Форест Уитакер: Американдық актер және қоғам қайырмашысы

Кіріспе

Американдық актер (туған 1961)

Форест Стивен Уитакер (15 шілде 1961 жылы туған) – американдық актер, продюсер және режиссер. Ол көптеген марапаттарға ие, соның ішінде «Оскар» сыйлығы, «Алтын глобус» сыйлығы, Британдық кино және телеарналар академиясының сыйлығы және екі «Экран актерлері гильдиясы» сыйлығы. «Риджмонт жоғары мектебінде шапшаң уақыт» (1982) фильмінде дебют жасағаннан кейін, Уитакер «Взвод» (1986), «Жақсы таң, Вьетнам» (1987), «Бёрд» (1988), «Қайғылы ойын» (1992), «Құбылыс» (1996), «Жақсы иттің жолы: самурай кодексі» (1999), «Ұлы дебаттар» (2007), «Батлер» (2013), «Қонақ» (2016) және «Құрмет» (2021) сияқты фильмдердегі терең кейіпкерлерді сомдау арқылы танымал болды. Ол сонымен қатар «Үрейлі бөлме» (2002), «Жұлдызды соғыстар: Рог Один» (2016) фильмдерінде Сау Геррера және «Қара пантера» (2018) фильмінде Зюри рөлінде ойнады. Уитакер 2006 жылғы «Шотландияның соңғы патшасы» тарихи драмасында Уганда диктаторы Иди Амин рөлін ойнағаны үшін «Үздік актер» номинациясында «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Уитакер режиссерлік дебютын 1993 жылғы «Strapped» телефильмімен жасады, ал «Waiting to Exhale» (1995), «Hope Floats» (1998) және «First Daughter» (2004) фильмдерін режиссерлік етті. 2019 жылдан бері ол Epix телеарнасының «Гарлемнің қаскөрі» қылмыстық драмалық сериалында Бэмпи Джонсон рөлін ойнап келеді. Ол Юджин О’Ниллдің «Хьюи» пьесасының (2016) Бродвейдегі қайта қойылымында дебют жасады. Актерлік мансабынан басқа, Уитакер гуманитарлық қызметімен және қоғамдық белсенділігімен де танымал. 2011 жылы ол ЮНЕСКО-ның ізгі ниет елшісі болып тағайындалды, кейін Бейбітшілік және келісім жөніндегі арнайы елші болып жоғарылатылды және Whitaker Peace and Development Initiative (WPDI) коммерциялық емес ұйымының бас директоры қызметін атқарады.

Ерте өмір және білім

Форест Стивен Уитакер 1961 жылғы 15 шілдеде Техас штатының Лонгвью қаласында, арнайы білім беру мұғалімі Лора Фрэнсис (қызметтік аты Смит) және сақтандыру агенті Форест Э. Уитакердің ұлы болып дүниеге келді. ДНК-тестілеу нәтижесінде оның анасының африкалық акан тайпасынан, ал әкесі игбо тайпасынан шыққандығы анықталды. Уитакер бастауыш мектепке барғанда оның отбасы Калифорния штатының Карсон қаласына көшіп келді. Оның екі кіші інісі мен үлкен әпкесі бар. Актерлік мансабындағы алғашқы рөлі Дилан Томас жазған "Сүт ағашының көлеңкесінде" пьесасындағы басты рөл болды. Бірақ арқасының жарақатына байланысты музыка (ән айту) мамандығына ауысты. 1980 жылы Англияда Кал-Поли камералық хорымен гастрольдік сапарда болды. Кал-Полиде оқып жүргенде драма мамандығына қысқа ғана уақытқа ауысты. Кейін Оңтүстік Калифорния университетінің Торнтон музыка мектебіне операны тенор ретінде оқуға түсті, содан кейін университеттің драма консерваториясына қабылданды. Ол сондай-ақ Лондон драма студиясының Калифорниядағы бұрынғы филиалында оқу курсын бітірді. 2004 жылы Нью-Йорк университетінің Галатин жеке білім беру мектебінде "Қақтығыстың мәні: бейбітшілік және келісімді зерттеу" бағдарламасы бойынша білім алды.

1982-1987: танымалдылыққа жету

Уитакердің танымал режиссерлер мен актерлермен жұмыс істегенінің ұзақ тарихы бар. Алғашқы көзге түсетін экрандық рөлінде ол 1982 жылы Камерон Кроудың есейген жасөспірімдер туралы "Fast Times at Ridgemont High" фильмінің нұсқасында орта мектеп футболшысының эпизодтық рөлін ойнады. Сол жылы Уитакер "Amazing Stories" телесериалының "Gather Ye Acorns" атты эпизодында комикс сатушысының рөліне түсті. Ол 1985 және 1986 жылдары "Солтүстік және Оңтүстік" сериалдарының бірінші және екінші бөлімдерінде ойнады. 1990 жылдары Уитакер көбінесе HBO телеарнасында көрсетілген телефильмдерде ойнады, олардың ішінде "Қылмыстық әділет", "Ішкі жау" және "Куәгерлерді қорғау" фильмдері бар.

