Кіріспе
Америкалық бейсболшы (1880–1925)
Кристофер Мэтьюсон (12 тамыз 1880 – 7 қазан 1925), «Үлкен алты», «Христиан джентльмені», «Мэтти» және «Джентльменнің лақтырушысы» деген лақап аттарымен танымал болған, Американың Бас лига бейсболының оң жақтан лақтыратын питчері, «Нью-Йорк Джайентс» командасымен 17 маусым ойнады. Ол бейсбол тарихындағы ең күшті питчерлердің бірі саналады және жеңістер, «шатауттар» және ұпай жинаудың орташа көрсеткіші сияқты бірнеше маңызды питчерлік көрсеткіштер бойынша барлық уақыттағы ең үздік 10-дыққа кіреді. 1936 жылы Мэтьюсон Бейсбол Даңқы залына алғашқы бес мүшесінің бірі ретінде сайланды. Мэтьюсон Пенсильвания штатының Факторивилл қаласында өсті және 14 жасында жартылай кәсіби бейсбол ойнай бастады. 1899 жылы кіші лигада ойнап, 21 жеңіс және 2 жеңіліс көрсетті. Келесі маусымда «Нью-Йорк Джайентс» үшін ойнады, бірақ қайтадан кіші лигаға жіберілді. Ақырында «Джайентс» командасына оралды және Ұлттық лигада рекордтық 373 ойын жеңіп, Гровер Кливленд Александрмен теңесті. 1905 жылғы Әлем сериясінде үш «шатаут» жасап, команданы франшиза тарихындағы алғашқы Әлем сериясі жеңісіне жеткізді. Мэтьюсон христиандық сенімдеріне орай, жексенбі күндері ойын өткізбеді. Мэтьюсон Бірінші дүниежүзілік соғыста АҚШ армиясының Химиялық соғыс қызметінде қызмет етті және жаттығу кезінде кездейсоқ түрде химиялық қаруға ұшырады. Химиялық қаруға ұшырағаннан кейін тыныс алу жүйесі әлсіреп, туберкулезге шалдықты, содан кейін 1925 жылы Нью-Йорктегі Саранак көлінде қайтыс болды.
Ерте өмір
Мэтьюсон Пенсильвания штатының Факторивилл қаласында туды және Кистоун академиясында орта мектепті бітірді.
Колледж мансабы
Ол Бакнелл университетінде оқыды, онда сынып президенті болып қызмет етті және университеттің футбол, баскетбол және бейсбол командаларында ойнады. Мэтьюсон сонымен қатар Phi Gamma Delta студенттік бауырластығының мүшесі болды. Оның жартылай кәсіби бейсболдағы алғашқы тәжірибесі 1895 жылы, ол 14 жаста болғанда болды. Фабрикивилл бейсбол клубының басшысы Мэтьюсонды Пенсильвания штатының Милл-Сити қаласындағы қарсылас командамен ойынға шақырды. 1900 жылы Мэтьюсон Уолтер Кэмптің All American футбол командасына ілікті. Ол допты жерге тигізіп соққы беретін ойыншы болды.
Кәсіби футбол карьерасы
Мэтьюсон 1895 жылдан 1897 жылға дейін Кистоун академиясында футбол ойнады. 1898 жылы ол Гринсбург атлетикалық қауымдастығында фулбэк ретінде кәсіби карьерасын бастады. «Нью-Йорк Джайентс» командасының құрамында ойнаған кезде Мэтьюсон бірінші Ұлттық футбол лигасының «Питтсбург Старс» командасы үшін фулбэк болып шықты. Бірақ, Мэтьюсон 1902 жылғы маусымның ортасында командадан күрт жоғалып кетті. Кейбір тарихшылар «Джайентс» командасы оның бейсбол мансабына қауіп келтіріп, «Старс» үшін ойнағанын білген соң, оны тоқтатуға бұйрық бергенін айтады. Ал басқалары «Старс» командасының жаттықтырушысы Уиллис Ричардсон, фулбэк ретіндегі Мэтьюсонның допты ұрып беру дағдысы тиісті деңгейде қолданылмағандықтан, оны жергілікті ойыншы Ширли Эллиспен алмастырған деп санайды.
