Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Шотланд хирургы және жазушысы (1757–1813)
Scottish surgeon and writer (1757–1813)
Роберт Керр (20 қазан 1757 – 11 қазан 1813) – шотланд хирургы, ғылыми және тағы басқа да салалар бойынша жазушы, сондай-ақ аудармашы.
Dr Robert Kerr FRSE FAS FRCSE (20 October 1757 – 11 October 1813) was a Scottish surgeon, writer on scientific and other subjects, and translator.
Өмір
Керр 1757 жылы Роксбургширдегі Бугриджде, 1747–1754 жылдары Эдинбургтен парламент депутаты болған Джеймс Керр мен оның әйелі Элизабеттің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Эдинбургтегі жоғары мектепке жіберілді. Эдинбург университетінде медицинаны оқып, Эдинбургтің тастаулы балалар үйінде (Foundling Hospital) хирург ретінде тәжірибе жинады. 1788 жылы Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды. Оның үміткерлері Александр Фрейзер Тайтлер, Джеймс Расселл және Эндрю Далзелл болды. Ол Антуан Лавуазьенің 1789 жылғы «Химияның элементар шарты» (Traité Élémentaire de Chimie) сияқты бірнеше ғылыми еңбектерді ағылшын тіліне аударды, ол 1790 жылы «Жаңа жүйелі тәртіптегі химия элементтері, барлық заманауи жаңалықтарды қамтитын» деген атпен жарияланды. 1792 жылы ол Линейдің «Жаратылыс жүйесі» (Systema Naturae) еңбегінің төрт томдық аудармасының алғашқы екі томын – «Жануарлар әлемі» атты кітабын шығарды, ол көптеген түрлердің таксономиялық анықтамасы ретінде жиі сілтеме жасалады. (Ол қалған екі томды ешқашан аударған жоқ.) 1794 жылы ол хирург қызметін тастап, Бервикширдегі Эйтон қаласындағы қағаз фабрикасын басқару үшін кетті, оны ол сатып алған еді. Ол осы кәсіппен байлығының көп бөлігін жоғалтты. Экономикалық қажеттіліктен ол 1809 жылы қайтадан жазуға кірісіп, түрлі шағын еңбектерді жариялады, мысалы, Бервикширдің ауыл шаруашылығына арналған жалпы шолу. Оның соңғы еңбегі – Кювьедің «Төрт аяқты жануарлардың қазылған сүйектері туралы зерттеулер» (Recherches sur les ossements fossiles de quadrupedes) еңбегінің аудармасы, ол Керрдің өлімінен кейін «Жер теориясы туралы эсселер» деген атпен жарық көрді. Оның басқа еңбектеріне он сегіз томдық «Саяхаттар мен экспедициялардың жалпы тарихы мен жинағы» кіретін үлкен тарихи зерттеу кірді. Керр осы серияны 1811 жылы бастады және оны Ақ флотының вице-адмиралы, сер Александр Кокрейнге арнады. Керрдің 1813 жылы қайтыс болғаннан кейін басылым тоқтаған жоқ; соңғы томдары 1820 жылдары жарық көрді. Ол 1810 жылдан бері тұрған Эдинбургтегі Медоустың шығысындағы Хоуп Парк Хаус үйінде қайтыс болды және Эдинбургтің орталық бөлігіндегі Грейфрайерс Киркьярдында шығыс қабырғасына қарсы жерленген. Оның тас моласы бұрыннан (1610 жылдан) орнатылған әсем тас ескерткішке қосылған. Оның ұлы Дэвид Гардроб Керр (1796–1815) оның қасында жатыр.
Kerr was born in 1757 in Bughtridge, Roxburghshire, the son of James Kerr, a jeweller, who served as MP for Edinburgh 1747–1754, and his wife Elizabeth. He was sent to the High School in Edinburgh. He studied medicine at the University of Edinburgh and practised at the Edinburgh Foundling Hospital as a surgeon. He was elected a Fellow of the Royal Society of Edinburgh in 1788. His proposers were Alexander Fraser Tytler, James Russell and Andrew Dalzell. He translated several scientific works into English, such as Antoine Lavoisier's work of 1789, Traité Élémentaire de Chimie, published under the title Elements of Chemistry in a New Systematic Order containing All the Modern Discoveries, in 1790. In 1792, he published The Animal Kingdom, the first two volumes of a four tome translation of Linnaeus' Systema Naturae, which is often cited as the taxonomic authority for a great many species. (He never translated the remaining two volumes.) In 1794 he left his post as a surgeon to manage a paper mill at Ayton in Berwickshire which he had purchased. He lost much of his fortune with this enterprise. Out of economical necessity he began writing again in 1809, publishing a variety of minor works, for instance a General View of the Agriculture of Berwickshire. His last work was a translation of Cuvier's Recherches sur les ossements fossiles de quadrupedes, which was published after Kerr's death under the title "Essays on the Theory of the Earth". His other works included a massive historical study entitled A General History and Collection of Voyages and Travels in eighteen volumes. Kerr began the series in 1811, dedicating it to Sir Alexander Cochrane, K. B., Vice Admiral of the White. Publication did not cease following Kerr's death in 1813; the latter volumes were published into the 1820s. He died at home, Hope Park House, east of the Meadows in Edinburgh, where he had lived since 1810, and is buried in Greyfriars Kirkyard in central Edinburgh against the eastern wall. His stone is added to a much earlier (1610) ornate stone monument. His son, David Wardrobe Kerr (1796–1815) lies with him.