1988-2006: Жетістік және танымалдық

1988 жылы Уитакер «Қан спорты» фильмінде ойнады және оның алғашқы басты рөлі – Клинт Иствудтің «Бирд» фильміндегі джаз альт-саксофоны Чарли «Бирд» Паркер. Рольге дайындалу үшін Уитакер саксофон сабақтарын алып, төсегі, диваны және альт саксофоны ғана бар мансардада уақыт өткізді. Оның «трансцендентті» деп аталған және «Алтын глобус» номинациясына ие болған ойнауы. Уитакер 1990-шы жылдары бірқатар танымал режиссерлермен жұмыс істеді. 1990 жылы «Downtown» фильмінде ойнаған ол, 1992 жылы «The Crying Game» фильмінде британдық әскердің тұтқыны Джоди рөлін ойнады, бұл үшін ағылшын акцентін қолданды. Variety журналының Тодд Маккарти Уитакердің өнерін «көп жүректі», «өте эмоционалды» және «тамаша» деп сипаттады. Ол 1994 жылы Роберт Альтманның «Прет-а-Портер» фильмі үшін Ансамбльдің ең үздік актерлік жұмысы үшін алғашқы Ұлттық сын-пікірлер алқасының сыйлығын жеңіп алған актерлік құрамның мүшесі болды. 1995 жылы ол Уэйн Ванг пен Пол Остердің «Түтін» фильмінде «ерекше эмоционалды ойнады» және «Species» ғылыми-фантастикалық фильмінде пайда болды. 1996 жылы ол Джон Траволта мен Роберт Дюваллмен бірге «Феномен» фильмінде жақсы мінезді адам рөлін ойнады, бұл оған Blockbuster Entertainment Award for Favorite Supporting Actor – Drama сыйлығын әкелді, сондай-ақ NAACP Image Award номинациясын алды. Уитакер 1990-шы жылдары продюсерлік және режиссерлік салаға қадам басты. Ол 1991 жылы «Гарлемде ашу-ыза» фильмінде бірге түсіріліп, ойнады. 1993 жылы HBO үшін қалалық қарулы зорлық-зомбылық туралы «Страппид» фильмін түсіріп, Торонто халықаралық кинофестивалінде Халықаралық сыншылар сыйлығын жеңіп алды. 1995 жылы ол өзінің алғашқы толық метражды фильміне, Терри Макмилланның сол аттас романы негізінде түсірілген «Шығаруды күту» фильміне режиссерлік жасады. Роджер Эберт фильмнің тоны Уитакердің актерлік стиліне ұқсас екенін байқады: «өлшенген, тыныш, сенімді». Уитакер сонымен қатар Уитни Хьюстонның «Exhale (Shoop Shoop)» әнінің музыкалық видеосын да түсірді. Уитакер режиссерлік мансабын 1998 жылы Сандра Буллок пен Гарри Конник кішінің ойнаған «Hope Floats» романтикалық комедиясымен жалғастырды, ол сонымен қатар атқарушы продюсері болды. Ол 2004 жылы «Бірінші қыз» романтикалық комедиясында Кэти Холмске режиссерлік жасады, сонымен қатар фильмнің атқарушы продюсері болды; ол бұрын 2002 жылы «Телефондық будкада» Холмспен бірге ойнаған. Ол бірнеше телефильмнің атқарушы продюсері ретінде тәжірибе жинады, ең бастысы 2002 жылы Эмми сыйлығын жеңіп алған Уильям Х. Мейсидің қатысуымен түсірілген «Есіктен кіру». Уитакер 1999 жылы Джим Джармуш жазған және режиссерлік еткен «Ghost Dog: The Way of the Samurai» фильмінде көгершін өсіретін, бушидоны ұстанатын, мафиялық кісі өлтіруші рөлін ойнады. Көптеген адамдар бұл Уитакердің «белгілі бір рөлі» деп санайды. 2002 жылдан 2003 жылға дейін Уитакер Род Серлингтің классикалық «The Twilight Zone» сериалының 44 жаңа эпизодының жүргізушісі және баяндаушысы болды, ол UPN телеарнасында бір маусымға созылды. Бірнеше фильмдегі рөлдерде жұмыс істегеннен кейін, ол 2006 жылы FX полициялық сериалының актерлік құрамына қосылғанда теледидарға оралды. «Қалқан» сериалында ол басты кейіпкер Вик Маккидің (Майкл Чиклис) «бүлінген полицей» екенін дәлелдеуге бел буған лейтенант Джон Кавано рөлін ойнады. Бұрынғы рөлдерінен өзгеше, Уитакер бұл рөл үшін Оңтүстік Орталық Лос-Анджелесте өткен балалық шағына сүйенгенін айтты және ол рөлді шоудың 2007 жылғы маусымында қайта ойнады. Уитакер келесі рет 2000 жылы Л. Рон Хаббардтың сол аттас романы негізінде түсірілген «Битва үшін Жер» фильмінде ойнады, бұл фильм ең нашар фильмдердің бірі деп есептеледі. Фильм коммерциялық және сыншылар тарапынан сәтсіздікке ұшырады. Алайда Уитакердің ойнаған рөлін фильмнің режиссері Роджер Кристиан жоғары бағалады, ол «барлығы Уитакердің үлкен дауысы мен күлкісіне таңғалады» деді. «Битва үшін Жер» жеті Razzie сыйлығын жеңіп алды. Уитакер кейіннен фильмге қатысқаны үшін өкініш білдірді. 2001 жылы Уитакер Вонг Карвай режиссерімен түсірілген «The Follow» фильмінде кішкентай, аты көрсетілмеген рөлде ойнады, бұл фильм BMW компаниясының сол жылы автомобильдерін насихаттау үшін түсірген бес қысқа фильмнің бірі болды. Ол Джоэл Шумахердің 2002 жылғы «Телефондық будка» триллерінде Кифер Сазерленд пен Колин Фарреллмен бірге ойнады. Сол жылы ол Джоди Фостермен бірге «Қауіпсіз бөлме» фильмінде де ойнады. Оның фильмдегі «жаман жігіт» рөлі «агрессия мен жанашырлықтың нәзік үйлесімі» деп сипатталды. Сондай-ақ 2006 жылы Уитакер T.I. –дің «Live in the Sky» музыкалық видеосында Джейми Фокспен бірге түсті. Уитакердің 2006 жылы «Соңғы король Шотландиясы» фильміндегі Иди Амин рөлі сыншылар тарапынан жоғары бағаланып, көптеген сыйлықтар мен наградаларға ие болды. Бұл рөлге дайындалу үшін Уитакер 50 фунт салмақ қосты, аккордеон ойнауды үйренді және зерттеулермен айналысты. Ол Амин туралы кітаптар оқыды, Аминнің қатысқан жаңалықтар мен деректі фильмдерін қарады, сондай-ақ Угандаға барып, Аминнің достарымен, туыстарымен, генералдарымен және құрбандарымен кездесті; ол сонымен қатар суахили тілін үйреніп, Аминнің Шығыс Африка акцентін меңгерді. Сыйлықты қабылдаған сөзінде Уитакер былай деді: «Мен актерлікпен айналыса бастағанда, менің мақсатым – баршаға, біздің ішіміздегі нәрсеге, баршамызда бар деп сенетін нұрға қосылу болды. Мен үшін актерлік – бұл байланысқа сену туралы; бұл өте күшті, өте терең байланыс, оны біз сезінеміз және біздің бірлескен сенімімізбен жаңа шындық жасай аламыз». Осы рөл үшін ол British Academy Film Award, Golden Globe Award, National Board of Review Award, Screen Actors Guild Award және Broadcast Film Critics Association, London Film Critics' Circle Award, Los Angeles Film Critics Association, National Society of Film Critics және New York Film Critics Circle сыйлықтарымен де марапатталды. Бұл сыйлықтарды бірге жеңіп алған жалғыз ойнаушылық рөл.