Кіші лигалар
1899 жылы Мэтьюсон Нью-Англия лигасының «Таунтон Херрингс» командасымен кәсіби бейсбол ойнауға келісім жасады, онда ол 2–13 есебімен аяқтады. Келесі маусымда ол Вирджиния лигасының «Норфолк Феномс» командасына өтті. Ол сол маусымды 20–2 есебімен аяқтады. Осы уақытта ол Бакнелл университетіне қатысуын жалғастырды.
Нью-Йорк гиганттары (19001916)
1900 жылдың шілдесінде «Нью-Йорк Джайентс» командасы Норфолктан оның келісімшартын 1500 долларға сатып алды (1899 жылғы 1500 доллар қазіргі кезде шамамен <есептелген сомаға> тең). 17 жылдық мансабында Мэтьюсон 373 ойын жеңіп, 188 ойында жеңіліске ұшырады, бұл 0.665 жеңіс көрсеткіші. Оның мансабындағы 2.13 орташа ұпайы және 79 толық ойын – барлық уақыттағы питчерлердің ең жақсы көрсеткіштерінің бірі, ал оның 373 жеңісі әлі де Ұлттық лигада бірінші орында, Гровер Кливленд Александрмен тең. Ол жақсы жылдам допты, ерекше бақылауды және, әсіресе, ол «fadeaway» деп атаған жаңа соққыны (кейін бейсболда «screwball» деп аталды) қолданды, оны 1898 жылы командаласы Дейв Уильямстан үйренді. Бұл мәлімдеме Кен Бернстің «Бейсбол» деректі фильмінде күмәндалады, онда Мэтьюсон «fadeaway» соққысын «Нью-Йорк Джайентс» командасының бас жаттықтырушысы Джон МакГроу тыныш түрде Руб Фостерді шақырып, оның білетін нәрсесін «Джайентс» командасының резервтік ойыншыларына көрсеткен кезде үйренген деп айтылады. Көптеген бейсбол тарихшылары бұл оқиғаны шындыққа жатпайды деп санайды. Мэтьюсон мансабында 2507 рет соққы жасап, тек 848 рет жүріп өткен. Ол Мордекай «Үш саусақты» Браунмен 25 рет жекпе-жек өткізгенімен танымал, Браун Мэтьюсонның 11 жеңісіне қарсы 13 жеңіске жеткен, ал бір ойын тең аяқталған. Мэтьюсон өзінің жоғары лигалық мансабында өте жақсы соққы салатын питчер болды, 0.215 орташа ұпай жинады (1687 соққыға 362 рет). 17 жылдың 10-ында ол ұпай саны бойынша екі таңбалы көрсеткіштерге ие болды, 1903 жылы маусымның ең жоғары көрсеткіші 20 ұпайды құрады. Ол 11 әлем сериясы ойынында 0.281 (32 соққыға 9 рет) соққы берді. 1903 жылға қарай Мэтьюсонның беделі соншалық болды, ол қысқа уақытқа «Америка лигасының Сент-Луис Браунс» командасымен келісімшартқа қол қойғанда, Браунс командасына жеңіске жету үшін қажетті серпіліс бола алады деп ойланды. Браунс 1902 жылы «Филадельфия Атлетикс» командасынан бес ойынға артта қалып, екінші орынды иеленді. Олар оған «Джайентс» командасымен жасаған келісімшартынан төрт есе көп ақша ұсынды. Алайда, «Америка» және «Ұлттық» лигалар арасындағы екі жылдық соғысты аяқтаған келісімнің бір бөлігі ретінде Мэтьюсон мен «Браунс» командасының иесі Роберт Ли Хеджес келісімшартты бұзды. Хеджес кейінірек ойынға бейбітшілікті қайтару маңыздырақ болғанын, тіпті бұл жеңіске жетуден бас тартуды білдірсе де айтты. 