Кіріспе

Солтүстік Американың өте солшыл саяси жасушалары

Расистікке қарсы іс-қимыл (ARA), сондай-ақ Расистікке қарсы іс-қимыл желісі деп те аталады, – АҚШ және Канададағы белсенді өте солшыл саяси жасушалардың децентрализацияланған желісі. ARA желісі 1980-ші жылдардың соңында тікелей әрекеттерге (саяси зорлық-зомбылықты қоса алғанда) және қарсыластары – радикалды оңшыл саяси ұйымдардың (нео-нацистік скинхедтердің зорлық-зомбылық топтары) саяси қызметіне қатысуын тоқтату мақсатында ақпаратты жариялауға (доксинг) кірісу үшін құрылды. Расистікке қарсы іс-қимыл мұндай топтарды расистік, фашистік немесе екеуі де деп сипаттады. ARA мүшелерінің көпшілігі анархистер болды, бірақ кейбіреулері троцкистер және маоистер де болды. Желі 1987 жылы құрылған «Миннеаполис Балдиз» деп аталған топтың арасында Миннесота штатындағы хардкор панк скинхедтер ортасынан пайда болды. 1986 жылы құрылған және өзін солшыл, расистікке қарсы скинхедтер деп санаған «The Baldies» Uptown ауданындағы қарсыластары – радикалды оңшыл скинхедтермен жиі саяси зорлық-зомбылыққа қатысты. «The Baldies» «Blind Approach» сияқты топтармен байланысты болды, ал олардың шығыс жағындағы қарсыластары «White Knights» «Mass Corruption» тобымен байланысты болды. Киран Кнутсонның сөзіне сәйкес, олар Минессота университетінің қара терілі студенттік заң қауымдастығымен бірге демонстрация ұйымдастырды, онда Кейт Эллисон да қатысты, ол кейін Демократиялық партияның Миннесота штатының бас прокуроры болды. «Skinheads of Chicago» (SHOC) деп аталған топ көбінесе қара скинхедтерден тұрды және солшыл және қара күш саясатын ұстанды; олардың кейбіреулері 1989 жылы «The Oprah Winfrey Show» бағдарламасында «CASH» тобына қарсы шықты. Хардкор панк ортасындағы адамдар «Maximum Rock and Roll» (MRR) атты жалпыұлттық журнал арқылы ARA туралы Америка бойынша кеңінен білді, оның редакторы – контрмәдениетке ықпалы бар Тим Йоханнан, ол Калифорния университетінде (Беркли) жұмыс істеді және 1987 жылдан бастап оларды насияттауды қолға алды. 1989 жылдың 14 қаңтарында Миннеаполисте өткен кездесуде Милуоки, Канзас, Айова, Небраска және Огайо штаттарынан келген 80-нен астам расистікке қарсы скинхедтер «Синдикат» деп аталған желіні құрды.

