Кіріспе

Романшы, табиғатты қорғаушы Джеймс Оливер Кервуд (12 маусым 1878 – 13 тамыз 1927) – американдық оқиғалы-қимысты жазушы және табиғатты қорғаушы. Оның кітаптары көбінесе Гудзон шығанағы аймағында, Юкон немесе Аляскада өрбіген оқиғаларға негізделген. Publishers Weekly мәліметінше, 1920 жылдардың басында және ортасында АҚШ-тағы ең көп сатылатын он кітаптың қатарына кірген. Оның романдары мен әңгімелеріне негізделген немесе олардан шабыт алған кем дегенде 180 кинофильм түсірілген, олардың бірі 1919 жылдан 1953 жылға дейін үш түрлі нұсқада шыққан. Кервуд қайтыс болған кезде әлемдегі бір сөзі үшін ең көп төленетін автор болды. Ол Мичиган штатының Овоссо қаласында, туған жерінде қонақтарды қарсы алу және жазу студиясы ретінде Curwood Castle-ді салдырды. Қала мақтанышы – бұл сарай тарихи ескерткіштер тізіміне енгізілген және қазір музей ретінде жұмыс істейді. Қала жыл сайын Кервуд фестивалін өткізіп, оның есімін мәңгі есте сақтайды.

Өмірбаян және мансап

Кервуд Мичиган штатының Овоссо қаласында төрт баланың кенжесі ретінде дүниеге келді. Жергілікті мектептерде оқыған Кервуд мектепті бітірмей қалды. Мичиган университетіне емтихан тапсырып, ағылшын тілі факультетіне қабылданды, онда журналистиканы оқыды. Екі жылдан кейін Кервуд колледжді тастап, репортер болып жұмыс істеу үшін Детройтке көшті. 1898 жылы Мичиган университетінде оқып жүргенде алғашқы әңгімесін сатты. 1907 жылы Канада үкіметі оны Канаданың солтүстік аймақтарына саяхатқа жіберіп, туризмді дамыту мақсатында саяхаты туралы жазбалар жазып, жариялауды тапсырды. Оның Канададағы саяхаттары оның табиғатқа қатысты шығармаларына шабыт берді. Көп жыл бойы ол әр жылы бірнеше ай бойы Гудзон шығанағы аймағына, Юконға және Аляскаға шабыт алу үшін саяхаттайтын. Ол жиырма сегіз оқиғалық/табиғат романы, екі әңгімелер жинағы, бір ғылыми-танымдық кітап («Ұлы көлдер»), өзіне қатысты ой-толғамдар жинағы («Құдайдың жері: Бақытқа жол») және автобиография («Өмірдің мәні») жазып, жариялады. 1922 жылға қарай Кервуд өзінің жазған шығармаларының табысынан зор байлыққа ие болды. Еуропамен, отбасымен бірге саяхаттап, Еуропаның ежелгі қамалдарына барып қайтқаннан кейін, ол Овоссо қаласында (Мичиган штаты) өзінің Curwood Castle сарайын салдырды. 18 ғасырдың француз шатосы стилінде салынған сарай Овоссо қаласының орталығындағы Шиавасси өзенінің жанында орналасқан. Сарайдың екі үлкен мұнарасының бірінде Кервуд өзінің жазу студиясын құрды. Ол сондай-ақ Мичиган штатының Роскоммон қаласына жақын жердегі Аузебл өзеніндегі үйін демалыс пен тынығу үшін пайдаланды. Кервуд жастық шағында аң аудатын, бірақ өскен сайын табиғатты қорғау және экология жақтасы болды. 1927 жылы Мичиган штатының Табиғатты қорғау комиссиясына тағайындалды. Оның жануарларға деген көзқарасының өзгеруі «Гризли король» кітабынан мына сөздерде көрінеді: «Ең үлкен қуаныш – өлтіру емес, тірі қалдыру». Кервудтың қызы Карлотта Кервуд Тейт Curwood Collector журналында 1927 жылы Флоридада балық аулауға барғанда Кервудтың белдемшесінен белгісіз бір нәрсе шаққан немесе тістегенін жазды. Шаққаннан кейінгі бірнеше айда инфекция пайда болды және денсаулық жағдайы нашарлады. Ол 49 жасында Овоссода қайтыс болды және Оук Хилл зиратында отбасылық жерге жерленді.