In 1988, Whitaker appeared in the film Bloodsport and had his first lead role starring as jazz alto saxophonist Charlie "Bird" Parker in Clint Eastwood's Bird. To prepare himself for the part, Whitaker took saxophone lessons and sequestered himself in a loft with only a bed, couch, and an alto saxophone, His performance, which has been called "transcendent", and a Golden Globe nomination. Whitaker continued to work with a number of well known directors throughout the 1990s. He starred in the 1990 film Downtown and was cast in the pivotal role of Jody, a captive British soldier in the 1992 film The Crying Game, for which he used an English accent. Todd McCarthy of Variety described Whitaker's performance as "big hearted", "hugely emotional", and "simply terrific". He was a member of the cast that won the first ever National Board of Review Award for Best Acting by an Ensemble for Robert Altman's film, Prêt à Porter, in 1994. In 1995, he gave a "characteristically emotional performance" in Wayne Wang and Paul Auster's Smoke, and appeared in the science fiction film Species. In 1996, he played the role of a good natured man in Phenomenon, alongside John Travolta and Robert Duvall, which earned him a Blockbuster Entertainment Award for Favorite Supporting Actor – Drama, and was also nominated for NAACP Image Award for Outstanding Supporting Actor in a Motion Picture. Whitaker branched out into producing and directing in the 1990s. He co produced and co starred in A Rage in Harlem in 1991. He made his directorial debut with a grim film about inner city gun violence, Strapped, for HBO in 1993 – and won the International Critics' Award at the Toronto International Film Festival. In 1995, he directed his first theatrical feature, Waiting to Exhale, which was based on the Terry McMillan novel of the same name. Roger Ebert observed that the tone of the film resembled Whitaker's own acting style: "measured, serene, confident". Whitaker also directed co star Whitney Houston's music video of the movie's theme song, "Exhale (Shoop Shoop)". Whitaker continued his directing career with the 1998 romantic comedy, Hope Floats, starring Sandra Bullock and Harry Connick Jr., which he also executive produced. He directed Katie Holmes in the romantic comedy First Daughter in 2004, while also serving as an executive producer on the film; he had previously co starred with Holmes in Phone Booth in 2002. He gained experience as the executive producer of several made for television movies, most notably the 2002 Emmy award winning Door to Door, starring William H. Macy. Whitaker played a serene, pigeon raising, bushido following, mob hit man in Ghost Dog: The Way of the Samurai, a 1999 film written and directed by Jim Jarmusch. Many consider this to have been a "definitive role" for Whitaker. From 2002 to 2003, Whitaker was the host and narrator of 44 new episodes of the Rod Serling classic The Twilight Zone, which lasted one season on UPN. After working in several film roles, he returned to television in 2006 when he joined the cast of FX's police serial The Shield, as Lieutenant Jon Kavanaugh, who was determined to prove that the lead character, Vic Mackey (Michael Chiklis), is a dirty cop. As opposed to his previous character work, Whitaker stated that he merely had to draw on his childhood years growing up in South Central Los Angeles for the role.—and he reprised the role in the show's 2007 season. Whitaker next appeared in what has been called one of the worst films ever made, the 2000 production of Battlefield Earth, based on the novel of the same name by L. Ron Hubbard. The film was widely criticized as a notorious commercial and critical disaster. However, Whitaker's performance was lauded by the film's director, Roger Christian, who commented that, "Everybody's going to be very surprised" by Whitaker, who "found this huge voice and laugh." Battlefield Earth won seven Razzie Awards. Whitaker later expressed his regret for participating in the film. In 2001, Whitaker had a small, uncredited role in the Wong Kar wai directed The Follow, one of five short films produced by BMW that year to promote its cars. He co starred in Joel Schumacher's 2002 thriller Phone Booth with Kiefer Sutherland and Colin Farrell. That year, he also co starred with Jodie Foster in Panic Room. His performance as the film's "bad guy" was described as "a subtle chemistry of aggression and empathy". Also in 2006, Whitaker appeared in T. I. 's music video "Live in the Sky" alongside Jamie Foxx. Whitaker's 2006 portrayal of Idi Amin in the film The Last King of Scotland earned him positive reviews by critics as well as multiple awards and honors. To portray the dictator, Whitaker gained 50 pounds, learned to play the accordion, and immersed himself in research. He read books about Amin, watched news and documentary footage featuring Amin, and spent time in Uganda meeting with Amin's friends, relatives, generals, and victims; he also learned Swahili and mastered Amin's East African accent. In his acceptance speech, Whitaker said: "When I first started acting, it was because of my desire to connect to everyone, to that thing inside each of us, that light that I believe exists in all of us. Because acting for me is about believing in that connection; and it's a connection so strong, it's a connection so deep that we feel it and through our combined belief we can create a new reality." For that same role, he was also recognized with the British Academy Film Award, Golden Globe Award, National Board of Review Award, Screen Actors Guild Award, and accolades from the Broadcast Film Critics Association, London Film Critics' Circle Award, Los Angeles Film Critics Association, National Society of Film Critics, and New York Film Critics Circle among others. It's the only performance to have swept these awards.

