Кіріспе

Ұшақтардың қонуына арналған аумақ; әсіресе тік қону үшін. Әскери терминологияда қону аймағы (LZ) – ұшақтардың қонуына болатын жер. АҚШ әскерінде қону аймағы – ұшақтардың, әсіресе тікұшақтардың қондығы (Британ достастығы елдеріндегі қону нүктесімен мағынасы бірдей). Британ достастығы елдерінің әскерлерінде қону аймағы – қону жүзеге асырылатын картографиялық (сандық) аймақ (мысалы, аңғар). Қону алаңы – қону орын алатын аумақ (мысалы, ұшақтар қонуға тиіс дала). Қону нүктесі – ұшақтардың қондығына арналған нақты нүкте (мысалы, даланың бір бөлігі). Әр ұшақтың қону нүктесі әртүрлі болады.

Әуеден қону аймағын анықтау

Құлау аймақтары көбінесе түрлі түсті түтінмен белгіленеді. Стандартты процедура бойынша, құлау аймағында болған әскерлер "түтін шығарады" (түтін гранатасын қолданады). Ұшақ пилоттары түтін байқалғанда және қандай түсті екенін радиоарнасы арқылы хабарлайды. Жердегі әскерлер түтіннің қандай түсте болуы керектігін жауаптап береді. Басқа түсті түтін құлау аймағының жауға білінгенін және қауіпті жағдайға түскенін білдіреді, сонда пилот әдетте кез келген қонуды тоқтатуға құқылы болады.

Вьетнам соғысы

Америка Құрама Штаттары Вьетнам соғысында басқа соғыстарға қарағанда қону алаңдарын (LZ) көбірек пайдаланды, себебі тікұшақтардың кеңінен қолданылуы күштердің жылдамдығы мен тасымалдау мүмкіндіктерін арттырды. Қону алаңдары уақытша болуы мүмкін, жай ғана джунглидегі кеңістік немесе командалық миналар сияқты арнайы оқ-дәрілермен жасалған кеңістік болуы мүмкін, олар 150 фут диаметрдегі барлық нысандарды жоятын. Басқа қону алаңдары тұрақты немесе жартылай тұрақты, мұқият жоспарланған құрылыстар болып табылды. 1965 жылғы Іа Дранг шайқасы екі қону алаңына негізделген.

Ауғанстан

Кеңес Одағы мен Коалиция күштері Ауғанстандағы соғыстардағы қиын жер бедері мен үлкен қашықтықтарға байланысты десант алаңдарын (LZ) да кеңінен пайдаланды.

