Кіріспе
1883–1996 жылдары Германияның электр жабдықтары мен ұшақтарды өндіруші; AEG) – электр жабдықтарын өндіретін неміс компаниясы. Ол 1883 жылы Эмиль Ратенау Берлинде Deutsche Edison Gesellschaft für angewandte Elektricität деген атпен құрылды. Компанияның бастапқы назары электр жарығына аударды, себебі 1881 жылы Ратенау Париждегі Халықаралық электр көрмесінде электр шамдарының құқықтарын сатып алған болатын. Шағын электр станцияларын пайдалана отырып, оның компаниясы электр жарығын кафелерге, мейрамханаларға және театрларға, жоғары құн мен шектеулерге қарамастан енгізді. 19 ғасырдың соңына қарай AEG 248 электр стансасын салған, олар жарықтандыру, трамвайлар және тұрмыстық құрылғылар үшін 210 000 ат күшімен электр энергиясын қамтамасыз етті. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде AEG нацистік партиямен жұмыс істеді және концлагерьлердегі мәжбүрлі еңбектерден пайдаланды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін штаб-пәтері Франкфурт-на-Майнеге көшірілді. 1967 жылы AEG өзінің еншілес компаниясы Telefunken AG-мен бірігіп, Allgemeine Elektricitäts Gesellschaft AEG Telefunken құрды. 1985 жылы Daimler Benz AEG Telefunken Aktiengesellschaft (кейіннен AEG Aktiengesellschaft деп аталды) сатып алып, 1996 жылы компанияны Daimler Benz AG (1998: DaimlerChrysler) компаниясына толыққандай қосты. AEG-нің қалдықтары Adtranz (кейін Bombardier Transportation) және Deutsche Aerospace (1998: DASA, бүгінде Airbus SE құрамында) компанияларының құрамына кірді. 1994 жылы AEG-нің үй шаруалық құрылғылары жөніндегі еншілес компаниясы AEG Hausgeräte GmbH-ді сатып алғаннан кейін, 2005 жылы Electrolux компаниясы AEG тауар таңбасының құқықтарын иеленді, оны қазір өз өнімдерінің бір бөлігінде қолданады. AEG атауы Electrolux Global Brand Licensing бағдарламасы бойынша әртүрлі тауар таңбасы серіктестеріне лицензияланды.
; AEG) was a German producer of electrical equipment. It was founded in 1883 by Emil Rathenau as the Deutsche Edison Gesellschaft für angewandte Elektricität in Berlin. The company's initial focus was driven by electrical lighting, as in 1881, Rathenau had acquired the rights to the electric light bulb at the International Exposition of Electricity in Paris. Using small power stations, his company introduced electrical lighting to cafés, restaurants, and theaters, despite the high costs and limitations. By the end of the 19th century, AEG had constructed 248 power stations, providing a total of 210,000 hp of electricity for lighting, tramways, and household devices. During the Second World War, AEG worked with the Nazi Party and benefited from forced labour from concentration camps. After World War II, its headquarters moved to Frankfurt am Main. In 1967, AEG joined with its subsidiary Telefunken AG, creating Allgemeine Elektricitäts Gesellschaft AEG Telefunken. In 1985, Daimler Benz purchased the AEG Telefunken Aktiengesellschaft (which was renamed to AEG Aktiengesellschaft) and wholly integrated the company in 1996 into Daimler Benz AG (1998: DaimlerChrysler). The remains of AEG became part of Adtranz (later Bombardier Transportation) and Deutsche Aerospace (1998: DASA, today part of Airbus SE). After acquiring the AEG household subsidiary AEG Hausgeräte GmbH in 1994, Electrolux obtained the rights to the AEG brand name in 2005, which it now uses on some of its products. The AEG name is also licensed to various brand partners under the Electrolux Global Brand Licensing program.
