Кіріспе

Билли Барти (туған Уильям Джон Бертанцетти, 25 қазан 1924 – 23 желтоқсан 2000) – американдық актер және белсенді. Оның әкесінің әкесі итальяндық болған. 1927 жылы отбасы Калифорнияға көшіп келді. Оның екі қарындасы болды: Делорес және Эвелин. Бірде ол жұлдызшы рөлінде ойнады. 1958 жылдан бастап «Питер Ганн» телесериалының сегіз эпизодында бассейнде ойнайтын, кейде «ақпарат көзі» болатын Бэбби рөлін ойнады. Барти 1961 жылы «Раухайд» сериалының «Праиридегі піл» атты эпизодында ойнады. Барти сондай-ақ 1960-шы жылдардың ортасында Оңтүстік Калифорниядағы балалар шоуы «Билли Бартидің Бигтопында» жиі пайда болды, онда «The Three Stooges» қысқаметражды фильмдері көрсетілетін. Бір бағдарламада, Стоуж Мо Говард күтпеген қонақ ретінде түсірілім алаңына келді. Бұл бағдарлама Лос-Анджелес аймағындағы көптеген балаларға кішкентай бойлы адамдармен танысуға алғашқы мүмкіндік берді, олар бұрын экранда тек екі өлшемді қызығушылық нысаны ретінде ғана көрінетін. Ол сондай-ақ «Шериф Джон» Ровик демалыста болғанда KTTV арнасының «Шериф Джонның түскі ас бригадасында» қонақ жүргізуші ретінде пайда болды. Барти сонымен қатар 1960-шы жылдардың ортасында «The Red Skelton Hour» бағдарламасына тұрақты қатысты. Барти Сид пен Марти Крофт өндірген екі балалар телешоуында толық дене костюмімен ойнады: 1970 жылдан 1972 жылға дейін «Бугалустарда» «Шатырша Шырша» рөлінде, ал 1974 жылдан 1976 жылға дейін «Сигмунд және теңіз монстрларында» «Сигмунд» рөлінде. Костюмсіз, 1976-1977 жылдары Крофттардың «Др. Шринкер» сериалында зұлым серігі рөлін ойнады. Осы уақытта ол 1972 жылы «Брэйди Банч» мультсериалының «Брэйди Банч ABC-нің Сенбілік супержұлдыздарымен кездеседі» атты арнайы бағдарламасында Тулуз Лотрек рөлін ойнады. Ол комедияшы Рэд Фокстың «The Redd Foxx Show» шоуының тұрақты актерлік құрамында болды. Барти 1977 жылы «Барни Миллер» сериалының бір эпизодында және 1978 жылы «Сүйіспеншілік қайығы» сериалының бір эпизодында пайда болды. Ол сондай-ақ «CHiPs» сериалында қонақ рөлдерде ойнады. 1978 жылдың маусымында Барти «Атлантистен келген адам» сериалының «Қауіпті карнавал» атты соңғы эпизодында қонақ ретінде ойнады. Ол сондай-ақ «Прейриядағы кішкентай үй» сериалының екі эпизодында қонақ ретінде ойнады, «Аннабель» эпизодында цирк мүшесі рөлінде, ал кейінірек «Кішкентай Лу» эпизодында сәби қызын өсіруге тырысатын жалғыз әке рөлінде. Барти 1980 жылдан 1985 жылға дейін Канаданың «Bizarre» апталық комедиялық телешоуында жиі пайда болды. 1981 жылы ол «Being Different» атты деректі фильмде түсті, ал 1985 жылдың соңында «Алтын қыздар» сериалының «Біраз романс» атты эпизодында Роза Найлундтың әкесі рөлінде ойнады. 1982 жылы Барти «Харт-Харт» сериалының «Рождестволық Харт» (4-маусым, 10-шы эпизод) атты эпизодында пайда болды. 1983 жылы Барти EPCOT орталығының «Қиялға саяхат» атты аттракционында «Фигмент» дауысын берді. Кейіннен ол екінші нұсқасында да дауыстады, бірақ ол өте қысқа болды. Барти Канаданың «Telemiracle» телемарафонының жыл сайынғы қонақ жұлдызы болды, бұл әлемдегі ең табысты (адам басына шаққанда) телемарафондардың бірі. Барти 1976 жылы «Celebrity Bowling» бағдарламасында Дик Мартинмен бірге Джон Шук пен Майкл Ансараны 120–118 есебімен жеңіп шықты. Ол сондай-ақ 1981 жылы түсірілген «Being Different» деректі фильмінде өзін бейнеледі.

Белсенділік

Барти карликоздықпен ауыратын адамдардың құқықтарын қорғауға белсенді түрде атсалысты. Ол замандасы Герве Вильшездің оларды "ергежейгі" деп атауына, оның орнына карликоздықпен ауыратын актерлер деуге наразы болды. Барти 1957 жылы карликоздықпен ауыратын адамдарға көмектесу үшін "Американың кішкентай адамдары" ұйымын құрды, ол Невада штатының Рино қаласында бойы аласа адамдарды бас қосуға шақырды. Алғашқы 21 адамнан тұратын кездесу 2023 жылға қарай 7500-ден астам мүшесі бар "Американың кішкентай адамдары" тобына айналды. Бұл Солтүстік Америкадағы кішкентай адамдар үшін құрылған алғашқы ұйым болды.

Басқа

1981 жылы Барти киноиндустриясына қосқан үлесі үшін Голливуд Даңқы аллеясындағы 6922 Голливуд бульварынан кино жұлдызын алды. 1990 жылы Бартиге екі сценарист оның 1989 жылдың күзінде 13 апта бойы KDOC телеарнасында жергілікті бағдарлама ретінде көрсетілген, кейін тоқтатылған "Short Ribbs" комедиялық телесериалына байланысты шағым түсірді. Продюсер және сценарист Уильям Винклер мен сценарист Уоррен Тейлор Бартиге төленбеген ақша үшін жеке-жеке сотқа шағымданып, Барти екі істі де ұтырып алды. Барти бұл сот процесі туралы жаңалықтардың өміріндегі ең көп жарияланым болғанын айтты және оны Зса Зса Габордың Беверли-Хиллз полицейін шапалақтағаны туралы жариялымдармен салыстырды. Бартидің өміріне арналған құрмет кітабы 2002 жылдың желтоқсан айында жарық көрді. "Within Reach: Билли Бартидің өміріне, мұрасына және ықпалына арналған шабыттандыратын саяхат" кітабын Бартидің жүрегі туысы Майкл Копленд және оның әйелі Дебра жазды. 1980 жылдары ол Калифорния штатының Фуллертон қаласында танымал роллердромның иесі болды, сонымен қатар ол демалыс күндері музыкалық топтарды шақырып концерттер ұйымдастырды.

Жеке өмір

1962 жылы ол Айдахо штатының Малад қаласынан Ширли Болингброкқа үйленді. Олардың екі баласы болды: Лори Нилсон және теле- және киноөндіруші, режиссер Брэден Барти. Барти мен оның отбасы Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің мүшелері еді.

Өлім

Барти 2000 жылы 76 жасында жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Ол Глендейл қаласындағы Forest Lawn Memorial Park зиратында мәңгілікке көшті.