Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гарротса – Испанияның Каталония автономиялық аймағындағы Жирона провинциясындағы комарка (аудан). 2016 жылы оның халқы 55 999 адамды құрады, олардың көп бөлігі Олот қаласында тұрады. Бұл аймақ тарихи Бесалу округімен шамалас.
Garrotxa is a comarca (county) in the Girona region, Catalonia, Spain. Its population in 2016 was 55,999, more than half of them in the capital city of Olot. It is roughly equivalent to the historical County of Besalú.
География
Гарротса Риполлес, Осона, Селва, Жиронес, Пла-де-л-Эстани, Альт-Эмпорда және Вальеспир комаркаларымен шектеседі. Оған Флувия өзенінің жоғарғы алабы және Муга, Амер және Ллемена өзендерінің бастаулары кіреді. Адам тұрғысынан да, физикалық география тұрғысынан да, комарка екі субкомаркаға бөлінеді. Флувия аңғарынан солтүстікке қарай созылған Альта Гарротса (Жоғарғы Гарротса), ал оңтүстік бөлігі кейде астанасының атымен – Олот комаркасы деп аталады. Флувиа Жерорта теңізіне қарай ағып, Олотта 1,07 м³/с су ағынына ие, бұл салыстырмалы түрде аз. Гарротсаның жоғары ылғалдылығы көршілес комаркалармен салыстырғанда ерекше. Жылдық жауын-шашын мөлшері 1000 мм-ден асады. Халық арасында "Олотта жаңбыр жаумаса, еш жерде жаумайды" ("Si no plou a Olot, no plou enlloc") деген мақал бар. Қысқы температуралар нөлге жуық, ал тамызда орташа температура 27,7 °C (шамамен 80 °F) құрайды. Термиялық инверсиялар жиі кездеседі, әсіресе Альта Гарротса мен Пуиксакалмда таулық климат басым, қар көп жауады. Өсімдік жамылғысы климатқа байланысты өзгеріп отырады. Альта Гарротса мен комарканың шығыс бөлігінде Жерорта теңізі климатына тән өсімдіктер өседі, ал қалған бөліктері субжерорта теңізі климатында, ең ылғалды аймақтарда Атлантика климатына жақын.
Garrotxa borders the comarques of Ripollès, Osona, Selva, Gironès, Pla de l'Estany, Alt Empordà, and Vallespir. It includes the upper basin of the River Fluvià and the headwaters of the rivers Muga, Amer and Llémena. From both the human point of view and that of physical geography, the comarca has a clear division into two subcomarques. Extending north from the valley of the Fluvià, is Alta Garrotxa (Upper Garrotxa), while the southern part is sometimes called the comarca of Olot, after the capital city. The Fluvià flows toward the Mediterranean, and has a relatively small flow of water (1.07 m³/s at Olot). The high humidity of Garrotxa contrasts with that of the neighboring comarques. Annual rainfall is over 1000 mm (about 40 inches). It is said that "Si no plou a Olot, no plou enlloc" ("if it's not raining in Olot, it is not raining anywhere."). Winter temperatures hover around freezing; in August, temperatures average 27.7 °C (about 80 °F). Thermal inversions are relatively common; Alta Garrotxa and Puigsacalm, particularly, have more of a mountain climate, with snowfall figuring more prominently. Vegetation varies with the climate. Alta Garrotxa and the east part of the comarca have typically Mediterranean climate and vegetation; the rest has a sub Mediterranean climate, tending toward an Atlantic climate in the most humid areas.
Жанартау аймағы
Комарканың батыс бөлігінде Олот пен Санта-Пау айналасындағы жерлерде Кроскатта жақсы сақталған 40-қа жуық вулкандық конус, маңызды базальт лава ағындары және Санта-Маргарида вулканы орналасқан. Бұл аймақ 120,07 км² аумақты қамтитын Гарроча вулкандық аймағының табиғи паркімен қоршалған. Халық қоныстары көбінесе Олоттың жазығында және төбелерінде орналасқан. Лава алабы жазықтың көп бөлігін (шамамен 25 км²) жабады, ал лава ағындары Флувия өзенінің аңғарынан Сант-Хауме-де-Льеркаға дейін созылады. Тағы бір маңызды бөлік – Сер өзенінің тектоникалық аңғары, Корб және Финестрес тауларының етегінде, Санта-Маргарида және Кроскат жанартауларымен бірге. Лава Сальлент-де-Санта-Пау арқылы өтіп, Гиберт диірменіне дейін аңғармен ағып түседі. Үшінші вулкандық топ Ллемена өзенінің аңғарында және Адри ағысында жатыр. Бұл аймақ шамамен 700 000 жыл бұрын активтенген, ал соңғы жарылыс 11 500 жыл бұрын болған. Олот маңында бұрынғы жарылыстар болғаны байқалады, себебі Флувия өзенінің аңғарында плиоцен дәуірінен қалған базальт тастарды кездестіруге болады. 1982 жылы Каталонияның Generalitat-і Флувия және Сер өзендерінің аңғарларын, сондай-ақ Айгуавелла және Сант-Искле өзендерінің жоғарғы бөліктерін Ұлттық маңызы бар табиғи орындар деп жариялады. Олар сонымен қатар көптеген вулкандық конустарды және лаваға тамырланған Fageda d'en Jordà (бук ормандары) толық геоботаникалық қорықтар деп белгіледі.
