Роберт Томсон: «Соққы әлемді шарлады» авторы

Кіріспе

Шотланд-американдық бейсболшы (1923–2010)

Роберт Браун Томсон (25 қазан 1923 – 16 тамыз 2010) – Шотландияда туған американдық кәсіби бейсболшы, «Стейтен-Айленд шотландтығы» деген лақап атымен танымал болған.

Ерте өмір

Томсон Ұлыбританияның Шотландиядағы Глазго қаласының Таунхед ауданында дүниеге келген. Ол Джеймс пен Элизабеттің алты баласының ең кішісі еді. Ол екі жылдан кейін Америка Құрама Штаттарына келді. Джеймс, жиһаз жасаушы, Боби дүниеге келгенге аздан кейін Нью-Йорк қаласына көшіп, 1925 жылы отбасын шақыртқан. Томсон Нью-Йорктегі Стейтен аралында өсті және 1942 жылы Кертис орта мектебін бітіргеннен кейін 100 доллар сыйлық ақшасымен «Нью-Йорк Джайентс» командасымен келісімшарт жасасты. 1942 жылдың 5 желтоқсанында ол Америка Құрама Штаттарының Әскери-әуе күштеріне қатысып, бомбалаушы болып оқытылды. Оның әскери қызметінің барлығы Америка Құрама Штаттарының ішінде өтті. 1945 жылдың жазында әскерден босатылуын күтіп отырып, ол жартылай кәсіби бейсбол ойнады.

Бейсбол карьерасының алғашқы жылдары

Томсон 1947 жылы, жаңа өнер көрсеткен жылы, .283-ке дейін соғып, 29 хоум-ран соғып, 82 рет ұпай жинады (RBIs). Келесі маусымда ол .248 көрсеткішімен 16 хоум-ран соқты. 1949 жылы Томсон мансабындағы ең жоғары көрсеткіштерді RBIs (109) және соққы беру орташасы (.309) бойынша көрсетті. 1950 жылы оның соққы беру орташасы .252-ге төмендеді. Содан кейін 1951 жылы ол мансабындағы ең көп – 32 хоум-ран соқты, бұл үлкен лигадағы ең жақсы нәтижелердің бірі (бесінші орын); сол жылы ол бейсболдағы ең жоғары соққы беру орташасының төртінші көрсеткішіне ие болды.

"Әлемге естілген атыс"

Томсон 1951 жылы Ұлттық лиганың жеңімпаз туын жеңіп алу үшін «Бруклин Доджерс» командасының ойыншысы Ральф Бранкаға қарсы соққан голымен танымал болды. «Әлемде естілген оқ» деп аталған бұл гол, өте драматикалық болды, себебі 1969 жылға дейін лиганың жеңімпаз туы тек плей-офф арқылы анықталады, егер қатысушы командалар реттеулі маусымды тең аяқтаған болса. 1951 жылға дейін плей-офф тек 1946 (ҰЛ) және 1948 (АЛ) жылдары ғана қажет болды. Тамыздың ортасында «Гиганттар» лигада көш бастап тұрған «Доджерс» командасынан 13 ½ ойынға қалып қойған болатын, бірақ тұрақты маусымның соңғы күнінде «Бруклинмен» теңесу үшін соңғы 44 ойынның 37-сін жеңіп, үш ойындық плей-оффқа жол берді. «Гиганттар» алғашқы ойынды 3:1 есебімен Томсонның (Бранкадан) соққан екі голының нәтижесінде жеңді. «Бруклиннің» ойыншысы Клем Лабин екінші ойында «Гиганттарды» 10:0 есебімен ұтып алды. 3 қазан күні «Поло Граундс» стадионында өткен шешуші ойын – АҚШ-та жағалаудан-жағалауға теледидардан көрсетілген алғашқы ірі спорттық оқиға болды. «Доджерс» тоғызыншы иннингтің соңына дейін 4:1 есебімен көш бастады, бірақ «Гиганттардың» шортстопы Элвин Дарк жеке ойын жасады, Дон Мюллердің жеке ойынымен үшінші базаға жетті және Уайти Локманның қос ойынымен ұпай алды. Локман екінші базада, ал резервтік ойыншы Клинт Хартунг үшінші базада тұрғанда Томсонның голы 5:4 есебімен жеңіске әкелді. Бұл сәт «Гиганттардың» тікелей эфирдегі комментаторы Расс Ходжестің қуанышты қайталауларымен мәңгілікке сақталды: «Гиганттар жеңімпаз туды жеңді! Гиганттар жеңімпаз туды жеңді!» Томсоннан кейін кезекте тұрған жаңадан келген ойыншы – Вилли Мейс болды. Алайда «Гиганттардың» маусымы 1951 жылғы Әлем чемпионатына қарай аяқталды; «Янкилер» соңғы үш ойынды жеңіп, жеті ойындық серияда 4:2 есебімен жеңіске жетті. Томсон серияда .238 көрсеткішпен ойнады, бірақ ешқандай гол соқпады. «Әлемде естілген оқ» голы соққан бейсбол таяғы қазір Нью-Йорктегі Куперстаундағы Ұлттық Бейсбол Даңқы залы мен мұражайының қорында сақталуда. Томсон сол күні киген форма, көрініс бойынша, Сан-Франциско «Гиганттар» командасының меншік иесі Дэн Шейнманға тиесілі үлкен жеке коллекцияның бір бөлігі болып табылады.

