Кіріспе

Нью-Брансуик штатындағы Гранд-Фолс қаласы – Канаданың Нью-Брансуик штатының солтүстік-батысында, Сент-Джон өзенінің жағасында орналасқан қала. Оның атауы өзеннің бірнеше тас жартастардан құлап түсетін шарлауығынан шыққан. 2023 жылдың 1 қаңтарында Гранд-Фолс қаласы Дараммонд, Сент-Андре ауылдық округі, Гранд-Фолс приходының жергілікті қызмет көрсету ауданы және Драммонд приходының ЛСД бөлігін қосты. Жаңаланған халық санау деректері әлі жарияланбады.

Тарих

1686 жылы Квебекке жататын Монсеньор де Сент-Вальье Гранд-Фолс деп аталатын керемет сарқырама туралы жазбада алғашқы болып айтқан. Оның осы аймақты сипаттаған сөздері 1986 жылы Дэвис паркінің кіреберісінде орнатылған ескерткіште сақталған. Ол 1686 жылы аймаққа жасаған сапары туралы айта келе, былай деп жазады: "16 мамырда біз Гранд-Солт Сент-Жан-Баптист деген жерге жеттік. Мұнда өзен 18 метрлік биіктіктен құлап, зор сарқыраманы құрайды, оны қалың тұман жабады. Бұл тұман сарқыраманың шулы ағысынан төмендегі каноэмен келе жатқан теңізшілерге ескерту береді. Ол сондай-ақ аймақта француз қоныс терушілердің бар екенін де атап көрсетеді. 1695 жылы Гранд-Фолс пен Медоктек арасындағы жер Сир Рене Д’Амурға усадьба ретінде берілді. Француз миссионерлері, Реколеттер, 1691 жылы Ұлы Сарқырамаға сапар шекті, ал Антуан де Ламоте Кадиллак 1693 жылы мұнда бекініс бар екенін айтты. Бұл бекініс Жеті жылдық соғыстан бастап саны артып келе жатқан саяхатшыларды жабдықтау үшін пайдаланылды. 1763 жылы аймақ толығымен британдықтардың бақылауына өтті, француз халқы акадиялықтардың қуылғанынан кейін азайды. 1783 жылы адалдар Акадияға қоныстанды, ал келесі жылы Жаңа Брансуик провинциясы құрылды. 1785 жылы Фредериктондағы және оның маңындағы акадиялықтар жерлерінен қуылды, ал 1785 жылдың маусым айында бір топ адам Гранд-Фолс аймағын және Мадавасканың қалған бөлігін құруға шешім қабылдады, бұл Малисит халқының келісімімен жасалды. 1791 жылы Нью-Брансуик губернаторы Томас Карлтон Гранд-Фолста бекініс салды. Мадаваска аймағы Квебек, Нью-Брансуик және АҚШ арасында даулы болды. 1812 жылғы соғыс аймақтың жолдарының қауіпсіз еместігін көрсетті, ал 1875 жылы Нью-Брансуик колониялық үкіметі Вудстоктан Гранд-Фолсқа дейін жол салуға шешім қабылдады. 1816 жылы үкімет екі қоныс аударушыға Гранд-Фолс пен Преск-Айл арасында қоныстануы үшін жер берді. Аумақтық даулар 1838 жылы Арустук соғысымен және 1842 жылғы Вебстер-Эшбертон келісімімен аяқталды, нәтижесінде Гранд-Фолс Нью-Брансуик провинциясына қосылды. 1838 жылы Джеймс Браун мен Джордж Хейвард Гранд-Фолсқа сапар шегіп, Джон Колдуэллге тиесілі, француз канадалықтары мен акадиялықтар жұмыс істейтін ұңғыма бар екенін айтты. 1840 жылы Вудстокта орналасқан ағылшын лейтенанты Кавалье Мерсер қаланың алғашқы суреттерін жасады. 1842 жылы Гранд-Фолс Нью-Брансуик губернаторы Уильям Макбиан Джордж Колебруктың құрметіне аталған Колебрук округіне қосылды. Бірінші зерттеуді 1844 жылы британдық армия үшін Гордонның орынбасары жүргізді, ал полковник Беквит қала жоспарын жасады. Зерттеу батыс жағындағы үлкен қарағайдан жүргізілді, ол қазір жоғалып кеткен. Жерлер 1847 жылы инженер С. Инчс тарапынан бөлінді. 1904 жылы Мейн штатынан келген Ван Моррелл сарқырамадан арқанмен өтті. Ол арқанды бекіткен сақинаны бүгінгі күні де О.Б. Дэвис паркінде табуға болады.

География

Гранд-Фолс Сент-Джон өзенінің аңғарында, Мадавасканың оңтүстігінде, Эдмундстонның оңтүстік-шығысында 55 шақырым қашықтықта, Канада-АҚШ шекарасында орналасқан. Гранд-Фолс Виктория округінің солтүстік-батысында жатыр. Қаланың өзеннің сол жағалауындағы шығыс бөлігі Мадаваска округінде орналасқан, оны сол атаумен аталатын Мадаваска аймағымен шатастырмау керек. Мейн штатының Арустук округі батысында. Гранд-Фолс солтүстікте Сент-Андре және шығыста Драммонд қауымымен шектеседі.

