Марк-Антуан Шарпантье: Француз композиторы және оның мұрасы

Кіріспе

Француз композиторы (1643–1704)

Марк Антуан Шарпентье (maʁk ɑ̃twan ʃaʁpɑ̃tje; 1643 – 24 ақпан 1704) – Людовик XIV патшалығы тұсындағы француз барокко композиторы. Оның ең танымал туындыларының бірі – «Те-Деум» шығармасының прелюдиясынан алынған басты тақырып. Бұл тақырып бүгінге дейін «Евровидение» желісі мен Еуропалық хабар тарату одағының телеарналарында фанфара ретінде қолданылып келеді. Марк Антуан Шарпентье XVII ғасырдағы Францияның барокко музыкалық өнерінде өнімді шығармашылығының жоғары сапасы арқасында үстемдік құрды. Ол барлық жанрларды меңгерді, ал қасиетті вокалды музыка жазудағы шеберлігі замандастарымен жоғары бағаланды. Ол мансабын Италияға сапар шегуден бастады, онда Джакомо Кариссими және басқа итальян композиторларының, мысалы Доменико Маццоккидің ықпалына ілесті. Ол итальяндық стильдің ізбасары болды және Францияда Жан Жозеф Кассанеа де Мондонвильмен бірге оратория жанрына ең жақын келді. 1670 жылы Гиз герцогинясының қызметінде композитор және әнші ретінде музыка шебері болды. 1690 жылдан бастап Шарпентье Корнельдің пьесасы бойынша «Медея» шығармасын жазды. Бұл оның композиторлық жолындағы шешуші сәтсіздікке ұшырады: ол осыдан кейін діни музыкаға толыққанды берілді. Ол «Рю-дю-Булуар» кармелиттерінің, Монмартр аббаттығының, Аббая-о-Буа және Порт-Рояльдің музыкасын жазды. 1698 жылы Шарпентье Сен-Шапель-дю-Паластың балаларына музыка шебері болып тағайындалды. XIV Людовик патша Луллидің монополиясын жеңілдеткеннен кейін, Мольер «Кирке мен Андромеда» пьесаларының аралықтарына музыка жазу үшін Шарпентьеге жүгінді, сондай-ақ «Құмырсқаға тойтарыс» пьесасының жаңа қойылымдары үшін әндер мен «Сынапсыз жомарт» пьесасының музыкалық бөлімдерін жазды. Ол әлемдік туындылар, сахналық музыка, опералар, кантаталар, сонаталар, симфониялар, сондай-ақ діни музыка, мотеттер (ірі немесе кішкентай), ораториялар, мессалар, псалмдар, Магнификаттар, Литаниялар жазды. Шарпентье дүниеден өткен кезде оның барлық шығармаларының саны 800-ге жуық болуы мүмкін, бірақ бүгінде оның 28 автографтық томдары ғана сақталған, яғни ол өзі жіктеген 500-ден астам шығармасы. Бұл жинақ, «Меланж» деп аталады, – барлық уақыттағы музыкалық қолжазбалардың ең толық жиынтықтарының бірі.

Marc Antoine Charpentier (maʁk ɑ̃twan ʃaʁpɑ̃tje; 1643 – 24 February 1704) was a French Baroque composer during the reign of Louis XIV. One of his most famous works is the main theme from the prelude of his Te Deum, Marche en rondeau. This theme is still used today as a fanfare during television broadcasts of the Eurovision Network and the European Broadcasting Union. Marc Antoine Charpentier dominated the Baroque musical scene in seventeenth century France because of the quality of his prolific output. He mastered all genres, and his skill in writing sacred vocal music was especially hailed by his contemporaries. He began his career by going to Italy, there he fell under the influence of Giacomo Carissimi as well as other Italian composers, perhaps Domenico Mazzocchi. He would remain marked by the Italian style and become the only one with Jean Joseph Cassanéa de Mondonville in France to approach the oratorio. In 1670, he became a master of music (composer and singer) in the service of the Duchess of Guise. From 1690 Charpentier composed Médée, on a piece by Corneille. It was a determining failure in his career of composer: he henceforth devoted himself to religious music. He became the composer of the Carmelites of the "Rue du Bouloir", Montmartre Abbey, Abbaye aux Bois and Port Royal. In 1698, Charpentier was appointed music master for the children of the Sainte Chapelle du Palais. After having obtained from the king Louis XIV a softening of Lully's monopoly, Molière turned to Charpentier to compose the music for the intermissions of Circe and Andromeda, as well as sung scenes for the revivals of The Forced Marriage, and finally the musical pieces of The Imaginary invalid. He composed secular works, stage music, operas, cantatas, sonatas, symphonies, as well as sacred music, motets (large or small), oratorios, masses, psalms, Magnificats, Litanies. At the time of his death, Charpentier's complete works must have numbered about 800 opus numbers, but today only 28 autograph volumes remain, or more than 500 pieces that he himself took care to classify. This collection, called Mélanges, is one of the most comprehensive sets of musical autograph manuscripts of all time.

