Кіріспе
Борис Яковлевич Подольский (Бори́с Я́ковлевич Подо́льский; 29 маусым 1896 – 28 қараша 1966) – еврей тегіндес орыс-американдық физик, Альберт Эйнштейн және Натан Розенмен бірлесе жұмыс істеген, байланысқан толқындық функциялар мен ЭПР парадоксымен аты шыққан.
Boris Yakovlevich Podolsky (Бори́с Я́ковлевич Подо́льский; June 29, 1896 – November 28, 1966) was a Russian American physicist of Jewish descent, noted for his work with Albert Einstein and Nathan Rosen on entangled wave functions and the EPR paradox.
Білім
1896 жылы Борис Подольский Ресей империясының Дон әскері облысындағы Таганрог қаласында кедей еврей отбасында дүниеге келді және Таганрог гимназиясын бітірді. 1913 жылы ол АҚШ-қа көшті. 1918 жылы Оңтүстік Калифорния университетінен электр инженериясы саласындағы ғылым бакалавры дәрежесін алғаннан кейін, АҚШ армиясында қызмет етті, содан кейін Лос-Анджелес қаласының Электр және Жарық басқармасында жұмыс істеді. 1926 жылы ол Оңтүстік Калифорния университетінен математикадан магистр дәрежесін алды. 1928 жылы Калтех институтында теориялық физика бойынша докторлық дәрежесін (Пол Софус Эпштейннің жетекшілігімен) қорғады.
Мансап
Ұлттық зерттеулер кеңесінің стипендиясы бойынша Подольский Берклидегі Калифорния университетінде бір жыл, содан кейін Лейпциг университетінде бір жыл оқыды. 1930 жылы ол Калтехке оралып, Ричард С. Толманмен бір жыл жұмыс істеді. Содан кейін ол Украинаның физика және технология институтына (Харьков, КСРО) барып, Владимир Фок, Пол Дирак (сапармен келген болатын) және Лев Ландаумен бірлесіп жұмыс істеді. 1932 жылы ол Дирак пен Фокпен бірге кванттық электродинамика туралы маңызды алғашқы мақала жариялады. 1933 жылы ол Принстонның Жоғары оқу институтының стипендиясымен АҚШ-қа оралды. 1933 жылдың 10 қарашасында Принстон университеті Жоғары оқу орнының негізін қалаушы директоры Абрахам Флекснерге жазған хатында Эйнштейн Подольскийді "Пол Диракпен жұмыс істеген және жариялаған ең дарынды жастардың бірі" деп сипаттады. 1935 жылы Эйнштейн және Институттағы басқалар Цинциннати университетінің аспирантурасының деканы Луис Т. Морға арналған Подольскийге ұсыным хаттарын жазды. Эйнштейн: "Мен сізге Подольскийдің қабілеттерін өте жоғары бағалайтынымды айта аламын, ол күмәнсіз талантты тәуелсіз зерттеуші" деді. 1935 жылы Подольский Цинциннати университетінде математикалық физика профессоры лауазымына орналасты. Цинциннати университетінде Чихиро Кикучидің магистрлік диссертациясын басшылық етті, ал Герман Брэнсон мен Алекс Гриннің докторлық диссертацияларын жетекшілік етті. 1961 жылы ол Цинциннатидегі Ксавьер университетіне көшті, онда 1966 жылы қайтыс болғанға дейін жұмыс істеді.
Жұмыс
Альберт Эйнштейн мен Натан Розенмен бірге жұмыс істеген Подольский ЭПР парадоксын жасады. Бұл танымал мақала кванттық механиканы түсіндіруге қатысты пікірталасты қозғады, нәтижесінде Белл теоремасы мен кванттық ақпарат теориясы пайда болды. 1933 жылы Подольский мен Лев Ландау арнайы салыстырмалылық теориясынан басталып, тәжірибелік заңдар емес, теориялық постулаттарға баса назар аударатын электромагнетизм бойынша оқулық жазу туралы идеяны ұсынды. Подольский 1913 жылы АҚШ-қа көшіп кеткендіктен, бұл жоба іске аспады. Дегенмен, Лев Ландау мен Э. Лифшиц жасаған жоба негізінде "Далалардың классикалық теориясы" (1951) жарық көрді. Осыған байланысты Подольский мен К. Кунц "Электрдинамика негіздері" еңбегін жазды, Marcel Dekker Press (1969), оған Подольскийдің ұлы Роберт әр тараудың соңындағы сұрақтардың көп бөлігін қосты.
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кеңес елдерінің тыңшыларымен мүмкін болған байланыс
2009 жылы Джон Эрл Хейнс, Харви Клехр және Александр Васильевтің «Шпиондар: Америкадағы КГБ-ның өрлеуі мен құлдырауы» атты кітабында Подольский 1942 және 1943 жылдары Кеңес құпия қызметтерімен екі рет кездескен байланыс (КВАНТ) ретінде көрсетіледі. Бұл байланыстарға қатысты дәлелдер біршама тікелей емес. Екінші дүниежүзілік соғыстың басында бірнеше VENONA хабарламалары 1942 жылы Кеңес барлау қызметімен байланысқа шығып, Уран-235-ті өңдеу жұмысына қатысу үшін КСРО-да орналасуды сұраған КВАНТ атты байланыс адамын анықтады. 1943 жылғы VENONA хабарламасы КВАНТЫҢ 1848 жылдан бері белгілі Грэхемнің газдардың диффузия заңы деп аталатын салыстырмалы түрде қарапайым теңдеулерді ұсынғанын көрсетеді, оларды U-235-ті U-238-ден бөлу үшін пайдалануға болады. VENONA хабарламасына сәйкес, КВАНТЫҢ осы ақпарат үшін 300 доллар алған. Кеңес тарапы оны қайтадан байланыстырмады, себебі КВАНТЫҢ сенімді емес деп саналды. КГБ архивінен жазбалар алған бұрынғы КГБ офицері Александр Васильев КВАНТЫҢ – Подольский екенін көрсетті.
Танымал мәдениетте
Подольскийді 1994 жылғы голливудтық «I.Q» фильмінде актер Джин Сакс сомдады.
Бастапқы бастапқы материалдар
Кванттық механика негіздері жөніндегі конференция, 1962 жыл. Университет мұрағаты, Ксавьер университеті. Нильс Бордың ғылыми хат алмасуы, толықтыру, 1910–1962 жылдар. Нильс Бор мұрағаты.