Кіріспе

Тайн және Уэрдегі метрополитен ауданы, Англия

Қазіргі Гейтсхед ауданы 1972 жылғы Жергілікті өзін-өзі басқару туралы заңға сәйкес, 1974 жылдың 1 сәуірінде Тайн және Уэрдің жаңа округі құрамындағы бес метрополитен ауданының бірі ретінде құрылды. Бұл аудан бес бұрынғы ауданның барлық аумағын және тағы бір ауданның бір бөлігін қамтыды, олардың барлығы сол кезде таратылды:
Блейдон қалалық округі
Честер-ле-Стрит ауылдық округі (тек Биртли және Леймсли приходтары)
Феллинг қалалық округі
Гейтсхед қалалық округі
Райтон қалалық округі
Уикхем қалалық округі
Гейтсхедтен басқа, аталған аудандардың барлығы 1974 жылғы реформаларға дейін Дарем округі кеңесіне бағынышты төменгі деңгейдегі аудандық биліктер болды. Әкімшілік тұрғыдан Дарем округі кеңесінен тәуелсіз болғанымен, Гейтсхед қалалық округі лейтенанттық және шривальдық рәсімдер үшін Дарем округінің құрамында болды. 1974 жылдан 1986 жылға дейін аудандық кеңес төменгі деңгейдегі билік болды, ал Тайн және Уэр округі кеңесі округ деңгейіндегі қызметтерді ұсынды. 1986 жылы округ кеңесі таратылғаннан кейін, аудандық кеңес бұрынғы Гейтсхед қалалық округінің 1974 жылға дейін атқарған қызметтері сияқты, аудандық және округ деңгейіндегі қызметтерді ұсына бастады. Кейбір функциялар Тайн және Уэрдегі басқа аудандармен бірлескен комитеттер арқылы жүзеге асырылады. Тайн және Уэр округі лейтенанттық мақсаттары үшін салтанатты округ ретінде әлі де бар, бірақ 1986 жылдан бері ешқандай әкімшілік функциялары жоқ.

Басқару

1986 жылдан бері Гейтсхед кеңесі аудандық және округтық деңгейдегі функцияларды атқарып келеді, ал кейбір қызметтер басқа Тайн және Уэр кеңестерімен бірлескен келісімдер арқылы ұсынылады. 2024 жылы Гейтсхед, Дурхам округі, Ньюкасл-апон-Тайн, Солтүстік Тайнсайд, Нортумберленд, Оңтүстік Тайнсайд және Сандерлендті қамтитын біріктірілген аймақтық билік құрылды, ол Солтүстік-Шығыс Мэриялық Біріктірілген Билік деп аталды. Оған тікелей сайланған Солтүстік-Шығыс әкімі төрағалық етеді және аймақтағы белгілі бір стратегиялық функциялардың орындалуын бақылайды. Бороның ішінде Леймслиде бір азаматтық приход бар, ол өзінің аумағы үшін жергілікті басқарудың қосымша деңгейін құрайды; бороның қалған бөлігі приходсыз аумақ болып табылады. Біртли 2006 жылы таратылғанға дейін қалалық кеңесі бар азаматтық приход болған.

Үй-жайлар

Кеңес Регент көшесіндегі Азаматтық орталығында орналасқан, ол кеңес үшін арнайы салынған және 1987 жылы құрылысы аяқталды. 1987 жылға дейін кеңес Батыс көшесіндегі қала әкімшілігінде орналасқан еді, ол 1870 жылы ескі Гейтсхед қалалық кеңесі үшін салынған.

Парламент сайлау округтері

Ұлттық үкіметте қалада екі парламенттік сайлау округі бар: Гейтсхед және Блейдон. Гейтсхед сайлау округі қаланың орталық және шығыс бөлігін қамтиды. 2010 жылы тұңғыш рет сайланған депутат – Ян Меарнс (Еңбекші партия). Блейдон сайлау округі батыс бөлігін және оңтүстікке қарай Биртлиді қамтиды, ал 2017 жылдан бері Лиз Твист (сонымен қатар Еңбекші партиясынан) өкілдік етеді. Жарроу сайлау округі қаланың ең шығыс ұшын, Пелауды қоса, қамтиды. Оны Кейт Осборн (Еңбекші партия) өкілдік етеді.

