Кіріспе

Джордж Эдвард Уодделл (13 қазан 1876 – 1 сәуір 1914) – американдық бейсболшы, негізгі бейсбол лигасының (MLB) питчері. Солқолмен ойнаған ол 13 жыл бойы Ұлттық лигасындағы «Луисвилл Конелс», «Питтсбург Пайретс» және «Чикаго Орфанс» командаларында, сондай-ақ Америка лигасындағы «Филадельфия Атлетикс» және «Сент-Луис Браунс» командаларында өнер көрсетті. Пенсильвания штатының Брэдфорд қаласында туып, Пенсильвания штатының Проспект қаласында өскен Уодделл 1946 жылы Бейсбол Даңқы залына сайланды. Уодделл ерекше мінез-құлқымен және соққы берушілердің байланыс жасау шеберлігімен көзге түскен дәуірде өте күшті питчер ретінде танымал. Ол өте жылдам доп, өткір қисық доп, бұрандалы доп және тамаша бақылауға ие болды; оның страйк-аут пен уақтап тастау арақатынасы шамамен 3:1 болды және ол алты жыл қатарынан негізгі лигаларда страйк-ауттар бойынша көшбасшы болды.

Ерте өмір

Уэдделл 1876 жылдың 13 қазанында Пенсильвания штатының Брэдфорд қаласының жанында дүниеге келді. Ол ауылда (Проспект, Пенсильвания) өсті. Өмірбаясын жазған Алан Леви Уэдделлді "әр жағынан ерекше бала" деп сипаттады. Үш жасында ол жергілікті өрт сөндіру станциясына барып, бірнеше күн бойы сонда қалды. Ол мектепке көбінесе бармайтын. Оң қолымен жұмыс істеген, бала кезінде отбасының жерінде жұмыс істегенде кездесетін құстарға тас лақтырып, қолын күшейтетін. Сонымен қатар, ол жас кезінде кен және бұрғылау участаларында жұмыс істеді, бұл оның дене шынықтыруына септігін тигізді.

Бейсбол карьерасының алғашқы жылдары

Уэдделлдің карьерасы бірнеше командада өтті. Ол өте болжамсыз болды; карьерасының басында ол бір рет ойын ортасында балық аулауға кетіп қалды. Сонымен қатар, ол өрт сөндіру машиналарын өте жақсы көріп, ойын кезінде олардың артынан бірнеше рет қуа жөнелді. Маусым арасында ол бірнеше ай бойы жоғалып кететін, және ол циркте аллигаторлармен күрескенін анықтағанша, қайда кеткені белгісіз болды. Ойынға келген жанкүйерлер шөпшек ұстап көрсетсе, ол олармен ойнау үшін жүгіріп баратын, ал жылтыраған заттар оны бір қалпына келтіріп жібергендей болар еді. Өмірінің көп бөлігінде алкоголизмге ұшыраған ол алғашқы қол қою бонусын ішімдікке жұмсады; бейсбол терминінде "солжақ" деп сол қолмен тастайтын ойыншыны білдіретін "Sporting News" оны "ішкімсоу" деп атады. Оның ерекше мінез-құлқы менеджерлерімен үнемі қақтығыстарға және ызалы командаластармен жанжалдасуға себеп болды. Уэдделлдің алғашқы кәсіби шарты Луисвиллмен 500 долларға жасалды, онда ол 1897 жылғы маусымның соңында екі лига ойыны мен командамен бірнеше көрсету ойындарында қатысты. Маусым аяқталғаннан кейін ол кәсіби тәжірибе алу үшін Батыс лигасының "Детройт Тайгерс" командасына қарызға берілді. Жалға төлемегені үшін және иесі Джордж Вандербек айып салғаннан кейін, ол мамыр айының соңында Канадада тастау үшін Детройттен кетіп, ақырында Пенсильваниядағы Хоумстедке оралды. Бірақ Луисвилл оның құқықтарын сақтап қалды және ол 1899 жылы Батыс лигасының "Колумбус" командасына берілді, франшиза маусым ортасында Гранд-Рапидсқа көшкенде олармен бірге болды және 26-8 есебімен аяқтады. Ол 1899 жылғы маусымның соңғы айында Луисвиллге қайта оралды және тоғыз шешімнің жетісінде жеңіске жетті. Ұлттық лига (NL) 1900 жылғы маусымда сегіз командаға дейін қысқартылғанда, Луисвиллдің иелері Питтсбург франшизасын сатып алды және Луисвилл франшизасы таратылды. Луисвиллдің үздік ойыншылары, соның ішінде Уэдделл, Хонус Вагнер және Фред Кларк Питтсбургке ауыстырылды. Уэдделл 1900 жылы "Питтсбург Пайрэтс" командасымен дебют жасады және Ұлттық лигадағы ERA бойынша көшбасшы болды. Бірақ оның тұрақсыз мінез-құлқы менеджер Фред Кларкқа оны уақытша шеттетуге себеп болды. Ол Панксатони сияқты шағын қалалардағы жартылай кәсіби командада ойнағаннан кейін, "Милуоки Брюэрс" командасының менеджері Конни Мак оның қолжетімділігін білді. Питтсбургтің келісімімен Мак Уэдделлді 1900 жылдың жазында бірнеше аптаға Милуокиге шақыруға көндірді. Милуоки жаңадан аталған Америка лигасында (AL) болды, бұрын Батыс лигасы деп белгілі болған, ол әлі NL-мен тікелей бәсекелесе алмады. 19 тамызда Уэдделл Милуоки үшін екі ойыннан тұратын серияның бірінші ойынын өткізді, 17-ші иннингте өзінің үш еселі соққысымен жеңіске жетті. Мак Уэдделлге екінші ойынды ойнауға келіскен жағдайда үш күндік балық аулау демалысын ұсынды. Уэдделл жеңіске жету үшін толық ойынды өткізгеннен кейін, балық аулауға Пиуаки көліне барды. Питтсбургтің басшылығы Уэдделлдің талантын тез мойындап, оны қайтаруды сұрады.

