Елтц әулеті: тарих және ақсүйектік тегі

Кіріспе

Неміс дворяндық отбасы
Неміс дворяндық отбасы

Эльц әулеті – Урадельге жататын танымал неміс дворяндық отбасы. Рейн әулеті 1736 жылдан бері Хорватия Славония Корольдігімен тығыз байланыста болып келеді.

Тарих

Ежелгі дереккөздерде 7 ғасырдың аяғында Трир қаласының франк азаматы Эберхард цу Эльц есімі кездессе де, аталған есімнің алғаш ресми тіркелген жағдайы 1157 жылы болды. Онда император Фридрих Барбароссаның мүлік құжатын сыйға тартуына куә ретінде Рудольф цу Эльц есімі айтылған. Сол кезде ол қазіргі Рейнланд-Пфальц жерінде орналасқан Эльц өзенінің жағасындағы шағын сарайда тұрған. Бұл өзен Мозель өзеніне құяды. Отбасы мүшелері императорлық Гогенштауфен әулетінің адал қолдаушылары және министрлік қызметкерлері болған. 14 ғасырдың басында олар Кобленцке жақын орналасқан Рюбенахтағы вогтствоны мұра етті. Бұл вогтство Трирдегі Санкт-Максимин императорлық аббаттығының иелігінде болған. Эльц қамалы 12 ғасырдың басында, 9 ғасырға дейін сонада тұрған қарапайым жер үйдің және топырақ қоршаудың орнында салынған. 1268 жылға дейін үш бауырлас қамалдың иесі болды және олардың ұрпақтары – Кемпениш, Родендорф және Рюбенах тармақтары 1815 жылға дейін оны бірлесіп басқарды. Содан кейін қамал Кемпениш тармағының иелігіне өтті, және олар оны бүгінгі күнге дейін сақтап келеді. 1331 жылдан 1336 жылға дейін Эльцтер Трирдің курфюрсі және князь-архиепископы болған Люксембургтың күшті Бальдуинмен қатысты дауға тартылды. Бальдуин оларды өзінің вассалдары ретінде мойындауға мәжбүр етті, содан кейін Эльц отбасы Трир архиепископтарының вассалдары болып қалды. 1324 жылы Папа Иоанн XXII король Людовик IV-тің қарсылығына қарамастан Арнольд фон Эльцті Помераниядағы Каммин епископы етіп тағайындады. Робин фон Эльц 1385 жылдан 1389 жылға дейін Ливон орденінің магистрі болды. 1567 жылы Якоб цу Эльц Трирдің князь-архиепискобы болып сайланды. Ол Контрреформацияның белсенді жақтаушысы болды және аймақтағы лютерандық және кальвинистік ықпалға қарсы тұру үшін иезуиттермен одақтасты. 1624 жылы Ханс Якоб цу Эльцке Трир курфюрстігінің фельдмаршалы лауазымы берілді. Бұл оны соғыс кезінде аймақтың жоғарғы әскери қолбасшысы етіп тағайындады, сонымен қатар Киелі Рим империясының осы маңызды аймағындағы вассалдардың басшысы болды. 1729 жылдан бері императорлық рыцарь атанған Эльцтер отбасы Филипп Карл фон Эльц Кемпениш арқылы ең үлкен ықпалына жетті. 1732 жылдан бастап ол Майнцтың князь-архиепискобы және Германияның архиканцлері болды, осылайша Альп тауларынан солтүстікке қарайғы ең асыл және ең күшті католик князьдерінің біріне айналды. Реформация кезіндегі қиындықтар мен Осман империясына қарсы соғыстарда көрсеткен қызметтері үшін 1733 жылы Венада Габсбург императоры Карл VI Эльцтердің ескі әулетіне Рейхсграф (Империя графтары) атағын берді. "Ұлы Пфальц" деген қосымша артықшылық Эльц иелеріне императордың атынан басқаларды рыцарь етуге, нотариустарды таңдауға, заңды емес балаларды заңдастыруға, герб беруге, судьялар мен кеңсе қызметкерлерін тағайындауға және крепостнойларды босатуға құқық берді. 1736 жылы архиепископ Филипп Карл фон Эльц Шығыс Славониядағы (қазіргі Хорватия) Вуковар иелігін алды, ол венгр ақсүйектерімен байланысты болды. 1749 жылдан бастап оның мұрагерлері Эльц сарайын салды, ол 1945 жылы Югославияның коммунистік режимі отбасын қуғанға дейін Граф фон унд цу Эльцтің негізгі резиденциясы болды. Хорватия Югославиядан тәуелсіздігін жариялағаннан кейін Якоб Эльц Хорватияға оралды және жаңа Сабор парламентінің мүшесі болды, онда ол Вуковардан өкілдік етті. Вуковар шайқасы кезінде Вуковардағы Эльц сарайы қарқынды оқ атудан қирады, ал серб күштері Эльцтердің қабіріндегі денелерді қиратты. 70 жастағы Якоб Эльц жеке өзі қаланың қорғанысына қатысты.

