1930-жылғы шведтік Bofors 37 мм танққа қарсы пушкасы: тарихы, қолданылуы, тиімділігі. Испания азамат соғысы, Ысқырық соғысы, 2-ші дүйн. соғысындағы рөлі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1930 жылдарда буксирленген 37 мм танкіге қарсы зеңбірек
1930s towed 37 mm anti tank gun
Бофорс 37 мм танкіге қарсы зеңбірегі – шведтік Бофорс компаниясы 1930 жылдардың басында швед әскері үшін әзірлеген танкіге қарсы зеңбірек. Ол 1930 жылдары бірнеше елге экспортталды, олардың кейбіреулері оны өздері шығару үшін лицензия алды. Зеңбірек бірнеше қақтығыста қолданылды, бірақ оның ең көп танылуы Испания азаматтық соғысы мен Қысқы соғыстағы қолданысынан болды, онда ол жеңіл танктер мен бронеавтомобильдерге қарсы, сондай-ақ басқа да нысандарға қарсы өте тиімді қолданылды. Жаяу әскерінің қаруы ретінде қолданылғаннан бөлек, ол голландтық M39 Pantserwagen және польшалық 7TP сияқты бірнеше бронеавтомобильдер мен танктердің негізгі қаруы ретінде де қолданылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде танктердің бронясы күшейген сайын, зеңбірек танкіге қарсы қару ретінде жылдам ескірді, бірақ соғыс бойы және одан кейін де жаяу әскерін қолдау үшін тиімді пайдаланылды. Бұл жоғары ату жылдамдығы, жоғары жылдамдығы және тиімді жарылғыш оқтарының арқасы болды.
The Bofors 37 mm anti tank gun was an anti tank gun designed by Swedish manufacturer Bofors in the early 1930s originally for Swedish use. It was exported to several countries during the 1930s of which several bought licences to produce it themselves. The gun was used in several conflicts but most of its fame comes from its use in the Spanish Civil War and the Winter War where it was used very successfully against light tanks and armored cars among other targets. Beyond its use as an infantry gun it was also used as the main armament in several armored cars and tanks such as the Dutch M39 Pantserwagen and the Polish 7TP to name a few. As the armor of tanks was increased during World War II the gun very quickly became obsolete as an anti tank gun but was still used effectively as an infantry support gun for the entirety of the war, and well into the Cold War. This was due to its high fire rate, great mobility and effective high explosive shells.
Даму тарихы
Қаруды бастапқыда швед өндірушісі «Бофорс» негізінен экспорт мақсатымен жасады. Ол «Рейнметалл» компаниясының 3,7 см Tak қаруынан, 3,7 см Pak 36-ның алдыңғы нұсқасынан шығарылған болуы мүмкін. Бірінші прототипі 1932 жылы салынды; дамыту процесі 1934 жылға дейін жалғасты. Нидерланды бұл қаруды бірінші болып сатып алды (1935 жылы 12 данаға тапсырыс берілді), одан кейін көптеген басқа елдер де сатып алды. Лицензия бойынша көшірмелері Данияда, Финляндияда, Нидерландыда және Польшада өндірілді. Оқпаны моноблок типті, жартылай автоматты тік сырғанамалы құлпып блогымен және кішкентай тұмсық тежегішімен жабдықталған. Ол екі бөлікке бөлінетін шассиге орнатылған, оның серіппелі аспасы және резеңке шиналары бар металл дөңгелектері болды. Экипаждың оқтан және снаряд сынықтарынан қорғауы үшін, қару 5 мм қалыңдықтағы, төменгі бөлігі бүктелетін қалқанмен жабдықталған.
The gun was initially designed by Swedish manufacturer Bofors, mainly for export purposes. It was likely derived from Rheinmetall's 3,7 cm Tak, the predecessor of 3.7 cm Pak 36. The first prototype was built in 1932; the development process continued until 1934. The Netherlands were the first to purchase the gun (order for 12 pieces was placed in 1935) and were followed by many other countries. Licensed copies were produced in Denmark, Finland, the Netherlands and Poland. The barrel was of monobloc type, with semi automatic vertical sliding breech block and small muzzle brake. It was mounted on a split trail carriage which had suspension and metal wheels with rubber tires. To give the crew some protection from firearms and shell fragments, the gun was equipped with a 5 mm thick shield, with a folding lower plate.
