Кіріспе
Француз композиторы, музыка редакторы және баспагер Клод Гудимель (шамамен 1514-1520 жылдары туған – 28 тамыз бен 31 тамыз аралығында 1572 жылы қайтыс болған) – Жоғары Ренессанс дәуірінің француз композиторы, музыка редакторы, баспагер және музыка теориясының маманы.
Claude Goudimel (c. 1514 to 1520 – between 28 August and 31 August 1572) was a French composer, music editor and publisher, and music theorist of the High Renaissance.
Музыка және әсер
Гудюмель ең танымал – Женева Псалтырының мәдхияларын Клемент Мароның француз тіліндегі нұсқаларында төрт бөлімге бөлгенімен. Оның төрт толық басылымының бірінде ол мелодияны сол кездегі басқа нұсқалардан өзгеше, ең жоғары дауысқа қойған, бұл әдіс гимнологияда бүгінгі күнге дейін сақталған. Одан бөлек, ол мессалар, мотеттер және көптеген зайырлы шансон жазды, олардың көбі протестантизмге өткенге дейін (шамамен 1560 жыл) жазылған. 1554 жылы ол Николя Дюшемен баспасында шыққан, бірнеше композиторлардың мессалары, мотеттері мен Магнификаттарының жинағының редакторы болды, онда Гудюмель жеті латын және католик шығармасының авторы ретінде көрсетілген. Келесі жылы, Дюшеменнің үйінде, Гудюмель Хорацийдің «Одаларына» арналған төрт дауысты шығармалар кітабын жариялады. Бірақ ол пұтқа табынушы ақынның шығармаларын жазғанына өкініп, 1557 жылы былай деп жазды: «Париж Парламентінің адвокаты, Анжевин Клод Бело мырзаға, оның жақсы досы К. Гудюмель шын жүректен сәлем жолдайды. Мырза, сізге құдайлық Пайғамбардың құдайлық және патшалық аяттарына арналған музыка кітабымның үшінші томын ұсынамын. Бұл жұмысты сізден артық жақсы көретін адамды мен таба алмаймын, өйткені сіз ғана мені құлшыныспен Хорацийдің құлшыныссыз лирасын ауыстыруға, тіпті оны тастауға мәжбүр еттіңіз, оны жаттап алып, үлкен Дәуітіміздің киелі арфасын ұстап, ойнауға батыл түрде кірісуге итермеледіңіз». Гудюмель Мецте бірнеше жыл тұрды. 1564 жылы ол өзінің алғашқы толық псалтырын «патшаның жеке бөлмесінің қарапайым азаматы Роджер де Бельгарға», ал 1565 жылы екінші псалтырын «Паршалық орденінің рыцары және патшаның генерал-лейтенанты» деп арнады. 1565 жылдың 18 наурызында ол осы қаланың реформаланған шіркеуінде балаға тәрбиеші болды. 1566 жылы ол псалмырлердің жетінші кітабын мотеттер түрінде жариялады. Осылайша, Парижден кеткеннен кейін Адриен Ле Руа мен Роберт Баллард 1558 жылы оның мессаларын жариялады, ал Мецте болған кезінде Гудюмель Клемент Маро мен Теодор де Безедің француз тіліндегі псалмырлердің аудармаларын музыкалық тұрғыдан әртүрлі интерпретациялауға бар күшін жұмсады. Ол мотеттерден тұратын үлкен жинағын аяқтауға тырысты және бір уақытта толық псалтырдың екі нұсқасын жазды, олардың әрқайсысында жүз елу псалмыр болды. Гудюмельдің стилі көбінесе гомофонияға бейім, синкопацияланған ырғақ пен мелизмді қызықты қолданумен, сондай-ақ ішкі дауыстарды, әсіресе шансондарда анық естірту үшін дауыстық кірістерді кешіктірумен ерекшеленеді. Дегенмен, оның псалмырлерге жасаған музыкалық қосымшалары көбірек полифониялық, шамамен замандасы Жак Аркадельттің шансондарынан көрініс тапқан орташа контрапункт стиліне тән. Оның Палестринаға сабақ бергені туралы кең таралған пікір қазіргі таңда негізсіз деп есептеледі. Оның «Opera Omnia» 14 томнан тұрады, бірақ оның көптеген шығармалары толық емес, бір немесе бірнеше дауысы жоқ.
"To Monsieur de La Bloctière, Mr. Claude Belot, Angevin, advocate in the court of Parliament of Paris, C. Goudimel, his good friend, wishes good health. Sir, [I] present to you this third book of Music of mine on the divine verses of the divine and royal Prophet. Also in no way could I choose the man, who seems to me to favor this little work of better heart than you, who alone amiably forced me to change, even quit, the profane lyre of the profane poet Horace, to memorize in hand and boldly undertake to touch and wield the sacred harp of our great David." Goudimel's stay in Metz lasted several years. It was there that he addressed, in 1564, the dedication of his first complete psalter to "Mgr Roger de Bellegarde, ordinary gentleman of the king's room," and, in 1565, that of the second psalter to "Mgr d'Auzances, knight of the Order and lieutenant general of the king." On 18 March 1565 he was named godfather of a child at the reformed church of this city. in 1566, he published his seventh book of psalms in the form of motets. It was, therefore, after his departure from Paris that the celebrities Adrien le Roy and Robert Ballard published his masses in 1558; and it was also during his time in Metz that Goudimel began to concentrate all of his artistic ability in the various musical interpretations of the French translation of the psalms by Clément Marot and Théodore de Bèze. He worked on the continuation of his large collection of motet shaped psalms, and wrote almost simultaneously two different versions of the complete psalter, each containing one hundred and fifty psalms. Goudimel's style tends to be homophonic, with an intriguing use of syncopated rhythm and melisma and staggered voice entries to bring out inner parts, especially in the chansons. His Psalm settings, however, are more polyphonic, characteristic of the moderate contrapuntal style exemplified by the chansons of Jacques Arcadelt, an approximate contemporary. The widespread claim that he taught Palestrina is now regarded as untenable. His Opera Omnia extends to 14 volumes, though several of his works are fragmentary, missing one or more voices.
Анықтамалар және қосымша оқу
Мишель Брене, Клод Гудимель: Биобиблиографиялық эссе. Безансон, Пол Якиннің баспа және литографиясы, 1898. Густав Риз, "Ренессанс кезеңіндегі музыка". Нью-Йорк, W. W. Norton & Co., 1954. Бейкердің музыканттардың биогрфиялық сөздігінің қысқартылған басылымы, 8-ші басылым. Николас Слонимский өңдеген. Нью-Йорк, Schirmer Books, 1993.