Кіріспе
Auxonne (оксɔн немесе осɔн) – Францияның шығысындағы Бургония-Франш-Конте аймағындағы Кот-д’Ор департаментіндегі коммуна. Оксɔн – Вобанның қорғаныс құрылыстарының бірі, Дижон-Валлорба темір жол желісімен пойыз стансасына кіре бергендегі пойыз көпірінен жақсы көрінеді. Бұл сонымен қатар, Наполеон Бонапарт 1788 жылдан 1791 жылға дейін лейтенант болып қызмет еткен және тыңдаушы болып сабақтарға қатысқан Артиллерия мектебінің орны болды. Коммуна «Гүлдейтін қалалар мен ауылдар» ұлттық кеңесінен «Гүлдейтін қалалар мен ауылдар» конкурсында бір гүлмен марапатталды.
Айтуға
Француз тіліндегі ерекшелікке байланысты, атау [osɔn] деп айтылады (Aussonne қаласында "x" әрпі "ss" деп айтылады). Атаудың қазіргі правописасы орта ғасырлардағы көшірушілердің екі "s" әрпін крест белгісімен алмастыру әдетінен туындаған, бұл айтылуын өзгертпеген. Бұл крест ежелгі грек тілінде "x" әрпімен теңестірілген, француз тілінде тек 18 ғасырдан бастап "кс" деп айтыла бастады, бірақ бұл өзгеріс қолданысқа әсер етпеді. Дегенмен, іс жүзінде Оксонның (Auxonne) айтылуы күмәнді, жергілікті тұрғындардың өзі "кс" және "сс" арасында екіге бөлінген: жергілікті сайланған шенеуніктер мен SNCF хабарламалары "кс" айтылуын қолдайды. Бұл айтылу Жоғарғы Гаронна департаментінің Оксонн (Aussonne) коммунасымен сәйкес келіп, біртекті айтылуын болдырмауға мүмкіндік береді.
География
Аусон қаласы Кот-д'Ор департаментінің шетінде, Бургундия және Франш-Конте арасындағы шекарада, Дижоннан оңтүстік-шығысқа қарай 30 шақырым, ал Бесансоннан оңтүстік-батысқа қарай 45 шақырым жерде орналасқан. Коммунаға D905 тас жолы арқылы кіруге болады, ол солтүстік-батыстағы Генлис қаласынан басталып, қаладан өтеді және оңтүстік-шығыстағы Сампанға дейін жалғасады. D24 тас жолы қаладан оңтүстікке қарай Labergement lès Auxonne-ге, D110A оңтүстік-шығысқа қарай Rainans-қа, D208 шығысқа қарай Peintre-ге, ал D20 солтүстік-шығысқа қарай Flammerans-қа барады. Коммунаның батыс жағында кеңінен жайылған ормандар бар, ал Аусон қаласы коммунаның қалған бөлігін құрайтын егістік жерлермен бірге үлкен қалалық аймаққа ие. Коммунаның батыс шекарасы – Саона өзені, ол оңтүстікке қарай ағып, ақырында Лиондағы Рон өзенімен қосылады. Коммунаның теңіз деңгейінен биіктігі 181 метрден 211 метрге дейін өзгереді, бұл оны аймақты қамтитын ірі су тасқыны кезінде су басудан тиімді қорғайды.
Геология
Аусон Саона жазығы деп аталатын аймаққа жатады. Бұл жазық Брессамен бірге Брессалық шұңқыланың геоморфологиялық бірлігі болып табылады: Миоцен дәуірінен бастап Жоғарғы Рейн жазығы мен Рона алабынан созылатын кең ауқымды құлдырау қалыптасуы. Саона жазығы солтүстікте Жоғарғы Саон үстіртімен, батысында Бургундия әктас жотасымен, шығысында Юра үстірттерімен, одан кейін Брессамен, ал оңтүстігінде Божоле жүзімдіктерімен шектеледі. Саона жазығы солтүстікте 250 метр биіктіктен оңтүстік-шығыста 175 метрге дейін төмендейді және 150 шақырымнан астам қашықтыққа созылатын өзенмен қиылысады. Аусон қаласы Саон аңғары деп аталатын аллювиалды жолақта орналасқан – өзен бойымен бірнеше шақырымға созылатын аймақ. Аусон аймағындағы оның тікелей шекарасы шығысқа қарай он шақырымда, онда Серр массиві шамамен 400 метр биіктікке көтеріледі.
