Кіріспе

Жаңа Оңтүстік Уэльстегі үзілісті өзен Лахлан өзені (Wiradjuri: Kalari, Galiyarr) – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Оңтүстік үстірт, Орталық батыс және Риверина аймақтарында орналасқан Мюррей-Дарлинг алабындағы Муррумбидже су жиналатын алабының бір бөлігі болып табылатын үзілісті өзен. Лахлан өзені Лахлан және Муррумбидже өзендері тасқындаған кезде ғана Мюррей-Дарлинг алабымен байланысады. Бұл Жаңа Оңтүстік Уэльстегі ұзындығы бойында, тек төменгі ағысында емес, маңызды ылғалды жерлері бар жалғыз өзен, оның ішінде Коуал Уилбертрой көлі, Каргелиго көлі және Брюстер көлі, сондай-ақ ұлттық маңызы бар тоғыз ылғалды жер. Лахлан өзенінің және оның су жиналатын алабының әлеуметтік-экологиялық жүйелеріне жоғарғы үстірт, аралас шаруашылық егістіктері, жазықтар, далалар және төменгі тасқын жазықтары кіреді. Лахлан алабында 100 000-нан астам адам тұрады. Мемлекеттік ауыл шаруашылығы бизнесінің 12%-ы Лахлан өзенінің алабында орналасқан деп есептеледі. Вираджури тайпасы «үш өзеннің жері» деп белгілі аймақта Маккуари, Лахлан және Муррумбидже өзендерінің бойында өмір сүрген. 1815 жылы геодезист Джордж Уильям Эванс өзенге сапар шегіп, оны Жаңа Оңтүстік Уэльс колониясының губернаторы Лахлан Маккуарридің құрметіне Лахлан өзені деп атады. Лахлан өзенін 1817 жылы Джон Оксли жан-жақты зерттеді. Жаңа Оңтүстік Уэльстің отарлау кезеңінің басында Лахланның оңтүстік бөлігі Балық өзені деп аталды. Тек қосымша зерттеулерден кейін ғана бұл екі өзеннің бір екені анықталды және Балық өзені атауы қолданыстан шығарылды. Зерттеуші және табиғаттанушы Джеймс Х. Б. Шоу Лахлан өзенінің бойындағы құстар мен олардың мекендеу ортасы туралы жазған алғашқы еуропалықтардың бірі болды. Оның мақаласы 1885 жылғы 7 наурыздағы «Австралия қала және ауыл журналында» (Сидней, NSW: 1870–1907), сенбі күні, 28-29 беттерде жарияланды. http://nla.gov.au/nla.news-article71024608.

Су тасқыны

1870 жылы өзен Коурада ең жоғары деңгейге жетті. 1887 жылдан бері Форбстағы ең жоғары су тасқыны 1952 жылдың маусым айында болды, ол кезде өзен Форбс темір көпірінде ең биік деңгейге жетті. 1990 жылдың тамызындағы су тасқыны кезінде Форбстағы 132 үйдің аулалары немесе едендері сумен жабылды. Басқа маңызды су тасқыны болған жылдар: 1891, 1916, 1951, 1956, 1961, 1974, 1976, 1993, 1998, 2012, 2016 және 2021 жылдар.

Әдебиетте

Лаклан өзені Банжо Паттерсонның "Clancy of the Overflow" поэмасында, сондай-ақ "Streets of Forbes" халық әнінде еске алынады.