Өмірбаян

Шарпентье Париж парламентіне қатысы бар ықпалды отбасылармен жақсы байланыста болған шебер хатшының ұлы ретінде Париж қаласында немесе оның маңында дүниеге келген. Марк Антуан өте жақсы білім алды, мүмкін иезуиттердің көмегімен, он сегіз жасында Париждегі заң мектебіне тіркелді. Бір семестрден кейін ол оқудан бас тартты. Ол Римде "екі-үш жыл" болған, шамамен 1667 мен 1669 жылдар аралығында Джакомо Кариссимиден білім алған. Ол сондай-ақ Римдегі француз елшілігі үшін шығармалар жазған музыкант-ақын Шарль Койпо д’Ассусипен байланыста болған. Бір аңыз бойынша, Шарпентье Карриссими оны тапқанға дейін сурет салуды оқыған. Бұл оқиғаның куәлігі жоқ және шындыққа сай емес болуы мүмкін; дегенмен, оның 28 томдық қолжазбалары кәсіби жазушылар қолданған арабескелерді шеберлікпен бейнелегенімен, бірде-бір сурет, тіпті қарапайым сызба да жоқ. Дегенмен, ол заманауи итальяндық музыка тәжірибесін жақсы меңгеріп, оны Францияға әкелді. Францияға оралғаннан кейін Шарпентье, әдетте, Мари де Лотарингия, Гиз герцогинясының үй композиторы ретінде жұмыс істеген болуы мүмкін, ол "Мльль де Гиз" деп танымал болған. Ол оған жақында жаңартылған Гиз қонақ үйінде "пәтер" берді – бұл Шарпентье үлкен резиденцияның кішкентай бөлмесінде ұйықтаған жалдамалы қызметкер емес, керісінше, сарайдағы жаңа пәтерлердің бірінде тұрған сарай адамы екенін көрсетеді. Келесі он жеті жыл ішінде Шарпентье оған көптеген вокалдық шығармалар жазды, олардың ішінде псалмдар, гимндер, мотеттер, Магнификат, месса және оның жүрекжары Людовик Жозеф, Гиз герцогінің қосылу рәсімі үшін Дис Ирае. (Шарпентье латынша canticum терминін итальянша oratorio терминінен артық көреді). 1670 жылдары осы шығармалардың көп бөлігі триолар үшін жазылды. Әдеттегі трио екі әйел және әнші бас, сонымен қатар екі жоғары дауысты аспап пен континуодан тұрды; бірақ ерлер монастырының капелласында ерлер дауысы қажет болған кезде, ол haute contre, тенор және бас, сонымен қатар сол аспаптар үшін жазатын. 1680 жылдары Мльль де Гиз ансамбльдің құрамын кеңейтті, сонда оған 13 орындаушы және ән үйлеткіші кірді. 1684 жылдан 1687 жылдың соңына дейін жазылған шығармаларда Гиз музыканттарының есімдері Шарпентье қолжазбаларында шетжазу ретінде кездеседі, соның ішінде haute contre партиясының жанында "Charp" деген жазу бар. Этьен Лулие, клавиатура, блокфлейта және виола тартып ойнаған аға музыкант, жаңа музыканттарды оқытуға жауапты болған болуы мүмкін. Көп айтылғанға қарамастан, он жеті жыл бойы Мльль де Гиздің қызметінде болған Шарпентье Гиз ансамблінің "жетекшісі" болған жоқ. Жетекші Мльль де Гиздің сарайының азаматы, әуесқой музыкант, италофил және латын тілін білетін Филипп Гойбаут, танымал Мсье Дю Буа болды. Мльль де Гиздің итальяндық музыкаға деген сүйіспеншілігі (ол Дю Буамен бөліскен құмарлық) және Паризден өтетін итальяндықтарды жиі қабылдауы Шарпентье үшін Римде алған итальяндық элементтерді жасыруға себеп болмады. Мльль де Гизге қызмет еткен жылдары Шарпентье Людовик XIV-нің туысы "Мэм де Гизге" де шығармалар жазды. Гиз ханымның қорғауының арқасында Гиз музыканттарына Шарпентье камералық операларын Жан Батист Луллидің монополиясына қарсы қойып, орындауға рұқсат берілді. 1684-1687 жылдар аралығында жазылған француз тіліндегі опералар мен пасторальдердің көпшілігі Гиз ханымның қысқы маусымда сарайдағы ойын-сауықтар үшін тапсырыс берген болуы мүмкін; бірақ Мльль де Гиз оларды аптасына бірнеше рет өзінің париждік сарайлық резиденциясында ұйымдастырған ойын-сауықтарына енгізгені сөзсіз. 