Басым маусымдар

Уадделлдің Питтсбургтегі қабылдауы 1901 жылы бітті, содан кейін оның шарты Чикаго Кабс клубына сатылды, оны Том Лофтус басқарды. Лофтус бұрын Колумбус/Гранд-Рапидс-те Уадделлді сәтті басқарғанмен, Кабс клубының басқарушысы ретінде Уадделлдің проблемаларын шешуге оған жеткілікті еркілік берілмеді. Проблемалар оның шұғыл тоқтатылуына әкелген кезде Уадделл Кабс клубын тастап, Солтүстік Иллинойстағы жартылай кәсіби командалар үшін, сондай-ақ Висконсин штатының Расин және Кеноша қалаларында ойнауға кетті. Франк Ченс және Джо Кантильон Уадделлді Калифорнияға саяхаттайтын «barnstorming» командасына қосылуға шақырды, онда ол қалуға көндірілді және бір жылдан кейін Тынық мұхитының жағалау лигасына айналатын лигаға Лос-Анджелес Лу Лус клубына қосылды. Филадельфиядағы Конни Мак, жауынгерлік ойынға қатты мұқтаж болды; ол Уадделлдің Калифорнияда жауынгерлік ойынға қатысатынын білгенде, екі Пинкертон агентін жіберіп, Уадделлді Филадельфияға қайтаруға бұйырды, онда ол 1902 жылы Американ лигасындағы Филадельфия Атлетика клубының жеңіске жетуіне жетекшілік етті. Кейінірек Мак Уадделлді «атом бомбасы табылғанға дейін бейсболдың атом бомбасы» деп сипаттады. 1902 жылдың 1 шілдесінде Уадделл Балтимор Ориолс клубына (қазіргі Нью-Йорк Янкиз) қарсы үшінші иннингте тоғыз доппен үш соққы жасап, таза иннинг жасаған екінші бас лига ойыншысы болды (2:0 есебімен жеңіс). 1902 жылғы бейсбол маусымынан кейін Уадделлдің Конни Мактың Атлетика футбол клубында ойнайтыны туралы хабарлар тарады. Алайда, ол ешқашан футбол Атлетика клубы үшін ойнаған емес. Кейінірек Мак былай деді: «Уанамейкерден квартербекке жұмыс іздеген кішкентай жігіт болды. Менің ойымша, ол 140 фунттан аспады. Бірінші жаттығуда Уадделл оны ұстап, аяғын сындырып алды. Бұл Джон [Шибе] мен футболда ойыншылардың ауыр жарақат алуы мүмкін екендігі туралы бірінші түйсік болды. Біз Рубты дереу алып шықтық. Ол жақсы ойыншы болған шығар, бірақ біз оны ешқашан таба алмадық». Уадделл Пенсильваниядағы отбасылық үйіне оралды және жергілікті футбол клубтарында ойнады. Ол өзінің соңғы жылдары түрлі футбол командаларында ойнады және Сент-Луис футбол лигасында қақпашы ретінде қысқа уақыт ойнады. Өзінің ең жақсы кезінде Уадделл 1903 жылы 302 соққымен ойынның ең үздік күшті шабуылшысы болды, бұл Билл