1900 жылдан 1904 жылға дейін Мэтьюсон өзін үздік питчер ретінде таныстырды. Аз ұпай жинаған орташа көрсеткіштерді жариялап, 100-ге жуық ойын жеңіп, Мэтьюсон «Джайентс» командасын 1903 жылы алғашқы Ұлттық лига титулына және бірінші Әлем сериясына жолдама алуға көмектесті. 1904 жылы Әлем сериясы өткізілмегенімен, «Джайентс» командасы флагты басып алды, бұл МакГроуды оларды әлемдегі ең жақсы команда деп жариялауға итермеледі. 1905 жылы Мэтьюсон одан да көп күш салды. Кэтчерге ауысқаннан кейін Роджер Бреснахан Мэтьюсонмен бірлесе бастады, оның соққышының әлсіз жақтарын еске түсіруі тарихи маусымға жол ашты. Нақты бақылау Мэтьюсонның соққыларын Бреснаханның қолғапқа бағыттады. 338 иннингте Мэтьюсон тек 64 соққы жасады. Ол қарсыластарынан сегіз рет жеңіліп, 90 минут ішінде барлық ойынды өткізді. 31 ойын жеңгеннен басқа, Мэтьюсон 1.28 орташа ұпай жинады және 206 соққы жасады. Ол Ұлттық лиганың барлық үш категориясында да көш бастап, үштік тәжді жеңіп алды. Мэтьюсонның «Джайентс» командасы 1905 жылы «Филадельфия Атлетикс» командасына қарсы әлем чемпионатында жеңіске жетті. Мэтьюсон бірінші ойында бастаушы болды және жеңіске жету үшін төрт соққы жасады. Үш күннен кейін серия 1–1 тең болған кезде, ол тағы төрт соққы жасады. Екі күннен кейін бесінші ойында ол алты соққы жасап, «Джайентс» командасы үшін серияны жеңіп алды. Алты күн ішінде Мэтьюсон үш ойынды бір рет те өткізіп, 14 соққы жасады. Келесі жылы Мэтьюсон дифтерия диагнозы қойылғаннан кейін, өзінің басымдылығын жоғалтты. МакГроу одан 260-тан астам иннингті тартты, бірақ олар күреске ұшырады. Ол 22–12 есебімен жеңіске жетсе де, оның 2.97 орташа ұпай жинаған көрсеткіші лиганың 2.62 орташа көрсеткішінен жоғары болды. Оның 1.271 жүріп өтуі және соққы алуы, оған тән емес, соққы мен жүріп өту санының артуына байланысты болды. 1908 жылы Мэтьюсон лиганың ең үздік питчері ретінде қайтадан көш бастады. 37 ойынды жеңіп, 1.43 орташа ұпай жинап, 259 соққы жасаған ол үшінші рет үш еселік тәжді жеңіп алды. Ол сондай-ақ лиганың бастамалары, сапқа салған ойын, толық ойындар және штат-аут бойынша көш бастады және соққышыларды сапқа салған сапқа 0.827 жүріп өту және соққылар бойынша ерекше төмен ұстады. Ол тіпті лиганың құтқарушыларын бастап, 12 рельефтік кездесуде 5 құтқарып қалды. Өкінішке орай, «Джайентс» командасы Мерклдің қатесі деп аталатын оқиғаға байланысты үйіне алып бара алмады, бұл «Чикаго Кабс» командасына қарсы маңызды ойынды қате жасады, олар соңында «Джайентс» командасын бір ойынмен жеңді. Мэтьюсон 1909 жылы тамаша маусымды өткізді, бірақ бұрынғы жылдардай үлкен емес, 1.14 орташа ұпай жинады және 25–6 есебімен жеңіске жетті. Ол 1910 жылы да, содан кейін 1911 жылы да жақсы өнер көрсетті, осы жылы «Джайентс» командасы 1905 жылдан бергі алғашқы флагты жеңіп алды. «Джайентс» командасы соңында 1911 жылғы Әлем сериясын «Филадельфия Атлетикс» командасына жоғалтты, олар 1905 жылғы чемпионатта жеңіске жеткен команда. Мэтьюсон мен Руб Маркард Холл Даңқына енген Фрэнк Бейкерге екі ойын жеңіске жеткен соққыны жасады, осылайша оған «Хоум-ран» деген лақап атты. 1912 жылы Мэтьюсон тағы да керемет өнер көрсетті. Флагты жеңіп алған «Джайентс» командасы ұрланған база ойынымен және Руб Маркардпен қапталған жоғары питчинг құрамымен күш алды, ол 26 ойынды жеңіп, 19 ойынды қатарынан жеңді. 