Әдеби және кино мұрасы

Кервудтың оқиғалы жазуы Джек Лондон дәстүрін жалғастырды. Кервуд көптеген шығармаларын Ұлы Солтүстік-Батыс аймағының жабайы табиғатында жазды және көбінесе жануарларды басты кейіпкерлер етіп пайдаланды (Казан; Бари, Казанның ұлы, Гризли патшасы және Солтүстік көшпелілері). Кервудтың көптеген оқиғалы романдарының сюжетінде махаббат та маңызды орын алады, негізгі немесе қосымша желі ретінде қарастырылады. Осы тәсіл оның туындыларына кең коммерциялық сұраныс тудырды; оның романдары 1920 жылдардың басында және ортасында көптеген бестселлер тізімдеріне енді. Оның ең табысты кітаптарының бірі – 1919 жылы жарық көрген «Өзеннің аяғы» романы. Publishers Weekly журналының мәліметінше, бұл кітап 100 мыңнан астам дана сатылып, АҚШ-тағы жылдың төртінші ең көп сатылатын кітабы атанды. Кервудтың әңгімелері мен басқа да туындылары оның өмірі бойы әртүрлі әдеби және танымал журналдарда жарияланды. Оның кітапханасында 200-ден астам мақала, әңгіме және сериалдық туынды бар. Оның еңбектері Канада мен Ұлыбританияда да жарық көрді. Оның кейбір кітаптары француз, итальян, орыс, испан, голланд, швед, фин, чех және поляк тілдеріне аударылып, сәйкес елдерде басылды.

Бейімделулер

Бір жүз сексеннен астам фильм Кервудтың романдары мен әңгімелері негізінде түсірілген немесе олардан шабыттанған. Кервудтың "Уапи – морж" әңгімесі үш рет экранға түсті. Алғашқысы – 1919 жылғы "Құдайдың жеріне оралу" ("Back to God's Country"), онда Нелл Шипман Солтүстіктің қатал даласындағы батыл және ер жүрек әйел рөлінде ойнады. 1927 жылы осы атпен тағы бір нұсқасы, ал 1953 жылы қайтадан осы атпен шықты. Жас Джон Уэйн мен Ноа Бири 1934 жылғы "The Trail Beyond" фильмінде ойнады, ол Кервудтың "Құрт аулаушылар" романы бойынша түсірілген. Кинорежиссерлер Кирби Грантты Mountie Corporal Rod Webb рөлінде, оның иті Чинук көмегімен фильмдер сериясын жасады; олар барлығы он фильм түсірді. 20-шы ғасырдың соңында француз режиссері Жан Жак Аннауд Кервудтың 1916 жылғы "Гризли король" романын "Аю" ("The Bear") (1988) фильміне бейімдеді. Фильмнің сәттілігі Кервудтың кітаптарына деген қызығушылықты қайта жақтандырды.

Мұра мен құрмет

Оның француз шато стилінде салынған, тапсырыс бойынша тұрғызылған "Кервуд" сарайы Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. Ол тарихи үй-мұражай ретінде сақталып, жұмыс істейді. Овоссо қаласы маусым айының бірінші толық апта соңында оны еске алу және қаланың мұрасын тойлау үшін жыл сайын "Кервуд" фестивалін өткізеді. Мичиган штатының Л'Анс қалашығындағы бір тау оның құрметіне "Кервуд" тауы деп аталды. Ал L'Anse Township Park паркі "Кервуд" паркі деп қайта аталды.