Солтүстік Ирландиядағы Жедел Ірландия Республикалық Армиясының Шығыс Тирон бригадасы

Кіріспе

Уақытша Ирландия Республикалық Армиясының бригадасы

Уақытша Ирландия Республикалық Армиясының (ИРА) Шығыс Тайрон бригадасы, сондай-ақ Тайрон/Монаган бригадасы деп белгілі, "Тәуекел кезінде" Солтүстік Ирландиядағы ең белсенді республикалық жартылай әскери ұйымдардың бірі болды. Оның құрамына Тирон округінің шығыс бөлігінен, сондай-ақ Монаган округінің солтүстігінен және Лондондерри округінің оңтүстігінен адамдар кірген деп саналады.

Линнаның стратегиясы

1980 жылдары Шығыс Тирондағы ИРА және шекараға жақын басқа да аймақтар, мысалы Оңтүстік Армаг, Ирландия үшін ИРА-ның Шығыс Тирондағы (бірақ Монаган округінің тумасы) жоғары лауазымды мүшесі Джим Линах жасаған маоистік әскери теорияны ұстанды. Бұл теорияға сәйкес, британдық армия мен Корольдік Ольстер полициясының (RUC) бақылауында емес "қауіпсіз аймақтар" құрылып, олар біртіндеп кеңейтілді. Линахтың стратегиясы британдық әскер бақыламайтын бір аймақтан бастау болды, әсіресе Шығыс Тирон сияқты республикалық бекініс. Оңтүстік Армаг аймағы бұдан бұрын бостандыққа шығарылған аймақ деп есептелді, себебі британдық әскерлер мен RUC жол бойындағы бомбалар мен алыс қашықтықтан атыс жасаудан қорқып, сол жердегі жолдарды пайдалана алмады. Осылайша, ИРА Шығыс Тирон бригадасының шабуылдары сол аймақтан басталды, олардың көпшілігі Шығыс Тиронның Оңтүстік Армагқа жақын аудандарында жүзеге асты, себебі ол жерден қашуға қолайлы жағдайлар туды. Линахтың Шығыс Тироннан британдық қауіпсіздік күштерін ығыстыру жоспарының бірінші кезеңі оқшауланған ауылдық полиция бекеттерін жою және оларды қайта құруға жұмысқа алынған құрылыс мердігерлерін қорқыту немесе өлтіруді қамтыды. Шотландияда туған журналист Кевин Тулис 1985 жылдан бастап бригада бес жылдық науқан жүргізгенін, оның салдарынан 33 қауіпсіздік нысаны қиратылып, шамамен 100 нысан ауыр зақымдалғанын жазды. 1983 жылдың шілдесінде Шығыс Тирон бригадасы Баллигаули маңында Ольстер қорғаныс полкінің (UDR) жылжымалы патруліне мина қойып, үш UDR сарбазын қаза тапты (ал төртінші UDR сарбазы кейіннен қайтыс болды). 1985 және 1986 жылдары Шығыс Тирон бригадасы өздерінің операциялық аймағындағы RUC базаларына екі шабуыл жасады, автор Марк Урбан оларды "көзге түсетін" деп сипаттады. Біріншісі – 1985 жылдың желтоқсан айында Баллигаули базасына жасалған шабуыл. Онда екі RUC офицері атып өлтірілді, база атысқа ұшырап, содан кейін бомбамен жарылды. Екіншісі – 1986 жылдың тамызында Армаг округінің Берчс қаласындағы жартылай штатты базаға жасалған шабуыл. Базаға оқ атылып, 200 фунт (91 кг) салмақты бомбасы бар JCB экскаваторы периметрлік қоршаудан өтіп өтті. Бомба жарылып, базаның көп бөлігі қирады, ал жақын маңдағы ғимараттар да зақым көрді. 1987 жылдың сәуір айында бригада Солтүстік Ирландиядағы қауіпсіздік күштеріне құрылыс жасаған негізгі мердігерлердің бірі Харольд Генрині атып өлтірді.