Қорытынды
1883 жылы Эмиль Ратенау Берлинде Deutsche Edison Gesellschaft für angewandte Elektricität компаниясын құрды. 1888 жылы ол Allgemeine Elektricitäts Gesellschaft деп қайта аталды. Бастапқыда электр жабдықтарын (мысалы, шамдар, моторлар және генераторлар) өндірген компания, көп ұзамай айнымалы ток электр беру жүйелеріне қатысты. 1907 жылы Питер Берренс AEG-нің көркемдік кеңесшісі болып тағайындалды. Бұл компанияның алғашқы корпоративтік имиджін қалыптастыруға әкелді, өнімдер мен жарнама ортақ дизайндық ерекшеліктерге ие болды. Компания 20-ғасырдың бірінші жартысында кеңейді және электр инженериясында көптеген алғашқы және маңызды өнертабыстарға қол жеткізді. Сол кезеңде ол автомобиль және ұшақ нарықтарына енді. Осы кезеңде теміржолдарға арналған электр жабдықтары өндірілді, бұл неміс теміржолдарына электр жабдықтарымен қамтамасыз етудің ұзақ тарихының бастауы болды. 1930 жылғы «Британника энциклопедиясы» мәлімдемесіне сәйкес: «1923 жылға дейін ол Германиядағы ең ірі электр өндіруші компания және әлемдегі ең маңызды өнеркәсіптік кәсіпорындардың бірі болды». Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде AEG, IG Farben, Thyssen және Krupp сияқты басқа ірі компаниялармен бірге нацистерді қолдады. Компания адамдық емес жағдайларда көптеген мәжбүрлі жұмысшыларды және концентрациялық лагерь тұтқындарын пайдаланды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін компания Германияның шығыс бөлігіндегі бизнесін жоғалтты. 1967 жылы бірігуден кейін компания Allgemeine Elektricitäts Gesellschaft AEG Telefunken (1979 жылдан бастап тек AEG Telefunken) деп аталды. 1970-ші жылдарда компания қаржылық қиындықтарға тап болды, нәтижесінде кейбір активтер сатылды. 1983 жылы тұтынушылық электроника бөлімшесі Telefunken Fernseh und Rundfunk GmbH сатылды. 1985 жылы компания AEG атауын қайта алды және компанияның қалған бөлігі Daimler Benz компаниясымен сатып алынды; қалған бөліктер негізінен электр қуатын тарату және электр моторлары технологиясына қатысты болды. Daimler Benz компаниясының меншігінде бұрынғы AEG компаниялары 1995 жылы жаңадан құрылған Adtranz компаниясының құрамына кірді және AEG атауы енді қолданылмады. 1994 жылы AEG Hausgeräte GmbH тұрмыстық техника еншілес компаниясын сатып алған Electrolux енді AEG брендін пайдалану және лицензиялау құқығына ие.
Нацистік дәуір және Екінші дүниежүзілік соғыс
AEG нацистік партияға 1933 жылдың 20 ақпанындағы құпия кездесуден кейін 60 000 рейхсмарканы сыйлады, онда Гитлер толық билік пен ұлттық қаруланудың екі мақсатын түсіндірді. Олар IG Farben, Thyssen және Krupp сияқты басқа ірі компаниялармен бірге нацистерді қолдауға, әсіресе Вермахт, Люфтваффе және Кригсмарин қарулануын ілгерілетуге қосылды. Соғыс кезінде олар адамдық емес еңбек жағдайларында көптеген мәжбүрлі жұмысшыларды, сондай-ақ концлагерь тұтқындарын пайдаланды. AEG Польшада нацистік партиямен кеңінен жұмыс істеді. AEG Краквтегі «Kabelwerk Krakow» кабель өндірісі зауытын нацистік партияға беруге мәжбүр болды. «Kabelwerk Krakow» Краков Плашовта орналасқан және 1942 жылдан 1944 жылға дейін еврейлердің мәжбүрлі еңбегімен кабельдерді өндірді. 1943 жылы AEG тауарларды көшіруге және жұмысшыларды эвакуациялауға кірісті. Тауарлар Берлин және Судет аймағы сияқты әртүрлі жерлерге көшірілді. Дьбицадағы Ваффен СС оқу алаңына электр және жарық жүйелерін орнату кезінде AEG Польшаның оңтүстік-шығысында орналасқан Пустков еңбек лагеріндегі еврейлерден мәжбүрлі еңбек күшін пайдаланды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ригаға жақын орналасқан AEG зауыты әйел құлдарды жұмысқа пайдаланды. AEG Аушвиц концлагерінде электр жабдықтарын өндіруге келісімшарт жасады. AEG No. 36 лагерінен құлдарды пайдаланды, ол Аушвиц III-тің жаңа қосалқы лагерінде орналасқан және Моновиц деп те аталады, «Arbeitslager Blechhammer» деп белгіленген. Олардың көпшілігі 1945 жылы өлім шерулерінде және соңында Бухенвальдта қайтыс болды. AEG Walther Arms, Mauser компанияларымен және соғыстың басындағы Spreewerk P38 пісталеттері үшін P38 пісталеттерінің тұтқаларын өндірудегі негізгі жеткізуші болды. Екінші дүниежүзілік соғыста еврей құл еңбегін пайдаланғаны үшін өкініш білдіру мақсатында AEG Rheinmetall, Siemens, Krupp және I G Farben компанияларымен бірігіп, еврей талаптары конференциясына 75 миллион DEM өтемақы төледі.
