кеңейту жобасына 3 миллион доллар қаржыны (теңге шаққанда) мақұлдады. Кеңейту 1968 жылы аяқталды және 1964 жылғы штаттық тас жолдарды қайта нөмірлеуден кейін US 99 уақытша және кейіннен 99T штаттық маршруты ретінде белгіленді.

Орнын ауыстыру және қайта белгілеу

Мемлекеттік заң шығарушы орган 1953 жылы Такомадан Эвереттке дейінгі ақы төлемелі тас жолды жоспарлауға рұқсат берді, мақсаты – АҚШ 99 тас жолының басынан өтуін қамтамасыз ету болды. Алайда, үш жылдан кейін бұл жоспар федералды үкімет бекіткен мемлекетаралық тас жолдар бағдарламасымен алмастырылды, ол Сиэтл аймағы арқылы солтүстік-оңтүстік бағыттағы тас жолды қамтыды. 1957 жылы бұл маршрут Interstate 5 деп аталды, ал Сиэтл тас жолын жоспарлау федералды қаражат есебінен бірден басталды. Такома-Сиэтл-Эверетт тас жолының құрылысы алғаш рет Такоманың оңтүстігінде салынды және 1959 жылдың қазан айында қозғалысқа ашылды. Такома учаскелері 1962 жылдың қазан айында Пуялуп өзенінен Мидуэйдегі Кент-Дес-Мойн тас жолына (қазіргі SR 516) дейін, ал 1964 жылдың қазан айында Такома қаласының орталығында ашылды. Сиэтл учаскесінің құрылысы 1958 жылы Кеме каналы көпірінің құрылысымен басталды, ол 1962 жылдың 18 желтоқсанында қозғалысқа ашылды. Сиэтл қаласының орталығына солтүстік жақтан келу жолы келесі тамызда Evergreen Point Floating Bridge және SR 520 аяқталуымен бірге ашылды. Солтүстік Сиэтлден оңтүстік Снохомиш округіне және Эвереттке дейінгі 32 шақырымдық тас жол учаскесі 1965 жылдың 3 ақпанында қозғалысқа ашылды. Midway-ді Сиэтлдің оңтүстік жағына жалғастыратын тас жол 1967 жылдың 31 қаңтарында ашылды, бұл қалалық тас жолдың соңғы бөлігін аяқтады. I-5 тас жолының құрылысы екі жылдан кейін, 1969 жылдың 14 мамырында Эверетт пен Мэрисвилл арасындағы учаскенің ашылуымен толыққанды аяқталды. 1964 жылы штат үкіметі Interstate жүйесімен үйлестіру және АҚШ тас жолдарының тоқтатылуына дайындалу мақсатында жаңа тас жолдарды нөмірлеу жүйесін енгізді. PSH 1 АҚШ 99 тас жолымен алмастырылды, ол I-5 толық аяқталғанға дейін әртүрлі тас жол учаскелерінде уақытша белгі ретінде сақталды. АҚШ 99 Вашингтон штатында I-5 толық аяқталғаннан кейін көп ұзамай, 1969 жылдың 24 маусымында Мемлекеттік тас жолдар басқармасының американдық қауымдастығының отырысында тоқтатылды. АҚШ 99 белгілерінің көпшілігі алынып тасталғанымен, Сиэтлдің орталығындағы Колумбия көшесіндегі Аляска жолының виадугына шығуға арналған бір белгі виадукт 2019 жылы бұзылғанға дейін сақталды. 1970 жылы жаңа тас жолдар жүйесін заңдастыру барысында штат заң шығарушы органы жергілікті билік органдарына тас жолдардың меншігін және күтімін беруді кейінге қалдыру үшін 99-шы мемлекеттік маршрутты (SR 99) құрды. SR 99 АҚШ 99 тас жолының Файфтан Эвереттегі Бродвей түйіскен жеріне дейінгі бөлігінен құрылды. 1971 жылғы заңдағы ереже SR 99 тас жолының Файф-Федеральді жол учаскесін SR 509 тас жолының кеңейтілуі аяқталғаннан кейін тоқтатуға мүмкіндік береді.