In the 1980s, the IRA in East Tyrone and other areas close to the border, such as South Armagh, were following a Maoist military theory devised for Ireland by Jim Lynagh, a high profile member of the IRA in East Tyrone (but a native of County Monaghan). The theory involved creating "no go zones" that the British Army and Royal Ulster Constabulary (RUC) did not control and gradually expanding them. Lynagh's strategy was to start off with one area which the British military did not control, preferably a republican stronghold such as east Tyrone. The South Armagh area was considered to be a liberated zone already, since British troops and the RUC could not use the roads there for fear of roadside bombs and long range harassing fire. Thus it was from there that the IRA East Tyrone Brigade attacks were launched, with most of them occurring in east Tyrone in areas close to south Armagh, which offered good escape routes. The first phase of Lynagh's plan to drive out the British security forces from east Tyrone involved destroying isolated rural police stations and then intimidating or killing any building contractors who were employed to rebuild them. Scottish born journalist Kevin Toolis has written that from 1985 onward, the brigade led a five year campaign that left 33 security facilities destroyed and nearly 100 seriously damaged. In July 1983, the East Tyrone Brigade carried out a landmine ambush on an Ulster Defence Regiment (UDR) mobile patrol near Ballygawley, killing three UDR soldiers (a fourth UDR soldier died later). In 1985 and 1986, the East Tyrone Brigade carried out two attacks on RUC bases in their operational area, described by author Mark Urban as "spectaculars". The first was an assault on Ballygawley base in December 1985. Two RUC officers were shot dead and the base was raked with gunfire before being destroyed by a bomb. The second was an attack on the part time base at The Birches, County Armagh, in August 1986. The base was raked with gunfire and a JCB digger with a 200 lb (91 kg) bomb in its bucket was driven through the perimeter fence. The bomb detonated, destroying much of the base and damaging nearby buildings. In April 1987 the brigade shot and killed Harold Henry, one of the main building contractors to the security forces in Northern Ireland.

Лоугалл тұзақ

1987 жылғы 8 мамырда бригаданың кем дегенде сегіз мүшесі Лохгалл RUC базасына тағы бір шабуыл жасады. ИРА жасағы "Бирч" шабуылында қолданған тактиканы қайта қолданды. Олар 200 фунт салмақталған бомбамен базаның маңызды бөлігін жойып, ғимаратты оқ жаңбырына ұшыратты. Бірақ шабуылдары жүріп жатқанда, ИРА жасағына Арнайы әуе күштері (SAS) тобы шабуыл жасады. SAS сегіз ИРА мүшесін және кездейсоқ түрде шабуылға тап болған азаматты өлтірді. Бұл ИРА-ның 1919-1922 жылдар аралығындағы ағылшын-ирланд соғысынан бергі бір оқиғадағы ең көп шығын болды. ИРА-ның қолдау тобынан алты мүше қашып құтылды. Лохгалда қаза тапқан еріктілер: Деклан Артурс (21), Тони Гормли (24), Юджин Келли (25), Падрайг МакКерни (32), Джим Линна (31), Джерард О'Каллахан (28), Сеймус Доннелли (19) және бөлім командирі Патрик Джозеф Келли (30) болды. Шабуылда қаза тапқан сегіз ерікті көптеген республикашылар арасында "Лохгалл шейіттері" деп белгілі болды. 2011 жылдың желтоқсанында Солтүстік Ирландия полиция қызметінің (PSNI) тарихи сауалдар тобы ИРА тобының бірінші болып оқ атқанын және оларды қауіпсіз түрде ұстау мүмкін емес екенін анықтады. Олар SAS-тың оқ ашуы заңды деп шешім қабылдады. 2012 жылы Тирон қаласындағы Гейл қауымдастығының (GAA) клубы шабуылда қаза тапқандарды еске алуға арналған республикалық шарадан бас тартты. Бұл Демократиялық юнионист партиясының Ассамблея депутаты Уильям МакКреаның GAA-ны соңғы жылдары "республикалық терроризм" оқиғаларына немқұрайлы қарағаны үшін айыптауына жауап болды. GAA Орталық Кеңесінің ресми жауабы: "GAA-ның саяси мақсаттар үшін мүлікті пайдалану бойынша қатаң хаттамалары мен ережелері бар. Қауымдастық осы қоғамдастық пен аралды бөлісетін адамдардың әртүрлі ұлттық және мәдени фондарына төзімділікпен негізделген ортақ болашаққа ұмтылады."