Донованнан 115 көп. Бейсбол тарихшысы Ли Алленнің «Американ лигасының тарихы» кітабында жазылғандай, Уадделл 1903 жылғы маусымды «Камдендегі өрт сөндіру станциясында ұйықтап, Батыс Вирджиниядағы Уиллингтегі салонның барында жұмыс істеп аяқтады. Осы оқиғалардың арасында ол Филадельфия Атлетика клубы үшін 22 ойын жеңіп алды; [ ] «Кінәліліктің лағы» атты мелодрама бойынша ел аралап саяхаттады; Лин, Массачусетс штатының Мей Уинн Скиннермен танысып, үйленді және ажырасты; әйелді судан құтқарып алды; досының қолына кездейсоқ оқ тигізді; оны арыстан шағып кетті». Оның «Кінәліліктің лағы» атты қойылымындағы рөлі ерекше болды, өйткені оның репликаларын жаттап алу қабілетінің жоқтығын түсінген оның серіктестері оған әр қойылымда репликаларын импровизациялауға мүмкіндік берді; пьеса сыншылардан жоғары баға алды және Уадделлдің зұлымдықты ойнайтын актерді көтеріп, оны сахнадан оңай лақтырып жіберген көрінісі үшін көп талқыланды. Уадделл өзінің жаңадан тапқан актерлік даңқын бейсбол карьерасы үшін жоғары жалақы алу үшін пайдаланды. Элиот Асинофтың 1919 жылғы әлем чемпионатының фиксациясы туралы 1963 жылғы есебіне сәйкес, «Сегіз адам шығып кетті» (кейін осы атымен фильм түсірілді), Уадделлге 1905 жылғы әлем чемпионатында Нью-Йорк Гиганттарына қарсы алаңға шықпауға пара берілгені туралы айтылады. 1905 жылғы әлем чемпионаты туралы қосымша талқылау SABR-де өтті. Уадделл 1904 жылы 349 соққы жасады, бұл Джек Чесбродан 110 көп. 1965 және 1966 жылдары Сэнди Куфаксқа дейін бірден 300 соққыдан айырылған маусымды басқа бірде-бір шабуылшы жинаған жоқ. Уадделл 1904 жылдың 5 мамырында Сай Янгтың кемелді ойынында қарсылас шабуылшы болды және соңғы соққы үшін ұшқыш допты соқты. Уадделлдің 349 соққысы 60 жылдан астам уақыт бойы қазіргі заманғы маусымдық рекордты білдірді және қазіргі тізімде алтыншы болып тұр. 1946 жылы Боб Феллердің 348 соққысы Уадделлдің бір маусымдағы рекордты бұзған деп ойланған, бірақ оның 1904 жылғы маусымдағы қораптық ұпайларын зерттеу оны Феллерден жоғары көтерген саналмаған соққыларды көрсетті. Уадделл сол қолды шабуылшымен бір маусымдағы АЛ-дың соққы рекордын әлі де ұстайды. 1905 жылы Уадделл шабуыл бойынша үш мәрте жеңімпаз атанды. Ол 27:10 жеңіске/жоғалу есебімен, 287 соққымен және 1.48 ұпай жинаған орташа көрсеткішпен аяқтады.