Пайдалану тарихы
Бофорс зеңбірегі алғаш рет испандық Азамат соғысында қолданылды, онда ол замандас жеңіл танктердің бронясын оңай тесіп өте алатын. 1939 жылы Польшаға неміс және совет әскерлерінің басып кіру кезінде польшалық қарулар белсенді түрде қолданылды. Бофорс 37 мм танкіге қарсы зеңбірегімен жабдықталған Волынск атты әскер бригадасы басып кірудің алғашқы шайқастарының бірінде – Мокра шайқасында – неміс танк дивизиясын жеңді. Сол кезде Вермахттың бронды күштері негізінен Бофорс зеңбірегіне осал жеңіл Panzer I және Panzer II танктерінен тұрды. Panzer III және Panzer IV танктерінің алғашқы үлгілерін 500 метрге дейінгі қашықтықта бұзуға болатын. Польша басылып алынғаннан кейін, қарудың көп бөлігі неміс және совет әскерлерінің қолына өтті. 1941 жылы «Барбаросса» операциясы кезінде қаруның ескіргені дәлелденді. Данияға жасалған шабуыл кезінде бір ғана Бофорс танкіге қарсы зеңбірегі қолданылса да, ол екі танкті зақымдады, тағы бір танктың жүргізілмелі бөлігін (гусеницасын) бұзды, ал оның экипажы не неміс танк жойғышынан жараланды, не өлтірілді. Қазір ол Копенгагендегі Тёйхусмузейінде сақталуда. Қысқы соғыс кезінде фин зеңбіректері совет танктеріне – Т-26, Т-28 және БТ-ға – қарсы табысты қолданылды. Алайда, Ұлттық соғыста (жалғастыру соғысы) зеңбіректің Т-34 және КВ танктеріне қарсы тиімсіз екені анықталды және ол жаяу әскерге көмектесу рөліне көшірілді. Қару Солтүстік Африкада британдық күштерді жарақтандыру үшін қолданылды, Францияның құлауынан кейін QF 2 фунттік танкіге қарсы зеңбіректердің жетіспеушілігін толықтырды. Ол көбінесе көліктің артына орнатылып тасымалданды. Бофорс зеңбіректер Екінші дүниежүзілік соғыста Германия, Нидерланды, Румыния, Югославия және КСРО тарапынан да қолданылды, бірақ олардың қолданылуы туралы егжей-тегжейлі мәліметтер жоқ.
The Bofors gun saw combat for the first time in Spanish Civil War, where it could easily pierce the armor of contemporary light tanks. The Polish guns were actively used during the German and Soviet invasion of Poland in 1939. Wołyńska Cavalry Brigade equipped with the Bofors 37 mm antitank gun beat the German Panzer Divisions in one of the first battles of the invasion; the Battle of Mokra. At that time, the armored forces of the Wehrmacht consisted mainly of light Panzer I and Panzer II tanks, which were vulnerable to the Bofors gun. Early models of the Panzer III and Panzer IV could also be penetrated at ranges up to 500 m. After Poland was occupied, most of the guns fell into the hands of the German and Soviet armies. The weapon was proven obsolete by 1941 during Operation Barbarossa. Even though only one Bofors AT gun was in action in the invasion of Denmark, it damaged two tanks, and shot the tracks off another tank, before its crew were either wounded or killed by a German tank destroyer which drove over the gun. The gun is now at the Tøjhusmuseet in Copenhagen. During the Winter War, the Finnish guns were successfully used against Soviet tanks such as T 26, T 28 and BT. However, in the Continuation War the gun was found to be ineffective against the T 34 and KV and was relegated to an infantry support role. The gun was used to equip the British forces in North Africa, where it made up for the lack of the QF 2 pounder anti tank guns after the Fall of France. It was often carried portee on the back of a vehicle. Bofors guns were also employed in World War II by Germany, the Netherlands, Romania, Yugoslavia and USSR, but there are no detailed reports of their use.
Қорытынды
Бофорс 37 мм танкіге қарсы зеңбірек қазіргі заманғы танктермен күресе алатын тиімді қару болды. Оның өнімділігі, жеңіл салмағы және жоғары атыс жылдамдығы оны соғысқа дейінгі Еуропада танымал танкіге қарсы қаруға айналдырды. Бірақ, Екінші дүниежүзілік соғыстың басында жақсы брондалған танктардың пайда болуы осы зеңбіректің (неміс 3.7 см Пак 36 және АҚШ 37 мм Gun M3 сияқты басқа да осындай қарулармен бірге) қолданыстан шығуына себеп болды.
When it was introduced, the Bofors 37 mm anti tank gun was an effective weapon, able to deal with contemporary tanks. Its performance, light weight and high rate of fire made it a popular anti tank weapon in the pre war Europe. Introduction of better armored tanks early in World War II, however, made the gun obsolete (as with other similarly performing weapons such as the German 3.7 cm Pak 36 and the United States 37 mm Gun M3).