Лоугаллдағы тұзақтан кейін

SAS шабуылының ИРА-ның Шығыс Тирондағы қызмет деңгейіне ешқандай айқын ұзақ мерзімді әсері болмады. Аймақтағы ИРА қызметінің деңгейі кейіннен нақты төмендемеді: Лоугаллға дейінгі екі жылда ИРА Шығыс Тиронда және Солтүстік Армахта жеті адамды өлтірді, ал шабуылдан кейінгі екі жылда – он бір адамды. Бұған қоса, осы тұрақсыз кезеңде графтық Ферманадағы шабуылдардың көпшілігі Оңтүстік Тирон мен Монағаннан жасалды. Дегенмен, олардың қалған мүшелерінің көпшілігі жас және тәжірибесіз болды, олар одан әрі шабуылға түсті, нәтижесінде Солтүстік Ирландиядағы төмен қарқынды партизандық қақтығыс стандарттары бойынша көп шығынға әкелді. Ирланд журналисі және «ИРА-ның құпия тарихы» кітабының авторы Эд Молони, ИРА-ның Уақытша Шығыс Тирон бригадасы тұрақсыздық кезеңінде 53 мүшесін жоғалтты деді, бұл кез келген ауылдық бригада үшін ең жоғары көрсеткіш. Олардың 28-і 1987-1992 жылдар аралығында қаза тапты. Тирон округіндегі ІРА-ның ірі шабуылы 1988 жылдың 20 тамызында, Лоугаллдан бір жыл өткен соң, Баллигаули маңында Курр жолында бомба салдарынан британдық армия автобусы қираған кезде сегіз сарбаздың қаза табуымен аяқталды. Әскерилер Англиядан демалыстан оралғаннан кейін Омагқа жақын әскери базаға тасымалданып жатыр еді. Бұл шабуыл британдық әскерді Шығыс Тиронға және одан әскерлерін вертолетпен тасымалдауға мәжбүр етті. Автор Ник Ван дер Бийльдің сөзіне қарағанда, британдық барлау қызметі оларды Курр-роудтағы әскери автобусты бомбалаудың кінәлілері деп анықтады. Питер Тейлор болса, тек Маллин күдікке ілінгенін және ИРА жол бойындағы бомбалық шабуыл кезінде SAS операциясының жоспарлары жасалып жатқанын айтады. 1989 жылдың 16 қыркүйегінде Корольдік сигнал корпусының британдық сержанты (Кевин Фроггет) Коалисленд армиясы/RUC базасында радио мачтаны жөндеу кезінде ИРА снайперінен атылып қаза тапты. Журналист Эд Молонидың мәліметінше, Майкл "Пит" Райан (өзі 1991 жылдың 3 маусымында басқа екі ИРА еріктілерімен бірге қаза тапты), Бригаданың жоғары деңгейдегі мүшесі саналады, 1989 жылдың 13 желтоқсанында Ферманадағы Дерриард бақылау бекетіне шабуыл жасаған ИРА ұшатын колоннасының командирі болды. Британдық әскери дереккөздер Шығыс Тироннан келген басқа ИРА еріктілерінің шабуылға қатысқанын хабарлады. Журналист Ян Брюс құпия деректерге сүйене отырып, парашют полкінде қызмет еткен белгісіз ирландтың ИРА бөлімшесінің басшысы болғанын мәлімдеді.

