Жыртқыш акулалар: көк акула сияқты түрлері, миоценнен бүгінгі күнге дейін тіршілік етеді. IUCN бойынша, жақын қауіпті жағдайда. Дәрігерлерге азық ретінде шағын балықтар мен кальмарлар жарайды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Акула түрлері
Species of shark
түрлер қойындысы
| fossil range = Миоцен қазіргі заман
| image = Tiburón azul (Prionace glauca), canal Fayal Pico, islas Azores, Portugal, 2020 07 27, DD 28. jpg
| image caption = Азор аралдарындағы көк акула
| status = NT
| status system = IUCN3.1
| status ref = Көк акулалар ұзақ қашықтықтарға көшіп жүреді, мысалы, Жаңа Англиядан Оң Америкаға дейін. IUCN оларды "Қатерге тап болуға жақын" деп тізімдеген. Әдетте жайбақалақ болғанымен, олар өте жылдам қозғала алады. Көк акулалар тірі туады және 25-ден 100-ге дейін көп бала туады. Олар негізінен ұсақ балықтар мен кальмарлармен қоректенеді, бірақ олар ірірек жемді де жей алады. Ең ұзақ өмір сүру мерзімі әлі белгісіз, бірақ олар 20 жылға дейін өмір сүре алады деп саналады.
speciesbox
| fossil range = Miocene recent
| image = Tiburón azul (Prionace glauca), canal Fayal Pico, islas Azores, Portugal, 2020 07 27, DD 28. jpg
| image caption = A blue shark in the Azores
| status = NT
| status system = IUCN3.1
| status ref = the blue shark migrates long distances, such as from New England to South America. It is listed as Near Threatened by the IUCN. Although generally lethargic, they can move very quickly. Blue sharks are viviparous and are noted for large litters of 25 to over 100 pups. They feed primarily on small fish and squid, although they can take larger prey. Maximum lifespan is still unknown, but it is believed that they can live up to 20 years.
Анатомиясы мен сыртқы келбеті
Көк акулалар денесі жеңіл, кеуде қанаттары ұзын болады. Көптеген акулалар сияқты, көк акулалар да екі жақты түсті: денесінің үстіңгі бөлігі терең көк, бүйірлері ашық, ал астыңғы бөлігі ақ. Еркек көк акулалар еректеу кезінде әдетте өседі, ал ірі аналықтары еректеу кезінде өседі. Ірі түрлері ұзынға жете алады. Кейде өте үлкен көк акулалар туралы хабарлар түседі, олардың ұзындығы дейді, бірақ осы көлемге жақын акула ғылыми тұрғыдан расталмаған. Кейде аналық акулалардың салмағы артық болады. Дегенмен, бұл түрдің салмағының ерекше жоғары болуы туралы әңгімелер бар, бірақ олар тексерілмеген. Көк акула сонымен қатар эктотермиялық және ерекше иіс сезу қабілетіне ие.
Blue sharks are light bodied with long pectoral fins. Like many other sharks, blue sharks are countershaded: the top of the body is deep blue, lighter on the sides, and the underside is white. The male blue shark commonly grows to at maturity, whereas the larger females commonly grow to at maturity. Large specimens can grow to long. Occasionally, an outsized blue shark is reported, with one widely printed claim of a length of , but no shark even approaching this size has been scientifically documented. Occasionally, a female in excess of will weigh over The heaviest reported weight for the species was However, anecdotal claims exist for the species to exceptionally reach in weight, though these are not verified. The blue shark is also ectothermic and it has a unique sense of smell.
Көбею
Олар тірі туады, сары ауыздағы плацентасы бар, бір туады 4-тен 135 шағатайға дейін. Жүктілік мерзімі 9-12 ай аралығында. Аналықтары 5-6 жасында, ал аталықтары 4-5 жасында жетіледі. Жұптасу кезінде аталықтың шағуы мүмкін деп есептеледі, себебі жетілген акулаларды шағу іздерінің болуына қарай жынысын анықтауға болады. Әйел көк акулалар қатаң жұптасу ритуалдарына бейімделу үшін еркек акулаларға қарағанда үш есе қалың теріге ие. Олар Норвегияға дейін солтүстікке және Чилиге дейін оңтүстікке қарай таралған. Көк акулалар Антарктидадан басқа барлық континенттердің жағалауларында кездеседі. Тынық мұхитындағы ең көп шоғырлануы 20° және 50° солтүстік градустар аралығында, бірақ маусымдық ауытқулары күшті. Тропиктерде 20° солтүстік және 20° оңтүстік градустар аралығында тең таралады. Атлантикадан алынған мәліметтер басым ағыстармен айналмалы қозғалысты көрсетеді. Қасқыр және дельфин майы мен еті ұсталған акулалардың асқазанынан табылды және олар трал желілерінен балық аулайтыны белгілі. Көк акула жылдам жүзе алады, бұл оған олжаны оңай ұстауға мүмкіндік береді. Оның үшбұрышты тістері сырғалған олжаны оңай ұстап алуға көмектеседі.