1687 жылдың соңында Мльль де Гиз қайтыс болды. Сол кезде Шарпентье иезуиттерге жұмысқа орналасты. Шындығында, 1688 жылдың наурызындағы ханшайымның өсиеті мен оның мүліктік құжаттарында оның аты аталмаған, бұл оның оған бұрыннан сыйлық бергенін және оның кетуіне келісім бергенін көрсетеді. Гиз қонақ үйінде он жеті жыл жұмыс істеген кезінде Шарпентье Мльль де Гизге жазған сияқты, сыртқы тапсырыстар үшін де көптеген музыка беттерін жазды. (Ол әдетте осы сыртқы тапсырыстарды рим цифрларымен жазбаларға көшіріп отырды). Мысалы, Мольердің 1672 жылы Жан Батист Луллимен қарым-қатынасы нашарлағаннан кейін Шарпентье Мольердің сөйлеу театры үшін музыкалық қосымшалар жаза бастады. Мүмкін, Мльль де Гиз бен жас Мэм де Гиздің Мольерге көрсеткен қысымынан драматург Le Malade imaginaire үшін қосымша музыканы Дассусиден алып, Шарпентьеге берген. 1673 жылы Мольер қайтыс болғаннан кейін Шарпентье драматургтің мұрагерлері Томас Корнель мен Жан Донно де Визе үшін жазуды жалғастырды. Ол бір пьесадан кейін бір пьесаға дейін Луллидің театр музыкасына монополиясы берген музыканттар санын асып түсетін шығармалар жазды. 1685 жылға қарай труппа осы шектеулерді бұзуын тоқтатты. Олардың бас иісі Шарпентьенің сөйлеу театры үшін композиторлық мансабын аяқтады. 1679 жылы Шарпентье Людовик XIV-нің ұлы, Дофин үшін шығармалар жазуға таңдалды. Көбінесе ханзадесінің жеке капелласы үшін жазылған, ол кішкентай ансамбль үшін діни шығармалар жазды, оған екі Пиеш әпкесі және Фризон атымен танымал бас, сонымен қатар екі Пиеш бауырлары ойнаған аспаптар кірді. Қысқасы, Мльль де Гиздің рұқсатымен Гиз үшін бұрын жазған шығармаларын орындай алатын ансамбль. 1683 жылдың басында, ол корольдік зейнетақы алған кезде, Шарпентье жыл сайынғы Corpus Christi процессиясы сияқты сарайлық шаралар үшін шығармалар жазуға шақырылды. Сәуір айында ол ауырғандықтан корольдік капелланың суб-мастері лауазымына қатыса алмады. Оның жеңіске жетпейтінін білгендіктен бас тартқаны туралы болжамдар оның қолжазбалық дәптерлерімен жоққа шығарылды: ол сол жылдың сәуір айынан тамыздың ортасына дейін ештеңе жазбады, бұл оның жұмыс істеуге тым нашар болғанын көрсетеді. 1687 жылдың соңынан 1698 жылдың басына дейін Шарпентье иезуиттердің музыка меңгері (maître de musique) қызметін атқарды, бірінші Луи ле Гран колледжі үшін (ол Celse martyr, David et Jonathas шығармаларын жазды және 1691 жылдың сәуір айында әлі де жұмыс істеді) және содан кейін Сен-Луи шіркеуі үшін, орденнің Сен-Антуан көшесіндегі үйіне жақын орналасқан. Сен-Луиге көшкеннен кейін Шарпентье дерлік орнаториалар жазуын тоқтатты және псалмдар мен Лорето литаниялары сияқты басқа да діни мәтіндерге музыкалық қосымшалар жазуға көшті. Сен-Луидегі жылдарында оның шығармалары көбінесе Корольдік операдан жалдамалы әншілерді қамтитын үлкен ансамбльдер үшін жазылды. Сонымен қатар, осы жылдары Шарпентье Этьен Лулиенің орнына Филипп, Шартр герцогінің музыка мұғалімі болды. Шарпентье 1698 жылы Париждің Сен-Шапель капелласының музыка меңгері болып тағайындалды, ол өмірінің соңына дейін, 1704 жылға дейін осы лауазымды атқарды. Оның осы қызметтегі ең танымал шығармаларының бірі – Mass Assumpta Est Maria (H.11). Бұл шығарма сақталғандығы оның басқа бір ұйым үшін жазылғанын көрсетеді, яғни капелла музыканттарын шақырып, олардың еңбегі үшін сыйлық беруге құқылы ұйым үшін. Шындығында, 1690 жылдан 1704 жылға дейінгі Шарпентьенің шығармаларының көп бөлігі сақталмаған, өйткені музыка меңгері қайтыс болғаннан кейін корольдік әкімшілік оның капелла үшін жазған барлық нәрсені тәркіледі. Шарпентье Париждің Сен-Шапельде қайтыс болды және капелланың хорының артындағы кішкентай қоршалған зиратта жерленді. (Зират қазір жоқ). 1727 жылы Шарпентьенің мұрагерлері оның қолжазбаларын (28 фолио том) Корольдік кітапханаға сатты, бүгінгі Франция Ұлттық кітапханасы. Көбінесе Mélanges немесе Meslanges деп танылатын және қазір Минкофф Фран… баспасынан факсимиле түрінде қол жетімді.