Көшелер мен көпірлерді жақсарту

Солтүстік Сиэтлдегі 99-шы тас жолдың Аврора даңғылы және Оңтүстік Кинг округіндегі бөліктері 5-ші мемлекетаралық тас жол ашылғаннан кейін экономикалық тұрғыдан құлдырап, қылмыс күшейгеніне байланысты бизнестерінен айырылды. 1970-ші және 1980-ші жылдары бұл жер есірткі сатушылар, жыныстық қызметкерлер, тұрғын үйсіздер және стриптиз клубтары үшін жаман атқа ие болды. Оңтүстік Кинг округіндегі Федералдық жолдан Туквилаға дейінгі 27 шақырымдық бөлік, "SeaTac Strip" деп белгілі, 1980-ші жылдары Грин-Ривер өлтірушісі (Гэри Риджвей) көптеген құрбандарын осы жерден ұстады. Тас жолдың қиылыстары жеткіліксіз болғандықтан және пайдалы желілерді дұрыс басқарудың болмауы мен өскен өсімдіктердің салдарынан жаяу жүргіншілер мен көлденең қозғалыс үшін қауіпті болды. Оңтүстік Кинг округіндегі Федерал-Уэй, Си-Так және Туквила қалалары 2000-ші жылдары негізінен салынған қайта дамыту жоспарларын жасады, бұл аймақтың сыртқы түрін жақсартумен қатар жол апаттары мен қылмысты азайтты. Шорлайн қаласы 1995 жылы құрылды және Аврора даңғылын қайта дамытуды басымдыққа айналдырып, 2008 және 2017 жылдар аралығында 140 миллион долларлық жаңғырту және көп мақсатты жол жобасын кезең-кезеңмен аяқтады. Жобаға жаңа жол белгілері, BAT қатары, жер асты желілері және екі жаяу жүргіншілер көпірі кірді. Эдмондс 2022 жылдан бастап SR 99 тас жолының 4 шақырымдық бөлігіне кеңейтілген тротуарлар, жаңа жаяу жүргіншілер өткелдері және бұрылыс қапшықтарын қосуды жоспарлап отыр. Сиэтл қаласы да Аврора Авеню Солтүстік бөлігін жақсартуды жоспарлап отыр, бірақ қаржы тапшылығы және WSDOT қайта жабу жобаларының уақыты көшенің кейбір бөліктерінде тротуарлардың жетіспеуіне әкелді. 2022 жылы қабылданған Move Ahead Washington пакеті Аврора даңғылының бөліктерін қайта құруға, оның ішінде тротуарлар, велосипед жолдары мен ландшафтты жақсартуға 50 миллион доллар қаражатты қамтиды. Аврора көпірі, Аврора даңғылын Сиэтлдің орталығымен байланыстыратын магистраль, 2011 жылы апаттық телефондар мен жаңа қоршаулар орнатылғанға дейін жиі өзін-өзі өлтіруге талпыну орындары болды. Көпір мен оның кеңею буындары 2012 жылы 5,7 миллион долларға аяқталған ірі сейсмикалық жөндеуден өтті. Бұл жөндеуден кейін 2016 және 2018 жылдар аралығында 35 миллион долларға екі кезеңде аяқталған қайта бояу және қайта жабу жобасы жүргізілді. 2015 жылдың 24 қыркүйегінде Аврора көпірінде екі қабатты "Duck" экскурсиялық көлігі мен чартерлік автобус соқтығысып, төрт адам қаза тауып, тағы 50 адам жарақат алды. Бұл оқиға Аврора көпірінің қауіпсіздігі туралы сұрақтар тудырды, ол ортаңғы кедергісіз және штаттағы ең тар алты жолақты көпір, жолақтың ені 9,5 фут (3 метр). Аврора даңғылының басқа бөліктері 1973 жылы орталық кедергілерді орнату үшін қайта жабдықталды, ал мемлекеттік үкімет 2003 жылы көпірге кедергілер орнату және қосымша салмақты өтеу үшін жаяу жүргіншілерді ауыстыру жоспарын қарастырды, бірақ ақырында кез келген жақсартуларды кейінге қалдырды. Осыған ұқсас екі қабатты тас жол, Калифорния штатының Окленд қаласындағы Сайпресс-стрит виадугы 1989 жылы Лома-Приета жер сілкінісі кезінде құлап, 42 адамды өлтірді. 