Климат
Саон аңғарының климаты бірнеше қарама-қайшы ықпалдарға ұшырайды, бірақ негізінен континенталды климат болып табылады. Дегенмен, мұхиттың ықпалы Мориан төбелерімен күрт жұмсатылады, олар кедергі ретінде танылады. Жазда меридиандық ықпал да бар, бұл Рона аңғарының жалғасы Саон аңғарына көп күн сәулесі түсуіне мүмкіндік береді, сондай-ақ осы құбылыс кеш көктем мен ерте күзде де байқалады, осылайша жаз маусымы ұзарады. Соңында, Саон аңғарының климатына континенттік ықпал бар, яғни суық қыстар мен кейде кеш аяздар болады. Қазаннан наурызға дейін тұман жиі түседі (жылына 65-70 күн). Жазда ауа температурасы жеткілікті түрде жоғары. Жауын-шашын жыл бойына теңізделген, жаз және қыс айларында күз бен көктемге қарағанда азырақ болады.
Шығу тегі
Қазіргі заманғы тарихшылар 7 ғасырдың бірінші жартысында Ассона терминінің 7 ғасырдың бірінші жартысында Оксон қаласын білдіруі туралы Сан-Пьер де Безе хроникасында (Амальгаир құрған монастырьдың атауы, тарихтарда Амаугер деп те аталады) жазылған мәлімдемелердің растығына күмән келтіреді. Оксон атауы алғаш рет кездесетін үш нақты құжат 1172, 1173 және 1178 жылдарға жатады. Бірінші екеуі Оксон графы Стефан II-ге (1173 жылы қайтыс болды) қатысты, ал үшіншісі Папа Александр III-тің бұйрығында кездеседі. 1173 жылғы құжат графтың Сент-Виван де Верги монастырына жасаған сыйы болды. 1178 жылғы папалық құжат Сент-Виван монастырының барлық иеліктерін, оның ішінде Оксон қаласын растады. Оксонның діни құқықтары шамамен 870 жылға дейін жетеді, осы жылдары олардың монастыры Бургундияның Юра аймағындағы (кейін Бургундия графтығы, содан кейін Франш-Конте деп аталды) Амус (немесе Амаус) округінде (пагус) құрылды. Бұл жер Саона өзенінен алты шақырым қашықтықта, Клермон епискобы Агильмарға тиесілі жерде орналасқан. Сол кезде бұл жерге қазіргі атауы берілді: Saint Vivant en Amous (Оксон мен Доль қалалары арасында). Монахтар Амуста жиырма жылдан астам уақыт тұрды; Бургундияға шабуыл жасаған Гастингстен келген нормандықтар монастырды қиратты. Граф Манасс оларға Верги тауының етегінде, Франк Бургундиясындағы Бон графтығында жаңа монастырь салдырды (шамамен 895-896 жылдар). Амуста болған кезде олар аймақты тазартып, Саона бойында балықшылардың үйлерін орнатты. Кейбір тарихшылардың пікірінше, осы үйлер болашақ Оксон қаласының бастауы болды. Вергидің шалғай аймағында, қорғауға қиын жерлерден алыс орналасқан Сент-Виван монахтары Амустағы жерлерін бағынышты ету қажеттігін сезінді (әлдебір Вильгельм IV, Виен және Макон графы, 1155 жылы қайтыс болды), ашкөздікті жою және өздерінің құқықтары мен мүліктерін сақтау үшін. Екінші пікір бойынша, феодалдық билеуші Саона бойында Оксон аталымымен жаңа қала құрды. Осылайша, Оксон Амус округінде орналасқан. 843 жылғы Верден шартында Амус Лотар I-ге бұйырды және одан кейінгі күрделі бөліністерге қарамастан, бұл округ Киелі Рим империясының құрамына кірді және Бургундия графының ықпал аймағына қарасты – яғни, болашақ Франш-Контеге.