Операторлар
1936 жылы Данияның Hærens Vaabenarsenal мемлекеттік арсеналы 37 мм fodfolkskanon M. 1934 ретінде сәл қуаттырақ оқ-дәрісі бар нұсқасын шығарды. 1945 жылы Дания әскерлері өз елдеріне қайтып келгенде, олармен бірге 1938 жылғы швед үлгісіндегі бірнеше қару алып келді. 37 PstK/36 ретінде. 1938–1939 жылдары Bofors-тан 114 дана сатып алынды (олардың кейбіреулері 1940 жылы Швецияға қайтарылды), 1940–1941 жылдары немістерден 42 поляк жасаған қару алынды, ал 1939–1941 жылдары жергілікті Tampella және VTT (Valtion Tykkitehdas – Мемлекеттік артиллерия фабрикасы) өндірушілері 355 дана шығарды. 1939 жылы қарашада Қысқы соғыс басталған кезде Фин армиясының 98 данасы болды. Сондай-ақ, фин 6 тонналық танктерін жабдықтау үшін танк нұсқасы қолданылды. Қару 1986 жылға дейін Фин армиясының тізімінде болды. 1939 жылы тұтқындалған поляк қарулары 3,7 см PaK 36(p) ретінде, ал 1940 жылы тұтқындалған Дания қарулары 3,7 см PaK 157(d) ретінде пайдаланылды. 1935 жылы Bofors-тан 12 данаға тапсырыс берілді. Кейін тағы 24 (немесе одан да көп) сатып алынды. Бәрі де голландтық бронеавтомобильдері үшін қолданылды: 24 Landsverk L180 және L181 типтері, сондай-ақ 12 DAF Pantrado машинасы. wz.36 ретінде. 300 дана Швециядан сатып алынды және тағы жүздеген даналары SMPzA (Stowarzyszenie Mechaników Polskich z Ameryki) Прушковта өндірілді, олардың кейбіреулері экспортталды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Польша армиясында 1200 дана болды. Танк нұсқасы, wz.37 деп белгіленген, 7TP (бір мұнаралы нұсқасы), 9TP (прототиптер) және 10TP танктеріне орнатылды. Соғысқа дейін 111 данасы өндірілді. 669 дана (бұрынғы поляк) Германиядан сатып алынды. Республикашылдар сатып алған кейбір қарулар Испания азамат соғысы кезінде қолданылды. 1937 жылы 37 мм infanterikanon m/34 (жаяу әскерінің қаруы, 1934 үлгісі) ретінде қабылданды. Жаңартылған нұсқасы 1938 жылы 37 мм pansarvärnskanon m/38 (танкке қарсы қару, 1938 үлгісі) және 37 мм pansarvärnskanon m/38 F ретінде қабылданды. Соңғысы танк қаруы нұсқасында да өндірілді – 37 мм Kanon m/38 stridsvagn; ол Landsverk Strv m/38, Strv m/39, Strv m/40 жеңіл танктеріне және Strv m/41, чех TNH жеңіл танктерінің шведтік нұсқасына орнатылды. Англо-Египет Суданы тапсырыс берген бірнеше шведтік m/34 қарулары "Ordnance QF 37 mm Mk I" ретінде қабылданды. Польшаның бірнеше ондаған қарулары кеңестік әскерлердің қолына түсті. 1941 жылдың соңында бұл қарулар Қызыл Армия бөлімшелеріне танкіге қарсы қарудың жетіспеушілігін толықтыру үшін берілді.
A version with slightly more powerful cartridge was manufactured by the Danish state arsenal Hærens Vaabenarsenal in 1936 37 as 37 mm fodfolkskanon M. 1934. In 1945 Danish units returning to their homeland brought with them a few Swedish model 1938 guns. As 37 PstK/36. 114 pieces were bought from Bofors in 1938–39 (some of them were returned to Sweden in 1940), 42 Polish made guns were received from Germans in 1940–41 and 355 were produced by local manufacturers Tampella and VTT (Valtion Tykkitehdas – State Artillery Factory) in 1939–41. When the Winter War began in November 1939, the Finnish Army had 98 guns of the type. A tank version was also used to equip Finnish 6 tonne tanks. The gun remained in the Finnish Army inventory listings until 1986. Used Polish guns captured in 1939 as 3,7 cm PaK 36(p) and Danish guns captured in 1940 as 3,7 cm PaK 157(d). 12 pieces were ordered from Bofors in 1935. Later another 24 (or more) were procured. All these were used for Dutch armoured cars: 24 Landsverk types L180 and L181 as well as 12 DAF Pantrado cars. As wz.36. 300 guns were bought in Sweden and hundreds more were produced by SMPzA (Stowarzyszenie Mechaników Polskich z Ameryki) in Pruszków, some of them exported. When World War II began, the Polish Army had 1,200 pieces. A tank variant, designated wz.37, was mounted in 7TP (single turret version), 9TP (prototypes) and 10TP tanks. 111 of them were produced before the war. 669 pieces (former Polish ones) were bought from Germany. Some guns bought by the Republicans were used during the Spanish Civil War. Adopted in 1937 as 37 mm infanterikanon m/34 (infantry gun model 1934). Modernized version was adopted in 1938 as 37 mm pansarvärnskanon m/38 (anti tank gun model 1938) and 37 mm pansarvärnskanon m/38 F. The latter was also produced in a tank gun variant – 37 mm Kanon m/38 stridsvagn; it was fitted to Landsverk Strv m/38, Strv m/39, Strv m/40 light tanks and to the Strv m/41, a Swedish version of the Czech TNH light tank. A number of Swedish m/34 ordered by Anglo Egyptian Sudan were adopted as "Ordnance QF 37 mm Mk I". Several dozen Polish guns fell into Soviet hands. Late in 1941 these pieces were issued to Red Army units to make up for the lack of anti tank guns.