Charpentier was born in or near Paris, the son of a master scribe who had very good connections to influential families in the Parlement of Paris. Marc Antoine received a very good education, perhaps with the help of the Jesuits, and registered for law school in Paris when he was eighteen. He withdrew after one semester. He spent "two or three years" in Rome, probably between 1667 and 1669, and studied with Giacomo Carissimi. He is also known to have been in contact with poet musician Charles Coypeau d'Assoucy, who was composing for the French Embassy in Rome. A legend claims that Charpentier initially traveled to Rome to study painting before he was discovered by Carissimi. This story is undocumented and possibly untrue; at any rate, although his 28 volumes of autograph manuscripts reveal considerable skill at tracing the arabesques used by professional scribes, they contain not a single drawing, not even a rudimentary sketch. Regardless, he acquired a solid knowledge of contemporary Italian musical practice and brought it back to France. Immediately on his return to France, Charpentier probably began working as house composer to Marie de Lorraine, duchesse de Guise, who was known familiarly as "Mlle de Guise." She gave him an "apartment" in the recently renovated Hôtel de Guise – strong evidence that Charpentier was not a paid domestic who slept in a small room in the vast residence, but was instead a courtier who occupied one of the new apartments in the stable wing. For the next seventeen years, Charpentier composed a considerable quantity of vocal works for her, among them Psalm settings, hymns, motets, a Magnificat setting, a mass and a Dies Irae for the funeral of her nephew Louis Joseph, Duke of Guise, and a succession of Italianate oratorios set to non liturgical Latin texts. (Charpentier preferred the Latin canticum to the Italian term, oratorio). Throughout the 1670s, the bulk of these works were for trios. The usual trio was two women and a singing bass, plus two treble instruments and continuo; but when performance in the chapel of a male monastic community required male voices, he would write for an haute contre, a tenor and a bass, plus the same instruments. Then, about 1680, Mlle de Guise increased the size of the ensemble, until it included 13 performers and a singing teacher. In the pieces written from 1684 until late 1687, the names of the Guise musicians appear as marginalia in Charpentier's manuscripts – including "Charp" beside the haute contre line. Étienne Loulié, the senior instrumentalist who played keyboard, recorder and viole, probably was entrusted with coaching the newer instrumentalists. Despite what is often asserted, during his seventeen years in the service of Mlle de Guise, Charpentier was not the "director" of the Guise ensemble. The director was a gentleman of Mlle de Guise's court, an amateur musician, Italophile, and Latinist named Philippe Goibaut, familiarly called Monsieur Du Bois. Owing to Mlle de Guise's love for Italian music (a passion she shared with Du Bois), and her frequent entertaining of Italians passing through Paris, there was little reason for Charpentier to conceal the Italianisms he had learned in Rome. During his years of service to Mlle de Guise, Charpentier also composed for "Mme de Guise", Louis XIV's first cousin. It was in large part owing to Mme de Guise's protection that the Guise musicians were permitted to perform Charpentier's chamber operas in defiance of the monopoly held by Jean Baptiste Lully. Most of the operas and pastorales in French, which date from 1684 to 1687, appear to have been commissioned by Mme de Guise for performance at court entertainments during the winter season; but Mlle de Guise doubtlessly included them in the entertainments she sponsored several times a week in her palatial Parisian residence. By late 1687, Mlle de Guise was dying. Around that time, Charpentier entered the employ of the Jesuits. Indeed, he is not named in the princess's will of March 1688, nor in the papers of her estate, which is strong evidence that she had already rewarded her loyal servant and approved of his departure. During his