Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз лютниші және композиторы Денис Готье (Gautier, Gaulthier; сондай-ақ Gaultier le jeune және Gaultier de Paris деп белгілі) (1597 немесе 1602/3 – 1672) – француз лютниші және композиторы. Ол Энемон Гольтиедің туысы болған.
French lutenist and composer
Denis Gaultier (Gautier, Gaulthier; also known as Gaultier le jeune and Gaultier de Paris) (1597 or 1602/3 – 1672) was a French lutenist and composer. He was a cousin of Ennemond Gaultier.
Өмір
Готье Парижде дүниеге келген; екі қайшылықты дереккөз 1597 немесе 1603 жылы туылғандығын көрсетеді. Біріншісі Торианның есебінен шығады, ол Готье 1672 жылы жетпіс бес жасында қайтыс болғанын мәлімдеген. Алайда, Париждің Hôtel Dieu ауруханасының мұрағат құжаты Готье ауруханада емделу кезінде, яғни 1626 жылдың 24 қазанынан 12 желтоқсанына дейін жиырма үш жаста болғанын көрсетеді. Готье туралы өте аз мәлімет белгілі. Ол Шарль Ракеден оқыған болуы мүмкін, себебі ол лютнисттің өлімін еске алу композициясымен (tombeau) құрметтеген. Кем дегенде 1631 жылға дейін Денистің мансабы оның үлкен туысы Эннемондпен тығыз байланысты болды, сондықтан замандас жазушылар композиторлардың екеуін де тек тегімен атап, оларды ажыратуға тырыспады. Екі лютнисттің де Бланкрошер мен Анри де Л'Энклоспен байланыстары болды, және екеуі де Франсуа Дюфо, Жак Галлот немесе Шарль Мутон сияқты жоғары беделге ие болды. 1635 жылы Дени Франсуаза Докурға үйленді. Олардың ұлы Филипп Эммануэль кейін корольдің кеңесшісі болды, бірақ Готье өзінің ағасы болса да, ешқашан сарайда қызмет атқарғанына дәлел жоқ. Дени, көбінесе салондық орындау арқылы атақ пен табысқа жеткен болуы мүмкін.
Gaultier was born in Paris; two conflicting sources point to either 1597 or 1603 as the year of birth. The former can be deduced from an account by Thorian, who claimed that Gaultier died in 1672 at the age of seventy five. However, an archival document from the Hôtel Dieu de Paris hospital states that Gaultier was twenty three at the time of his convalescence in the hospital, which was from 24 October 1626 to 12 December 1626. Very little is known about Gaultier's career. He may have studied under Charles Racquet, since he commemorated the lutenist's death with a tombeau. Until at least 1631 Denis's career was closely linked to that of his older cousin, Ennemond; so much that contemporary writers referred to either composer by surname only, making no attempt to distinguish between them. Both lutenists had connections with Blancrocher and Henri de L'Enclos, and both secured a high reputation comparable to that of François Dufaut, Jacques Gallot, or Charles Mouton. In 1635 Denis married Françoise Daucourt. Their son Philippe Emmanuel would later become advisor to the king, but there is no evidence that Gaultier himself ever held a court position, even though his cousin did. Denis most probably gained fame and income through salon playing.