They are viviparous, with a yolk sac placenta, delivering 4 to 135 pups per litter. The gestation period is between 9 and 12 months. Females mature at five to six years of age and males at four to five. Courtship is believed to involve biting by the male, as mature specimens can be accurately sexed according to the presence or absence of bite scarring. Female blue sharks have adapted to the rigorous mating ritual by developing skin three times as thick as male skin. In temperate seas it may approach shore, where it can be observed by divers; while in tropical waters, it inhabits greater depths. It lives as far north as Norway and as far south as Chile. Blue sharks are found off the coasts of every continent, except Antarctica. Its greatest Pacific concentrations occur between 20° and 50° North, but with strong seasonal fluctuations. In the tropics, it spreads evenly between 20° N and 20° S. Records from the Atlantic show a regular clockwise migration within the prevailing currents. Whale and porpoise blubber and meat have been retrieved from the stomachs of captured specimens and they are known to take cod from trawl nets. The blue shark can swim at fast speeds, allowing it to catch up with prey easily. Its triangular teeth allow it to easily catch hold of slippery prey.
Жыртқыш жануарлар
Жас және кішкентай жекелегендер үлкен акулалардың, мысалы, үлкен ақ акула мен жолбарыс акуланың шабуылына ұшырауы мүмкін. Оркалар көк акулаларды аулайтыны туралы мәлімделген. Бұл акула түрлі паразиттерге бейім. Мысалы, көк акула – тетрафиллидея таспа құртының (Pelichnibothrium speciosum) (Prionacestus bipartitus) толыққанды иесі. Ол аралық иелерді жеу арқылы жұғады, бұл опа (Lampris guttatus) және/немесе ұзын мұрынды ланцет балығы (Alepisaurus ferox) болуы мүмкін.
Young and smaller individuals may be eaten by larger sharks, such as the great white shark and the tiger shark. Orcas have been reported to hunt blue sharks. This shark may host several species of parasites. For example, the blue shark is a definitive host of the tetraphyllidean tapeworm, Pelichnibothrium speciosum (Prionacestus bipartitus). It becomes infected by eating intermediate hosts, probably opah (Lampris guttatus) and/or longnose lancetfish (Alepisaurus ferox).
Адамдармен қарым-қатынасы
Көк акуланың еті жеуге жарамды, бірақ кеңінен ізделмейді; оны жаңа, кептірілген, түтінделген және тұздалған түрде қолданады, сондай-ақ балық ұнына жібереді. Жеуге жарамды етінде ауыр металдардың (сынап және қорғасын) жоғары концентрациясы туралы мәліметтер бар. Терісі былғары жасауға, қанаттары акула қанаты сорпасына, ал бауыры май алуға пайдаланылады.
Blue shark meat is edible, but not widely sought after; it is consumed fresh, dried, smoked and salted and diverted for fishmeal. There is a report of high concentration of heavy metals (mercury and lead) in the edible flesh. The skin is used for leather, the fins for shark fin soup and the liver for oil.
Тұтқында
Көгілдір акулалар, көптеген пелагикалық акулалар сияқты, көбінесе тұтқындық жағдайында нашар өмір сүреді. Көк акулаларды тұтқындықта ұстауға жасалған алғашқы әрекет 1968 жылы Сан-Диегодағы Sea World-те болды, содан бері Солтүстік Америка, Еуропа және Азиядағы бірнеше қоғамдық аквариумдар осыны іске асыруға тырысты. Олардың көпшілігі үш ай немесе одан да аз уақытқа тұтқынға алынды.
Blue sharks, like most pelagic sharks, tend to fare poorly in captivity. The first attempt of keeping blue sharks in captivity was at Sea World San Diego in 1968, and since then a small number of other public aquaria in North America, Europe and Asia have attempted it. Most of these were in captivity for about three months or less,
Тұтқындықта ең ұзақ өмір сүрген көгілдір акула 2018 жылдың 27 шілдесінде Шидзугава шығанағынан ұсталып, Сендай Умино Мори аквариумына жеткізілді. Дәл сол кездегі толық ұзындығы , болжамды салмағы , ал жасы шамамен 1 жас болды. IUCN бұл түрді «Қауіпке жақын» деп тізімдеген.
The blue shark that survived the longest in captivity was captured in Shizugawa Bay on July 27, 2018, and taken to the Sendai Umino Mori Aquarium. The total length at the time of delivery was , the estimated weight was , and the age was about 1 year old. The species is listed as Near Threatened by the IUCN.