Кіріспе

Монфорд Меррилл "Монте" Ирвин (1919 жылғы 25 ақпан – 2016 жылғы 11 қаңтар) – Негрок лигалары мен МЛБ-да (MLB) «Неварк Иглз» (1938–1942, 1946–1948), «Нью-Йорк Гиантс» (1949–1955) және «Чикаго Кабс» (1956) командаларында ойнаған американдық сол және оң жақтағы ойыншы. Ол Нью-Джерси штатында өскен және «Линкольн» университетінде футболда көзге түскен. Ирвин «Линкольн» университетін тастап, бірнеше маусым бойы Негрок лигасында бейсболмен айналысты. Оның мансабы 1943–1945 жылдары әскери қызметке байланысты тоқтап қалды. «Нью-Йорк Гиантс» командасына қосылғанда Ирвин алғашқы афроамерикалық MLB ойыншыларының бірі болды. Ол «Гиантс» үшін екі әлем чемпионатына қатысты. 1951 жылы болашақ Даңқ залының мүшесі Вилли Мейс «Гиантс» командасына қосылғанда, Ирвинге оны баптау тапсырылды. 1973 жылы ол Бейсбол Даңқы залына енгізілді. Ойыншылық карьерасынан кейін Ирвин бейсбол скауты болды және MLB комиссары кеңсесінде әкімшілік қызмет атқарды. Өмірден өткен кезде Ирвин ең қарт Негрок лигаларының бұрынғы ойыншысы, сондай-ақ «Нью-Йорк Гиантс» және «Чикаго Кабс» командаларының бұрынғы ойыншысы еді. Өлімінен бұрын ол Хьюстон қаласындағы зейнеткерлер үйінде тұрды.

Ерте өмір

Ирвин 1919 жылғы 25 ақпанда Алабама штатының Хейлбург қаласында 13 баланың сегізіншісі болып дүниеге келді және ол Кал Ирвиннің ағасы еді. Бала кезінде ол отбасымен бірге Ориндж қаласына (Нью-Джерси) көшіп келді. Оранж орта мектебінде ол төрт спорт түрінде көзге түсіп, барлығы 16 университеттік хат алды және найза тастаудан штаттық рекорд орнатты. Ирвин жергілікті «Оранж Трианглз» жартылай кәсіби бейсбол командасы үшін ойнады және ол оның жаттықтырушысы оны қиындықтардан аулақ болуға көмектесетін іспен айналыстырғанын айтты. Оған Мичиган университетінен футболға стипендия ұсынылды, бірақ ол Анн-Арборға көшуге жеткілікті ақшасы болмағандықтан одан бас тартуға мәжбүр болды. Ирвин Линкольн университетіне қабылданды және футболда жұлдыз болды. Алайда, ол жаттықтырушысымен келіспеушіліктерге тап болды және спорттық стипендиясын сақтап, стоматологиялық мамандыққа дайындалуды жалғастыра алмайтынын түсінді. Көңілі толып, Ирвинге негр лигасының бейсбол командалары ұсыныс жасады. 1940-41 жылдары .422 және .396 орташа көрсеткішпен соққы бергеннен кейін, Ирвин 1942 жылғы маусымға дейін жалақыны көтеруді сұрады. Оған бас тартылған соң, ол негр лигасынан мексикалық лигаға кетіп, онда үш жүлделі көрсеткішке ие болды: ол 63 ойында .397 орташа көрсеткішпен және 20 хоум-ран соқты.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1942 жылы Мексика лигасының маусымынан кейін Ирвин әскери қызметке шақырылды. Армияның ГС инженерлері, 1313-ші батальонына қосылып, келесі үш жыл бойы Ирвин Англияға, Францияға және Бельгияға жіберілді, сондай-ақ ол Арденн шайқасында қызмет етті. Ирвиннің айтуынша, көптеген қара терілі солдаттар ақ терілі әріптестерінен жаман қарым-қатынас көргенімен, жағдай жақсарды, себебі көптеген ақ терілі солдаттар басқа елдердегі қысымға ұшыраған халық үшін күресуге жіберілген өзінің қысымға ұшыраған тобының қайшылығын түсінді. Ирвиннің әскери қызметі салдарынан құлағында шу пайда болды, бұл оның координациясына әсер етті.

Бейсболға қайта оралу

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Ирвинге «Бруклин Доджерс» атқарушы Бранч Рикки бас лигаға келісімшарт жасау туралы ұсыныс жасады, бірақ Ирвин қызметтен қайтқаннан кейін осы деңгейде ойнауға дайын емес екенін сезінді. «Неварк Иглз» клубының басқарушысы Эффа Мэнли Риккиге Ирвинге өтемақы төлемей келісімшарт жасауға рұқсат бермеді. Рикки бұрын-ақ Джеки Робинсонды қарапайым лига клубтарына құқықтарын төлемей алып қойған еді. Ирвиннің айтуынша, «таза бизнес тұрғысынан алғанда, Мэнли ханым Бранч Рикки оның келісімшарты үшін өтемақы төлеуге міндетті деп ойлады. Бұл жағдай мені бас лигаға қабылдануды кейінге жылдырды. Мэнли ханым Риккиге ол Дон Ньюкомбты ақысыз алғанын, бірақ оны мені өтемақысыз алуға рұқсат етпейтінін айтты. Сонымен қатар, егер ол осыны істеуге тырысса, ол сотқа жүгініп, оған қарсы күреседі. Рикки оған хабарласып, енді қызығушылығы жоқ екенін және оны босататынын мәлімдеді. «Гиантс» клубы менің келісімшартыма ие болды».