Уақытша қону аймақтары

Бірінші кавалерия дивизиясы, әсіресе 1968 және 1969 жылдары C соғыс аймағында ЛЗ-дер жиі арнайы операциялар үшін немесе сол аймақта жұмыс істеп жатқан деп есептелетін Солтүстік Вьетнам армиясының (NVA) бөлімшелерін тарту үшін құрылған. Жаудың үлкен күштерін тапқан кезде, оны шешуші түрде шабуылға алуы, жылжытуға мәжбүр болуы немесе басқа жерде болуды шешсе, ЛЗ сәтті миссиядан кейін жаңа жерге тасталуы мүмкін. LZ Carolyn осындай ЛЗ-дің бірі болды; алдымен Камбоджа маңындағы Тай Нин провинциясындағы Прек Локта арнайы күштердің аванпосты ретінде құрылды, ол тасталып, кейін 1-ші жаяу әскер дивизиясының механикаландырылған элементтерімен қамтылды. LZ Carolyn әсіресе NVA-ны ашуландыратын жерде орналасқан, Вьетконг (VC) мен NVA-ның Сайгонға жетуінің негізгі жолдарының біріне жақын, оның болуы олар үшін тұрақты проблема болды. 1969 жылдың сәуірінде АҚШ армиясының 2/8 кавалериясы ЛЗ-ді қайта ашады және оның маңында операцияларды бастады, ал шошқа ұясы ұшырасты. VC/NVA-ның зымыран және миномет оқ-дәрілері күн сайын және түнде пайда болды, ал ЛЗ маңында шайқастар жиі болды. 1969 жылы 6 мамырда түнде бүкіл NVA (95C) полкі 300 АҚШ әскері қорғаған ЛЗ-ге шабуыл жасады. Том Лейннің сипаттауы бойынша: 6 мамыр күні таңертеңгі қараңғыда NVA қарқынды ракеталық және минометтық шабуылмен жауап берді, содан кейін бір сағаттан кейін 95-ші полк базаның екі жағына қарсы үлкен шабуыл жасады. LZ Carolyn гарнизоны бірнеше патрульдік роталардың болмауымен қысқартылды, ал батальонның C және E компаниясының қорғаныс оттары батальонның сым арқылы және екі жақтан ЛЗ-ге шабуылдаудан бас тарта алмады. Алты қоршаулықтан қоршаулар басып алынды, бір орта гаубица қолға түсті, жау базаның ортасына кесумен қорқытты. Америкалықтар барлық қолдағы адамдарымен қарсы шабуыл жасады, офицерлер өз әскерлерінің басында өлтірілді. Артиллерия, жабдықтау және сигнал беру персоналы, инженерлер төтенше жағдайдағы жаяу әскер резервінде соғысып, қаза тапты. АҚШ қарсы шабуылдары жаудың екі енуіне де қарсы болды, бірақ ең қатал шайқастар солтүстік жағында болды, онда 155 мм гаубица позициясының иелігі үшін шайқас жүрді. Ұрыс барысында бұл қару 3 рет қолмен қол алысып, қалың қашықтықтан мылтықпен және құрылтай құралдарымен (қарақпен) күресті. Астынан AH1G Cobra вертолеттері ауыр қарсыластыққа мән бермей, зымыранмен және мини-пулеметпен NVA-ны жарылды. Әуе күштері AC47 SPOOKY және AC119 SHADOW ұшақтары, ұшақ-жауынгерлік бомбалаушылар қолдауымен, периметрді айналдыратын көптеген жаудың әуе шабуылына қарсы қолданылды. Барлық жерде бақылаудағы және бақылаусыз өрттер өрлеп жатты, және ЛЗ бүкіл ұзындығы бойынша жалындаған сияқты. Оңтүстік желілерге шабуылдайтын NVA жаяу әскерінің толқындары авиациялық бензин қоймасын пайдаланған қорғаныс әскерлерімен кездесті. Америкалықтар отын барабандарына тесіктер атып, газдың ағып жатқан өзендерін отқа айналдырды, жаудың енуіне кедергі келтіретін жалынды кедергі жасады. ЛЗ қарсы секторында орта гаубицаның 3 тікелей соққыға ұшырады, оның пороховый бункерінде от жанып кетті, бірақ экипаж тыныш күйде қаруын ұстап, оны түн бойы қолданды. 105 мм гаубицаның екі ұшағы да 0330-да жаудың отына ұшырады, ал 2 қоқыс қоймасындағы 600-ден астам жарылған снарядтардың ошақтары төрт сағаттан астам уақыт бойы бүкіл ЛЗ-ді бүркеді. ЛЗ Каролинге толық жойылу қаупі төнді, өйткені күн күркіреп, артиллерия снарядтары ұшып бара жатқан оқпен және жанып жатқан снарядтардың бөлшектерімен адамдарды және жабдықтарды жауып тастады. Қорғаушы артиллериялықтар мен минометшілер командалары отты басқару орталықтарымен (FDC) байланысы бұзылғандықтан, үмітсіз күресті. Бастапқы жау шабуылдары 155 мм-лік пулемет бөлімдерінен FDC-ге байланысты байланысты бұзды, бұл экипаждарды жеке-жеке BEE HIVE немесе HE зарядымен толтырылған түтіктерді тегістеу арқылы өз еркімен нысаналарға шабуыл жасауға мәжбүр етті. Миномет түтіктерінен FDC-ге телефон желілері үзілген кезде, басшылық қызметкерлері майданның құлаққа толы шуы арқылы от командаларын жеткізу үшін биік громкоговоритке ауысты. Батальонның миномет жасағының төрт түтігі 1500 рет атып, маңызды жарықтандырудан WP-ге дейін соқты. Барлық жағдайларда тиімді атыс қолдау сақталды. Қару-жарақ жетіспеушілігі тез пайда болды, ал қарудың жанында болған миномет оқ-дәрілері түсіп кеткендіктен, еріктілер отын арқылы ашық жерлерді тазартып, қойма бункерлерінен қосымша оқ-дәрілерді алып шықты. 105 мм-лік оқ-дәрілердің жойылуы жеңіл гаубицалардың орнында шұғыл дағдарысқа әкелді. Қарсыластың тікелей оты мен жарылған қоймадан шашыраған сынықтардың астында артиллериялықтар бір қарудан екінші қаруға жүгіріп, оқ-дәрілерді қайта бөлістіруге мәжбүр болды. Экипаждар өз қаруларын қорғаумен айналысқанда да тікелей атыс жасауды жалғастырды. Бір жеңіл гаубица бөлімі ауыр пулемет пен мылтықтардың аралық отына түсті, дейін артиллериялықтар өз қаруларын төмендетіп, BEE HIVE шашаларын жауға бағыттады. Гаубицаға қарсы барлық жаудың автоматтық оты бірден тоқтатылды. Кавалерия қарсы шабуылдары периметрді қайта орнатты, ал жау күштері 0600-де байланысты үзіп, кері шегіне бастады. 1-ші кав әскерлері 9 қаза тапты және 160 жараланды. NVA-ның 95C полкі жүздерше қаза тапты, көптегені жараланды және алты тірі тұтқынға алынды. ЛЗ екі аптадан кейін тасталып кетті.

Тактикалық қону аймақтары

Тактикалық қону аймақтары (қысқаша TLZ) – әскерлерді немесе жабдықтаманы жеткізу үшін майдан даласында таңдалған қону алаптары. TLZ ұшақтың қонуы үшін пайдаланылуы мүмкін (Ұлыбритания Корольдік Әуе Күштерінде бұл Геркулес көлігі немесе әскерлерді, жабдықтаманы тасымалдайтын, сондай-ақ Мерлин, Пума немесе Чинук сияқты басқа да тікұшақтар болуы мүмкін). TLZ ашық майданға қарағанда қауіпсіз немесе қорғануға ыңғайлырақ жерде орналасады, ал әскерлер қону процесіне жан-жақты оқытылады және қорғаныс шеңберлерін құру жиі кездеседі.