1990 жылдарда Орта батыстан тыс аймақтарда таралды

1980 жылдардың соңынан 1990 жылдарға дейін желі кеңейе бастады. Олардың басты жиналатын орындарының бірі Том Метцгердің сот процестері болды, ол сол кезде өзін «Ақ арийлерге қарсы тұру» (WAR) деп атаған топпен байланысты неонацистік белсенді. Метцгер бастапқыда «костюм-галстук» киіп, оңшыл бағыттағы ток-шоу жүргізуші болғанмен, АҚШ-та неонацистік скинхед субмәдениетінің қалыптасуында маңызды рөл атқара бастады, бұл шабыттың бір бөлігі Иан Стюарт Дональдсоннан (Skrewdriver) алынған еді (оған ұқсас көптеген британдық скинхедтер де Британдық қозғалыс сияқты ұйымдарға қосылды). АҚШ-та өсіп келе жатқан неонацистік скинхедтер желісі, «Расизмге қарсы әрекет» (ARA) ұйымымен байланысты солшыл бағытталған скинхедтермен жағдайды бақылау үшін күресті. Метцгердің Портлендтегі скинхед ізбасарларының бір тобы 1988 жылы эфиопиялық студент Мулгета Серауды өлтірді, олар кейіннен айыпталып, Метцгердің өзі сотталып, Сераудың отбасына үлкен қаржылық өтемақы төлеуге міндеттелді. Мик Креншоу және басқа да Миннеаполис ARA мүшелері Портлендке көшіп, онда Портленд ARA бөлімін құрды. Бұл оқиғаға қоғамдық назар аудару ARA-мен байланысты желілердің өсуіне әкелді, осы мәселе төңірегінде басқа да жаңа бөлімдер пайда болды, соның ішінде Лос-Анджелесте, онда ол «Расистік терроризмге қарсы халық» деп те белгілі болды. Миннеаполистегі «Расизмге қарсы әрекет» ұйымының кейбір мүшелері «Революциялық анархистік боулинг лигасы» деп аталатын анархистік ұйымға мүше болған. Чикаго ARA-ның Марти Уильямс 1992 жылы желінің скиндер сахнасындағы бастапқы субмәдени базасынан асып, студенттер, жұмысшылар, анархистік панктер және ескі солшыл белсенділерді қамтығанын мәлімдеді. «Расизмге қарсы әрекет» Чикаго сияқты жерлерде қара күш топтарымен байланыс орнатты және үшінші толқын феминизмінің элементтерін енгізіп, оның бір бөлігі ретінде аборт клиникаларын фундаменталистердің шабуылдарынан қорғады. Бұл топтың құрамында троцкистік және жаңа солшыл көзқарастарды ұстанатын анархистер (олардың кейбір мүшелері бұрын «Революциялық анархистік боулинг лигасы» құрамында болған) болды, олармен тығыз жұмыс істеді. Орта Батыстағы «Расизмге қарсы әрекет» бөлімдері 1994 жылдың 15 қазанынан бастап Орта Батыстағы антифашистік желісі деген атпен жыл сайын конференциялар ұйымдастыра бастады. Бұл жыл сайынғы конференцияларда әрқайсысында қонақ спикерлер болды. Біріншісінде 1979 жылы Гринсбородағы қырғын кезінде қаза тапқан Коммунистік жұмысшылар партиясының мүшесі Майкл Уоллердің әйелі Сигне Уоллер сөз сөйледі. Желі Канадаға, әсіресе Торонтоға кеңейді. 1992 жылы Канададағы ең ірі неонацистік ұйым – «Мұрагерлік фронты» Торонтоның сотына шеру ұйымдастырды, оған қарсы ұйымдастырылған шаралар жергілікті ARA бөлімінің құрылуына ықпал етті. «Мұрагерлік фронты» Германияда туған Холокостты жоққа шығарушы және үшінші рейхті қорғаушы Эрнст Зундльді қолдады, ол Канаданың Адам құқықтары жөніндегі комиссиясымен және канадалық еврей қауымымен саяси дауға себеп болды. 1997 жылы «Оттава таймс» газетінде жарияланған мақалада «Расизмге қарсы әрекет» ұйымының Торонтодағы филиалы еврейлердің мүдделерін қорғаушы ірі ұйым «Бнай Б'рит Канада» ұйымымен тығыз қарым-қатынас орнатқаны айтылды. 1996 жылы B'nai B'rith Canada Сэм Титл арқылы «Расизмге қарсы әрекет» ұйымына мемлекеттік қаржыландыру алуға тырысты, ол сол кезде B'nai B'rith «бұрын олармен жұмыс істегенін» мәлімдеді. Карен Мок, Бнай Б'рит ұлттық директоры 1997 жылы АРА конференциясында суретке түскен. Мок кездесуге қатысқаннан кейін 1997 жылы «Оттава жаңалықтарында» жарияланған материалда Бнай Б'рит үшін дау тудырды, себебі АРА-ның зорлық-зомбылыққа және «экстремизмге» қатысы бар екендігі анықталды. «Оттава таймс» газетінің хабарлауынша, «Канаданың құпия қызметі хабарлағандай, ARA-ны Канаданың қауіпсіздік құпия қызметі (CSIS) 1995 жылы Эрнст Зундльдің үйіне жасалған өртке байланысты деп есептейді» (Неміс тегіндес Зундль сол жылы Канаданың Торонто қаласынан депортацияланды). Британдық делегация негізінен жұмысшы табынан құралған және фашистік күрес үшін сыныптық негізді, сондай-ақ фашистер деп атағандарға қарсы физикалық күш қолдануды талап етті, ал орта таптағы интеллигенцияға көбірек негізделген АА (М) қозғалысы қозғалысты негізінен «феминистік және антиимпериалистік» талдауға негіздеу керектігін және «эскадрильялық» тактиканы төмендету керектігін айтты.

