Кіріспе

Колумбия президенті (1880–82, 1884–94)

Рафаэль Венцеслао Нуньес Моледо (28 қыркүйек 1825 – 18 қыркүйек 1894) – колумбиялық автор, заңгер, журналист және саясаткер, 1880 және 1884 жылдары Колумбия президенті болып сайланған. Нуньес 1886 жылғы Колумбия Конституциясын жасаған, 1991 жылға дейін қолданыста болған "Жаңғыру" процесінің жетекшісі болды.

Ерте өмір

Нуньес 1824 жылғы 6 қазанда үйленген Долорес Гарсия Моледо мен полковник Франсиско Нуньес Гарсияның үш баласының ағасы болды. 15 жасында генерал Франсиско Кармона оны «Жоғарлықтар соғысына» қатысу үшін көтерілісшілер қатарына қабылдады. Нуньестің өмір бойының алғашқы жылдары туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол 1848 жылы Панаманың Чирики аймағында аудандық судья болып қызмет еткені белгілі.

Саяси мансап

Нуньестің 15 жасында Супремалар соғысына (1840) қатысқаны мәлім, бұл Колумбияның көптеген азаматтық соғыстарының алғашқысы болды. Бұл соғыс елдің оңтүстігіндегі провинциялардағы бірқатар саяси лидерлердің ("Супремалар") орталықшыл және консервативті үкіметке қарсы әскери көтерілісінен туындады. Нуньес революциялық жаққа қосылып, туған қаласы Картахенаны қоршауға қатысты. Соғыстан кейін колледжге түсіп, 1844 жылы Магдалена және Истмо университетінде заң мамандығын бітірді. 1848 жылы Нуньес Картахенада (Колумбия) "La Democracia" газетін құрды, мақсаты – Супремалар соғысындағы көтерілістің басшысы, генерал Хосе Мария Обандоны президенттікке қолдау көрсету. Сол жылы Обандо Картахена провинциясының губернаторы болып сайланды және Нуньесті Картахена үкіметінің штаб бастығы етіп тағайындады, осылайша оның саяси өмірі басталды. Ол 1853 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті, Обандо президент болғанда, ол Колумбия Конгресіне мүше болу үшін Боготаға көшті және Мануэль Мурильо Тороның федералистік және социалистік идеяларымен күресіп, көзге түсті. 1854 жылы Хосе Мария Мелоның Обандоға қарсы жасаған төңкерісінен кейін Нуньес жасырын өмірге кетті, бірақ кейін Боливар департаментінің губернаторы болып сайланды, бұл Мелоның жеңілісіне себепкер болды. Жаңадан тағайындалған президент Мануэль Мария Малларино 1855 жылы Нуньесті соғыс министрі (хатшы) және содан кейін қазына министрі етіп тағайындады. Қаржы министрі ретіндегі табыстары оған үлкен даңқ әкелді. 1855 жылы ол "La Federación" деген атпен саяси эсселерінің алғашқы жинағын жариялады. Кейін Томас Сиприано де Москера үкіметінде ол қазына министрі болып қызмет етті. Панама штатының өкілі ретінде Рионегро конституциясын қабылдаған Рионегро конвенциясына қатысқаннан кейін, ол 1863 жылы елден кетуді шешті. Ол екі жыл Нью-Йоркте тұрып, Колумбия мен Испаниядағы бірнеше газетке мақалалар жазды. Содан кейін президент Мурильо Торо оны Колумбияның Ле-Хаврдағы консулы етіп тағайындады, ал кейін Ливерпульдегі Колумбия консулы болып тағайындалды. Нуньес ұсынған Регенерация бағдарламасы Рионегро Конституциясында орнатылған либералдық реформалардың көп бөлігіне қарсы болды, ал оның жеңісі елді орталықтандырылған федералды жүйеден орталықтандырылған жүйеге, күшті президенттікке айналдырды. Нуньес ұсынысындағы консервативтік және орталықшылдық тенденцияларға қарсы либералдық лидерлер 1884 және 1885 жылдары тағы бір азаматтық соғыс жариялады. Президент Нуньестің жақтастары консервативтік күштер 1885 жылы либералдық әскерлерді жеңіске бұрып, Нуньестің танымал мәлімдемесін жасады: "Мырзалар, 1863 жылғы Конституция жойылды". Осы әскери жеңістен кейін, 1885 жылдың 10 қыркүйегінде Нуньес әрбір тәуелсіз штаттан екі өкілді шақырып, сол жылдың 11 қарашасында құрылған Конституциялық ассамблеяны бастады. Мигель Антонио Кароның қатысуымен жүзеге асырылған 1886 жылғы конституциялық реформа, Нуньестің ең маңызды саяси жетістігі болды. Бұл Колумбияның 1886 жылғы Конституциясы кейінірек енгізілген өзгерістермен 1991 жылға дейін жаңа Конституция қабылданғанға дейін күшінде болды. Ол елдің атауын Колумбияның Біріккен Штаттарынан Колумбия Республикасына өзгерту арқылы, елдің күшті орталық үкіметін қалпына келтірді, Ватиканмен байланысты қалпына келтірді және католицизмді мемлекеттік дін етіп бекітті, білім беруді католик шіркеуіне тапсырды. Конституция президенттік мерзімді екі жылдан алты жылға дейін ұзартты, Республика президентін сайлауды Конгресске жүктеді және ескі штаттарды президенттің тағайындаған губернаторы басқаратын департаменттерге айналдырды, осылайша президентке көп билік берді. Ол 1886 және 1892 жылдары Колумбия президенті болып қайта сайланды, бірақ соңғы мерзімінде қызметке кіре алмады. Денсаулығы нашарлағандықтан Картахенаға оралды. Оның орнына вице-президенті Мигель Антонио Каро 1892-1898 жылдарға президенттік мерзімінде де-факто президент болып ант берді. Орталық үкіметпен байланысы тек жанама болғанымен, Нуньес маңызды саяси тұлға болып қала берді, оның хаттары, мақалалары және эсселері үлкен ықпалға ие болды. Сонымен қатар, сол кездегі көптеген саяси қайраткерлер оны Картахенаға үнемі барып көретін. Денсаулығы нашарлай берді және ол 1894 жылдың 18 қыркүйегінде қызбадан қайтыс болды, ол бірнеше күнге төсекке жатып, сөйлей алмады. Нуньес президенттік лауазымда ресми түрде тағайындалған күйінде қайтыс болды.

Мұра

Бірінші әкімшілігінде Нунес бейбітшілік пен тәртіпті қалпына келтірді, бұл оған зор танымалдылық әкелді. Ол елге жер аударылған католик епископтарының оралуына рұқсат берді. Ол әскери академия мен Ұлттық музыка академиясын құрды. Халықаралық телеграф қызметін іске қосты. Испаниямен, Тәуелсіздік соғысынан бері үзілген дипломатиялық қарым-қатынасты қайта жаңартылды. Сонымен қатар, Франция мен Ұлыбританиямен сауда және мәдени алмасу туралы халықаралық шарттарға қол қойды. Екінші әкімшілігінде Нунес елдің саяси құрылымын толыққанды және түбегейлі өзгертуді бастап берді, қолдады және іске асырды. Бұл Колумбия Республикасының жаңа Конституциясының қабылдануымен аяқталды, ол 1886 жылғы Колумбия Конституциясы деп белгілі болды.