1912 жылғы Әлем сериясында «Джайентс» командасы 1904 жылғы «Америка лигасының» флаг иесі «Бостон Ред Сокс» командасымен кездесті, егер ол өткізілсе, олар сол жылы «Джайентс» командасымен Әлем сериясында кездесер еді. Мэтьюсон үш ойынды толық өткізсе де және 1.00-ден төмен орташа ұпай жинаса да, «Джайентс» командасының көптеген қателіктері, соның ішінде Фред Снодграсс секенік соққыны сезімсіз түсіргені (2-ойын тең аяқталды) оларға чемпионатты жеңуге кедерілді. «Джайентс» командасы 1913 жылғы Әлем сериясын да жоғалтты, 101 ойын жеңіске жеткен маусым Мэтьюсонның төбедегі соңғы керемет маусымымен бекітілді: 300-ден астам иннингте тамаша 2.06 орташа ұпай және 0.6 базаға шығу көрсеткіші. «Джайентс» командасымен оның мансабының соңында Мэтьюсон күреске түсті. Жақын арада бұрынғы чемпиондар құлдырады. 1915 жылы Мэтьюсонның «Нью-Йорк» қаласындағы соңғы маусымында «Джайентс» командасы Ұлттық лига турнирінің ең нашар командасы болды. Мэтьюсон бас жаттықтырушы болуға қызығушылық танытқаннан кейін, 1916 жылдың 21 шілдесінен бастап «Цинциннати Редс» командасын басқару бойынша үш жылдық келісімге келді. Мэтьюсон маусымнан кейін ойыншы ретінде зейнетке шықты және 1917 жылғы барлық маусым мен 1918 жылдың алғашқы 118 ойынында «Редс» командасын басқарды, бас жаттықтырушы ретінде 164–176 есебін құрады. Мэтьюсонның ойыншылық жылдарында оның отбасы Колумбус және 85-ші көшедегі Верхний West Side-дағы дуплексте тұрды, Мэтьюсонның бас жаттықтырушысы Джон МакГроу және оның әйелі Бланшпен бірге. Мэтьюсон мен МакГроу өмір бойы достас болды. 1909 жылғы маусымнан кейін Кристи Мэтьюсонның кіші әкесі Николас Мэтьюсон көршісінің сарайында өзіне-өзі қол жұмсады. Тағы бір бауыры, Генри Мэтьюсон, «Джайентс» командасы үшін қысқа ғана уақыт ойыншы болды, бірақ 1917 жылы туберкулезден қайтыс болды. Мэтьюсон өмірінде бейсбол әлемінде жоғары бағаланды. Ол таза, зиялы колледж студенті болғандықтан, оның аты-жөні әдетте құмар ойынға, мастыққа немесе әйелдерге құмар болатын қалыпты ойыншыға жақсы атақ әкелді. Ли Алленнің «Ұлттық лиганың тарихы» (1961) кітабында айтылғандай, Мэтьюсон діншіл христиан болды және жексенбі күні ойын ойнамады, бұл оның анасына берген уәдесі, ол Нью-Йорк жанкүйерлерінің көбіне танымал болды және оған «Христиан джентльмені» деген лақап атты берді. Алайда, бұл практиканың «Джайентс» командасына тигізген әсері азайтылды, өйткені сегіз командадан тұратын Ұлттық лигада тек «Чикаго Кабс» (Иллинойс), «Цинциннати Редс» (Огайо) және «Сент-Луис Кардиналс» (Миссури)...