The SAS ambush had no noticeable long term effect on the level of IRA activity in East Tyrone. The level of IRA activity in the area did not show any real decline in the aftermath: in the two years before the Loughgall ambush the IRA killed seven people in East Tyrone and North Armagh, and eleven in the two years following the ambush. Additionally, most of the attacks which took place in County Fermanagh during this period of the Troubles were also launched from south Tyrone and Monaghan. However, many of their remaining members were young and inexperienced and fell into further ambushes, leading to high casualties by the standards of the low intensity guerrilla conflict in Northern Ireland. Ed Moloney, Irish journalist and author of the Secret History of the IRA, states that the Provisional IRA East Tyrone Brigade lost 53 members killed in the Troubles, the highest of any rural Brigade area. Of these, 28 were killed between 1987 and 1992. A major IRA attack in County Tyrone took place on 20 August 1988, barely a year after Loughall, which ended in the deaths of eight soldiers when a British Army bus was destroyed by a bomb at Curr Road, near Ballygawley. The soldiers were being transported from RAF Aldergrove to a military base near Omagh after returning from leave in England. This attack forced the British military to ferry their troops to and from East Tyrone by helicopter. According to author Nick Van der Bijl, British intelligence identified them as the perpetrators of the bombing of the military bus at Curr Road. Peter Taylor, instead, says that only Mullin was suspected, and that plans for the SAS operation were already underway at the time of the IRA roadside bomb attack. On 16 September 1989, a British sergeant of the Royal Corps of Signals (Kevin Froggett) was shot and killed by an IRA sniper while he was repairing a radio mast at Coalisland Army/RUC base. According to journalist Ed Moloney, Michael "Pete" Ryan (himself killed with two other IRA volunteers on 3 June 1991), an alleged top Brigade member, was the commander of the IRA flying column that launched the attack on Derryard checkpoint in Fermanagh on 13 December 1989. British military sources reported that other IRA volunteers from East Tyrone were involved in the assault. Journalist Ian Bruce claims that an unidentified Irishman who had served in the Parachute Regiment was the leader of the IRA unit, citing intelligence sources.

Негізгі іс-шаралар

1990 жылдың 11 ақпанында бригада Клогер маңында британ армиясына тиесілген «Газель» тікұшағын автоматтан оқ жауып түсірді, үш сарбазды жарақаттады, олардың біреуі ауыр жарақат алды. Тікұшақ Клогер мен Огердің арасында, Дерригорри шекарасынан өтеу жерде атып түсірілді. «Газель» тікұшағы кейіннен жасалған авариялық қону кезінде қирады. 1990 жылдың 4 наурызында он ИРА еріктісі Стюартстаундағы RUC бекетіне шабуыл жасады. Олар трактормен сүйретілген тыңайтқыш таратушыдан импровизацияланған от таратқыш құрал жасап, базаны өртеп жіберу үшін бензин/дизель қоспасын шашыды, содан кейін мылтықтармен және RPG-7 гранаталық атқышпен оқ жаудырды. Келесі күні ИРА бекетті жөндеуге кіріскен кез келген мердігерге қауіп төндірді. 1990 жылдың 24 наурызында ИРА тобы мен жасырын британ күштері арасында Каппаг ауылының басты көшесінде атыс болды. Қорғаныс министрі болған Арчи Гамильтонның мәлімдемесіне сәйкес, ИРА мүшелері қауіпсіздік күштерінің басқаруындағы азаматтық көлікке оқ атқан. Гамильтон қауіпсіздік күштері мен азаматтық халық арасында жараланғандар болмағанын мәлімдеді. «An Phoblacht» ИРА мүшелері шабуылды тойтарғанын және кем дегенде екі SAS офицерінің қаза тапқанын хабарлады. Екінші атыс 28 маусымда Померой ауылында болды, бұл жолы британ армиясының ресми әскерлеріне қарсы. Бір сарбаз ауыр жарақат алды. 1990 жылдың 5 қыркүйегінде Тирон бригадасының «инженерлік» ИРА тобы, қарулы содырлардың қолдауымен, Loughgall-дағы RUC казармасының сыртында үлкен көлік бомбасын орналастырды. Ескерту берілді, ал құрылғы түн ортасынан кейін жарылып, базаға ауқымды зиян келтірді. 26 наурызда ИРА тобы жеңіл автоматтарымен атып, Каппагтың солтүстігіндегі Lurgylea жолындағы UDR мобильді тексеру бекетінің жұмысын тоқтатты. Зардап шеккендер туралы хабарлама жоқ. 1992 жылдың 31 қаңтарында Дунганнон қаласының орталығында ИРА фургоны жарылып, үш адам жараланды, қала орталығына және RUC/Армия бекетіне ауыр зиян келтірді.