Though older sources mentioned one Eberhard zu Eltz, a Frankish citizen of Trier in the late 7th century, the otherwise first recorded instance of the name occurred in 1157, when Rudolph zu Eltz was mentioned as witness to the donation of a property deed by Emperor Fredrick Barbarossa. At that time, Eltz lived in a small manor on the banks of the River Elz, a tributary of the Moselle, in what is now the German state of Rhineland Palatinate. The family members had been ministeriales and loyal supporters of the Imperial Hohenstaufen dynasty. In the early 14th century they inherited the Vogtei over Rübenach near Koblenz, a possession of Imperial Abbey of St Maximin at Trier. Eltz Castle was built in the early 12th century on a site that held a 9th century manor house with a simple earthwork palisade. Before 1268 three brothers shared the ownership of the castle and it was kept jointly by their descendants, the Kempenich, Rodendorf and Rübenach branches until 1815 when it was taken over by the Kempenich branch, which still owns it today. From 1331 until 1336 the Eltz were stuck in a fierce feud with mighty Baldwin of Luxembourg, then Elector and Prince Archbishop of Trier enforcing his acknowledgement as their suzerain, whereafter the Eltz family remained vassals of the Trier archbishops. In 1324 Pope John XXII had appointed Canon Arnold von Eltz Prince Bishop of Cammin in Pomerania against the resistance of King Louis IV. Robin von Eltz served as Master of the Livonian Order from 1385 until 1389. Canon Jakob zu Eltz was elected Prince Archbishop of Trier in 1567; he was one of the strongest champions of the Counter Reformation and allied himself with the Jesuits in opposing Lutheran and Calvinist influence in the region. In 1624, Hans Jakob zu Eltz was given the hereditary office of Field Marshal for the Electorate of Trier. This made him the supreme military commander of the region in time of war, including leader of the vassals on this important region of the Holy Roman Empire. The Eltz family, Imperial Knights since 1729, reached their greatest influence with Philipp Karl von Eltz Kempenich, from 1732 Prince Elector and Archbishop of Mainz and German Archchancellor, making him the most noble and one of the most powerful Catholic princes north of the Alps. As a result of their service throughout the troubles of the Reformation and during the wars against the Ottoman Empire, the elder line of Eltz were awarded the title of Reichsgrafen (Counts of the Empire) by the Habsburg Emperor Charles VI in 1733 in Vienna. The additional "Great Palatinate" privilege entitled the Eltz lords to knight others in the name of the Emperor, select notaries public, legitimate illegitimate children, confer coats of arms and crests, appoint judges and clerks, and release serfs from service. In 1736 Archbishop Philipp Karl von Eltz had acquired the Lordship of Vukovar in eastern Slavonia (present day Croatia) affiliated with the Hungarian nobility. From 1749 onwards his heirs had Eltz Manor erected, the main residence of the Grafen von und zu Eltz until the family was expelled by the Yugoslav communist regime in 1945. After Croatia declared independence from Yugoslavia, Jakob Eltz returned to Croatia and as a naturalized citizen became a member of the new Sabor parliament, where he represented Vukovar. During the Battle of Vukovar, the Eltz Manor in Vukovar was destroyed by intense shelling and the bodies in the Eltz tomb desecrated by Serbian forces. Jakob Eltz, then in his 70s, personally took part in the defence of the city.