Кіріспе

Сенваль, сондай-ақ Сенвеаль немесе Коенваль, шамамен 642 жылдан 645 жылға дейін және 648 жылдан өліміне дейін, «Англосаксон шежіресіне» сәйкес, шамамен 672 жылы Уэссекс патшасы болды.

Пенда мен Анна

Беданың айтуынша, Ценвалл – епископ Бирин шомылдырған патша Цингилдің ұлы. Ол сондай-ақ Сердиктің бес буын шөбересі болды. Англосаксон шежіресі Цингилдің бірнеше әулетін келтіреді, ал Цингил мен Ценвалдың кейінгі патшалармен туыстығы нақты емес. Cenwalh есімінің ағылшын-саксондық емес, британдық этимологиядан шыққандығы айтылады. Цингил христиан дініне кіргенімен, Беда Ценвалл туралы былай жазады: "Ол иманның және көктегі патшалықтың құпияларын қабылдаудан бас тартты, көп ұзамай жер бетіндегі патшалығын жоғалтты; себебі ол Мерсия патшасы Пенданың қарындасын айырды да, басқа әйелге үйленді; осыдан соң соғыс басталып, ол патшалығынан қуылды."

Христиандық Уэссекстің пайда болуы

Сенваль билікке оралғанда, Темзадағы Дорчестердегі епископы франк Агильберт еді. Беде былай деп жазады: «Соңында, тек саксон тілін ғана түсінетін патша, осы епископтың варвар тілінен шаршап, провинцияға өз ұлтынан тағы бір епископты әкелді, оның аты – Вини, ол Францияда назарына ілінген еді. Патша провинциясын екі дін аймағына бөліп, осы епископты Винчестер қаласындағы дін орталығына тағайындады, саксондар оны Винтанцестир деп атады». Жаңа Винчестер дін аймағы бұрын юттарға тиесілі болған жерлерде (кейін Уайт аралымен шектелген) болашақ Уэссекстің ортасында орналасқан. Шамамен 661 жылы Пенданың ұлы Вулфхердің Гейздердегі Ашдаунды қиратуы, осы қозғалыстың саксондарға Мерсияның күшті қысымымен байланысты екенін көрсетеді. Вулфхер оңтүстікке қарай Уайт аралына дейін жетіп, Меон аңғарын Ценваль патшалығынан бөліп, оны өзінің құдасы Этельвалхқа, Оңтүстік саксондардың патшасына сыйлады. Осы шақта Мерсиялық ханзада Фритувольд Суррей мен Беркширді биледі. 674 жылы Вулфхердің Эггфриттен жеңілуі оңтүстік патшалықтарды Мерсияның билігінен босатты, ал Вулфхер келесі жылы Эсквин бастаған Батыс саксондардан жеңілді. «Англо-саксондық жылнамасында» 658 жылғы Ценваль мен британдықтар арасындағы шайқас туралы жазылған: «Сол жылы Ценваль Пеоннумде Уэласқа қарсы шайқасып, оларды Парретке дейін қуып шықты». Британдықтардың оңтүстік-батысқа қарай ілгерілеуі түсініксіз, бірақ Ценвальдың британдықтармен қарым-қатынасы әрқашан жаушыл болған жоқ. Ол Дорсеттегі Шерборн монастырына көмек көрсеткені айтылады, ал ертедегі англо-саксон миссионері Сент-Бонифаций Девондағы Кредитонда туып, Эксетер маңындағы бұрынғы британдық монастырда білім алған. Ценваль Уэссексте жалғыз билік құрды ма, әлде билікте ортақ болды ма – белгісіз. Алдыңғы патшалардың билікте бірлесіп отырғаны көрінеді, ал болашақ патша Кэдвалланың әкесі Кенберт, тек қарапайым патша емес, Ценвальмен бірге билік еткен болуы мүмкін. 665–668 жылдары Ценваль епископ Винимен келіспей, ол Мерсия патшасы Вулфхерге паналады, бұл Д. П. Кирби Вулфхердің ықпалының белгісі деп есептейді. Осы кезде Дорчестердегі епископ Мерсия тарапынан қолдау алған Æтла болды, ал Тэм Вулфхердің меншігінде болды. «Англо-саксондық жылнамасына» сәйкес, Ценваль 672 жылы қайтыс болды, оның орнын оның әйелі Сеаксбур басты, ол шамамен бір жыл билік құрды.

Ұрпақтар

Кейінгі Батыс Саксония патшаларының ешқайсысының Cenwalh-тан тарағандығы белгілі емес, тіпті оның ұрпақтары да белгілі емес. Король Centwine оның бауыры болған деп айтылады, бірақ Керби бұл оқиғаға қатысты оның дұрыс еместігін көрсететін дәлелдерді келтіреді. Дегенмен, егер Cenwalh-тың ұрпақтары Вессекс тағына отырмаған болса, оның ұрпақтары 9 ғасырда Мерсия мен Кентте билік жүргізген болуы мүмкін. Мерсия патшалары Coenwulf және Ceolwulf, сондай-ақ олардың бауыры Кент патшасы Cuthred, Пенда мен Eowa-ның басқаша белгілі емес бауыры Coenwalh-тан шыққандарын мәлімдеді. Cenwalh осы Coenwalh болған деген болжам бар, яғни Пенда мен Eowa-ның бауыры емес, күйеу баласы.