Кейінгі мансап

Уэдделлдің ішімдік проблемасы, оның үш әйелінен екіншісі Мей Уинн Скиннермен болған жайсыз некесімен және 1905 және 1906 жылдары алған жарақаттарымен күшейді. Скиннер, Рубқа Сент-Луисте берілген ажырасқанды мойындамағаны үшін көп әйелділікке сот процесін бастаумен қорқытты. Бірақ 1910 жылдың 9 ақпанында аудандық соттан шыққан ажырасқан заңды болды, сондықтан бұрынғы миссис Уэдделлдің шағымы болған жоқ. 1908 жылдың 8 сәуірінде «The Scranton Republican» газеті Уэдделл туралы «Руб Уэдделл іздеген «Өппеген қыз»» деген мақала жариялады. Бұл мақала Уэдделлдің тұрақсыздығының артып бара жатқанының тағы бір мысалы болды. Уэдделл бұл мақаланы өзіне тағы бір әйел табуға деген ниетін жарнамалау үшін пайдалануды жоспарлады. Кен Бернстің кейінірек түсірген «Бейсбол» деректі фильмінде Уэдделлдің қанша әйелге үйленгенін өзі де ұмытып қалғаны айтылды. Уақыт өте келе, оның ішімдік ішуі «Athletics» командаластарымен қарым-қатынасын нашарлата бастады. Шрекенгост, Уэдделлге алкоголь мен балық аулауға арналған құралдарды әкеліп беретін бұрынғы досы, Уэдделл мен Макпен бірдей жазаға тартылғаны үшін әртүрлі қарауға наразылық білдірді. Уэдделлдің үнемі өзгеріп отыратын мінез-құлқына, мысалы, бір командаласының сабан шапанын қысымдағаннан кейін пойызбен келе жатып төбелес ұйымдастыруы да кірді. Командаластарының шағымдары Макты, Уэдделлдің табысқа қарамастан, оны 1908 жылдың басында 5000 долларға «St. Louis Browns» клубына жіберуге мәжбүр етті. Билл Джеймс сияқты жаңағы зейін комментаторлар Уэдделлдің даму кемістігі, ақыл-ойының нашарлауы, аутизм немесе назар аудару тапшылығынан зардап шеккенін болжайды. Сол кезде осы психикалық жағдайлар туралы және оларды қалай диагностикалау керектігі туралы көп нәрсе белгілі болған жоқ. Уэдделл эксцентриктік және балаша болғанымен, кейбір дереккөздерде айтылғандай, сауатсыз болған жоқ. Оның бос уақытында проблемалардан аулақ болуы үшін «Browns» клубының иесі Роберт Хеджес оны 1908 және 1909 жылдары қыста аңшы ретінде жұмысқа алды. Ол 1908 жылы 16 соққымен лига рекордын орнатты. Үшінші әйелі Мэдж Магуайрмен арақ ішу және отбасылық мәселелер Уэдделлді мазалады; ол 1909 жылы Нью-Йоркқа қарсы өткен ойынның ортасында есінен таныды. Осы оқиғалар 1910 жылы оның босатылуына әкелді. Ол маусымды шығыс лигасының «Newark» командасы үшін Джо МакГиннитимен бірге аяқтады және ешқашан үлкен лигада тағы ойнаған жоқ. Оның мансабының статистикасы: 193 жеңіс – 143 жеңіліс, 2316 соққы, 2.16 орташа көрсеткіш, 50 ойынды таза ұтып, 2961.1 иннингте 261 ойынды толық аяқтады.