Климат

Гранд-Фоллз ылғалды континенталды климатқа (Кёппен Dfb) ие, айтарлықтай маусымдық айырмашылықтармен және ендігіне қарағанда суық болып келеді.

Экономика

Гранд-Фоллста үш негізгі сала орналасқан: картоп шаруашылығы, картоп өңдеу (Маккейн мұздатылған тағам зауыты) және туризм. Қала сонымен қатар Виктория округінің жергілікті сауда орталығы болып табылады, Пластер Рок, Перт-Андовер, Блю Белл және Жаңа Дания қалаларының тұрғындарына қызмет көрсетеді. Туризмнің орталығы қала орталығында орналасқан Сент-Джон өзенінің сарқырамасы мен шатқалы. Өзен бойында екі туристік нысан бар: Малабим ақпараттық орталығы және Ла-Рошель. Малабим орталығы сарқырамаға қарап тұр және Мадаваска жолындағы Гранд-Фоллс шаруалар базарынан жақын жерде орналасқан. Ла-Рошель арқылы 401 сатысы бар баспалдақпен 75 метрлік шатқалға түсуге болады. Осы жерге жақын орналасқан "Фолс энд Гордж" кемпингі, "Түйе жорғасы" деп аталатын әсерлі тас формациясына қол жеткізуге мүмкіндік береді. Бұл нысандардың бәрін 1,6 км жаяу серуендеу жолы арқылы аралауға болады, сондай-ақ Малабим ақпараттық орталығында тапсырыс беру арқылы экскурсияға қатысуға болады. Сарқырамада 1931 жылы құрылған су электр станциясы да орналасқан, ол гидроэлектр бөгетін пайдаланып электр қуатын өндіреді және төрт Франсис турбинасы арқылы 66 МВт электр қуатын қамтамасыз етеді.

Іс-шаралар

Гранд-Фоллста орналасқан негізгі іс-шаралардың ішінде Гранд-Фоллс гольф алаңына, Гранд-Фоллс маринасына, мұражайға, фермерлер базарына (жазда), көптеген кемпингтерге және Гранд-Фоллс әуежайына (www.grandfallsaviation.com) баруға болады. Гранд-Фоллс қаласы сондай-ақ жаңа аренаны иеленді, ол E & P Sénéchal орталығы деп аталады. 1200-ден астам жылытылатын орындықтары бар көп мақсатты арена 2009 жылдың тамыз айында ашылды. Қалада Kahoutek шаңғы және тау велосипеді клубы бар, ол Гольф клубы мен E. P. Senechal орталығына жақын орналасқан, көптеген шақырымдық дайындалған тау жолдарына ие. Гранд-Фоллсте зиплайнмен шатқал мен сарқырамалардың үстінен сырғу, каякпен жүзу, каноэ немесе Сент-Джон өзенімен қайықпен саяхаттау сияқты көптеген көңіл көтеруге болады. Көптеген туристік орындар тек туристік маусымда ғана ашылады.

Мәдениет

Жыл сайын қалада аймақтық картоп фестивалі тойланады. Бұл шара маусымның соңы мен шілде айының басында, Канада күні мерекесімен бірге өтеді. Фестиваль бағдарламасына карнавал, Бродвей көшелік кеші, тікелей музыкамен бистро, «Мисс Гранд Фоллс» гала-концерті, әсем фейерверктер және тағы да бірнеше іс-шаралар кіреді.

Медиа

Гранд Фоллз қаласы француз тілінде күн сайын жарияланатын Caraquet қаласының «L'Acadie Nouvelle» және ағылшын тілінде күн сайын жарияланатын Saint John қаласының «Telegraph Journal» газеттерімен қамтамасыз етіледі. Қалада екі тілде шығатын «La Cataracte/Victoria Star» апталық басылымы жарық көреді. Француз тіліндегі екі апта рет жарияланатын «Journal Le NordOuest» басылымы онлайн режимінде қолжетімді және 5000-нан астам мүшеге таратылады. Француз тіліндегі «L'Étoile» апталығы (Dieppe қаласы), сондай-ақ Woodstock қаласында жарық көретін «Tri Weekly Bugle Observer» және «Carleton Free Press» апталықтары да таратылады.

+Медиа шақыру белгісі Жиілік Лицензия қаласы Иеленуші Форматы
CIKX FM 0093.5 FM Grand Falls Astral Media ересектерге арналған заманауи музыка
CKMV FM 0095.1 FM Grand Falls Radio Edmundston ересектерге арналған заманауи музыка (француз тілінде)
CFAI FM 1 0105.1 FM Grand Falls La Coopérative des Montagnes белсенді рок (француз тілінде)