Бургундия герцогтігіне қосылу
1172 жылы қаланың маңызы артты: Бургундия графтығының кіші тармағы және Вильгельмнің ұлы (1157 жылы қайтыс болды) – граф Степан I Осонн қаласына қоныстанды. Оның ізбасары Степан II, Осон графы (1241 жылы қайтыс болды) және Бургундия графтығының кіші тармағының бұрынғы басшысының ұлы, зор иеліктерге ие, амбициялы, күшті және елдің беделді отбасыларының қолдауымен, ескі тармақты ығыстыруға ұмтылыс жасады. Ол белсенді әрекет етті. 1197 жылы Германиядағы аласапырандықты пайдаланып, Степан III Оттон I-ге (1201 жылдың 14 қаңтарында қайтыс болды) адалдығын жоққа шығарып, Осоннен алынатын табысты Бургундия герцогы Одо III-ке беруге келісті, сонымен бірге Сен-Виван-де-Вергидің құқықтарын сақтауға міндеттенді. Одан кейін Одо III оған Пфальцқа қарсы күресте көмектесуге уәде берді. Осон графтық қозғалыстан тыс қалды. 1237 жылы графтыққа Оттон III (19 маусым 1248 жылы қайтыс болды) басшылық етті, ол Мерения герцогы Оттон I-нің ұлы және мұрагері (6 мамыр 1234 жылы қайтыс болды). Сол жылдың 15 маусымында Сен-Жан-де-Лоснеде жасалған алмасу шарты бойынша Иоанн, Шалон графы (1190 – 30 қыркүйек 1267 ж.) (шарттың басты тұлғасы және Степан III-нің ұлы, әкесінің ісімен ұзақ жылдар бойы байланыста болған және анасы Беатрис де Шалонның (1170 – 7 сәуір 1227 ж.) және Степан III-нің мұрагері) және Гю IV, Бургундия герцогы, Осон қаласын және Степан III-нің Саона бассейніндегі барлық иеліктерін Салин барониясымен және графтықтағы он стратегиялық маңызды нысанға алмастырып, Бургундия герцогына өткізді. Бургундия герцогтарының билігіне өткеннен кейін Осон Саонаның шығыс жағалауындағы герцогтіктің алғы шебіне айналды, Киелі Рим империясының аумағында орналасып, германдық ықпалдан құтылды. Осонның Бургундия герцогтығына қосылуы оған Бургундия герцогтығы мен Бургундия графтығының арасындағы шекаралық қала мәртебесін берді, француз және германдық ықпал келесі ғасырларда қаланың тағдырын анықтайтын еді.
Валуа герцогтарының Auxonne
Қамалдарымен қоршалған және нығайтуын жалғастырған қамал, әскери операцияларды бастау үшін маңызды база болды: 1336 жылы Одо IV Осоннан бастап, өзінің Жанна де Франспен (1308–1349) некесі арқылы округтің мұрагері болғандықтан, қарсыласы конте барондарының кіру қаупін сейілтіп, олардың заңды билеушісі екенін көрсетті. 1364 және 1369 жылдар аралығында Аусоннан Филипп Батылдың қасарасынан округ барондары мен еркін отрядтарға қарсы шайқастар болды. 15-ғасырдың басында Францияны шарпыған азамат соғысы кезінде қаланың қамалдарының маңында үнемі соғыс жүріп, тұрғындарды әрдайым сақ болуға мәжбүр етті. 1434 және 1444 жылдар аралығында жаңа қауіп пайда болды: барлығын алып кеткендіктен «Жыртқыштар» (Écorcheurs) деп аталған бос әскерлер. Аусон халқы қамалдарды күзетсе, қатал әскерлер ауылды тонады. Бақытсыздықтары одан да артық болды, 1419 жылдың 7 наурызы мен 1424 жылдың 15 қыркүйегінде бес жыл аралығында екі өрт болды, олар қаланы қиратты. 1444 жылға дейін 1467 жылы Чарльз Батылдың келуіне дейін бейбітшілік орнады. 1468 жылы Перонн шартынан кейін Франция патшасы мен Бургундия герцогы Чарльз Батыл арасындағы шиеленіс қайта жанданды. Қала тез арада қорғанысын күшейтуге кірісті. 1471 жылы Людовик XI жіберген және герцогтікке енген Дофин әскеріне қарсы күреске үлес қосты. Отты герцогтың қауіпті саясаты ақырында оның әулетінің құлауына әкелді. 1477 жылдың 5 қаңтарында герцог қайтыс болғаннан кейін Людовик XI герцогтікке дерлік қарсылықсыз ие болды. Патша әскері 1477 жылдың 1 ақпанында Дижонға оралды.