seventeen odd years at the Hôtel de Guise, Charpentier had written almost as many pages of music for outside commissions as he had for Mlle de Guise. (He routinely copied these outside commissions in notebooks with Roman numerals.) For example, after Molière's falling out with Jean Baptiste Lully in 1672, Charpentier had begun writing incidental music for the spoken theater of Molière. It probably was owing to pressure on Molière exerted by Mlle de Guise and by young Mme de Guise that the playwright took the commission for incidental music for Le Malade imaginaire away from Dassoucy and gave it to Charpentier. After Molière's death in 1673, Charpentier continued to write for the playwright's successors, Thomas Corneille and Jean Donneau de Visé. Play after play, he would compose pieces that demanded more musicians than the number authorized by Lully's monopoly over theatrical music. By 1685, the troop ceased flouting these restrictions. Their capitulation ended Charpentier's career as a composer for the spoken theater. In 1679, Charpentier had been singled out to compose for Louis XIV's son, the Dauphin. Writing primarily for the prince's private chapel, he composed devotional pieces for a small ensemble composed of royal musicians: the two Pièche sisters singing with a bass named Frizon, and instruments played by the two Pièche brothers. In short, an ensemble that, with Mlle de Guise's permission, could perform works he had earlier composed for the Guises. By early 1683, when he was awarded a royal pension, Charpentier was being commissioned to write for court events such as the annual Corpus Christi procession. In April of that year, he became so ill that he had to withdraw from the competition for the sub mastership of the royal chapel. Speculations that he withdrew because he knew he would not win seem disproved by his autograph notebooks: he wrote nothing at all from April through mid August of that year, strong evidence that he was too ill to work. From late 1687 to early 1698, Charpentier served as maître de musique (music master) to the Jesuits, working first for their collège of Louis le Grand (for which he wrote Celse martyr, David et Jonathas and where he was still employed in April 1691) and then for the church of Saint Louis adjacent to the order's professed house on the rue Saint Antoine. Once he moved to Saint Louis, Charpentier virtually ceased writing oratorios and instead primarily wrote musical settings of psalms and other liturgical texts such as the Litanies of Loreto. During his years at Saint Louis, his works tended to be for large ensembles that included paid singers from the Royal Opera. In addition, during these years Charpentier succeeded Étienne Loulié as music teacher to Philippe, Duke of Chartres. Charpentier was appointed maître de musique for the Sainte Chapelle in Paris in 1698, a royal post he held until his death in 1704. One of his most famous compositions during his tenure was the Mass Assumpta Est Maria (H.11). That this work survived suggests that it was written for another entity, an entity that was entitled to call upon the musicians of the Chapel and reward them for their efforts. Indeed, virtually none of Charpentier's compositions from 1690 to 1704 have survived, because when the maître de musique died, the royal administration routinely confiscated everything he had written for the Chapel. Charpentier died at Sainte Chapelle, Paris, and was buried in the little walled in cemetery just behind the choir of the chapel. (The cemetery no longer exists.) In 1727, Charpentier's heirs sold his autograph manuscripts (28 folio volumes) to the Royal Library, today the Bibliothèque nationale de France. Commonly known as the Mélanges, or Meslanges, and now available as facsimiles published by Minkoff France, these manuscripts were divided by Charpentier himself into two series of notebooks – one bearing Arabic numbers and the other Roman numbers, and each notebook numbered chronologically. These manuscripts (and their watermarks) have permitted scholars not only to date his compositions but also to determine the events for which many of these works were written.