Саяси конференциялар

Гейтсхедте екі маңызды саяси конференция өтті. Біріншісі – 2005 жылғы жалпы сайлауға дейін Лейбористер партиясының көктемгі конференциясы болды. Консерваторлар партиясы да 2008 жылдың наурыз айында Садж Гейтсхедте конференция өткізді. Консерваторлардың Гейтсхедте кеңес мүшелері жоқ, және сол кезде бүкіл солтүстік-шығыс аймағында тек бір ғана депутаттары болды. Бұл конференция аймақтағы сайлаушылармен байланыс құруға бағытталған шара ретінде қарастырылды.

Білім

Гейтсхедте бастауыш және орта білім беретін бірнеше мектеп бар. Оқу нәтижелері орташа деңгейден жоғары, және көптеген үздік мектептер бар. Гейтсхедте жалпы алғанда елдегі ең жақсы бастауыш және орта мектептердің бірі саналады. Гейтсхедте түрлі мектептер кездеседі, оның ішінде еврей, рим-католик, Англия шіркеуі, методист және дінсіз мемлекеттік мектептер. Ауданда бір тәуелсіз мектеп бар, ол Уикхемдегі Чейс мектебі. Ньюкасл, Сандерленд және Тайнделде де қосымша тәуелсіз мектептерді табуға болады. Гейтсхед қаласында Гейтсхед колледжі және жетекші еврей жоғары білім беру мекемесі, Бет Мидраш Леморот – еврей мұғалімдерін даярлау колледжі орналасқан.

Қоршаған орта

Гейтсхедтің әртүрлі ландшафттары бар, қалалық және өнеркәсіптік аймақтары қаланың өзіне, батыстағы Уикхэм мен Блейдонға, ал батыста жартылай ауылдық және ауылдық жерлерге, оның ішінде Райтон мен Роулендс Гиллге жатады. Бірақ, жалпы алғанда, бұл өте жасыл аймақ, округтің жартысынан астамы жасыл белдеу немесе ауылдық жер. Оның көп бөлігі құрылысқан Тайнесайдтан оңтүстіске қарай, Дервентсайд/Честер-ле-Стрит және батысқа қарай Тайнедейлге орналасқан. Барлығында округте жиырмадан астам ауылдық орын бар, ежелгі шалғындықтар мен орманнан бастап жергілікті табиғат қорықтарына дейін. Гейтсхедтің ауылдық жерлерінің ерекше белгілерінің бірі – Ритон сағалары, ол Ритонның Тайне өзені жағасындағы Ескі Ритон ауылында орналасқан. Ритон сағалары – жергілікті түрлерге тән сирек кездесетін 43 гектарлық шөптесін алқаптар мен тоғандар, ол георгиан және викториандық үйлермен әсем ауылға жақын орналасқан. Осы себепті ол ғылыми маңызы бар ерекше орын. Округтің оңтүстік-батысындағы Дервент аңғары панорамалық көріністер мен жағымды серуендер ұсынады. Роулендс Гиллдің жанындағы Дервент аңғарында Солтүстік желкендер жобасы қызыл желкендерді қайта енгізді. Бұл бұрын елде кең таралған құстарды табиғатқа қайтаруға бағытталған ұлттық жобаның бір бөлігі болды. Бұл жоба сәтті аяқталды, құстар округтің батысында, Кроукруктан Роулендс Гиллге дейін көрілді. Округта сонымен қатар бір Ұлттық сенім қоры бар – Роулендс Гиллдің жанындағы кең жайылған Гибсайд иелігі, онда салтанатты үй мен шіркеу бар, оның кейбір жерлеріне SSSI статусы берілген. Тіпті округтің көбінесе қалалық аймақтарында, Гейтсхедтің өзінде және шығысында да жасыл кеңістіктерді және жануарлар дүниесін сақтауға күш-жігер жұмсалды. Мұндай жобалардың бірі – Bill Quay Community Farm, округтің шығысында орналасқан. Қалалық ортада ауылдық өмірді ұсына отырып, ол жергілікті мектептер үшін маңызды оқу құралы болып табылады.

