Кіріспе

Squaliformes тұқымына жататын акулалар отбасысы Автоматты таксобокс | аты = Итбалық акулалар | қазбалық таралуы = Squaliformes тұқымына жататын акулалар отбасыларының бірі, бұл акулалардың екінші ірілерінің бірі болып табылады, 7 отбасыға біріктірілген 119 түрі бар. Балықшылардың бір тобы осы түрдің кішкентай балықтарды иттің тобындай бірігіп қуа жанын көргенін айтқаннан кейін, оларға "итбалық" деген ат қойылды. Итбалықтардың денесі ұзын, ағысқа қауқарлы, әдетте басқа түрлерге қарағанда ықшамдау, және тұмсығы сүйір болады. Итбалықтардың сонымен қатар екі арқа қанаты бар, әрқайсысы тегіс тікендермен жабдықталған, бірақ анальдық қанаты жоқ, ал терісі көбінесе қолға тигенде кедір-құдырлы болады. Түр ересекке жеткен кезде, еркектердің ұзындығы әдетте , ал аналықтардың ұзындығы шамамен болады. Сондықтан бұл түрде аналықтардың жыныстық диморфизмі басым. Итбалық акулаларының терісі ақ нүктелермен жабынған ақшыл сұр немесе сұр қоңыр түсті, ал қарны аймағында ақшыл (ақ түске жақын) болады. Бұл акулалардың жоғарғы және төменгі жақтарындағы тістері шамамен бірдей, құйрық сабағында бүйірлік қанаттары бар, жоғарғы прекаудальды шұңқыр көбінесе кездеседі, ал құйрық қанатында субтерминальды ойық жоқ. Олар етқоректі, негізінен өзінен кішірек организмдермен қоректенеді. Олардың жемтіктеріне сельдь, скумбрия және капелин жатады. Кейде олар медузалар мен кальмарларды да жейді. Тіпті жас кезінде тікенді итбалықтың балалары өзінен екі-үш есе үлкен балықтарды аулай алады. Көптеген басқа акула түрлерінен айырмашылығы, итбалық акулаларының арқа тікендерін жабатын уы бар; бұл у адамдар үшін жеңіл улы және акуланы дұрыс ұстамаған жағдайда зиянды болуы мүмкін. Squalidae бауыры мен асқазанында адамдардағы ұсақ қан тамырларының өсуін тежейтін скваламин қосылысы бар. Итбалық акулалары күшті жақтары мен өткір тістерін жемтіктерін жеу үшін пайдаланады. Тікенді итбалық көші-қон және гестация кезеңінде бірнеше рекордты жаңартқан. Бұл акула көбінесе көшпелі түр болып табылады: АҚШ-тың Вашингтон штатында белгіленген бір акула 5000 миль (8047 км) қашықтыққа жүргені тіркелді, кейін Жапонияда тағы да табылды. Ұзақ қашықтыққа көші-қоннан басқа, тікенді акула 22–24 айға созылатын барлық омыртқалы жануарлардың арасындағы ең ұзақ гестация кезеңінің рекордын ұстайды. Аналықтары жұмыртқа туады және тірі балапандарды дүниеге келтіреді, олардың ұзындығы шамамен болады.

Таксономия

Итшабақтар ғылыми тұрғыдан Squalidae тұқымдасына жатқызылады, Squaliform қатарына жіктеледі, ол барлығы жеті тұқымдасты қамтиды, соның ішінде Squalidae. Squalidae тұқымдасының өзі екі бөлек туысты қамтиды: Cirrhigaleus және Squalus, олардың арасында 37 түр кездеседі.