2000-жылдардың басында: Интернет дәуірінің басталуы

1998 жылы Лас-Вегастағы АРА-ның екі мүшесі – Дэниел Шерсти мен Лин Ньюборн фашистердің қолынан қаза тапты. 1990 жылдары Расистікке қарсы іс-қимыл ақ нәсілшіл жандану топтарымен қақтығысқа түсті, бұл 2000 жылғы «Көрінбейтін революция: жеккөрушіліктің жасөспірімдер субмәдениеттері» атты деректі фильмде көрсетілген. Интернет пайда болғаннан кейін жаңа мыңжылдықта АРА мен олардың оңшыл топтардағы жаулары арасында ақпаратқа негізделген «соғыс» жүрді. 2000 жылы Дарил Ламонт Дженкинс пен Джошуа Дэвид Белсер (Джош Хойт псевдонимімен) құрған One People's Project ультра оңшыл топтардың белсенділерін «доксинг» етуде алғашқы болып табылды; осы адамдарға қарсы науқанның бір бөлігі ретінде олар веб-сайтта олардың жеке мәліметтерін жариялады, соның ішінде толық аты-жөні, туған күні мен орны, мекенжайы, жұмыс орны, жақын туыстарының/серіктестерінің аты-жөні және телефон нөмірлері сияқты басқа да байланыс ақпараты. Бұл ақпарат басқа сайттарда, форумдарда және блогтарда таратылды. Расистікке қарсы іс-қимылдың Колумбус, Огайо филиалы, соның ішінде Джерри немесе Джерри Белло (АРА-ның Cop Watch-тың да көрнекті тұлғасы), бірнеше топтардың (соның ішінде Black Bloc – анархистік ұйымдардың коалициясы, оның ішінде Бостондық Barricada Collective) арасында болды. 2002 жылдың 12 қаңтарында Пенсильвания штатының Йорк округінде оңшыл белсенділермен көшедегі төбелес болды, нәтижесінде 25 адам тұтқындалды. The Washington Post газетінің хабарлауынша, 2002 жылдың 11 мамырында жетекші неонацистік топ – Ұлттық Альянстың 250 мүшесі Вашингтондағы Израиль елшілігінің алдында наразылық акциясын ұйымдастырды. Билли Ропердің басшылығымен, олар 9/11 шабуылдарының суреттері мен Осама бен Ладеннің суреттерін жарық қылған Израильге қарсы жарнама таратып, «Израиль үшін адам қалқаны болуді тоқтатайық» деді және АҚШ-тың Израильге берген көмегін тоқтатуды талап етті. Олардың наразылығына 150-ге жуық қарсылас, соның ішінде АРА мүшелері, сондай-ақ Солтүстік-шығыс анархокоммунистер федерациясы және Палестина халқымен ынтымақтастық жөніндегі еңбек/қоғамдық комитетінің мүшелері шабуыл жасады. Жыл соңында, 2002 жылдың 24 тамызында Ұлттық Альянс Вашингтонға «Израильге қарсы рок» наразылық акциясына оралды. Бірақ бұл жолы қарсыластары – Шығыс жағалаудағы антифашистік желі (Балтимор, Филадельфия, Нью-Джерси, Торонто, Колумбус және Аурорадағы АРА филиалдары кіретін) қарсыластарына шабуыл жасау үшін жақсы ұйымдастырылған. Алайда, 28 АРА мүшесі тұтқындалды, ал Балтиморға оралғаннан кейін, олар тәртіпсіздік, ауыр қылмыс, қауіпті қаруды ұстау және басқа да айыптар бойынша сотқа шақырылды. Олар «Балтиморлық расистікке қарсы 28» деп аталды және ақырында айыптаусыз босатылды. Креативтік қозғалыстың (Хейлдің тұтқындалуына байланысты) және Ұлттық Альянстың (Уильям Лютер Пирстің қайтысынан кейін) әлсіреуімен, ақ ұлтшыл сахнадағы басқа топтар бос орынды толтыруға тырысты, соның ішінде Ұлттық Социалистік Қозғалыс (НСМ), 2005 жылдың 15 қазанында Огайо штатының Толедо қаласында «қара қылмысқа қарсы наразылық» митингін ұйымдастырды. Мұнда оларға «Расистікке қарсы іс-қимыл» және Халықаралық социалистік ұйымның мүшелері қарсы шықты, содан кейін 2005 жылғы Толедо төбелесі болды.