1995 жылы Кобе жер сілкінісінен кейін мемлекеттік үкімет тапсырған зерттеу Аляска жолы виадугының құрылымындағы осалдықтарды анықтады, бұл үлкен жер сілкінісі кезінде қатты зақымдануға және құлауға әкелуі мүмкін, сонымен қатар магистраль салынған қайта толтырылған жердің сұйықтану қаупі бар. Зерттеу виадукті бұзуға 118 миллион доллар, құрылысты жер сілкінісіне төзімділікке қайта жабдықтауға 344 миллион доллар және оны ауыстыру үшін жаңа көтерілген тас жолды салуға 530 миллион доллар қажет екенін бағалады; басқа да нұсқалар арасында тас жолды туннельмен немесе Аляска жолындағы қоғамдық көлікпен жер бетіндегі бульвармен ауыстыру кірді. 2001 жылдың 28 ақпанында Нисквали жер сілкінісі Сиэтл аймағын қатты сілкіндірді, бұл Аляска жолындағы виадукта зақымдану белгілерін тудырды. Тас жол тексеру үшін жабылды, онда шағын жарықтар мен құрылымдық емес элементтерге басқа да кішігірім зақымдар табылды, бұл 26 сағат ішінде қайта ашуға мүмкіндік берді. Наурыз және сәуір айларында төменгі көшелерге бетон бөліктерінің құлауына байланысты тағы төрт жабылу бұйырылды, бұл бағаналарды нығайту үшін болат тағандарды қосу үшін шұғыл жөндеуді қажет етті. Бірінші жөндеу жұмыстары қараша айында 1,8 миллион долларға аяқталды және көлік салмағына жаңа шектеулер енгізілді; жалпы, жер сілкінісінен туындаған түрлі жөндеулерге 14,5 миллион доллар жұмсалды. Жылдық тексерулер және үздіксіз бақылау жер сілкінісінің топыраққа дейін 1 дюймға дейін шөгуіне және бағаналар мен тас жол плиталары арасындағы байланыстардың әлсіреуіне әкелгенін көрсетті. Қосымша зерттеулер виадуктің құлауын болдырмау үшін қайта құру қажет болатын негізгі теңіздік қабырғаға байланысты зақымдарды да анықтады. Штаттың виадукті ауыстыру стратегиясын зерттеуді мемлекеттік заң шығарушылар 5 миллион долларлық қаражатты пайдаланып жеделдетті, ал жеке инженерлік зерттеу келесі он жылда жер сілкінісі кезінде құлау қаупі 1:20 болғандықтан құрылымды дереу бұзуды ұсынды. 2001 жылдың соңында WSDOT штат заң шығарушыларынан төтенше қаражатты пайдаланып виадукті ауыстыру жобасы үшін экологиялық әсерді бағалау (ЭАБ) жұмысын бастады және қала үкіметімен және қоғамдық көшбасшылармен түсініктерді жасау үшін кеңесті. Келесі жылы қоғамдық пікір алу үшін ұйымдастырылған жетпіс алты түсінік, төрт жалпы баламаға біріктірілді. Баламалардың арасында қазіргі виадукқа ұқсас көтерілген тас жол және бірнеше туннель түсініктер, оның ішінде қазылған туннель, екі деңгейлі "cut and cover" туннелі және бір бағыттағы қозғалысқа арналған туннель болды. Бес финалист нұсқалары теңіздік қабырғаны ауыстырумен жұптастырылды және 2002 жылдың маусымында бағаланды, құны қайта салынған виадук үшін 3,5 миллиард доллардан бастап түрлі туннель дизайндары үшін 8,8–11,6 миллиард долларға дейін ауытқып отырды.