2007-2018: Белгілі актер

2007 жылы Уитакер «Ұлы дебаттар» фильмінде доктор Джеймс Фармердің рөлін ойнады, осы рөл үшін «Үздік қосалқы актер» номинациясында Image Award сыйлығына ие болды. 2008 жылы Уитакер үш фильмде ойнады: алғашқысы «Мен тыныс алатын ауа» фильмінде, көбелектерді ұнататын, тек Бақыт деп танылатын бизнесмен рөлінде. Ол сондай-ақ «Көше королі» фильмінде тәртіпсіз полицей капитаны, ал «Вантаж нүктесі» фильмінде батыр турист рөлін сомдады. Уитакер «Criminal Minds» сериалының спин-оффы «Criminal Minds: Күдікті мінез-құлық» жобасына тартылды, бірақ CBS арнасы оны 2011 жылдың 17 мамырында жапты. Фрэнк Купердің жетекшілігімен ол DEWmocracy.com жобасының авторы және продюсері болды – бұл интерактивті видео ойын, қысқа фильм және веб-сайт, ол адамдарға Mountain Dew сусындағының жаңа дәмін таңдауға мүмкіндік берді. Бұл кампания Mountain Dew тарихындағы ең сәтті сусын шақыруына айналды. Уитакер Джейми Фокс пен T-Pain-нің 2008 жылғы «Blame It» музыкалық видеосында пайда болды. 2013 жылы, бірнеше тікелей видеоға шыққаннан кейін мансабында сәл төмендеу болды, Уитакер Ли Дэниелстің «Батлер» фильміндегі басты рөлден кейін қайта өрлеуге қол жеткізді, ол оның ең үлкен сындық және коммерциялық жетістіктерінің біріне айналды. Ол осы рөлі үшін NAACP Image Award сыйлығын жеңіп алды, сондай-ақ басты рөлдегі ер адамның ең үздік рөлі үшін Screen Actors Guild Award сыйлығына ұсынылды. Уитакер «Қара Рождество» фильмінде де ойнады және 2013 жылғы «Соңғы тұрақ» фильмінде қашқан есірткі картелінің басшысын қуалайтын ФБР агенті рөлін сомдады. Уитакер 2016 жылғы «Жұлдызды соғыстар: Рог Оун» фильмінде Соу Геррера рөлін ойнады. 2016 жылдың желтоқсанында Уитакердің «Жұлдызды соғыстар көтерілісі» анимациялық сериалында Рог Оуннан Соу Геррера рөлін қайта ойнайтыны жарияланды. Сол жылы ол Майкл Грандедждің режиссерлігімен Юджин О’Ниллдің «Хьюи» пьесасының Бут театрында қайта қойылған нұсқасында Бродвейдегі дебютін жасады. The Hollywood Reporter журналисі Дэвид Руни Уитакердің өнері туралы былай деп жазды: «Ұйқылы көздерімен, жанды дауысымен және дірілдеген қолымен Уитакер қайғыны үлкен пальто сияқты кие алатын керемет актер». Уитакер 2016 жылғы «Қонақ» ғылыми-фантастикалық драмалық фильмінде полковник Веберді, ал 2017 жылғы «Кешірілген» фильмінде архиепископ Десмонд Тутуды сомдады. 2017 және 2018 жылдары Уитакер «Империя» сериалында он бір эпизодқа қатысты, онда ол Ли Дэниелспен «Батлер» фильміндегі жұмысынан кейін қайта кездесті. Райан Куглердің режиссерлік еткен Marvel Cinematic Universe әрекет-қимыл фильмі «Қара пантера» (2018) фильмiндегі Зури рөлін орындағаны үшін Уитакер кинофильмдегі актерлық топтың ең үздік рөлі үшін Screen Actors Guild Award сыйлығын бөлісіп жеңіп алды.