Дін

2001 жылғы санақ бойынша, ауданның басым діні – 80,25% христиандық еді. Басқа статистикалық мәліметтерде 10,94% дінсіз, 6,94% – дінін жарияламаған, 0,82% – яһуди және 0,60% – мұсылман екені көрсетілген. 2011 жылғы санақ мәліметтеріне сәйкес, Гейтсхед қалалық ауданының 67,0% христиан, 0,9% мұсылман, 1,5% еврей, 23,9% дінге сенбейді және 5,7% халқы өз дінін атаудан бас тартқан.

Экономика

Бір кезде бұл аймақ ауыр өнеркәсіпке тәуелді болған, мысалы Дервент аңғарында болат қорыту және көмір өндіру (аудан бойынша). Тайнде кеме жасау да жұмыс орындарының маңызды көзі болды. Алайда, осы өнеркәсіптердің төмендеуімен Гейтсхед өзін жаңадан құруға тырысты. Ауданның орталық және шығыс бөлігінде елеулі кедейлік аймақтары болғанымен, аудан ішіндегі бірқатар қалалар мен ауылдар қызмет көрсету саласында жұмыс істейтін және инженерлік (ол жұмыс орындарының маңызды көзі болып қала береді) сияқты екінші сектордың жоғары жалақылы салаларында жұмыс істейтін мамандықтар мен қала тұрғындары үшін танымал. Мұндай қала тұрғындары жиі баратын жерлерге Райтон, Роулендс Гилл, Уикхэм және Лоу Фелл жатады. Аудан Солтүстік-Шығысқа қызмет ететін ірі теміржол жүк терминалы – Тайн-Ярдқа орналасқан. Бұрын өнеркәсіпке толы болған Гейтсхед Кейсайд соңғы он жылда маңызды инвестициялар мен жаңаруға ие болды. Қазір мұнда Балтық заманауи өнер орталығы мен Садж Гейтсхед орналасқан. Аймақ сонымен қатар маңызды сауда орталығы болып табылады, онда Еуропалық Одақтағы ең үлкен сауда орталығы және жалпы Еуропадағы екінші ірі сауда орталығы – MetroCentre орналасқан. Тағы да бөлшек сауда және көптеген инженерлік компаниялар Team Valley Trading Estate-те орналасқан, ол бір кезде Еуропадағы ең ірі өнеркәсіптік аймақ болды.

Өнер және мәдениет

Гейтсхедте Балтық заманауи өнер орталығы мен Садж Гейтсхед орналасқан. Энтони Гормли құрылысы, Солтүстік періштесі (Ұлыбританиядағы ең ірі жеке тұрған мүсін) Гейтсхедте орналасқан. Бұл Гейтсхедті өңірлік және ұлттық деңгейде өнер саласында алдыңғы қатарға шығарады. Шипли өнер галереясы, қазіргі заманғы қолөнердің, студиялық керамиканың, картиналар мен сәндік өнердің көрнекті коллекцияларын сақтайды және Гейтсхед кеңесінің тапсырысымен Тайн және Уэр мұрағаттары мен мұражайлары басқарады. Гейтсхед кітапханалық мекеме болып табылады және оның Орталық кітапханасында Кадмон залы деп аталатын ірі зал бар.

Спорт

Гейтсхедте футбол командасы бар, «Гейтсхед ФК», олар Англия лигасында ойнайды. Олар «Гейтсхед Халықаралық стадионында» ойнайды, онда жеңіл атлетика жарыстары да өткізіледі.