Туннельдің тұжырымдамасы, консультациялық дауыс беру және қосалқы жобалар

Туннель жоспары WSDOT және қалалық кеңес су жағалауын қайта жаңғыртуға халықтың қолдауына сүйене отырып мақұлдады, бірақ оның құнын төмендету үшін жобалауда өзгерістер қажет болды. Сайлаушылар жобаның бір бөлігін қаржыландыруға бағытталған штаттық газ салығы бойынша референдумды қабылдамағаннан кейін, WSDOT және қалалық әкімдік қысқа туннель және жер үсті бульвары үшін жаңа, шығындарды үнемдеуге бағытталған ұсыныстарды жасады, олар 2004 жылы дайындалған EIS жобасында қарастырылған бес нұсқаның ішіне енгізілді. 6 жолақты, 4 миллиард долларлық туннель нұсқасы 2004 жылдың соңында WSDOT-тың басымдығы ретінде таңдалды, бұл қайта құрылған виадукты немесе су жағалауы бойындағы бульварды қолдаған белсенділер тобының наразылығына қарамастан жасалды. 2005 жылы штат заң шығарушылары 8,5 миллиард долларлық газ салығы бағдарламасын қабылдады, оның 2 миллиард доллары виадуктың орнын ауыстыруға бөлінді. 2006 жылы Battery Street туннелі аймағына жаңа жобалық талаптарды қосу және «cut and cover» туннелі мен көтерілген құрылыс нұсқаларын бағалау үшін қосымша EIS дайындалды. Екі нұсқа да сайлаушылар тарапынан қабылданбады, 70 пайызы туннельге, ал 55 пайызы көтерілген құрылысқа қарсы дауыс берді. Вашингтон штатының, Кинг округінің және Сиэтл қаласының үкіметтері виадукты ауыстыру жоспарлау процесін қайта қарауға және барлық баламаларға енгізілетін қауіпсіздік пен жол қозғалысын жақсартудан негізгі ұсыныстарды бөліп алуға келісті. Бағандарды нығайту жобасы сәтті деп жарияланғанмен, қосымша тексерулер Колумбия көшесінің кіреберісінің жақын маңдағы құрылыс кезінде қосымша шөгіп кеткені анықталды. Виадуктің Холгейт және Кинг көшелері арасындағы ең оңтүстік бөлігі 2011 жылдың қазан айында бұзылып, келесі жылы 115 миллион долларға ашылған 6 жолақты көтерілген тас жолмен ауыстырылды. Сиэтл сайлаушылары 2012 жылы Аляска жолының теңіздік қабырғасын ауыстыруға арналған облигациялық шараны мақұлдады; жоба 2013 жылы басталды және 2017 жылы аяқталды, құны 410 миллион долларды құрады, бұл бюджеттен 21 пайызға асып түсті.