In 2007, Whitaker played Dr. James Farmer Sr. in The Great Debaters, for which he received an Image Award nomination for Outstanding Supporting Actor. In 2008, Whitaker appeared in three films, first as a business man known only as Happiness, who likes butterflies, in the film The Air I Breathe. He also portrayed a rogue police captain in Street Kings, and a heroic tourist in Vantage Point. Whitaker was cast in the Criminal Minds spin off Criminal Minds: Suspect Behavior, that was subsequently cancelled by CBS on May 17, 2011. Under Frank Cooper, he served as the creator and producer of DEWmocracy. com, an interactive video game, short film, and website that allowed people to select a new flavor of Mountain Dew. This campaign turned into the most successful launch of a soft drink in Mountain Dew's history. Whitaker appears in the Jamie Foxx featuring T Pain 2008 music video "Blame It". In 2013, after a small career slump where he starred in a few straight to video films, Whitaker has enjoyed a career resurgence, having played the lead role in Lee Daniels' The Butler, which has become one of his greatest critical and commercial successes to date. Whitaker won the NAACP Image Award for Outstanding Actor in a Motion Picture for that film as well as nominations for the Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Male Actor in a Leading Role. Whitaker also starred in the film Black Nativity and co starred in 2013's The Last Stand, playing an FBI agent chasing an escaped drug cartel leader. Whitaker played Saw Gerrera in the 2016 film Rogue One: A Star Wars Story. In December 2016, it was announced that Whitaker would reprise his role as Saw Gerrera from Rogue One for the Star Wars Rebels animated series. That same year he made his Broadway debut in a revival of Eugene O'Neill's play Hughie at the Booth Theatre, directed by Michael Grandage. David Rooney of The Hollywood Reporter wrote of Whitaker's performance, "With his sleepy eyes, soulful voice and fluttering hands, Whitaker is a superb actor who can wear sorrow like a baggy overcoat". Whitaker portrayed Colonel Weber in the science fiction drama film Arrival (2016) and portrayed Archbishop Desmond Tutu in 2017's The Forgiven. In 2017 and 2018, Whitaker had an eleven episode arc on Empire, which saw him reunited with Lee Daniels after their work together on The Butler. For his portrayal of Zuri in the Ryan Coogler directed Marvel Cinematic Universe action adventure film Black Panther (2018), Whitaker shared in winning the Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture.

2019 жылдан қазіргі уақытқа дейін

Уитакердің дауысы мен келбеті 2019 жылғы «Жұлдыздық соғыстар: Джедайдың құлаған тәртібі» видео ойынындағы Сау Геррера рөлі үшін пайдаланылды. 2019 жылдан бері Уитакер EPIX арнасындағы «Харлемнің құдайы» сериалында Бэмпи Джонсон рөлін ойнап келеді, ол 1960-шы жылдардағы қылмыстық әлем мен азаматтық құқықтар қозғалысының қақтығысын зерттейді. 2020 жылы Уитакер Netflix-тің Рождестволық мюзиклі «Джероникус Джангл: Рождестволық саяхат» фильмінде Джероникус Джангл рөлінде ойнады. Ол «Respect» фильмінде Арета Франклиннің (Дженнифер Хадсон сомдаған) әкесі, пастор К. Л. Франклин рөлінде ойнады және «Havoc» фильмінде Том Хардимен бірге түседі. 2023 жылы Уитакер «Big George Foreman» фильмінде бокс жаттықтырушысы Док Бродустың рөлін сомдайды. Уитакер Apple TV антологиялық сериалы «Extrapolations»-тың бір эпизодында пайда болады, ол климаттық өзгерістерге арналған. Ол Фрэнсис Форд Копполаның жаңа жобасы «Мегаполис» командасына қосылды.

Рух биінің ойын-сауығы

Ол өзінің "Spirit Dance Entertainment" атты продюсерлік компаниясы арқылы көптеген жобаларды жүзеге асырды, бірақ 2005 жылы актерлік карьерасына толыққандай назар аудару үшін оны жапты.

Елеулі туындылар

Уитакердің қазіргі компаниясы Significant Productions, түстi терілі актерлермен фильмдер мен телешоуларды қолдау арқылы, сондай-ақ камера артындағы әртүрлі өкілдікті қамтамасыз ету арқылы, көрініс таппаған тарихтар мен оларды айтушыларға мүмкіндік жасауға арналған. Уитакер және оның серіктесі Нина Ян Бонгиови Райан Куглердің режиссерлік дебюті "Фрутвейл станциясы" фильмін жасады, ол 2013 жылы Санденс кинофестивалінде АҚШ драмалық фильмі бойынша жюридің бас жүлдесі мен көрермендер сыйлығын жеңіп алды, ал Канн кинофестивалінде «Болашақ сыйлығымен» марапатталды. Олар Хлоя Чжаоның мансабын «Менің бауырларым үйреткен әндер» (2015) фильмімен бастады. Басқа да маңызды жобалар: Repentance (2013), Dope (2015), Roxanne Roxanne (2017) және Sorry to Bother You (2018). 2021 жылы компанияның соңғы фильмі Passing Netflix платформасында көрсетілді. Significant Productions Луизиана штатындағы Ангола түрмесіндегі хосписте түсірілген «Serving Life» (2011) деректі фильмін де жасады, ол Опра Уинфри үшін OWN және Oprah's Doc Club жобасы үшін жасалған алғашқы тапсырыс болды. Олар баскетбол жұлдызы Стивен Марбери туралы «Кони Айлендтен келген бала» деректі фильмін түсірді. 2020 жылы Significant компаниясы «Қажетті барлық жолдармен: Гарлемнің құдасы дәуірі» фильмін жасады.