Музыка, стиль және әсер

Оның композицияларына ораториялар, мессалар, опералар, теньберлік сабақтар, мотеттер және санауға қиын көптеген кішігірім шығармалар кіреді. Оның бір немесе екі дауысқа және аспаптарға арналған кішігірім шығармаларының көбі сол кездегі итальяндық кантатаға ұқсайды және атаудан басқа көптеген ерекшеліктері бар: Шарпентье оларды француз тілінде болса, «serious airs» немесе «airs à boire» деп атайды, ал итальян тілінде болса, кантата дейді. Шарпентье ғана емес, «музыкалық тілдің эволюциясы үшін өте маңызды» «өткінші кезеңде» шығарма жазды, сонымен қатар ол құрметке ие теоретик болды. Онда «ежелгілердің модальділігі мен пайда болатын тональді гармония бір-бірімен қатар өмір сүріп, өзара байыған» (Кэтрин Чессак, Марк Антуан Шарпентье, 2004 жылғы басылым, 464-бет). 1680-ші жылдардың басында ол рим композиторы Франческо Береттаның полихорлы мессасындағы гармонияны талдады (Bibliothèque nationale de France, Ms. Réserve VM1 260, fol. 55–56). 1691 жылы Шартр герцогы Филипп Орлеанның музыкалық білімін жетілдіруге арналған нұсқаулық жазды, ал 1693 жылы осы нұсқаулықты кеңейтті. Осы еңбектердің екі нұсқасы Шарпентьенің әріптесі Этьен Лулиенің қолымен жазылған түрінде сақталған: «Règles de Composition par Monsieur Charpentier» және «Augmentations tirées de l'original de Mr le duc de Chartres» (Bibliothèque nationale de France, ms. n. a. fr. 6355, fols. 1–16). Лулие «Аугментациялардың» бос бетіне Шарпентьенің трактатында айтқан кейбір ойларын да тізімдеді, оны «Règles de l'accompagnement de Mr Charpentier» деп атады. Ғалымдарға бұрыннан белгілі үш теориялық еңбек Шарпентьенің теоретик ретіндегі дамуы туралы көп мәлімет бермеді. Бірақ 2009 жылдың қараша айында АҚШ-тың Индиана университетінің Лили кітапханасынан Шарпентьенің төртінші трактаты табылды. 1698 жылдың соңғы айларында жазылған және «XLI» нөмірімен белгіленген бұл трактат, Шарпентье ғалымдары бұрын білмеген, теориялық трактаттардың сериясының қырық біріншісі болған көрінеді. Осы серия 1680-ші жылдардың басынан 1698 жылға дейін, шамамен екі онжылдыққа созылған.

His compositions include oratorios, masses, operas, leçons de ténèbres, motets and numerous smaller pieces that are difficult to categorize. Many of his smaller works for one or two voices and instruments resemble the Italian cantata of the time, and share most features except for the name: Charpentier calls them airs sérieux or airs à boire if they are in French, but cantata if they are in Italian. Not only did Charpentier compose during that "transitory period" so important to the "evolution of musical language, where the modality of the ancients and the emerging tonal harmony coexisted and mutually enriched one another" (Catherine Cessac, Marc Antoine Charpentier, 2004 edition, p. 464), but he also was a respected theoretician. In the early 1680s he was analyzing the harmony in a polychoral mass by the Roman composer Francesco Beretta (Bibliothèque nationale de France, Ms. Réserve VM1 260, fol. 55–56). About 1691 he wrote a manual to be used for the musical training of Philippe d'Orléans, duke of Chartres; and about 1693 he expanded this manual. The two versions survive as copies in the hand of Étienne Loulié, Charpentier's colleague, who called them Règles de Composition par Monsieur Charpentier and Augmentations tirées de l'original de Mr le duc de Chartres (Bibliothèque nationale de France, ms. n. a. fr. 6355, fols. 1–16). On a blank page of the Augmentations, Loulié in addition listed some of the points that Charpentier made in a treatise that Loulié called Règles de l'accompagnement de Mr Charpentier. Three theoretical works long known to scholars exist, but did not reveal much about Charpentier's evolution as a theoretician. Then, in November 2009, a fourth treatise, this time in Charpentier's own hand, was identified in the collection of the Lilly Library at Indiana University, Bloomington, U. S. A. Written during the final months of 1698 and numbered "XLI," this treatise appears to have been the forty first in a series hitherto not imagined by Charpentier scholars, a series of theoretical treatises that spans almost two decades, from the early 1680s to 1698.