Шығармалары
Денис пен Эннемонд көптеген заманауи қолжазбалар мен басылымдарда шатастырылып, көптеген авторлық құқықтарға қатысты мәселелерге әкеледі. Көптеген шығармалар тек тегімен қол қойылған, кейбіреулері бір жинақта Дениске, ал екіншісінде Эннемондқа жатқызылған, ал тағы басқалары дұрыс емес жатқызылғаны белгілі болды. 17 ғасыр француз лютнисінен күтілгендей, Готьедің шығармалары негізінен лют для би сюиталарынан тұрады. Жалпы, Готье шебер мелодист болды, нақты фразалық құрылыммен әсем әуендік желілерді оңай жазды, бірақ оның музыкасы сол дәуірдегі Рене Месанжо немесе Пьер Дубу сияқты басқа француз лютнистеріне қарағанда гармониялық тұрғыдан кем өнерлі. Ол үш жарияланған жинақ шығарды. "La Rhétorique des dieux" (1652) он екі бөлімнен тұрады, олардың әрқайсысы грек ладтарының бірімен аталған, бірақ шығармалардың нақты гармониялық тәсілдері ладтармен байланысты емес. Көптеген шығармалар грек мифологиясына сілтеме жасайды. Анн де Шамбренің қамқорлығымен жинақталған жинақта Ле Сюер, Абрахам Боссе және Роберт де Нантейльдің гравюралары бар. Тағы екі жинақ, "Pièces de luth sur trois différens modes nouveaux" (шамамен 1669 ж.) және "Livre de tablature [ ] de Mr. Gaultier Sr. de Nève et de Mr. Gaultier son cousin" (шамамен 1672 ж.) екеуі де лютте ойнау туралы негізгі нұсқаулармен басталады. Үш қолжазбаның да басым бөлігі билерден тұрады. Готье маңызды үлес қосқан тағы бір жанр – томбо. Готьедің музыкасы мен ықпалына объективті баға беру қиын, себебі авторлық құқықтарды анықтау мәселелері бар. Соңғы зерттеулерге сәйкес, "La Rhétorique des dieux" Дени Готье жазбаған шығармалардан немесе оның түпнұсқалық шығармаларынан тұрып, белгісіз жазушылармен өңделген болуы мүмкін. 1672 жылғы жинақты Готье қайтыс болғаннан кейін оның шәкірті Монтарсис аяқтады, және онда екі Готьеге тиесілі музыка бар. Басқа да қолжазбалардан табылған шығармалар да көптеген авторлық құқықтарға қатысты мәселелерді тудырады. Дегенмен, Готье француз стилі бризесінің маңызды өкілі болды, және осылайша Иоганн Якоб Фробергер сияқты клавесинистерге әсер етті. 1680 жыл шамасында Готьедің бірнеше шығармалары француз теоретик Перриннің антологиясына енгізілді, ол лют музыкасын нотациямен жазумен тәжірибе жасады.
Denis and Ennemond are confused in many contemporary manuscripts and prints, leading to numerous attribution problems. A number of pieces are signed simply with the surname, some are attributed to Denis in one collection and to Ennemond in another, and still others are now known to have been be misattributed. Gaultier's output, as is to be expected from a 17th century French lutenist, consists mainly of dance suites for the lute. In general, Gaultier was a masterful melodist, effortlessly writing graceful melodic lines with clear phrase structures, but his music is less inventive harmonically than that of some other French lutenists of the era, such as René Mesangeau or Pierre Dubut. Three published collections of Gaultier's music have come down to us, all from his late years. La Rhétorique des dieux (1652) contains twelve parts, each named after one of the Greek modes, but the actual harmonic procedures of the pieces are not connected to the modes. Many of the pieces reference Greek mythology. The collection, compiled under the patronage of Anne de Chambré, also contains engravings after Le Sueur, Abraham Bosse and Robert de Nanteuil. Two other collections, Pièces de luth sur trois différens modes nouveaux (c.1669) and Livre de tablature [ ] de Mr. Gaultier Sr. de Nève et de Mr. Gaultier son cousin (c.1672) both begin with basic instructions on lute playing. All three manuscripts consist principally of dances. The one other genre Gaultier made an important contribution to is the tombeau. An adequate assessment of Gaultier's music and influence is difficult, owing to attribution problems. According to recent research, La Rhétorique des dieux may consist of works not composed by Denis Gaultier, or original works by him changed by unknown scribes. The 1672 collection was completed after Gaultier's death by his pupil Montarcis, and contains music by two different Gaultiers. Other pieces, found in various manuscripts, also pose numerous attribution problems. Nevertheless, Gaultier was an important exponent of the French style brisé, and as such an influence on harpsichordists such as Johann Jakob Froberger. Around 1680 a few of Gaultier's works were included in anthologies by Perrine, a French theorist who experimented with the writing of lute music in staff notation.