JuntoBox фильмдері

Уитакер 2012 жылдың наурыз айынан бастап бірлескен киностудияның тең төрағасы ретінде қатысып, JuntoBox Films-тің тең төрағасы ретінде белсенді рөл атқарды. JuntoBox – фильмдер жасау идеяларын бөлісіп, оларды бірлесіп түсіру үшін киношылар мен жанкүйерлерге арналған әлеуметтік желі платформасы ретінде құрылған. Уитакер тең төраға болып келгеннен бері бес жоба өндіріске қабылданды.

Музыкалық продюсер

Уитакер "Waiting to Exhale" фильмінің саундтрегінің атқарушы продюсері ретінде Babyface-пен тығыз жұмыс істеді, осы фильмді ол өзі режиссерлік еткен. 1997 жылы альбом барлығы он бір Грэмми номинациясын алды, оның ішінде «Жыл альбомы» және «Exhale (Shoop Shoop)» үшін «Жыл әні». Үш ән «Ең үздік әйел R&B вокалы» номинациясына ие болды. «Exhale (Shoop Shoop)» әні үшін ең жақсы R&B әні номинациясында Грэмми сыйлығын жеңіп алды, бұл әнді Babyface жазған. Уитакер өзі режиссерлік еткен "Hope Floats" фильмінің саундтрегінің атқарушы продюсері болды. Гарт Брукстің «To Make You Feel My Love» әнімен танымал болған альбом екі платиналыққа ие болып, Грэмми сыйлығына ұсынылды. Уитакер сондай-ақ музыка продюсері ретінде қызмет етті және өзі режиссерлік еткен "First Daughter" фильмінің саундтрегі үшін сегіз әнге авторлық үлесін қосты. Ол сонымен қатар Bring Me the Horizon тобының 2019 жылдың 21 қазанында жарық көрген «In the Dark» музыкалық видеосында да пайда болды.

Қайырымдылық жұмыс

Соңғы он жыл ішінде Уитакер өзінің уақытының көп бөлігін гуманитарлық жұмысқа арнады. Бұл ізденістері анасының берген маңызды сабағынан туындады: «Сен менің сенгенімге сенуің міндетті емес, бірақ сен бір нәрсеге сенуің керек», – деген сөзін Уитакер өмірінің көп бөлігіне бағыт беруші принцип ретінде қарастырады. 2012 жылы ол үкіметтік емес ұйым – Уитакер бейбітшілік және даму бастамасын (WPDI) құрды. WPDI бүкіл әлемдегі қақтығыстардан зардап шеккен қауымдастықтарда бейбітшілік орнату бағдарламаларын іске асырады, олар жастарды қақтығысты шешу дағдыларын үйретуге және қақтығыс аймақтарында бизнесті дамытуға бағытталған. WPDI бағдарламалары қазіргі уақытта Африка, Мексика және АҚШ-та жұмыс істейді. 2011 жылғы 21 маусымда ЮНЕСКО штаб-пәтерінде өткен салтанатты шарада Уитакер ЮНЕСКО-ның бейбітшілік пен келісімді қамтамасыз ету жөніндегі ізгі ниет елшісі болып тағайындалды. Ізгі ниет елшісі ретінде Уитакер ЮНЕСКО-мен бірлесіп, жастарды күшейтетін және оларды зорлық-зомбылық айналымына түсуіне немесе одан шығуын қиындататын бастамаларды қолдау және дамыту үшін жұмыс істеді. Тағайындау рәсімінде АҚШ-тың ЮНЕСКО-дағы елшісі Дэвид Киллион Уитакерді «ізгі ниет елшісі лауазымына өте лайықты кандидат» деп сипаттады, оның өмірінің барлық саласында мейірімділік, қарапайымдық және әдемілік танытқанын атап өтті. «Ол мұны дұрыс деп ойлағандықтан жасайды», деді ол. Қақтығыстардан зардап шеккен аймақтардағы жұмысының артуынан кейін Уитакер ЮНЕСКО-ның бейбітшілік пен келісімді қамтамасыз ету жөніндегі арнайы елшісі болып тағайындалды және президент Обаманың өнер және гуманитарлық ғылымдар жөніндегі комитетінің мүшесі болды. Бұрын ол президент Обаманың қалалық саясат комитетінде қызмет еткен және 2014 жылдың қыркүйегінде БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі алдында сөйлеуге шақырылған соғыстан зардап шеккен балалардың жағдайына қатысты мәселе бойынша БҰҰ Бас хатшысының Балалар және қарулы қақтығыстар жөніндегі арнайы өкілімен ынтымақтастықта жұмыс істеді. Уитакер Turnaround Arts ұйымы арқылы бастауыш мектептермен де жұмыс істеді. Сонымен қатар, ол БҰҰ-ның балаларды әскери қызметтен қайта оңалту жөніндегі жұмысының басқарушы комитетіне кірді, соғыстан зардап шеккен балалардың жағдайына қолдау көрсетуші ретінде қызмет еткеннен кейін БҰҰ-ның тұрақты даму мақсаттарының жақтаушысы атанды. Ол сондай-ақ, Уганданың солтүстігіндегі Hope North мектеп-интернаты мен кәсіптік оқу орталығын, босқын бала-әскерлерге, жетім балаларға және елдің азамат соғысының басқа да құрбандарына қолдау көрсетіп, олардың жағдайын жақсартуға атсалысады. Ең бастысы, Уитакер қарапайым адамдар әлемді өзгерту үшін бірігіп, күш салуы керек деп сендіреді. Оның сөздерімен айтқанда, «Тіпті көрінетіндей шағын әрекет те үлкен әсер ететін толқындар тудыруы мүмкін». 2009 жылғы 6 сәуірде оған Нигерияның Имо штатында бас ұлт атағы берілді. Уитакерге Нквередегі игбо қауымының басшысы атағы берілді, ол Нваннединамба атағымен марапатталды, яғни «Шетелдегі бауыр» деген мағынаны білдіреді. Уитакер Нью-Джерси штатының Ньюарк қаласындағы Рутгерс университетінде Халықаралық бейбітшілік институтын (IIP) құрды, ол сонымен қатар аға зерттеуші ғалым болып қызмет етеді. Халықаралық Ньюарк бейбітшілік білім беру саммитінде іске қосылған IIP-нің миссиясы – қоғамды құру арқылы азаматтардың қауіпсіздігін арттыру, бейбітшілік орнатудағы әйелдер мен рухани және діни көшбасшылардың рөлі, климаттың өзгеруінің әсері және кедейлікті азайту сияқты мәселелерді шешу үшін бағдарламалар мен стратегиялық серіктестіктерді дамыту болып табылады. IIP ЮНЕСКО-ның қолдауымен жұмыс істейді.

