Кіріспе

Американдық бейсболшы Леон Дей (30 қазан 1916 жыл - 13 наурыз 1995 жыл) – американдық кәсіби бейсболшы, мансабының көп бөлігін негр лигаларында өткізді. Ең жақсы күйінде лиганың ең әмбебап спортшыларының бірі саналған Дей, қақпашыдан басқа барлық позицияда ойнай білді және көбінесе екінші немесе орталық қорғаушы болып ойнайтын. Оң жамбаспен тастайтын, ешқандай дайындықсыз тастау стилімен ерекшеленетін Дей, әсіресе жоғары жылдамдықты допты лақтыру арқылы соққы берушілерді ұрып түсіруде шебер болды. Сонымен қатар, ол орташадан жоғары соққы беруші де еді, бұл базада жылдам жүгіру қабілетімен және жауып-қорғаудағы жанкештілігімен бірігіп, Дейді сол дәуірдің ең динамикалық ойыншыларының бірі етіп бекітті. 1934 жылы негр лигасында дебют жасаған Дей мансабында Балтимор Блэк Сокс, Ньюарк Иглз және Балтимор Элит Гиантс командаларында ойнады. 1937 жылы Дей «Иглз» командасының құрамында карьерасындағы ең жақсы маусымын өткізді, 13–0 есебімен жеңіске жетіп, .300-ден жоғары соққы беру көрсеткішін иеленді. Дей маусымдар арасында Пуэрто-Риконың қысқы лигасында да ойнады. Ол бір ойындағы соққы берулер бойынша негр және Пуэрто-Рико лигаларының рекордтарын сақтайды және ең көп Шығыс-Батыс Жұлдыздар ойынына қатысты. Оның тартымды мінезінің арқасында Дейдің жетістіктері Сатчел Пейдж сияқты лиганың басқа да элиталық тастаушыларына қарағанда бірден мойындалмады. Дегенмен, Дей негр лигасының ең үздік тастаушыларының бірі саналады, ол өзінің қарсыластарының қабілеттерімен теңеседі және кейде олардан асып түседі. 1995 жылы Дей 78 жасқа толғаннан кейін алты күн өткен соң Бейсбол Даңқы залына сайланды.

Ерте өмір

Дей 1916 жылғы 30 қазанда Вашингтондан жеті шақырым қашықтықтағы Вирджиния штатының Александрия қаласында, әйнек фабрикасының жұмысшысы Эллис Дей мен оның әйелі Хэтти Литтің отбасында дүниеге келді. Оның отбасы, ішінде тағы бес бауырлары бар, келесі жылы Балтимордың оңтүстік-батысындағы кедей аудандағы, қара нәсілділер көп шоғырланған Маунт-Винансқа көшіп келді. Олар Пирпонт көшесіндегі электр қуаты мен ішкі су құбыры жоқ үйге қоныстанды. Кішкентай шағында Дей бейсболға ғашык болды, көбінесе жергілікті құмдағы ойындар ойнайтын, немесе өз ауданынан Балтимор Блэк Сокс командасының ойындарын көру үшін Мэриленд Болл Паркіне қашықтан баратын. 12 және 13 жасында Дей Маунт-Винанс Атлетикалық клубына қатысты. Оның мектебінде бейсбол секциясы болмағандықтан, 1933 жылы, 17 жасында, Дей Фредерик Дуглас орта мектебін тастап, жартылай кәсіби «Silver Moons» командасына қосылды. Командада ол көбінесе екінші базада ойнайтын, бірақ «егер питчер қиын жағдайға түссе», - дейтін Дей, - «мен допты беруге дайын едім». 1934 жылдың басында Дейге ай сайын 60 доллар төленетін кәсіби бейсбол келісімшарты ұсынылды, маусым ішінде әріптесі Ламон Йоклиден құнды кеңестер алды. Алайда, ұйымның қаржылық тұрақсыздығына байланысты «Black Sox» командасы жыл соңында таратылды. Кейін Дей, Диксон, Йокли және басқа да белгілі ойыншылар 1935 жылы «Brooklyn Eagles» командасымен келісімшарт жасасты. Сол жерде Дейге Тед «Double Duty» Радклиф пикап қозғалысын үйретті. «Eagles» командасының бас менеджері Бен Тейлор осы жас дарынның әлеуетін байқап, Дейді негізгі құрамға енгізді. Алғашқы маусымында Дей 9-2 есебімен жеңіске жетті, бір ойында бір ғана соққы жіберді және жеті «Шығыс-Батыс» жұлдыздар ойынына қатысу құрметіне ие болды. 1936 жылы Дей жақында көшірілген «Newark Eagles» командасының үздік питчері деп танылды. Бойы 5 фут 9 дюйм болса да, Дей 90-95 миль/сағат жылдамдықпен доп тастады. Оның доп тастауы күтпегендей жылдам болды, себебі Дей қосымша қимылсыз доп тастады және дәл қисық доптарымен қарсыластарын тепе-теңдіктен шығарды. Дей 13-0 есебімен тамаша маусым өткізді, 3.02 ERA (earned run average), .320 batting average және сегіз хоум-ран соқты. 1942 жылғы «Шығыс-Батыс» жұлдыздар ойынында, жетінші иннингте қарсыластар қауіп төндіргенде, Дей ойынға қосылып жеті ойыншыны соққыға түсірді, бұл «Шығыс-Батыс» жұлдыздар ойынында питчердің көрсеткен ең жоғары нәтижесі болды. Бұл оқиғаға жауап ретінде, негр лигаларын жақсы жазатын «Pittsburgh Courier» газеті Дейді 1942 және 1943 жылдары лиганың ең үздік питчері деп, Пейджтен жоғары бағалады.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1943 жылдың 1 қыркүйегінде Дэй әскерге шақырылды. Команда бәсекелестікті оңай жеңіп, ETO әлемдік сериясына өтті, онда 71-ші жаяу әскер дивизиясының командасымен кездесті, ол негізінен Басты Лига бейсболшыларынан құралған. Ал OISE клубы әртүрлі екінші лига, Негр лигасы және жартылай кәсіпқой ойыншылардан тұратын әр түрлі құрамға ие болды. Германиядағы Нюрнберг стадионында 50 000 көрерменнің алдында Дэй екінші ойында 2:1 есебімен жеңіске жеткізіп, OISE All Stars командасы бес ойыннан кейін ақырында чемпионатты жеңіп алды.