Қазіргі заманғы маңызы

Оның Te Deum, H.146 рондосының прелюдиясы Еуропалық хабар тарату одағының танысу әні болып табылады және ол Eurovision шараларының бастапқы титрлерінде естіледі. Бұл музыка Бад Гринспеннің "Олимпиада" фильмдеріне де кіріспе ретінде қолданылған.

Шарпентьердің шығармалары

Шарпентьердің шығармаларын Хью Уайли Хичкок "Марк Антуан Шарпентьердің шығармалары: толық каталог" (Париж: Пикард, 1982) еңбегінде тізімдеген. Шығармаларға сілтеме жасағанда, олардың H (Хичкок каталогы бойынша) нөмірі көрсетіледі. Төмендегі тізімдерде (554 H) әр түрдегі барлық шығармалар келтірілген.

Сызықтар

Prose des morts, H.12
Өлгендерге арналған проза, H.12
Prose pour le jour de Pâques, H.13
Пасха күніне арналған проза, H.13
Prose du Saint Sacrement, H.14
Қасиетті Евхаристия прозасы, H.14
Stabat Mater pour des religieuses, H.15
Діни қыздарға арналған Стабат Матер, H.15

Забурлар (84)

Psaume 112, H.149
Paume 126, H.150
Confitebor à 4 voix et 2 violons, H.151
Psaume 116, H.152
Psaume 109, H.153
Psaume 111, H.154
Psaume 131, H.155
De profundis, H.156
Miserere à 2 dessus, 2 flûtes, et basse continue, H.157
Prélude pour Nisi Dominum à 4 voix sans instruments, H.160 a
Psalmus David vigesimus primus post centesimum, H.161
Exaudiat à 8 voix, flûtes et violons, H.162
Psalmus David VIII, H.163
Prière pour le Roi, H.164
Precacio pro Rege, H.165
Precacio pro Filio Regis, H.166
Quam dilecta: Psalmus David octogésimus tertius, H.167
Psalmus David 5 us (recte 2 us) in tempore belli pro Rege, H.168
Prélude pour quatre fremuerunt ventes à 8 voix, H.168 a
Psalmus David 125 us, H.169
Psalmus David centesimus trigesimus sextus: Super flumina Babylonis, H.170
Super flumina / Psalmus 136 octo vocibus cum instrumentis, H.171
Prélude pour Super flumina, H.171 a
Psalmus 3 us, H.172
Miserere à deux voix, une haute contre et basse continue, H.173
Psaume 41, H.174
Psaume 1, H.175
Psaume 97, H.176
Psaume 148, H.177
Psalmus Davidis centisemus vigesimus septimus, H.178
Psalmus David septuagesimus quints, H.179
Exaudiat pour le Roi à 4, H.180
Psalmus 109 us: Dixit Dominus à 8 vocibus et todidem instrumentis, H.190
Psalmus 147, H.191
Psaume 46, H.192
Psalmus David 50 mus / Miserere des Jésuites, H.193
Prélude pour le premier Dixit Dominus en petit en G re sol bémol, H.197 a
Psalmus David 4 us, H.198
Psalmus David Centesimus Undecimus, "Beatus vir" H.199
Psalmus David 111 à 4 voix, "Beatus vir" H.221
Canticum pro pace, H.392 (1675–76)
Canticum in nativitatem, H.393 (1675–76)
In honorem Caelia, Valeriani et Tiburtij canticum, H.394 (1676)
Pour la fête de l'Epiphanie, H.395 (1677)
Historia Esther, H.396 (1677)
Symphonies ajustées au sacrifice d'Abraham, H.402 a (1680–83)
Mors Saülis et Jonathae, H.403 (1681–82)
Josue, H.404 (1681–82)
Prélude, H.404 a (fin 1680–83)
In resurrectione Domini Nostri Jesu Christi, H.405 (1682)
In circumcisione Domini / Dialogus inter angelum et pastores, H.406 (fin 1683)
Dialogus inter esurientem et Christum, H.407 (1682–83)
Elévation, H.408 (fin 1683)
In obitum augustissimae nec non piissimae Gallorum regina lamentum, H.409 (1683)
Nuptiae sacrae, H.412 (1684)
In nativitatem Domini Nostri Jesu Christi canticum, H.421 (1698)
Judicium Salomonis, H.422 (1702)
Dialogus inter Magdalena et Jesum 2 vocibus Canto et Alto cum organo, H.423 (?) Le Reniement de St Pierre, H.424 (?) Dialogus inter Christum et peccatores, H.425 (?) Prélude pour Mementote peccatores, H.425 a (1685–86)

