Кіріспе

Ішкі жанатын қозғалтқыштың түрі

Сарих орбиталық қозғалтқышы – 1972 жылы Австралияның Перт қаласынан шыққан инженер Ральф Сарих тапқан ішкі жанатын қозғалтқыштың бір түрі. Оның ерекшелігі – орталық поршеньнің поршеньдік емес, орбиталық қозғалысы. Ол тұжырымдық тұрғыдан ұқсас Ванкель қозғалтқышынан қозғалтқыш осінің бойымен айналатын, бірақ айналмайтын, көбінесе призма пішіндес поршеньді пайдалану арқылы ерекшеленеді, ал Ванкель қозғалтқышында айналатын үш лобтан тұратын ротор қолданылады.

Шолу

Қозғалтқыштың көлемі мен салмағы жанар камералардың ықшам орналасуының арқасында, дәстүрлі поршеньді қозғалтқыштардың шамамен үштен біріне дейін азаяды деп күтілді. Тағы бір артықшылығы – Wankel қозғалтқышындағы шеттердің тозуы сияқты, қозғалтқыш қабырғаларымен жоғары жылдамдықты байланыс аймағының болмауы. Дегенмен, жанар камералары желбезектермен бөлінген, олар қабырғалармен де, айналатын поршеньмен де байланыста болады, ал жанар камерасының сегіз бұрышы болғандықтан тығыздау қиынға түседі. Патентте қозғалтқыш екі тактілі ішкі жанар қозғалтқыш ретінде сипатталған, бірақ патент басқа клапандық механизммен оны төрт тактілі қозғалтқыш ретінде де қолдануға болатынын көрсетеді. Феликс Ванкель роторлық поршеньді ығыстырғыштың барлық мүмкін әдістерін зерттеп, құжаттағанда, орбиталық қозғалтқышта қолданылатын айналатын поршень мен поршеньдік желбезек механизмін көрсетті.

Ғылыми-зерттеу және даму

Орбитальді қозғалтқыш компаниясы, серіктесі BHP және Федералды үкіметтің ҒЗЖ гранттарымен қаржыландырылып, 1972 жылдан 1983 жылға дейін концепция бойынша жұмыс істеді. Компания 3.5 литрлік төрт тактілі қозғалтқыш жасады, ол сол кездегі ұқсас бензинді автомобильдердің қозғалтқыштарымен салыстырғанда, стандартты жол жүктемесінде жақсы көрсеткіштерді көрсетті. 1982 жылы Автомобиль инженерлері қоғамына техникалық мақала ұсынылды, ол қазір олардың тарихи транзакциялар жинағының бөлігі болып табылады. Осы қозғалтқыштың жақсы жұмыс істеуіне себеп – бірегей және патенттелген инъекциялық жүйе болды, ол жану камерасына бағытталған және жапсырмалы зарядты жану процесін жасады. Әлемнің әртүрлі елдерінен бірнеше автокөлік өндірушілері қозғалтқышқа үлкен қызығушылық танытты. Алайда, қозғалтқышты коммерцияландыру үшін кем дегенде 100 миллион долларлық жұмыс қажет екені анықталды және қаржыландыру көздері бұл тиімді инвестиция емес деп шешті. Оның орнына, сол инъекциялық және жану жүйесін қолданыстағы екі және төрт тактілі бензинді қозғалтқыштарға бейімдеуге болатыны анықталды, және бұл жұмыс компанияның болашағына айналды, оны «Орбитальді жану процесі» деп атады. Прототиптік сынақтар кезінде қозғалтқыш 3 көлікке орнатылды: Toyota Kijang (3 цилиндрлі агрегат) және Suzuki Karimun (2 цилиндрлі агрегат). Санжит Хари Капур бұл агрегаттарды Texmaco тобына қарасты PT Wahana Perkasa Auto Jaya компаниясында жұмыс істеген кезде орнатты. 3 цилиндрлі агрегат сондай-ақ Австралияда 100 дана Ford Festiva көліктеріне орнатылды, бұл үлгі Festiva EcoSport деп аталды. Тестілеу нәтижесінде, автомобиль Ford Festiva 1.3-тен сәл қуатты болғанымен, шығарындыларға қатысты талаптарды, тиімділікті және шу, діріл, тербеліс (NVH) деңгейін бір уақытта қамтамасыз ете алмады.