Ирвин 1945–46 жылдарғы Пуэрто-Рико қысқы лигасында «Ең құнды ойыншы» атағын жеңіп алды. 1946 жылы ол «Неварк Иглз» клубына оралып, командасын лига чемпионы атанды. Ирвин екінші рет шайба сақтау чемпионатында жеңіске жетіп, .401 көрсеткішті тіркеді және жеті ойындағы Негр лигасының әлем чемпионатында «Канзас-Сити Монархс» клубын жеңуде маңызды рөл атқарды, ол .462 көрсеткішпен үш рет үйден шықты. Ол бес рет Негр лигасының жұлдызы атанды (1941, 1946–1948 жылдары, оның ішінде 1946 жылы екі ойын). 1948–49 жылдардың қысын Кубада өткізді.

МЛБ мансабы

1949 жылы «Нью-Йорк Джайентс» клубы Ирвиннің шарты үшін 5000 доллар төледі. Ол алғашқы қара терілі ойыншылардың бірі болды, себебі Джеки Робинсон MLB-дегі түрлі-түстің бұзылуын 1947 жылы ғана жасаған еді. Халықаралық лиганың «Джерси Сити» клубына қосылған Ирвин .373 көрсеткіш жинады. Ол «Джайентс» сапында 1949 жылдың 8 шілдесінде резервтік ойыншы ретінде дебют жасады. 1950 жылы «Джерси Сити» клубымен 18 ойында .510 көрсеткішпен 10 хоум-ран соққаннан кейін шақырылды. Ирвин сол маусымда «Джайентс» үшін .299 көрсеткіш жинады, бірінші базада және аутфилдте ойнады. 1951 жылы Ирвин «Джайентс» клубының керемет қайта оянуына себепкер болды, олар доджерлерді чемпионаттық жарыста басып өтті. Ол .312 көрсеткішпен 24 хоум-ран соғып, лигадағы ең көп – 121 RBI (ұпай жинау) көрсеткішін жинады, нәтижесінде әлем чемпионатына жолдама алды (онда 24 соққыдан 11-і дәл болды, көрсеткіші .458 құрады). «Джайентс» пен «Доджерс» арасындағы плей-оффтың үшінші ойынында Ирвин тоғызыншы иннингтің соңында Бобби Томсонның «Дүние жүзіне естілген соққысын» жасағанға дейін аутқа шықты. Сол жылы Ирвин Хэнк Томпсон мен Вилли Мейспен бірігіп, мажор лигасындағы алғашқы қара түсті аутфилд құрамын жасады. Кейін ол NL MVP дауыс беруінде үшінші орын алды. Сол маусымда «Джайентс» клубының бас жаттықтырушысы Лео Дюрочер Ирвиннен мамыр айында командаға шақырылған Мейске кеңес беруін сұрады. Кейін Мейс былай деді: «Менің уақытымда, мен өсіп келе жатқанда, сізге қандай да бір басшылық керек болатын. Монте менің ағама ұқсады, мен онысыз ешқайда бара алмайтынмын, әсіресе, саяхатта. Мен Монтемен кездескенше Нью-Йорктегі өмірді түсінбедім. Ол менің жағдайымды жақсы біліп, қамқорлық көрсетті». Ирвин кейін: «Мен осылай екі жыл бойы жасадым, ал үшінші жылы ол мені үйге шығарып жіберді», - деді. Алайда, Ирвин 1952 жылы жалғыз рет Бас лига жұлдыздар ойынына қатысу үшін үлгерді. Ол сол маусымда 46 ойынға қатысып, 4 хоум-ран соғып, 21 RBI жинады. «Джайентс» серияны төрт ойында жеңіп алды, Ирвин тоғыз соққыда екі рет соқты. 1955 жылы Ирвин кіші лигаға жіберілді, онда «Миннеаполис Миллерс» үшін 75 ойында 14 хоум-ран соқты. «Чикаго Кабс» клубы оны 1956 жылғы маусым алдында қолға алды. Команда оның сол жақтағы позиция үшін Хэнк Сауэрмен бәсекелесетінін мәлімдеді. Ирвин сол жылы «Кабс» үшін 111 ойында ойнады, 15 хоум-ран соғып, .271 көрсеткіш жинады. Арқа жарақаты 1957 жылы оның ойыншылық мансабын аяқтауға мәжбүр етті. Ол сол жылы көктемгі жаттығу кезінде жарақат алды және тек төрт кіші лига ойынында «Лос-Анджелес Энджелс» (Тынық мұхиты жағалауы лигасы) сапында ойнады. Бас лигалық мансабында Ирвин .293 көрсеткішпен 99 хоум-ран, 443 RBI, 366 ұпай, 731 соққы, 97 қос, 31 үш және 28 ұрланған база, 351 жүріп, .383 базалық пайызбен және 1187 жалпы базалармен .475 соққы орташа есебімен 764 ойында ойнады. Қорғауда Ирвиннің көрсеткіші .981 құрады. