Кіріспе

Шамонидегі көпсайыстық шара, Франция. 1924 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары, ресми түрде I Қысқы Олимпиада ойындары деп аталады және көбінесе Шамони-1924 деп танылады, 1924 жылы Францияның Шамони қаласында өткен қысқы көпсайыстық шара. Бастапқыда 1924 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарымен байланысты өткізілген спорт жарыстары 1924 жылдың 25 қаңтары мен 5 ақпаны аралығында Шамонидегі Монблан тауының етегінде және Францияның Жоғарғы Савойя аймағында өтті. Ойындарды Франция Олимпиада комитеті ұйымдастырды және бастапқыда «Халықаралық қысқы спорт апталығы» деп есептелді. Шараның сәтті өтуіне байланысты Халықаралық Олимпиада комитеті (ХОК) оны «бірінші Қысқы Олимпиада ойындары» деп ресми түрде тағайындады. Қысқы Олимпиада ойындарын Жазғы Олимпиада ойындарымен бір жылда өткізу дәстүрі 1992 жылға дейін сақталды, содан кейін әрбір Жазғы Олимпиададан кейінгі екінші жылы Қысқы Олимпиада ойындарын өткізудің қазіргі әдеті қалыптасты. Фигуралы сырғанау Лондон мен Антверпендегі Олимпиадалардың бағдарламасына, ал мұз хокейы Антверпендегі Олимпиадаға енгізілгенімен, қысқы спорт түрлері әрқашан маусыммен шектелген болатын. 1921 жылы Лозаннадағы ХОК конвенциясында қысқы спорт түрлеріне тең мүмкіндік беру туралы ұсыныс жасалды және ұзақ талқылардан кейін 1924 жылы Шамониде «Халықаралық қысқы спорт апталығын» ұйымдастыру туралы шешім қабылданды.

2-ші күн

Қысқы Олимпиада ойындарында алғашқы алтын медальді АҚШ-тың Чарльз Джутрау атты спортшысы 500 метрге шана сырғанаудан жеңіп алып, алғашқы қысқы Олимпиада чемпионы атанды.

4-ші күн

Норвегиялық Соня Хени он бір жасында әйелдер арасындағы фигуралы сырғанау жарысына қатысты. Соңғы орынға түскеніне қарамастан, ол жанкүйерлердің сүйіктісіне айналды және келесі үш қысқы Олимпиадада алтын медальді жеңіп алды.

6- күн

Швециялық фигуралы сырғанаушы Гиллис Графстрем қысқы Олимпиада ойындарында жазғы Олимпиада титулын сәтті қорғаған тұңғыш спортшы болды (1920 жылы алтын медаль жеңіп алған).

8-ші күн

Канаданың шайбалы хоккей командасы (Toronto Granites) ілақты сындағысын үш жеңіспен аяқтады: Чехословакияны (30–0), Швецияны (22–0) және Швейцарияны (33–0) жеңіп, барлығы 85 гол соғып, еш гол жібермеді.

10- күн

Гиллис Графстрёммен ұқсас жағдайға түскен Канаданың хоккей құрамасы, жазғы Олимпиада титулын қысқы Олимпиадада сәтті қорғаған соңғы команда болып табылады. Канада ерте Олимпиадалық жарыстарда мұз хокеінен үстемдік құрып, алғашқы жеті алтын медальдің алтауын жеңіп алды.

Эпилог

Таффи Абель (1900-1964) – оджибве тайпасының мұзды хоккей ойыншысы. Ол қысқы Олимпиада ойындарында алғашқы американдық индей (1924 жылғы хоккейден күміс медаль), 1924 жылғы қысқы Олимпиадада АҚШ туын алып жүрген, Ұлттық хоккей лигасының алғашқы американдық индейі (1926), Стэнли кубогының чемпионы (1929) және (1934). Жабылу салтанатында Пьер де Кубертен альпинизм спортына, Олимпиаданың қысқы ойындарына жатпайтын жарысқа сыйлық берді. Бұл сыйлықты 1922 жылы Эверест тауына шығуға тырысқан британдық экспедициясының орынбасары, лейтенант-полковник Эдвард Струтт қабылдады. Қазіргі Олимпиада тарихында алғаш рет, қабылдаушы ел (Франция) бірде-бір алтын медальді жеңіп ала алмады, үш қола медальмен аяқтады. Келесі қысқы Олимпиадада да осындай нәтиже тіркелді, Швейцария тек бір қола медаль ғана жеңіп алып, Олимпиада тарихындағы ең нашар көрсеткішті тіркеді. Кейіннен алтын медальсыз аяқтаған елдердің қатарында 1976 жылы Монреальде өткен жазғы Олимпиадада Канада, 1984 жылы Сараевода өткен қысқы Олимпиадада Югославия және 1988 жылы Калгарида өткен қысқы Олимпиадада Канада екінші рет болды. 1925 жылы Халықаралық Олимпиада комитеті (ХОК) Олимпиаданың қысқы ойындарын төрт жылда бір рет, Олимпиада ойындарынан тәуелсіз өткізуге шешім қабылдады және Халықаралық қысқы спорт аптасын алғашқы қысқы Олимпиада ойындары деп мойындады. Шамонидегі 1924 жылғы соңғы жеке медаль 1974 жылы табыс етілді. Шаңғыдан секіру жарысы ерекше болды, себебі қола медаль иегері 50 жыл бойы анықталмады. Норвегиялық Торлейф Хауг жарыс соңында үшінші орын алды, бірақ 1974 жылы шаңғы спорты тарихшысы Якоб Вааге Хаугтың есебінде қателік бар екенін анықтады. Ол төртінші орын алған америкалық Андерс Хауген Хаугтан 0,095 ұпай артық екенін дәлелдеді. ХОК бұл ақпаратты растады және 1974 жылдың қыркүйегінде Ослода Хаугтың қызы 86 жастағы Хаугенге медаль тапсырды. 2006 жылы ХОК 1924 жылғы керлинг командаларына берілген медальдардың ресми екенін растады. ХОК «Глазго Геральд» газетінің команда отбасылары атынан берген өтінішінен кейін керлингтің бағдарламаға ресми түрде енгенін мәлімдеді.