Франция патшалығына қосылу
Сыртқы Саон жерлерінің ерекше мәртебесі, олар тәждің артыққылықтарымен берілмегендіктен, Людовик XI-дің жаулауына кедеріс келтірмеді. Бірақ Комтуа халқы көтеріліс жасады, одан кейін Осоннан да наразылар қосылды. Екі жылдық қарсылықтан кейін және 1479 жылғы 25 мамырда Доль қамалындағы қырғыннан соң, олар Бургундияның Мэри қолдауын жоғалтты. Осон 1477 жылғы 4 маусымда француз басқыншыларына есіктерін ашуға дейін Шарль д’Амбуаз басқаратын патша әскерінің 12 күндік қоршауында тұрды. Франция тәжіне қосылған қала монархияның тағдырын бөлісті. Бургундия герцогтігі мен Бургундия графтығы әрқашан біріккен, бірақ бұл жолы Франция тәжінің билігіне өтіп, тағы 14 жыл ортақ тағдырға ие болды. Саяси мақсаттармен Людовик XI, жаңа поддандыларының адалдығын сақтау үшін қаланың барлық артыққылықтарын салтанатты түрде растап, провинцияның қаражаты есебінен Осон қаласында күшті бекініс – Осон қамалын салуға асықты, ол бүгінге дейін Илиот алаңына үстемдік етеді, кез келген көтеріліс әрекетіне қарсы тұру үшін. Карл VIII Людовик XI-ге қарсы шықты, өйткені ол Бургундия герцогтігінің мұрагері, Мария Бургундия мен Габсбургтің Максимилиан I-нің қызы Маргаритаға құда болған, және болашақ әйелінің құдайы келгеннен кейін, Бретань мұрагері Аннаға үйленуді жөн көрді, осылайша Франция корольдігінен маңызды Бретань герцогтігін тартып алды.
Осон шекаралық қалаға айналады
Сенли келісім-шарты (23 мамыр 1493 ж.) Карл VIII мен Максимилиан арасында екі Бургундияны тағы да бөліп тастады. Осон Императорлық жағалаудағы француз тірек пунктіне айналды және оның қабырғалары Габсбургтардың "Бургундия мәселесін" және Бургундияға деген талаптарын күшпен шешу әрекеттерінен Франция патшалығын қорғауға тиіс болды. Империя тарапынан жақын арада шиеленіс туды. 1494 жылдан бастап Италия соғыстары қайтадан жаңғырды. Қабырғалар қайтадан нығайтылып, 1503 жылы округтік қақпа салынды.
Осон империяны жеңді
14 қаңтарда 1526 жылы Франсуа I мен Карл V арасында Павия шайқасынан кейін Мадрид шартына қол қойылды. Франция королі Бургундия және Осонн графтығы сияқты бірқатар аумақтардан бас тартуға мәжбүр болды. Бургундия штаттары 1526 жылғы 8 маусымда бірігіп, Франция тәжінен бөлінуден бас тартты. Жауабында император Осон графтығын жаулап алуға тырысты. Қала қабырғалары алдында императорлық әскерлердің қолбасшысы Ланной барлық халықтың күшті қарсылығына тап болды және ол бас тартуға мәжбүр болды.