Қасиетті (32)

Симфониялар демалыс орны үшін, H.508
Симфония Regina coeli алдында, H.509
(атауы жоқ) (прелюдиялар ?), H.510
Орган және скрипкалар, флейталар мен гобойлар үшін ұсыныс, H.514
Демалыс орны үшін симфониялар, H.515
Конфитебордан кейін: D-ла ре-соль бемоль антифониясы, H.516
Авертюра алдындағы флейталар мен гобойлар үшін прелюдия, менуэт және пассаж, H.520
Төрт дауысты скрипкалар, флейталар мен гобойлар үшін антифония, H.532
Қайда қаласаңыз сонда түзетулермен авертюраның басталуы, H.546
Шарпентьер мырзаның триосы, H.548 bis

Өмірбаян

Сент-Сенс, Камил, "Өмір ағысы", Луллидің замандасы, 1-тарау, "Дорбон Айнэ" басылымы, 1914 жыл, "Вентворт Пресс" басылымының есебі, "Сколар Селекс" 2018. Круссард, Клод (1893–1947), ұмытылған француз музыканты, Марк Антуан Шарпентье, 1634–1704, Париж, "Либрери Флори", 1945. Лоу, Роберт В, Марк Антуан Шарпентье және колледж операсы, Париж, Г. П. Мазоннеув және Ларозе, 1966, 195 б. Cessac, Catherine. Марк Антуан Шарпентье. Француз тілінен аударған (Париж, 1988) Е. Томас Гласов. Портленд (Орегон): Amadeus Press, 1995. Cessac, Catherine, ред., Marc Antoine Charpentier, un musicien retrouvé (Спримонт: Mardaga, 2005), бастапқыда "Bulletin Charpentier" журналында (1989–2003) жарияланған, жаңалық ашқан еңбектер жинағы. Мақалалардың көп бөлігі оның өмірі мен шығармашылығына арналған: оның отбасы және тегі, Гиз үйіндегі Италия және итальяндық мәдениет, иезуиттерге арналған жұмысы, қолжазбаларын сату, сондай-ақ жекелеген шығармалар туралы ақпарат. Cessac, Catherine, ред., Marc Antoine Charpentier-дің қолжазбалары (Вавр: Mardaga, ж.ж.б.), Версальде өткен конференция материалдары, 2004. Бұл томдағы мақалалар негізінен оның шығармаларын қамтитын 28 томдық қолжазбадан зерттеушілер қандай тұжырымдар жасай алатынына бағытталған. Ранум, Патриция М. "Жағымды құлдық: Гиз қызының сарайындағы музыканттың өмірі", "Ертедегі музыка", 15 (1987), 347–60 бб. Ранум, Патриция М. "Лулли саңырау болып көрінеді: оның жеңілдіктері туралы дәлелдерді қайта қарау", Джон Хаджду Хейер, ред., "Лулли зерттеулері" (Кембридж, Ұлыбритания: Кембридж университетінің баспасы, 2000), 15–31 бб., Шарпентьенің ықпалды байланыстарына арналған.