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Ирвин «Рейнгольд» сыра компаниясының өкілі, ал кейіннен 1967-1968 жылдары «Нью-Йорк Метс» клубының скауты болып жұмыс істеді. 1968 жылы ол Боуи Кун басқаратын комиссар кеңсесінің МЛБ қоғамдық қатынастар маманы болып тағайындалды. Бұл оны кәсіби бейсболдағы алғашқы қара нәсілді басшыға айналдырды. 1972 жылы ол Мексиканың кәсіби бейсбол даңқы залына сайланды. Келесі жылы ол негр лигаларындағы ойыны үшін Бейсбол даңқы залына енгізілді. 1974 жылы Кун Синциннатиде Ханк Ааронның 714 карьералық хоум-ран рекордын теңестірген кезде қатысты. Команда Атлантаға оралғанда, Кун оның орнына Ирвинді жіберді, сондықтан Кун Ааронның 715-ші хоум-ранына куә бола алмады. Тіпті 1980 жылы да Аарон Кунға қатты ашуланғандықтан, Кун оған сыйлық беруі тиіс шараға қатыспады. Ирвин Кун 1984 жылы зейнеткерлікке шығуын жариялаған кезде комиссар кеңсесіндегі қызметінен кетіп қалды. Ол Флорида штатының Хомосаса қаласында зейнеткерлікке шықты, бірақ ол арнайы жобалар мен іс-шараларға қатысатын MLB рөлін қабылдады. 2006 жылдың 16 мамырында Нью-Джерси штатының Ориндж қаласындағы Ориндж паркі оның құрметіне Монте Ирвин паркі деп қайта аталды. 2010 жылдың 26 маусымында «Сан-Франциско Джайентс» клубы оның 20-шы нөмірлі киімін ресми түрде зейнеткерлікке шығарды. Оған ойын алдындағы рәсімде әйгілі спортшылар Вилли Мейс, Вилли МакКови, Хуан Маришал, Гейлорд Перри және Орландо Сепеда қосылды. Кейін ол сол «Джайентс» даңқы залының мүшелерімен бірге 2010 жылғы әлем чемпионатының 1-ші ойынында салтанатты алғашқы соққыны жасады. 2015 жылы оған 2014 жылғы әлем чемпионатының сақинасы табысталды, кейіннен ол «Джайентс» клубымен бірге Ақ үйге сапар шекті. 2013 жылы Боб Феллер Батырлық сыйлығы Ирвинді екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ армиясында қызмет еткені үшін Бейсбол даңқы залының 37 мүшесінің бірі ретінде құрметтеді. 2016 жылдың 11 қаңтарында Ирвин 96 жасында Хьюстонда табиғи себептерден қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде, ол мажор лигасында ойнаған ең ескі африкалық-американдық ойыншы, сондай-ақ әлем чемпионатының жеңімпаз командасының ең ескі мүшесі еді. Өмірінің соңына дейін ол Хьюстондағы зейнеткерлер үйінде тұрды. Ол сонымен қатар Даңқ залының Ветерандар комитетінде жұмыс істеді. «Джайентс» клубы 2016 жылғы маусымда оның естелігіне арналған, қара шеңберінің үстінде апельсин түсімен сызылған және үстінде «Monte» деген жазуы бар, ал төменде оның 20 нөмірі жазылған жең патчін тақты. 2016 жылдың 19 қазанында Нью-Джерси штатының Ориндж қаласындағы Монте Ирвин паркінде Ирвиннің толық мөлшердегі қола мүсіні ашылды. 2021 жылы Ирвин Нью-Джерси Даңқы залына енгізілді.

Мақалалар

Біріккен баспасөз. "Ирвиннің жарақаты алыптардың үмітін салды; Жұлдыз білезігін сындырып, маусым қалған бөлігінде алаңнан шеттетілуі мүмкін". Питтсбург баспасөзі. 1952 жылдың 3 сәуірі. Фрели, Оскар. "Білезігі жарақат алған Монте Ирвин көптеген қиындықтарға тап болды, бірақ әлі де үздік соққышы атануға үміттенеді". "Мадейра күнделікті жаңалықтары" газеті. 1953 жылдың 14 тамызы. "'Бұл бала өте ойнақы'; Вилли Мейстің екі жақын досы жаңадан аңызға айналған алыптың белсенді мінезі туралы әңгімелейді". Life. 1954 жылдың 13 қыркүйегі, 133–134, 137–138, 141 беттер. Тримбл, Джо. "Ирвиннің Даңқ залына қадам басуының ұзақ жолы". Daily News. 1973 жылдың 8 ақпаны. Ричман, Милтон (UPI). "Монте әйелінен жасыра алмады". Шөлді күн. 1973 жылдың 8 ақпаны.