Генрих III Осон халқының патшаны қорлауды айыпты деп жариялайды
1574 жылы Генрих I Гиздің және Карл, Маенн герцогының кіші інісі, Карл Лотарингиялық, тарихта тек Маенн деген атпен еске түседі, герцог және Бургундияның губернаторы болды. Католик ісіне жақтас болған ол діни соғыстарды саяси соғыстарға ұластырды. Өзінің үкіметін орнатуға тырысып, Гиз үкіметіне бағынған Лотарингияның көршілес аймақтарын Бургундия провинциясына қосты. 1584 жылы Генрих III-нің ағасы Анжу герцогының қазасы, протестант Генрих Наваррдың таққа мұрагер болу мүмкіндігін тудырып, Католик Лигасына жаңа күш берді. Азамат соғысы қайта басталды. Майенн Бургундияның бекіністерін графтығы үшін сақтап қалуға тырысты. 1585 жылдың 2 сәуірінде Осон қаласының халқы Генрих III патшадан хат алды, онда қаланың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және әсіресе «Майен герцогін қабылдамауды» сұрады. Патшаға адал Осон тұрғындары бұйрықтарды орындауға асықты. Қала мен Осон шатосының губернаторы Жан де Солькс Таванн бастапқыда қабылданған шараларды іске қосты, содан кейін қамал гарнизонын жасырын түрде күшейтті, себебі тұрғындары оны Майенмен бірігіп, оған тапсыруды жоспарлап отыр деп күдіктенді. Жоахим де Рошфорт, Плуво баронының кеңесімен, судьялар губернаторды тұтқындауға шешім қабылдады. Олар оны 1585 жылы шіркеуде дұға оқып жатқанда тұтқындады. Жан де Солькс Таванннің жақын туысы Шарни графы, Бургундияның генерал-лейтенанты, Осон халқының патшаға адалдығын көрсетуін мақұлдады. Патшаға хабар жеткен соң, ол халықты адалдығы үшін мақтады, бірақ 1585 жылдың 7 шілдесінде Немур шартына қол қою арқылы Лига мүшелеріне жасалған жеңілдіктер Генрих III-ті екіұшты жағдайға түсірді. Ол халықтан Таваннды Шарнидің қолына беруді сұрады және қала мен Осон шатосының губернаторы ретінде Сеннеси бароны Клод де Бауфремонтті тағайындады. Толық қарсылық білдіріп, сатқындық сезімін күшті сезіне отырып, Осон халқы Таваннды Шарни графтығына тапсырды, ол оны Пагнидегі шатосына қамап қойды, Сеннесиді губернатор ретінде мойындамады және оның орнына Плуво баронына талап етуді жалғастырды. 1586 жылдың қаңтарында патшаның жаңа бұйрықтары осы қайта-қайта бас тартуларға наразылық білдірді. Халық үшін жағдай қиын болды, бірақ олар болашақ Генрих IV-тен қолдау алды, ол Монтобанда болды және оларға 1586 жылдың 25 қаңтарында жігерлендіру хатын жіберді. Темірде, Таванн Пагнидегі түрмесінен қашып шықты. Ол жаңадан тапқан бостандығын алғаш рет Аусонды күтпеген жерден қайтарып алуға тырысты. 1586 жылдың 10 ақпанында ол екі жүз сарбазбен қала қабырғаларының алдында пайда болды. Оның әрекеті сәтсіз аяқталды. Халықтың Сеннесиді губернатор ретінде қабылдауына қарамастан, олар Плувоға адал болды. Оның шыдамдылығы таусылып, Генрих III 1586 жылдың 1 мамырында патент хатымен Осон халқын мемлекетке қарсы қылмыс жасады деп жариялады және күшпен әрекет етуді бұйырды, сондықтан тиісті шаралар қабылданды. Осон халқы бас тартуда кешікпеді, бірақ таққа адал болды және жекпе-жекке дайын тұрды. Олар Тилленейде баспана табуға мәжбүр болған Шарни графына қала қақпаларын ашудан бас тартты. Олар Плувоның иесімен келісіп, Осонды қираудан құтқару үшін келген президент Жаннинге қақпаны ашуға келісті. Жан Делакруа (немесе Кресттің Жоаны), Осондық және Екатерина де Медичидің жеке хатшысы, патшаға өзінің өкілдігімен бірге, сэр Шарниге халықпен жұмыс істеуге толық өкілеттік берген сенімхаттармен келді. Келіссөздер 1586 жылдың 15 тамызында Тилленде қол қойылған келісімге әкелді. Келісімде Осон халқын мемлекетке қарсы қылмыс жасады деп таныған хаттар жойылды, олар тоғыз жылға салықтан босатылды және Плуво баронына 90 000 франк сыйлық берілді. Бұл келісім 1586 жылдың 19 тамыздағы патенттік хаттармен бекітілді және сол айдың 25-і күні Сеннеси бароны келіп, Осон қаласының және шатосының губернаторы болып тағайындалды. Халықтың үлкен күдігімен қабылдаған Сеннеси өзін осы жұмыстың адамы ретінде көрсетті.
The negotiations resulted in an accord reached and signed on 15 August 1586 at Tillenay. The Treaty revoked letters that declared the people of Auxonne guilty of lese majeste, exempted them from contribution for nine years, and granted a gratuity of 90,000 francs to the Baron of Pluvault. This treaty was approved by letters patent of 19 August 1586 and on the 25th of the same month the Baron of Sennecey was received and installed as governor of the town and Chateau of Auxonne. Received by the people with the greatest distrust, Sennecey showed himself as the man for the job.