SAS-тің соңғы тұзақтары

1990 жылдың қазан айында бригаданың екі ИРА еріктісі (Десси Грю және Мартин МакКогхи) ИРА қару-жарақ сақтайтын жерден екі мылтық алып жатқанда, Лохгалл маңында SAS арнайы жасағының жасырын тобы тарапынан атып өлтірілді. 1991 жылдың 3 маусымында үш ИРА мүшесі – Лоуренс МакНалли, Майкл "Пит" Райан және Тони Дорис Коаг қаласының жанындағы SAS жасаған шабуылда қаза тапты, олардың машинасы оқтан тесік-толық болды. Молонидің сөзіне сүйенсек, Райан екі жыл бұрын ИРА Армия Кеңесінің маңызды мүшесі Томас "Слаб" Мерфидің тікелей тапсырмасымен аралас топты басқарған. RUC полицейлері бұл адамдар протестант жұмысшыларына шабуыл жасауға дайындалып жатқандарын мәлімдеді. 1992 жылдың ақпан айында тағы төрт ИРА мүшесі шабуыл кезінде қаза тапты. Олар – Питер Клэнси, Кевин Барри О'Доннелл, Шон О'Фаррелл және Патрик Винсент Коалислендтегі RUC бекетіне жасалған шабуылдан кейін Клоноеде қаза тапты. О'Доннелл бұрын қару-жарақ иеленгені үшін екі рет айыпталып, кейін босатылған. Олар ұрланған жүк көлігіне ауыр DShK пулеметін орнатып, RUC/Британ армиясының бекетіне дейін жетіп, нығайтылған базаға тікелей оқ ашты, оқ ату орнын немесе пулеметті жасыруға тырыспады. Оқ атысқаннан кейін, өткен жылы қаза тапқан ИРА мүшесі Тони Дористің үйінің жанынан өтіп, әуеге оқ атып, "ИРА жеңіске жетсін, бұл Тони Дорис үшін!" деп айқайлады. Қашқандарын қиындататын көлік жарықтарын жандырды. Оқиға орнында алты адам жиналды. SAS ИРА мүшелерін жүк көлігін тастап, Клоноедегі Рим-католик шіркеуінің тұрақ орнында көліктерге отырып қашуға тырысқанда тоқтатты, сол кезде әскерлік шараптар шіркеудің шатырын өртеп жіберді. Екі ИРА мүшесі қашып үлкерді, бірақ жоғарыда аталған төрт адам қаза тапты. Бір британдық сарбаз жараланды. Автор Брендан О'Брайен куәгерлердің бірінің сөзін келтіреді, олардың айтуынша, кейбіреулері жараланған және бағынуға тырысқан, бірақ британдық сарбаздар оларды өлтірген. Патрик Винсент жүк көлігінің кабинасында, ал Кевин Барри О'Доннелл мен Питер Клэнси оның сыртында атып өлтірілді. Шон О'Фаррелл жараланғаннан кейін қашуға тырысты. Қолға түскен соң, оны қоршауға тіреп өлтірді. Британдық барлау қызметінің бір қызметкерінің мәлімдемесіне сәйкес, осыдан кейін бригада тактикасын өзгертіп, көбінесе қауіпсіздік бекеттеріне минометтермен шабуыл жасады, ал британдық армия округтің негізгі қалалық аймақтарындағы патрульдеуін күшейтті.