Жарыс стилі

Уэдделлдің таңдауы әдетте екі ғана доптан тұратын: лигадағы ең жылдам доптардың бірі және күшті қисық. Дегенмен, ол көптеген басқа да доптарды меңгерген, соның ішінде баяу қисықтар, бұралаған доптар, "жоғалып кететін" және тіпті "қалқымалы" доптарды. Мак бірде Уэдделлдің қисығы "оның жылдамдығынан да жақсы, ең жылдам және терең қисық көргенім" деді. Уэдделл командаластарына қолмен тоқтау белгісін беріп, содан кейін үш ойыншыны қатарынан жеңуді ұнататын. Ол мұны тек көрсету ойындарында ғана жасады, себебі ресми бейсбол ережелері бойынша, ресми ойында алаңда тоғыздан кем адаммен ойнауға рұқсат етілмейді. Бірақ Детройттегі лигалық ойында Уэдделл өз ойыншыларын жақынға шақырып, шөпке отырғызып, оларға үш ойыншыны қатарынан жеңгенін тамашалауға мүмкіндік берді. Бір рет бұл тәсілге қарама-қарсы жағдай туды. Мемфистегі көрсету ойынында ол соңғы үш иннингте қақпашы Док Пауэрспен бірге алаңға шықты. Тоғызыншы иннингте екі аут болғанда, Пауэрс үшінші соққыны ұстамады, нәтижесінде соққы соққан ойыншы бірінші базаға жетті. Келесі екі ойыншы қақпаның артына түскен жеңіл соққыларды жасады. Өзін шаршатуға қарамастан, Уэдделл соңында соңғы ойыншыны жеңді.

Соңғы жылдар

Бас лигадағы мансабы аяқталғаннан кейін Уэдделл кіші лигаларда тағы үш жыл ойнады, оның ішінде 1911 жылы Миннеаполис Миллерс үшін 20 жеңіс тіркеген маусым да болды. Миллерлер үшін ойнағаннан басқа, ол 1913 жылы Миннеаполис Роф Райдерс және Солтүстік лиганың Вирджиния Оре Диггерс командаларында доп тастады. Алайда, сол маусымға қарай оның денсаулығы осылай нашарлағандықтан, ол бұрынғы онжылдықтың мықты, ұзын денелі батырына ешқандай ұқсамайтын болды. Миллерлермен жаттығу лагерінде жүргенде, Уэдделл 1912 жылдың көктемінде Кентукки штатының Хикман қаласын қатты су тасқынынан құтқаруға көмектесті. Өкпе қабынуына шалдыққан ол өмірлік күшінің көп бөлігін жоғалтты, ал 1913 жылы Хикман қаласындағы екінші су тасқыны және одан кейін туған өкпе қабынуының келесі жағдайы оның қалған күшін де алып кетті. Сол жылы Миннеаполисте оған туберкулез диагнозы қойылды және ол Техас штатының Сан-Антонио қаласына әпкесімен бірге көшіп кетті. Оның денсаулығы ешқашан жақсармады, сондықтан ол 1914 жылдың 1 сәуірінде 37 жасында қайтыс болғанша жақын жердегі Эльмендорф қаласындағы санаторияға жатқызылды.

Құрметтер

Уэдделл 1946 жылы Ветерандар комитеті бейсбол даңқы залына сайланды, ол өзінің дәуіріндегі және бұрынғы ғасырдағы ойынның дамуына үлес қосқан көптеген ойыншыларды құрметтеуді мақсат еткен. Уэдделлдің ең маңызды еңбегінің бірі – ол ғасырдың басындағы алғашқы он жылдықтағы ең танымал ойыншы болды, оның ерекше қабілеттері мен тартымды тұлғасы бүкіл елдегі бейсбол жанкүйерлерін стадиондарға әкелді. 1981 жылы Лоуренс Риттер мен Дональд Хониг оны "Барлық уақыттың 100 ең ұлы бейсболшысы" кітабына енгізді. Олар "Тұтқыр Джо Вуд синдромы" деп атаған жағдай бойынша, жарақат (немесе Уэдделлдің жағдайында, зиянды заттарды қолдану) салдарынан мансабы уақытынан бұрын тоқтаған, бірақ өте қабілетті ойыншыларды даңқ залына енгізуді қолдады, тіпті олардың статистикасы басқа ұлы ойыншылармен салыстыруға келмейтін болса да. Бұл жағдайда, жанкүйерлер мен әріптестер Уэдделлді Риттер мен Хонигтен әлдеқайда ертерек бейсболдың ұлы ойыншысы деп мойындады.