Нимгеген келісім-шарты
Қала Луи XIV графтықты жаулап алғаннан кейін шекаралық қала мәртебесін жоғалтты, бірақ 511-ші логистикалық полктің сол жерге орналасуы оның маңыздылығын сақтап қалды. Аусон қаласы екі рет келген жас лейтенант Наполеон Бонапарт есімді Ла-Фер полкінің офицерінің арқасында танымал болды, ол кейіннен Еуропаға даңқын жеткізді. Бонапарт ауданында оның тұрған бөлмесі сақталған. Аусон қаласының сарайының мұнарасындағы шағын мұражайда оның сызғышы, қоршау фольгасы, сол кезде сыйлаған заттары және бір бас киімі бар.
Қазіргі заман
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Оксон 1944 жылдың 10 қыркүйегінде Провансқа десант түскен әскерлер тарапынан босатылды.
Осон кантоны
Осонн – 35 коммунаны қамтитын Осонн кантонының орталығы. Осонн кантонның ең көп халқы бар коммунасы.
Демография
Коммуна тұрғындары француз тілінде Оксоннуа немесе Оксоннуаз деп аталады.
Экономика
Қалада Дижон сауда-өнеркәсіп палатасының бөлімшесі бар.
Көлік
Коммунада Дижон–Валлорбе сызығында темір жол станциясы бар.
Басқа адамдар
Клод Журайн, адвокат, Осон қаласының мэрі және қала тарихшысы, Осон қаласы мен графтығының ежелгіліктері мен артықшылықтарының тарихын, сондай-ақ Бургундия герцогтығы мен графтығына қатысты көптеген маңызды пікірлерді жазған. Дижон қаласы. Журайн 1618 жылдың 9 қарашасында Осон қаласында қайтыс болды. Оның құрметіне Осон қаласында бір көшеге есімі берілді. Габриэль Даво, Дижон Парламентіне кеңесші, Дижон университетінің француз құқығы профессоры, 1677 жылдың 13 мамырында туған, 1743 жылдың 12 тамызында Дижон қаласында қайтыс болды. Оның құрметіне Осон қаласында бір көшеге есімі берілді. Денис Марин де ла Шастенерье, Мемлекеттік кеңесші, Францияның қаржы жөніндегі бақылаушысы, 1601 жылдың қаңтарында туған, 1678 жылдың 27 маусымында Парижде қайтыс болды. Оның құрметіне Осон қаласында бір көшеге есімі берілді. Жак Майлларт дю Месле, 1731 жылдың 31 қазанында Осон қаласында туған, Берроннан келген Симон Пьер Майлларт пен Антуанетта Деларамиздің ұлы. Ол 5 жыл бойы Иль-де-Франс және Бурбон аймақтарының басқарушысы болды. 1782 жылдың 9 қазанында Парижде қайтыс болды. Оның құрметіне Осон қаласында бір көшеге есімі берілді. Жан Луи Ломбард (1723–1794), ғалым, Осон қаласындағы Корольдік артиллерия мектебінің математика профессоры және француз әскери жазушысы, оның шәкірті Наполеон Бонапарт болды. Жан Франсуа Ландольф, 1747 жылдың 5 ақпанында Осон қаласында туған, 1825 жылдың 13 шілдесінде Парижде қайтыс болды, бұрынғы теңіз флоты капитаны, белгілі теңізші. Оның құрметіне Осон қаласында бір көшеге есімі берілді. Жозеф Миньот, 1755 жылдың 12 қарашасында Осон қаласында туған. 1796 жылдың 1 қаңтарында бригада генералы болды. Императорлық жандармерияда қызмет еткен. 