151 runs, seven home runs, and 167 runs batted in. In 10 of his 17 years in the majors, he was in double figures in runs batted in, with a season high of 20 in 1903. He batted .281 (9 for 32) in 11 World Series games. By 1903, Mathewson's stature was such that when he briefly signed a contract with the St. Louis Browns of the American League, he was thought to be the spark the Browns needed to win the pennant. The Browns had finished a strong second in 1902, five games behind the Philadelphia Athletics. They offered him four times what he was making with the Giants. However, as part of the settlement that ended the two year war between the American and National Leagues, Mathewson and Browns owner Robert Lee Hedges tore up the contract. Hedges later said that ensuring the return of peace to the game was more important, even if it meant effectively giving up a pennant. From 1900 to 1904, Mathewson established himself as a premier pitcher. Posting low earned run averages and winning nearly 100 games, Mathewson helped lead the Giants to their first National League title in 1903, and a berth in first World Series. Though no World Series was held in 1904, the Giants captured the pennant, prompting McGraw to proclaim them as the best team in the world. Mathewson strove even harder in 1905. After switching to catcher, Roger Bresnahan had begun collaborating with Mathewson, whose advanced memory of hitter weaknesses paved the way for a historic season. Pinpoint control guided Mathewson's pitches to Bresnahan's glove. In 338 innings, Mathewson walked only 64 batters. He shut out opposing teams eight times, pitching entire games in brief 90 minute sessions. Besides winning 31 games, Mathewson recorded an earned run average of 1.28 and 206 strikeouts. He led the National League in all three categories, earning him the Triple Crown. Mathewson's Giants won the 1905 World Series over the Philadelphia Athletics. Mathewson was the starting pitcher in game one, and pitched a four hit shutout for the victory. Three days later, with the series tied 1–1, he pitched another four hit shutout. Then, two days later in game five, he threw a six hit shutout to clinch the series for the Giants. In a span of only six days, Mathewson had pitched three complete games without allowing a run, while giving up only 14 hits. The next year, Mathewson lost much of his edge, owing to an early season diagnosis of diphtheria. McGraw pulled over 260 innings from him, but these were plagued with struggle. Though he maintained a 22–12 record, his 2.97 earned run average was well above the league average of 2.62. His 1.271 walks plus hits per innings pitched, quite uncharacteristic of him, was due to an increased number of hits and walks. By 1908, Mathewson was back on top as the league's elite pitcher. Winning the most games of his career, 37, coupled with a 1.43 earned run average and 259 strikeouts, he claimed a second triple crown. He also led the league in starts, innings pitched, complete games, and shutouts, and held hitters to an exceptionally low 0.827 walks plus hits per innings pitched. He even led the league in saves, racking up 5 of them in 12 relief appearances. Unfortunately, the Giants were unable to take home the pennant due to what was ultimately known as Merkle's Boner, an incident that cost the Giants a crucial game against the Chicago Cubs, who eventually defeated the Giants in the standings by one game. Mathewson returned for an outstanding 1909 season; though not as dominant as the previous year, he posted a better earned run average (1.14), and a record of 25–6. He repeated a strong performance in 1910 and then again in 1911, when the Giants captured their first pennant since 1905. The Giants ultimately lost the 1911 World Series to the Philadelphia Athletics, the same team they had defeated for the 1905 championship. Mathewson and Rube Marquard allowed two game winning home runs to Hall of Famer Frank Baker, earning him the nickname, "Home Run". In 1912, Mathewson gave another stellar performance. Capturing the pennant, the Giants were fueled by the stolen base game and a superior pitching staff capped by Rube Marquard, the "11,000 dollar lemon" who turned around to win 26 games, 19 of them consecutively. In the 1912 World Series, the Giants faced the Boston Red Sox, the 1904 American League pennant winners who would have faced the Giants in the World Series that year had one been played. Though Mathewson threw three complete games and maintained an earned run average below 1.00, numerous errors by the Giants, including a lazy popup dropped by Fred Snodgrass in the eighth game (Game 2 was a tie), cost them the championship. The Giants also lost the 1913 World Series, a 101 win season cemented by Mathewson's final brilliant season on the mound: a league leading 2.06 earned run average in over 300 innings pitched complemented by 0.6 bases on balls per nine innings pitched. For the remainder of his career with the Giants, Mathewson began to struggle. Soon, the former champions fell into decline. In 1915, Mathewson's penultimate season in New York, the Giants were the worst team in the National League standings. Mathewson, who had expressed interest in serving as a manager, wound up with a three year deal to manage the Cincinnati Reds effective July 21, 