Терең бұрғыланған туннель мақұлданды және дауланды

2008 жылдың қаңтар айында штаттық үкімет жобаның жаңа кестесін жариялады, губернатор Грегуар Сиэтлдің келісіміне қарамастан 2012 жылға дейін виадукті бұзуға ниеттенгенін мәлімдеді. Маусым айына дейін SR 99, I 5 және қала орталығындағы қоғамдық көлік үшін жасалған басымдықтар тізімінен төрт қатарлы жаңа ауыстыру үшін сегіз тұжырымдама әзірленді. Сегіз нұсқаның ішінде көлік қозғалысын жақсартумен екі жер үсті бульвары, бір бағытты қос жол, екі жоғары көтерілген тас жол, шатырында саябағы бар жоғары көтерілген тас жол және үш туннель болды: ашық және жабық туннель, қақпақты траншея және терең бұрғыланған туннель. Мемлекеттік шенеуніктер тобы бірнеше алғашқы тұжырымдамаларды, соның ішінде Эллиотт шығанағы арқылы көпір және екі қабатты виадукті толық қайта жаңартуды қабылдамады. Соңғы шешім губернатор сайлауынан кейін қабылданатын болды, бірақ ол штаттық заң шығарушы орган белгілеген жыл соңының мерзімін сақтау керек еді. 2008 жылдың желтоқсанында штаттық заң шығарушы органмен одан әрі зерттеу және қарастыру үшін екі финалист таңдалды: 2,3 миллиард долларлық жоғары көтерілген тас жол және 2,2 миллиард долларлық жер үстілік транзиттік нұсқа. Терең бұрғыланған туннель екі финалисттің бірі ретінде таңдалмаса да, ол туннельді жақтаушылардың арасында танымал болды және оның құны 4,25 миллиард долларға тең болғандықтан (эквивалентті долларларда) жеке қарастырылды. 2009 жылдың 13 қаңтарында губернатор Грегуар мэр Никлс және Кинг округінің басшысы Рон Симспен 2015 жылға дейін аяқталуға тиіс Аляска жолы виадугінің орнына терең бұрғыланған туннельді бекіту туралы келісімге қол қойды. 2,8 миллиард доллар штаттық жанармай салығы және федералдық қаражат есебінен жабылатын болды, ал 1,4 миллиард доллар жергілікті үкімет пен ықтимал жол төлемімен толтырылу керек еді. 2009 жылдың сәуір айында штаттық заң шығарушы орган туннель жобасына 2,8 миллиард долларлық мемлекеттік қаржыландыруды міндеттейтін заң жобасын қабылдады, ал губернатор Грегуар келесі айда оған қол қойды. 2009 жылы соңғы келісімге қол жеткізілгенге дейін барлығы 90-нан астам балама қарастырылды. Туннель жобасы Аляска жолын алмастыратын жер үсті бульварының жобалауы үшін Сиэтл портынан 300 миллион доллар қаржы алды. Қалалық кеңес 2010 жылдың желтоқсанында Dragados USA басқаратын Seattle Tunnel Partners (STP) консорциумын таңдағаннан кейін келісімшарттық тендердің нәтижесін күтіп, туннель жобасын мақұлдау туралы міндетті емес резолюцияны бекітті. STP 2015 жылдың соңына дейін туннельді аяқтау үшін әлемдегі ең кең 58 футтық (18 метрлік) туннельді қазу машинасының 1,09 миллиард долларлық жоспарын ұсынды. WSDOT 2011 жылдың қаңтарында туннель құрылысы келісімшартына қол қойды және келісімшарт шарттарын қалалық кеңеске бекіту үшін жіберді. 2011 жылдың ақпанында қалалық кеңес мемлекеттік келісімдерді мақұлдады, бірақ мэр МакГинн оған символдық вето қойды; вето айдың соңында – Нисквали жер сілкінісінің 10 жылдығында 8-1 қалалық кеңес көпшілігімен күшін жойды. МакГинн басқа туннельге қарсы топтарға қосылып, қалалық кеңестің штаттық және федералдық келісімдерді бекітуге өкілеттігіне күмән келтіретін референдум ұсынды. Референдумға бастапқыда қала тарапынан сот процесі кедергі келтірді, бірақ округ судьясы оны мақұлдады және 2011 жылдың тамызында дауыс беруге қойды. 2011 жылдың 16 тамызында сайлаушылардың 58 пайызы қала мен WSDOT арасындағы келісімді бекітіп, референдумды мақұлдады. Федералдық автомобиль тас жолдары басқармасы жобаның соңғы EIS талдауын аяқтады және сол айдың соңында WSDOT-пен шешімді жариялады, бұл құрылысқа дейінгі жұмыстарды бастауға мүмкіндік берді.