Over the past decade, Whitaker has spent much of his time dedicated to humanitarian work. These pursuits were partially motivated by a core lesson his mother taught him: "You don't have to believe what I believe, but you have to believe in something," which Whitaker has discussed giving structure to much of his life. He founded the Whitaker Peace & Development Initiative (WPDI), a non governmental organization, in 2012. WPDI implements peace building programs in conflict affected communities throughout the world, which are focused on training youths in conflict resolution and developing businesses in areas of conflict. WPDI's programs are currently operating throughout Africa, Mexico, and the United States. Whitaker was inducted as a UNESCO Goodwill Ambassador for Peace and Reconciliation, in a ceremony at UNESCO headquarters on June 21, 2011. As Goodwill Ambassador, Whitaker worked with UNESCO to support and develop initiatives that empower youths and keep them from entering or remaining in cycles of violence. At the induction ceremony, U. S. Ambassador to UNESCO David Killion described Whitaker as a "perfect choice as a Goodwill Ambassador he has exemplified compassion in every area of his life, with humility and grace. He does this because it's the right thing to do." Following his increased work in conflict impacted regions, Whitaker was then promoted to a UNESCO Special Envoy for Peace and Reconciliation, and was a member of President Obama's Committee on the Arts and the Humanities. He previously served on President Obama's Urban Policy Committee and started collaborating with the Office of the Special Representative of the UN Secretary General for Children and Armed Conflict as an Advocate for Children Affected by War, a topic on which he was invited to speak before the UN Security Council in September 2014. Whitaker worked with elementary schools through the Turnaround Arts organization. Additionally, he is on the steering committee for the UN's work with the Reintegration of Child Soldiers after having served as an Advocate for Children Affected by War, and is an Advocate for the United Nations Sustainable Development Goals. He is also a supporter and public advocate for Hope North, a boarding school and vocational training center in northern Uganda for escaped child soldiers, orphans, and other young victims of the country's civil war. Above all, Whitaker believes that ordinary people can and must come together to change the world. In his own words, "Even a seemingly small action can cause ripples that make an enormous impact." On April 6, 2009, he was given a chieftaincy title in Imo State, Nigeria. Whitaker, who was named a chief among the Igbo community of Nkwerre, was given the title Nwannedinamba of Nkwerre, which means A Brother in a Foreign Land. Whitaker co founded the International Institute for Peace (IIP) at Rutgers University in Newark, New Jersey, where he is also a senior research scholar. Launched during the international Newark Peace Education Summit, IIP's mission is to develop programs and strategic partnerships to address issues such as increasing citizen security through community building; the role of women and spiritual and religious leaders in peacebuilding; the impact of climate change; and the reduction of poverty. IIP operates under the auspices of UNESCO.

Жеке өмір

1996 жылы Уитакер актриса Киша Нэшпен (1972–2023) үйленді, онымен "Блоун аув" фильмінің түсірілім алаңында танысқан. Уитакер йогамен шұғылданады, кенподан қара белбеуге ие және вегетарианшы. Критик Сьюзан Влощинна Уитакердің сол көзінің птозын "қызықты" деп сипаттады, ал жазушы Стефани Захарек оның "ұйқылы, ойлы көрінісін" беретінін айтты. Уитакер бұл жағдайдың тұқым қуалайтынын және көру қабілетіне әсер ететіндіктен, оны түзету үшін операция жасауды қарастырғанын түсіндірді, бірақ бұл эстетикалық себептермен байланысты емес. Оның әулеті Нигерияның Имо штатындағы Нкверре қаласына жетеді, онда ол 2009 жылғы 5 сәуірде құрметті атаққа ие болды.