Локомотивтер мен теміржол технологиясы
AEG Германия темір жолдары тарихында маңызды рөл атқарды; компания Германияның дерлік барлық электр локомотивтерінің электр бөліктерін әзірлеуге және өндіруге қатысты, сондай-ақ Германия темір жолдарына электр қуатын енгізуге үлкен үлес қосты. Бұған қоса, көптеген бу локомотивтері AEG зауыттарында жасалды. 1931 жылы компания Borsig-ті сатып алды және локомотив өндірісін Тегельдегі Borsig зауытынан AEG Borsig зауытына (Borsig Lokomotiv Werke GmbH) көшірді. 1948 жылы зауыт VEB Lokomotivbau Elektrotechnische Werke болып қайта аталды. DR үшін көптеген электр локомотивтер өндірілгеннен бөлек, бу локомотивтерін жасау 1954 жылға дейін жалғасты. Германия Федеративтік Республикасы айнымалы токпен (AC) жұмыс ілейтін жүйелерді енгізе бастағанда, AEG компаниясы Brown, Boveri & Cie компаниясымен бәсекелестікке түсті. DB Class E320 прототипі Krupp компаниясымен бірге екі кернеуде (15 кВ және 25 кВ AC) жұмыс істейтін сынақ машинасы ретінде салынды, бұл технология ақырында DB Class 120 және ICE 1 локомотивтерінің жасалуына әкелді. Германияның бірігуінен кейін және Хеннигсдорфтағы LEW зауытын иеленгеннен соң ғана AEG атауы толыққанды локомотив өндірісіне қайта оралды, бірақ бұл ұзаққа соқпады. "AEG Locomotives GmbH" компаниясы ABB Daimler Benz Transportation (кейін ADtranz) құрамына кірді, ал қазіргі таңда бұрын дамытылған технологияның бір бөлігі Alstom компаниясына Traxx сериялы локомотивтерін сәтті өндіруге мүмкіндік береді. AEG сонымен қатар 1989/1990/1991 және 1994/1995/1996 жылдар аралығында Грекия темір жолдарының TRAINOSE 520 класындағы дизель-электр поездарын (DMU) құрастырды.
Ұшақ
AEG 1912 жылдан 1918 жылға дейін ұшақтар өндірді. 1912 жылғы алғашқы ұшақ ағаштан жасалған және Райт ағайдың екі қанатты ұшағының үлгісімен салынған. Оның қанаттарының ұзындығы көрсетілмеген; 75 а.к. қуатты сегіз цилиндрлі қозғалтқышпен жабдықталған; жүксіз салмағы 850 кг; ал жылдамдығы көрсетілмеген. 1912 жылдан бастап ұшақтар ағаш пен болат құбырлардың аралас конструкциясынан жасалып, матамен қапталды. Салынған ұшақтардың бірі – Riesenflugzeug ("үлкен ұшақ") AEG R. I. Бұл ұшақ төрт Mercedes D. IVa қозғалтқышымен жабдықталған, олар былғары конус пен иінтірек кезбен байланысқан. Алғашқы сынақ ұшулары қанағаттанарлық болды, бірақ 1918 жылдың 3 қыркүйегінде R. I әуеде жарылып, жеті экипаж мүшесі қаза тапты. AEG ұшақтарының өндіріс көлемі бойынша ең табыстысы G. IV Grossflugzeuge ("ірі ұшақ") ауыр тактикалық бомбалаушысы болды, оның 320 данасынан біреуі әлі күнге дейін сақталған, ол Бірінші дүниежүзілік соғыстан аман қалған жалғыз неміс көп қозғалтқышты бомбалаушысы. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде AEG барлау мақсатында машиналар, соның ішінде AC электрмоторымен жұмыс істейтін тікұшақ платформасын өндірді. Бұл тікұшақ еркін ұша алмады, ол кабельмен байланған; қуат көзі жерден үш кабель арқылы берілді. Машина 300 метр биіктікке көтерілді.
Көшбасшылық
Ем. Ратхнау 1887 1915 Феликс Дойч 1915 1928 de 1928 қаңтар 1946 Вальтер Бернхард қаңтар 1946 мамыр 1947 de мамыр 1947 желтоқсан 1955 de қаңтар 1956 ақпан 1961 Хьюго Бюрле наурыз 1961 қаңтар 1962 Ханс К. Боден ақпан 1962 қыркүйек 1962 de қазан 1962 желтоқсан 1964 Бертольд Геймер қаңтар 1965 желтоқсан 1965 Ханс Бюлер қаңтар 1966 маусым 1970 Ханс Гройб маусым 1970 шілде 1976 Уолтер Чипа шілде 1976 қаңтар 1980 Хайнц Дюрр ақпан 1980 желтоқсан 1990 lt=Эрнст Стокл қаңтар 1991 қыркүйек 1996