In the western part of the comarca, the land around Olot and Santa Pau contains some 40 well preserved volcanic cones at Croscat, important flows of basaltic lava, and the volcano of Santa Margarida. This zone is protected within the 120.07 km² Parc Natural de la Zona Volcànica de la Garrotxa. The populated areas are mostly located on the plain and hillsides of Olot. A field of lava covers most of the plain (some 25 km²), and lava flows continue down the valley of the Fluvià to Sant Jaume de Llierca. Another important sector is in the tectonic valley of the River Ser, at the foot of the fault scarp of the Corb and Finestres ranges, with the volcanoes of Santa Margarida and Croscat. Lava flowed down the valley, past Sallent de Santa Pau to the Gibert mill. A third group of volcanoes lies in the Llémena river valley and the stream of Adri. The field became active about 700,000 years ago, with the last eruption occurring 11,500 years ago. There appear to have been old eruptions around Olot, because one can find basalt boulders from the Pliocene era in the valley of the Fluvià. In 1982, the Generalitat de Catalunya declared the zone comprising the valleys of the Fluvià and Ser and the upper part of the valleys of Aiguavella and Sant Iscle to be Natural Places of National Interest. They also declared most of the volcanic cones and the Fageda d'en Jordà (beech woods rooted in lava) to be Integral Geobotanical Reserves.
Халық саны және экономикалық қызмет
Халықтың 9,4%-ы ауыл шаруашылығы және бастапқы өндіріспен, 59,4%-ы өнеркәсіп және энергетика саласында, ал 31,2%-ы қызмет көрсету секторында айналысады. Ауыл шаруашылығы жерлері азайып келеді, бірақ Гаррокса жүгері өндірісінде жетекші болып қала береді. Мал шаруашылығы, әсіресе шошқа және ірі қара мал өсіру саласы кеңейіп келеді. Олот, Сант-Жоан-лес-Фонтс және Бесалу қалаларында шоғырланған өнеркәсіп 1940 жылдан бері жалпы алғанда дамып келеді. Ең маңызды өнеркәсіп салалары – тоқыма, әсіресе трикотаж, жергілікті өндірілген азық-түлік өңдеу және металлургия. Олардан кейін қағаз жасау, химия және пластик өндірісі келеді. Сондай-ақ, өнер мен қолөнер дәстүрлі түрде дамыған, Олот өнер мектебі (Escola d'Art i Superior de Disseny d'Olot) Каталониядағы ең көне мектептердің бірі болып саналады.
9.4% of the population are engaged in agriculture and primary production, 59.4% in industry and energy, and 31.2% in the service sectors. Agricultural land has been shrinking, but Garrotxa remains the leading producer of maize. The livestock sector is actually expanding, especially pigs and cattle. Industry, centered on Olot, Sant Joan les Fonts, and Besalú, has been generally on the rise since 1940. The most important industries are textiles, especially knitwear, the processing of locally grown food, and metallurgy. Behind these come papermaking, chemistry, and plastics. Arts and crafts are traditional also, being the Olot Art School (Escola d'Art i Superior de Disseny d'Olot) one of the oldest ones in Catalonia.
Қалалық округтер
Муниципалитет халқы (2014) Аймақ (км²) Аргелагер 425 12.5 Бесалу 2,400 4.9 Беуда 200 35.9 Кастеллфолит де ла Рока 1,013 0.7 Майа де Монкаль 443 17.3 Миер 326 26.3 Монтагут и Ойкс 970 93.7 Олот 33,913 29.0 Лес Планс д'Хостолес 1,694 37.5 Лес Презес 1,772 9.4 Риудаура 463 23.6 Сальс де Ллиерка 133 35.8 Сант-Аниол де Финестрес 351 47.7 Сант-Фелиу де Паллерols 1,353 34.9 Сант-Ферриол 240 42.2 Сант-Жауме де Ллиерка 812 6.8 Сант-Жоан лес Фонтс 2,919 31.9 Санта-Пау 1,567 49.0 Тортелла 772 11.1 Ла-Валь д'ен Бас 2,965 90.7 Ла-Валь де Бианя 1,305 93.6 • Барлығы: 21 56,036 734.5
Municipality Population(2014) Areakm Argelaguer 425 12.5 Besalú 2,400 4.9 Beuda 200 35.9 Castellfollit de la Roca 1,013 0.7 Maià de Montcal 443 17.3 Mieres 326 26.3 Montagut i Oix 970 93.7 Olot 33,913 29.0 Les Planes d'Hostoles 1,694 37.5 Les Preses 1,772 9.4 Riudaura 463 23.6 Sales de Llierca 133 35.8 Sant Aniol de Finestres 351 47.7 Sant Feliu de Pallerols 1,353 34.9 Sant Ferriol 240 42.2 Sant Jaume de Llierca 812 6.8 Sant Joan les Fonts 2,919 31.9 Santa Pau 1,567 49.0 Tortellà 772 11.1 La Vall d'en Bas 2,965 90.7 La Vall de Bianya 1,305 93.6 • Total: 21 56,036 734.5