Бейсболға қайта оралу

Әскери қызметтен босатылғаннан кейін Дей 1946 жылғы 5 мамырдағы ашылу күніне қарай "Арқалар" клубына оралды. Кәсіби түрде ұзақ уақыт бойы табаққа шығармағанына қарамастан, ол "Филадельфия Старс" командасына қарсы 2:0 есебімен жеңіске жетіп, но-хиттер тастады, қарсыластарына тек бір жүруге мүмкіндік берді және командаластарының екі қатесіне байланысты үш базадан өтуге рұқсат берді. Қолындағы жарақаттың салдарынан қиындыққа тап болса да, Дэй сол маусымда жеңістер, страйктар және толық ойындар саны бойынша лигада көшбасшы болды. Сол жылы Негр лигасының әлем чемпионатында ол екі ойында ойнады, нәтижесінде "Арқалар" командасы "Монархтарды" жеті ойында жеңіп, чемпион атанды. Ол Негр лигасындағы соңғы маусымын 1949 жылы "Балтимор Элиталық Гиганттары" клубында өткізді.

Басқа лигалар

1935 жылғы маусымнан тыс кезеңде Дей Пуэрто-Рикоға елдің қысқы бейсбол лигасына қатысу үшін сапарлады. 1935 жылы алғашқы сапарынан бастап ол Пуэрто-Рикода алты маусым қысқы бейсбол ойнады, көп бөлігін «Агуадилла акулалары» командасымен өткізді. «Негр лигасы» сияқты, ойындар туралы жазбалар жеткіліксіз сақталған, бірақ статистикалық мәліметтер Дейдің командадағы мансабында 34–26 есебін көрсетсе, ол 1939 жылы 19 соққы жасап, лиганың бір ойындағы ең көп соққы рекордын орнатты. Соңында, 1951 жылы Дей кәсіби бейсболда дебют жасады, бірақ бұл кіші лига болды, «Торонто Мейпл Лифс» (Үшінші А лигасы) командасында 14 ойында 1–1 есебімен және 1.58 ERA көрсеткішімен ойнады. Содан кейін Дей «Сент-Луис Браунс» командасының фермалық жүйесіндегі «Скрантон Майнерс» және «Эдмонтон Эскимос» есімді екі А класты командада ойнады, 1955 жылы 39 жасында кәсіби бейсболдан зейнеткерлікке шықты. Осы мақсатта Балтимор қаласының мэрі Курт Шмок 1992 жылдың 31 қаңтарын Леон Дей күні деп жариялады. Губернатор Уильям Дональд Шефер сол жылдың 10 мамырында Анаполис үшін де осындай жарлық шығарды. Дейдің сырттай тартымдылығы мен қарапайым мінезі оның көптеген жетістіктерін жиі басып тастады, бұл оның Бейсбол Даңқы залының дауыс беру комитетінен назарсыздау қаралуына себеп болды. Алты күннен кейін Дей Балтимордағы Сент-Агнес ауруханасында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды, оның өмірі 78 жылға созылды. Дейдің өзінің бәсекелесі Пейджден өзгешелігін елемеуге болмайды. Тарихшылар Пейдж Дейдің тыныш мінезіне қарағанда көңілді болғанын, Пейдж бойы ұзын, ал Дей бойы аласа және жіңішке болғанын, Пейдж өзін таныту үшін көп еңбек еткенін, ал Дей назардан қашуға тырысқанын атап өтті.