Туннель қазу және виадуктіні жабу

2012 жылы виадукттің ең оңтүстік бөлігі бұзылғаннан кейін және оның қатарлары жақын орналасқан айналма жолға қайта бағытталғаннан кейін, құрылысшылар туннельді қазу машинасына арналған 128 метрлік шахта қазуды бастады. Жергілікті шенеуніктер, қала әкімі Майк МакГинннің қатысуынсыз, 2012 жылдың 20 маусымында туннельдің салтанатты негізін қалау рәсімін өткізді. 17 метрлік туннельді қазу машинасы Hitachi Zosen компаниясы Осака қаласында (Жапония) жасалып, қала әкімі Берта Найт Ландестің құрметіне «Берта» деп аталды. Берта 2013 жылдың 2 сәуірінде Сиэтлге келді, ал оның 40 бөлігі 30 шілдеде туннельді қазу жұмысы басталар алдында шахтада құрастырылды. Бұл әлемдегі ең ірі туннельді қазу машинасы үшін жаңа рекорд болды. 2013 жылдың желтоқсан айында Оңтүстік Мейн-стрит маңында 313 метрдей қазылғанда, машина белгісіз нысанға тап болғандықтан туннельді қазу тоқтатылды, ол оның қызып кетуіне себеп болды. Нысанның 36 метрлік болат құбыр және жер асты суын зерттеу үшін 2002 жылы қалдырылған құдық қабығы екені анықталды. Құбыр Бертаның кескіш басына және негізгі подшипникке елеулі зақым келтірді, оны жөндеу үшін 37 метрлік құтқару шахтасын қазу қажет болды. Берта 2015 жылдың наурыз айында аяқталған шахтаға жетті, машинаның алдыңғы бөлігі бөлшектелді және зақымды жөндеу үшін жер бетіне көтерілді, бұл күтілгеннен әлдеқайда ауқымды болды. Жөнделген кескіш 2015 жылдың тамызында кіреберіс шахтасына түсірілді және туннельді қазу 22 желтоқсанда қайта басталды, келесі айда шахтадан өтті. Бұл екі жылға созылған тоқтау кезінде, мемлекеттік шенеуніктер туннель аяқталуын күтіп, виадуктты бұзуды үдетудің басқа жоспарларын қарастырды. Жобаны бірнеше көлік ұйымдары мен сыншылар тоқтау және жоғары құнына байланысты АҚШ-тағы ең сәтсіз жобалардың бірі деп атады. 2016 жылдың қаңтарында губернатор Джей Инсли Пионер-скверде шұңқыр пайда болғандықтан туннельді қазуды тоқтатты, бірақ келесі айда жұмыс қайта басталды. Машина 2016 жылдың сәуірінде Аляска жолының виадугының астынан өтті, құрылымның қозғалысын бақылау үшін жабылу қажет болды және қазан айында орталық нүктеге жетті. Берта 2017 жылдың 4 сәуірінде 3 километрлік туннельді қазуды аяқтады, тамыз айында аяқталған Аврора даңғылы маңындағы солтүстік порталға жетті. Туннельдің порталдары мен олардың техникалық қызмет көрсету аймақтары аяқталды, ал машинаның артынан туннельдің ішіндегі екі қабатты тас жолға жұмыс жүргізілді. Аляска жолының виадугы 2019 жылдың 11 қаңтарында толығымен жабылды, порталдардағы пандустарды қайта құрудың үш апталық кезеңі басталды, өйткені пандустар 2019 жылдың 4 ақпанында ашылатын орталық туннельге дайындалды. Виадукттың қалған 2 километрлік бөлігі 2019 жылдың ақпан және қараша айлары аралығында кезең-кезеңмен бұзылды, оның кейбір қираған бөліктері Баттери-стрит туннеліне толтырылып, бекітілді. Денни-Вэй мен жаңа туннель порталы арасындағы Аврора даңғылының үш блок бөлігі 2019 жылы көшелермен байланысу үшін көтеріліп, қайта құрастырылды. Аляска жолының жаяу жүргіншілерге арналған жағалау және бульвар жобасының құны 668 миллион долларды құрайды және 2024 жылы аяқталады деп жоспарлануда. WSDOT Colman Dock-ке және Сиэтл портына жүк көліктеріне кіру үшін талаптарды қойғандықтан, жаңа бульвардың кейбір бөліктері сегіз қатарлы болады. Виадукты ауыстыру мегажобасының құны 3,3 миллиард долларға бағаланады, құрылыс шығындары 200 миллион долларды құрайды, ал 2019 жылдың 9 қарашасынан бастап жиналатын туннельдік жол ақысы арқылы ағымдағы техникалық қызмет көрсету үшін қосымша қаражат жиналады.

Болашақ жобалар

2022 жылы Саут Парк ауданының қоғамдық белсенділері жергілікті ауа сапасын жақсарту мақсатында SR 599 және SR 509 арасындағы SR 99 тас жолының бір бөлігін алып тастауды ұсынды. Келесі жылы Оңтүстік Парк арқылы өтетін бұл тас жолды алып тастаудың немесе қайта жобалаудың салдарына қатысты зерттеу жүргізу үшін федералдық грант жарияланды.