Актерлік еңбегі мен марапаттары

Уитакер "Соңғы шотланд патшасы" фильміндегі рөлі үшін көптеген марапаттармен қатар, тағы бірнеше құрметті наградаларға ие болды. 2005 жылы Америка киносының Деувилл (Франция) фестивалі оған құрмет көрсетті. 2006 жылдың қыркүйегінде 10-шы жылдық Голливуд кинофестивалі оны "Голливудтың ең талантты актерлерінің бірі" деп атап, "Жылдың актері" сыйлығымен марапаттады. 2006 жылы Уитакер Капри Голливуд халықаралық кинофестивалінен "Капри Легендасы" сыйлығын алды. 2007 жылдың 16 сәуірінде Уитакер 6801 Голливуд бульвары бойынша орналасқан кино өнеркәсібіне қосқан үлесі үшін Голливудтың Даңқ аллеясындағы 2335-ші жұлдызды иеленді. 2004 жылы Уитакер Солтүстік Каролина өнер мектебінен құрметті доктор дәрежесін алды. 2007 жылы ол бала-әскерлерді қолдауы мен қалалық жастармен жұмысы үшін "Бейбітшілік үшін кино" сыйлығын алды. 2009 жылы Уитакер Луизиана штатының Ксавьер университетінде өткен 82-ші бітіру салтанатында гуманитарлық ғылымдар докторының құрметті дәрежесін алды. Сол жылы ол Манхэттенвилл колледжінен құрметті диплом алды және бітірушілерге сөз сөйледі. 2012 жылы ол БҰҰ идеалдарына қосқан үлесі үшін Біріккен Ұлттар Ұйымының тілшілер қауымдастығының "Жылдың жақтасы" сыйлығын алды. Сол жылы ол Бостон университетінің Мартин Лютер Кинг атындағы стипендиясын иеленді. 2014 жылы Уитакер Майами университетінің бітіру салтанатында негізгі спикер болды. 2015 жылдың 16 мамырында ол Калифорния мемлекеттік университетінің Домингуес-Хиллс бөлімшесінен гуманитарлық ғылымдар докторының құрметті дәрежесін алды. 2016 жылы Уитакер Дүниежүзілік балалық шақ қорынан гуманитарлық сыйлықты алды. 2017 жылы Уитакер Давостағы Дүниежүзілік экономикалық форумында "Кристалл" сыйлығымен марапатталды, сондай-ақ "Жылдың 4GameChanger" сыйлығын алды. 2018 жылдың 11 мамырында 135-ші бітіру салтанатында Оңтүстік Калифорния университетінен көркем өнер докторының құрметті дәрежесін алды. 2018 жылы ол Сан-Диего университетінің Бейбітшілік зерттеулері мектебінен "Бейбітшілік медалін" алды және сол жылы Лондонның SOAS университетінен құрметті стипендия иеленді. 2019 жылы ол 2019 жылғы Кеннеди орталығының "Адам рухы" сыйлығының иегерлерінің бірі болды. 2021 жылы USC оған Роберт Редфордтың белсенді суретшілер сыйлығын табыс етті. Сол жылы ол Францияның Өнер және әдебиет орденінің командирі дәрежесіне ие болды. 2021 жылы Уитакер сонымен қатар неміс "Тұрақтылық" сыйлығының құрметті иегері атанды. 2022 жылы ол қайырымдылық және гуманитарлық қызметі үшін Халықаралық бейбітшілік сыйлығымен, сондай-ақ БҰҰ қорының СДГ авангарды сыйлығымен марапатталды, ол көптеген елдерде тұрақтылық пен төзімділікті қолдау үшін жаңашыл жолдармен жұмыс істегені үшін берілді. Ол Канн кинофестивалінен "Алтын пальма" құрметті сыйлығын да алды.

In addition to the numerous awards Whitaker won for his performance in The Last King of Scotland, he has also received several other honors. In 2005, the Deauville (France) Festival of American Film paid tribute to him. In September 2006, the 10th Annual Hollywood Film Festival presented him with its "Hollywood Actor of the Year Award", calling him "one of Hollywood's most accomplished actors". Whitaker received the Capri Legend Award in 2006, from the Capri Hollywood International Film Festival. On April 16, 2007, Whitaker was the recipient of the 2,335th star on the Hollywood Walk of Fame for his contributions to the motion pictures industry at 6801 Hollywood Boulevard. In 2004, Whitaker received an Honorary Doctorate from the North Carolina School of the Arts. In 2007, he received the Cinema for Peace Award for his ongoing advocacy for child soldiers and his work with inner city youths. Whitaker then received the honorary degree of Doctor of Humane Letters from Xavier University of Louisiana in 2009 at the 82nd Commencement Ceremony. In 2009, he also received an Honorary Degree from Manhattanville College, where he delivered the commencement address. In 2012, in recognition of his contributions to the values embodied by the UN, he received the United Nations Correspondents Association's Advocate of the Year Award. That year, he was also named a Martin Luther King, Jr. Fellow by Boston University. Whitaker was the keynote speaker at Miami University's commencement in 2014. He received the honorary degree of Doctor of Humane Letters from California State University, Dominguez Hills on May 16, 2015. In 2016, Whitaker received the Humanitarian Award from the World Childhood Foundation. In 2017, Whitaker earned the Crystal Award at the World Economic Forum in Davos. That year, he also received the 4GameChanger Of The Year Award. He received the honorary degree of Doctor of Fine Arts from University of Southern California on May 11, 2018, at the 135th Commencement Ceremony. He received the Medal of Peace from the University of San Diego's Kroc School of Peace Studies in 2018, and received an Honorary Fellowship from SOAS University of London that same year. In 2019, he was also among the recipients of the 2019 Kennedy Center Award for the Human Spirit. In 2021, USC awarded him the Robert Redford Award for Engaged Artists. That year, he was also promoted to Commander of France's Order of Arts and Letters. In 2021, Whitaker also received an honorary German Sustainability Award. In 2022, he was awarded the International Peace Honors prize for his philanthropy and humanitarian service, as well as the SDG Vanguard Award by the UN Foundation, for his innovative championing of sustainability and resilience across a wide array of countries. He also received the Honorary Palme d'Or from the Cannes Film Festival.