1828 жылдың 11 сәуірінде Ренн қаласында қайтыс болды. Клод Антуан Пьеур Дюверноа – Осон қаласының белгілі тумасы, ондағы орта мектеп оның есімімен аталады. Ол революция кезінде өзін ерекше танытты. Клод Антуан Пьеур 1763 жылдың 2 желтоқсанында Осон қаласында дүниеге келген. Ол қаржы саласында жұмыс істейтін Ноэль Антуан Пьеур мен Энн Миллоның ұлы. Ұлттық конвент пен Бес жүздік кеңестің бұрынғы мүшесі, ол Коут-д'Ор Пьеурі деп аталды, бұл оны Марн Пьеурінен ерекшелендірді, олармен ортақ пікірде болды. Патша Людовик XVI-ның ісінде олар халыққа шағымдану немесе сот үкімін тоқтату арқылы өлім жазасына дауыс берді. Ол сол кездегі саяси дауылдың ортасында химия және түрлі физика-математикалық пәндердегі жоғары ғылыммен ерекшеленетін еңбектерді ойлап тапты. Оның еңбегі арқасында салмақтар мен өлшемдердің бірыңғай жүйесі құрылды. Сонымен қатар, ол өзінің отандастары Монге мен Карномен бірге École Polytechnique мектебін құрды. Ол Дижон қаласында инженерлер полковнигі ретінде зейнетке шықты, онда 1832 жылдың 11 тамызында Қоғамдық қауіпсіздік комитеті туралы естеліктерін қалдырғаннан кейін қайтыс болды. Клод Ксавье Жиро. Дәрігердің ұлы, 1764 жылдың 5 сәуірінде Осон қаласында дүниеге келді және 1823 жылдың 5 қарашасында Дижон қаласында қайтыс болды. Ол 1783 жылдың 21 шілдесінде 19 жасында Дижон Парламентіне адвокат болды. Жергілікті тарихқа құштар, ол 1786 жылдың 22 шілдесінде Безансон академиясының алтын медалімен марапатталды. Ол өзінің алғашқы еңбегі үшін, Осон графтығы мен Сент-Лоуренс ресурстары Франш-Конте Секанаиз провинциясынан бөлінген уақытта марапатталды. Ол Бонапартпен бір жаста болды және олар танысып, тарих туралы әңгімелесті. Бірінші консул болып тағайындалғаннан кейін, Бонапарт оны 1801 жылы Осон қаласының мэрі етіп тағайындады: ол төрт жыл бойы осы лауазымда болды. Оның қала басқаруына көрсеткен еңбегі үшін "ынталы алғыс" айтылды, ол 23 Pluviôse X кеңесінде бірауыздан мақұлданды. Ол үш мыңнан астам кітаптан тұратын қалалық кітапхананы құруды бастады, оларды басылған діни ордендердің кітапханаларынан таңдап алды, және осы оқиғада жаңа библиографиялық жүйені ойлап тапты, оның жариялануы жоғары бағаланды. Ол Дижон және Безансон академияларының және көптеген ғылым қоғамдарының мүшесі болды. Ол сондай-ақ Кот-д'Ор облысының Ежелгіліктер комиссиясының төрағасы болды, оның атынан Дижон қаласында археологиялық музей құру туралы өтініш жасалды. Жиро Фонтайн-ле-Дижон қаласында жерленген. Оның ұлы Луи Жиро: "C. X. Жиро туралы тарихи және библиографиялық жазба", Рабуто, Дижон. C. N. Амантон Жироның өмірі мен еңбектері туралы жазба жазды, онда C. X. Жироның өмірінде жазған 63 еңбегін атап өтті. Клод Николас Амантон 1760 жылдың 20 қаңтарында Виллер-ле-Потс қаласында дүниеге келді, 1835 жылы қайтыс болды. Ол Дижон Парламентіне адвокат және Осон қаласының мэрі болды. Ол көптеген сот мемуарларын және басқа да көптеген жазбаларды, сондай-ақ әртүрлі адамдар туралы зерттеулер мен өмірбаяндық еңбектерді жариялады. Жак Луи Валон де Мимеур, (1659–1719), Мимеур графы, Король әскерлерінің генерал-лейтенанты, 1707 жылдан бастап қайтыс болғанға дейін Француз академиясының қырқынан бірі. Пьер Габриэль Айлье, батальон жетекшісі, 1762 жылы Осон қаласында туған. Поль Кретьен, (1862–1948), француз бірінші дүниелік соғысының генералы, Осон қаласында туған. Рауль Мороре, (1909–1978), жазушы, Осон қаласында туған. Клод Нуазо, (1757–1861), Наполеон I-нің Ескі гвардиясының "Гроньяр"ы, Осон қаласында туған, Фиксиндегі Нуазо мұражайы мен паркін құрған. Гастон Руссель, (1877–1947), ветеринар, содан кейін дәрігер, өнеркәсіпші және француз компаниясының басшысы.