2000-жылдардың аяғы және Antifa бренді

АҚШ-та "Антифа" терминін атауында алғаш рет қолданған топ – 2007 жылы қайта құрылған "Роуз Сити Антифа" деп танылатын "Антирасистік әрекет Портленд бөлімшесі" болды, деп мәлімдейді Портленд мемлекеттік университетінің профессоры және "Фашистік қауіпке қарсы" кітабының авторы Александр Рид Росс. Бұл идея сол жылы G8 саммиті кезінде жаппай наразылық акциясында "қара блок" тактикасын қолданған неміс анархокоммунистік автономистерінен шабыттанды (автономистердің көп бөлігі Германияның "Антифа" ұйымымен байланысты). Барак Обама АҚШ президенті болған кезде, оңшыл топтар өсе бастады, нәтижесінде олармен зорлық-зомбылыққа баруға ниеттенген топтар пайда болды. Олардың кейбіреулері, мысалы, 2010 жылы құрылған NYC Antifa, ресми түрде "Расистік әрекетке қарсы" желісінен тыс болды, ал басқалары, мысалы Индиана штатының "Хузиерлік расистік әрекетке қарсы қозғалысы" (HARM) ресми түрде ARA бөлімшелері болды. HARM 2012 жылдың 19 мамырында Иллинойс штатының Кук округіндегі Тинли Парк қаласындағы маңызды оқиғаға қатысты, онда 18 HARM мүшесі және басқа да расизмге қарсы күрескендер Иллинойс Еуропалық мұра қауымдастығының мүшелеріне (ақ нәсілшілдермен байланысты) мейрамханада физикалық шабуыл жасады. Осы шабуылға қатысқан расизмге қарсы күрескен бес адам тұтқындалды және оларға қылмыстық топтың әрекеттері, ауыр дене жарақаттары және мүліктің зақымдануы айыптары тағылды, олар 3,5 жылдан 6 жылға дейін сотталды, бірақ барлығы 2014 жылдың соңына дейін босатылды. Олар бұл ұйымның тарауы немесе бөлінуі емес, цифрлық дәуірдің жаңа жағдайларымен және өзгеретін тактикамен күресу әрекеті екенін мәлімдеді. Torch Network 2014 жылы Чикагодағы Chitown Futbol стадионында 1-ші жылдық Torch Network конференциясын өткізді.