In October 1990, two IRA volunteers from the brigade (Dessie Grew and Martin McCaughey) were shot dead near Loughgall by SAS undercover members while allegedly collecting two rifles from an IRA arms dump. On 3 June 1991, three IRA men, Lawrence McNally, Michael "Pete" Ryan, and Tony Doris, died in another SAS ambush at Coagh, where their car was riddled with gunfire. Ryan, according to Moloney, had led the mixed flying column under direct orders of top IRA Army Council member Thomas "Slab" Murphy two years before. The RUC stated the men were on their way to mount an ambush on Protestant workmen. Another four IRA members were killed in an ambush in February 1992. The four, Peter Clancy, Kevin Barry O'Donnell, Sean O'Farrell and Patrick Vincent, were killed at Clonoe after an attack on the RUC station in Coalisland. O'Donnell had been released without charges for possession of weapons on two different occasions in the past. They had mounted a heavy DShK machine gun on the back of a stolen lorry, driven right to the RUC/British Army station and opened fire with tracer ammunition at the fortified base at point blank range, no efforts were made to conceal the firing position or the machine gun. After the shooting they drove past the house of Tony Doris, the IRA man killed the previous year, where they fired more shots in the air and were heard to shout, "Up the 'RA, that's for Tony Doris". A support vehicle further compromised the getaway by flashing its emergency lights. Six attackers gathered on the same spot afterwards. The IRA men were intercepted by the SAS as they were trying to dump the lorry and escape in cars in the car park of Clonoe Roman Catholic church, whose roof was set on fire by Army flares. Two IRA men escaped from the scene, but the four named above were killed. One British soldier was wounded. Author Brendan O'Brien reports a witness claiming that some of the men were wounded and tried to surrender but were killed by the British soldiers. Patrick Vincent was shot in the cab of the lorry whilst Kevin Barry O'Donnell and Peter Clancy were shot just outside. Sean O'Farrell was wounded and attempted to escape. After being caught he was put up against a fence and killed. According a British intelligence officer, from then on, the brigade change tactics and resorted mostly to mortar attacks on security bases, while the British Army reinforced their patrols around the main urban centers in the county.