1916. Mathewson retired as a player after the season and managed the Reds for the entire 1917 season and the first 118 games of 1918, compiling a total record of 164 176 as a manager. During Mathewson's playing years, the family lived in a duplex on the Upper West Side, at Columbus and 85th, alongside Mathewson's manager John McGraw and his wife Blanche. Mathewson and McGraw remained friends for the rest of their lives. In the 1909 offseason, Christy Mathewson's younger brother Nicholas Mathewson committed suicide in a neighbor's barn. Another brother, Henry Mathewson, pitched briefly for the Giants before dying of tuberculosis in 1917. Mathewson was highly regarded in the baseball world during his lifetime. As he was a clean cut, intellectual collegiate, his rise to fame brought a better name to the typical ballplayer, who usually spent his time gambling, boozing, or womanizing. As noted in The National League Story (1961) by Lee Allen, Mathewson was a devout Christian and never pitched on Sunday, a promise he made to his mother that brought him popularity among the more religious New York fans and earned him the nickname "The Christian Gentleman". However, the impact of this practice on the Giants was minimized, since, in the eight team National League, only the Chicago Cubs (Illinois), Cincinnati Reds (Ohio), and St. Louis Cardinals (Missouri) played home games in states that allowed professional sports on Sunday. In his free time, Mathewson enjoyed nature walks, reading, golf, and checkers, of which he was a renowned champion player. The combination of athletic skill and intellectual hobbies made him a favorite for many fans, even those opposed to the Giants. Sportswriters praised him, and in his prime every game he started began with deafening cheers. Sometimes, the distraction prompted him to walk out 10 minutes after his fielders took the field. Mathewson soon became the unspoken captain of the Giants. He was the only player to whom John McGraw ever gave full discretion. McGraw told many younger players to watch and listen to his wisdom. Mathewson garnered respect throughout the baseball world as a pitcher of great sportsmanship. He was often asked to write columns concerning upcoming games. In 1912, with the editing and ghostwriting aid of sportswriter John Wheeler, Mathewson published his classic memoir Pitching in a Pinch, or Pitching from the Inside, which was admired by poet Marianne Moore and is still in print. Years later, Mathewson co wrote a mildly successful play called The Girl and The Pennant, which was inspired by Helene Hathaway Britton's ownership of the St. Louis Cardinals. Mathewson went on to pursue more literary endeavors ending in 1917 with a children's book called Second Base Sloan. One of the journalists to unmask the 1919 Black Sox, Hugh Fullerton, consulted Mathewson for information about baseball gambling. Fullerton trusted Mathewson for his writing intellect, as well as his unbiased standpoint. As a player and manager, Mathewson also had several seasons of experience playing alongside Hal Chase, a veteran major league player widely rumored to have been involved in several gambling incidents and attempts to fix games. Representing the only former ballplayer among the group of investigating journalists, Mathewson played a small role in Fullerton's exposure of the 1919 World Series scandal. He served overseas as a captain in the newly formed Chemical Service along with Ty Cobb. When he arrived in France, he was accidentally gassed during a chemical training exercise and subsequently developed tuberculosis,
Although he returned to serve as a coach for the Giants from 1919 to 1921, he spent a good portion of that time in Saranac Lake fighting the tuberculosis, initially at the Trudeau Sanitorium, and later in a house that he had built. Bucknell's football stadium is named "Christy Mathewson–Memorial Stadium". The baseball field at Keystone College is named "Christy Mathewson Field". Christy Mathewson Park in Factoryville is home to the community's Little League field, as well as basketball courts and other athletic facilities, public gardens, walking trails, and a picnic pavilion. The former Whittenton Ballfield in Taunton, Massachusetts, is named in memory of Christy Mathewson, who played for the Taunton team in the New England Baseball League before he joined the New York Giants. Mathewson is mentioned in the poem "Line Up for Yesterday" by Ogden Nash. It says of Christy “M is for Matty, Who carried a charm In the form of an extra brain in his arm”
F. Scott Fitzgerald refers to Christy Mathewson in his first novel, This Side of Paradise (1920). Jazz pianist Dave Frishberg, composer of several baseball themed songs, wrote one called "Matty" for Mathewson. Mathewson is a central character in Eric Rolfe Greenberg's historical novel The Celebrant, which chronicles turn of the century American life by weaving together Mathewson's story with the life of an immigrant Jewish family in New York. In 2002, the book was selected as one of the top 100 sports books of all time by Sports Illustrated. Mathewson's name and memory was honored in the last lines in the 1951 film, Angels in the Outfield.
Шығармалары
Кристи Мэтьюсон, "Соққышыны алдын ала болжау", "Пирсон журналы", 25-том, 5-сан (1911 жылғы мамыр), 568–575 беттер.