Thomson became a celebrity for his walk off home run off Brooklyn Dodgers pitcher Ralph Branca to win the 1951 National League pennant. The home run, nicknamed the "Shot Heard 'Round the World", was dramatic as, until 1969, league pennants were only decided by a playoff when the teams involved finished the regular season in a tie. Prior to 1951, playoffs had only been necessary in 1946 (NL) and 1948 (AL). Although in mid August, the Giants were 13 1/2 games behind the league leading Dodgers, they won 37 of their final 44 games to tie Brooklyn on the final day of the regular season, forcing a three game playoff. The Giants won the first game 3–1 as a result of a two run home run by Thomson (off Branca). Brooklyn's Clem Labine shut out the Giants in the second game, 10–0. The decisive contest, played on October 3 at the Polo Grounds, was the first major sporting event televised coast to coast in the United States. The Dodgers took a 4–1 lead into the bottom of the ninth inning, but Giants shortstop Alvin Dark singled, advanced to third on a single by Don Mueller, and scored on a double by Whitey Lockman. With Lockman on second and pinch runner Clint Hartung at third, Thomson's walk off home run turned looming defeat into a 5–4 victory. The moment was immortalized by Giants play by play announcer Russ Hodges's excited multiple repetitions: "The Giants win the pennant! The Giants win the pennant!" Waiting in the on deck circle to hit behind Thomson was rookie Willie Mays. The Giants' season ended, however, at the 1951 World Series; the Yankees swept the last three games to win the best of seven series, four games to two. Thomson batted .238 in the series with no home runs. The bat from the "Shot Heard 'Round the World" is in the collection of the National Baseball Hall of Fame and Museum in Cooperstown, New York. The uniform worn by Thomson on that day is apparently a part of a large private collection owned by Dan Scheinman, a member of the San Francisco Giants ownership group.

Белгілерді ұрлау

1951 жылғы маусымның екінші жартысында «Гиганттар» командасы жүйелі түрде қарсыластардың белгілерін ұрлады деген ұзақ жылдар бойы тараған қауесет 2001 жылы расталды. Бірнеше ойыншы «The Wall Street Journal» газетіне 20 шілдеден бастап бапкер Герман Франкс орталық алаңның артындағы «Гиганттар» командасының клуб үйінен қарсыластардың ұстаушыларының саусақтарымен беретін белгілерді ұрлау үшін телескопты пайдаланғанын айтты. Ұрланған белгілер қоңырау сымы арқылы «Гиганттар» командасының қанатына жіберілді. «Журнал» мақаласының авторы Джошуа Прагер 2008 жылы жарық көрген кітабында дәлелдерді толыққанды сипаттады. Томсон Бранканың тастаған добын алдын ала білмегенін қаперіне келтірсе де, Сал Иварс Прагерге Руб Уокердің жылдам доп белгісін Томсонға жеткізгенін мәлімдеді. Бранка Томсонның жоққа шығаруына жеке күмәнданып қарады, бірақ сол кезде бұл туралы ешқандай пікір білдірмеді. Кейін «The New York Times» газетіне берген сұхбатында: «Мен бейсбол тарихындағы керемет сәтке нүкес тигізгім келмеді. Боби не болатынын білгенімен, оны соққыға ұшыру керек еді. Доптың қандай болатынын білу әрқашан көмектеспейді», – деді. Телескоп пен қоңырау жүйесі «Гианттардың» маусым соңындағы 37–7 есебіне елеулі үлес қосты ма, жоқ па, әлі де даулы мәселе болып қалып отыр. Прагер кітабында белгілерді ұрлауға MLB ережелерімен нақты тыйым салынбағанын және моральдық мәселелерді ескермегенде, «бейтболдың басынан бері қалыптасқан бір бөлігі» екенін атап өтті.

Құрметтер

Шотландиялық бейсбол командасы Эдинбург Даймонд Девилз өз алаңына Бобби Томсон Филд деген ат берді. Ол 2003 жылы Томсонның өзі Шотландияда Шотландия спорт даңқы залына енгізілу үшін келген кезде ашылды. Америка бейсболын зерттеу қоғамының Ұлыбритания бөлімі Бобби Томсон бөлімі деп аталады. 2007 жылы Стейтен-Айлендтегі Кертис орта мектебінің алаңы Бобби Томсон алаңы деп қайта аталды. Томсон 1995 жылы Статен-Айленд спорт даңқы залының қатарына енді.