Атаулар мен атаулар

SR 99 атауы қаладан қалаға өзгеше, бірнеше бөлігі Тынық мұхиты тас жолы және Халықаралық бульвар деп аталады, бұл SeaTac компаниясы 1990 жылы Кинг округі өткізген игі ниет ойындары үшін тағайындаған атау. Сиэтлде бұл тас жол Шығыс Маргинал жолы және Солтүстік Аврора даңғылы деп белгілі; Эверетте Evergreen Way және Everett Mall Way қолданылады. Бұрынғы SR 99-дың Денни Вэй мен жаңа туннель порталы арасындағы төрт блок бөлігі 2019 жылдың басында Аврора даңғылын қайта құру аясында 7th Avenue North және Borealis Avenue деп қайта аталды. Конфедерацияның Біріккен қыздары 1939 жылы штат заң шығарушы органына штаттағы US 99-дың барлық бөлігін ұлттық «Джефферсон Дэвис тас жолы» деп атау туралы ұсыныс жасады, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Келесі жылы Блейн және Ванкуверде тас жолды еске алу үшін граниттік ескерткіштер орнатылды, бұл Дэвистің Вашингтонның аумақтық дамуына АҚШ Соғыс министрі ретінде қосқан үлесін тану мақсатында жасалды. Екі ескерткіш 1998 және 2002 жылдары алынып, қазір Риджфилдтегі жеке меншік Джефферсон Дэвис паркінде орналасқан. Штаттың Өкілдер палатасы 2002 жылы Дэвистің атын жолдан алып тастау туралы заң жобасын бірауыздан мақұлдады, бірақ Штат Сенатының комитеті оны кейінге шегерді. Сноухомиш округының өкілі Ханс Данши бастаған атауды өзгерту әрекеті саяси дау тудырды және заң жобасына қарсы болған адамдар заң шығарушыларға өлім жазалау туралы қорқытпақ болды. Келесі жылы Конфедерация ескерткіштерін алып тастаудың жаңа толқыны кезінде Уильям П. Стюарт еске алу тас жолының жаңа жол белгілері орнатылды.

Қоғамдық көлік

SR 99 – маңызды аймақтық қоғамдық көлік дәлізі және SeaTac қаласында бірнеше жылдам автобус бағдарлары мен жеңіл рельстік теміржол желісі бар. Тас жолда автобус жолақтары, бизнес-және транзиттік жолақтар (BAT жолақтары) бірнеше жерде орналасқан, бұл автобустарға жол беріп, оңға бұрылуға мүмкіндік береді. Pierce Transit 500 маршруты SR 99 және Тынық мұхиты тас жолының Такома Дом станциясы мен Федералдық жол транзит орталығы арасындағы дәлізінде жүреді. Sound Transit-тің 1-желісіндегі Link жеңіл рельстік пойыздары SR 99-дан жоғары немесе жанындағы Angle Lake станциясынан SR 518 алмасуындағы Tukwila International Boulevard станциясына дейін жүріп өтеді. Аляска жолының виадугы Сиэтлдің орталығын Батыс Сиэтлге (RapidRide C желісін қоса) және Бюриенге жалғастыратын бірнеше тоқтамайтын бағдарларды қамтамасыз етті. Аврора даңғылына RapidRide E желісі қызмет көрсетеді, ол 2017 жылы күніне 18 000 жолаушы тасымалдады және Кинг округі метро жүйесіндегі ең көп жолаушы тасымалдайтын автобус бағыты болып табылады. E желісі 2014 жылы пайда болды, ол 358 маршрутын алмастырды, ал ол 1999 жылы метро автобусы атысқа түсіп, Аврора көпірінен құлағаннан кейін зейнеткерлікке шыққан 359 маршрутының жалғасы болды. E желісі Сиэтлдің орталығында және округтік шекараға жақын Аврора ауылы транзит орталығында аяқталады, онда Community Transit 101 маршруты мен Swift Blue Line басталады. Swift ақы төлеу жүйесінде билетсіз төлемді және аялдамалар арасындағы үлкен аралықты ұсынады, ол Evergreen Way арқылы Shoreline-ден Everett станциясына дейін жүреді. SR 99 Everett Mall Way бөлігін Everett Transit 7 маршруты қамтамасыз етеді, ол Everett Mall-ды Downtown Everett және Everett станциясымен байланыстырады.