Негізгі іс-шаралар

1992 жылдың наурыз айында бригада мүшелері МакГоуэннің қызмет көрсету бекетін, британдық күштерді қамтамасыз ету үшін Баллигаули – Дунганнон тас жолында, бомбамен жойды. Кейінірек ИРА мәлімдемесіне сәйкес, қауіпсіздік бекетінің жойылғандығы RUC және британ армиясын жақын маңдағы Клогхердегі RUC казармаларынан қарауылдарын ұйымдастыруға мәжбүр етті. Алты парашютист қылмыстық бүлігі жасады деген айыппен сотталды, бірақ 1993 жылы ақталды. Бес адам бақылауға алынды. Келесі апталарда бригада мүшелері мен британдық армияның жаяу патрульдері арасында кем дегенде екі ұсақ қақтығыс болды. 1992 жылдың 22 маусымында британдық әскерлер Кукстаун маңында снайперлермен атысқа түсті, ал 2 тамызда Померойдағы қарауыл кезінде Coldstream Guards сарбазы ИРА бірлігінің атысынан ауыр жарақат алды. Сол патрульдегі тағы бір сарбаз, мылтық оғы оның жабдығына тигенде, қазадан қиын құтылды. Жаңалықтарда хабарланғандай, ИРА Померойдағы шабуылда АК-74 мылтығын қолданды. Тирон бригадасының ИРА еріктілері 1992 жылдың 21 маусымында Дунганнондағы RUC казармасына және 1992 жылдың 7 желтоқсанында Омагадағы британдық армия базасына автоматты қарумен шабуыл жасады. Бригада 1992 жылдың 7 желтоқсанында Баллигаулидегі RUC станциясына шабуыл жасағанда алғаш рет Mark 15 Barrack Buster минометін қолданды. Қаланың денсаулық сақтау орталығының жанындағы трактордан атылған ауыр миномет оғы казарма қабырғасының жанындағы ағашқа соқтырылды. Бірнеше адам эвакуацияланды, бомбаны жою тобы құрылғыны залалсыздандыруға 10 сағат жұмсады. Кейінірек ИРА мәлімдемесінде минометтік бомбаның «жарылмағаны» айтылды. 1993 жылдың 19 қаңтарында бригада өз еріктілері Стюартстаунның жанындағы Драмкарин орманында тастап кетілген британдық армияның бақылау бекетін тапқандарын және жойғандарын мәлімдеді. Сол дереккөздің хабарлауынша, британдық тікұшақ, әскери жедел жәрдем және жердегі әскерлер оқиға орнына бірден келді, ал жергілікті тұрғындар екі сарбаздың жараланғанын айтты. Сол кездегі баспасөз хабарламаларында Каслфарм-роудтағы тасталған үй жарылыстан кейін өртеніп, қираған, бірақ құрылғы жарылған кезде аймақта қауіпсіздік күштері болмаған. 1993 жылдың 30 наурызында бригаданың бір бөлімшесі британдықтардың жасырын операциясын жолынан тоқтатып, Гленде, Лохмакрори мен Маунтфилд арасында, британдық қызметкерлердің жасырылған жеріне жарылғыш зат орнатып, жарылыс жасады деп мәлімдеді. RUC есебінде бомба сол аймақтағы британдық-RUC біріккен патруліне жақын жерде жарылғаны расталады. Олардың сөзінше, келесі операция кезінде екінші құрылғы залалсыздандырылды. 1992 жылдың ортасынан 1994 жылғы атысты тоқтатуға дейін шығыс және оңтүстік Тирон ИРА бөлімдері RUC және әскери базаларға, сондай-ақ активтерге қарсы оннан астам бомбалық және минометтік шабуылдар жасады. "Barrack Buster" минометтерімен шабуылға ұшыраған нысандарға жоғарыда аталған Баллигаули казармасы, Огнаклойдағы британдық армияның шекаралық бекеті, Клогхер және Берагтағы RUC казармалары, сондай-ақ Дунганнондағы RUC нысандары, Финтона кірді. Бригада мәлімдемесінде 1993 жылдың 26 сәуірінің кешкісін, Фьюри өзенінің жанындағы ашық алаңдағы британдық армияның позициясына Mark 15 минометінің «өзгертілген» нұсқасы атылғаны айтылады. Олардың сөзінше, жарылыс Аугерден Файвмилетаунға дейін естілді, ал британдықтардың арасында бірнеше адам зардап шекті. Британдық армияның хабарлауынша, Аугер мен Огнаклойдың арасындағы Каунти-Бридждің жанында әскери патрульдің жанында жарылыс болды. 30 сәуірде Баллигаули айналма жолының жанында RUC патрульдік көлігіне ауыр көлденең миномет атылды; оқ нысанасын жіберіп алып, қабырғаға тиді. "Barrack Buster" минометтері екі рет "Каледон" RUC қауіпсіздік базасына бағытталды. 1993 жылдың 11 мамырында ИРА жауынгері, көлік жүргізушісі болып көрініп, куәлігін көрсетуді сұрағандарға, казарманың сыртында миномет тасымалдайтын фургонды қалдырды. Құрылғы жарылмастан ғимаратқа түсіп, оны эвакуациялауға мәжбүр етті. 7 қарашада автоматты қарумен қаруланған қолдау тобы казарманың айналасын қорғап, "Barrack Buster" тасымалдайтын Isuzu Trooper-ты базадан тысқары жерге айдап әкелді. Қарулы топ ғимаратқа атыспен шабуыл жасады, бірақ миномет үйірмеден асып көрші шіркеуге зақым келтірді. Елу адам эвакуацияланды. 1993 жылдың 6 маусымында ИРА бөлімшесі Померой ауданында ұрланған фургонды "көшімді миномет атушы" етіп өзгертті және британдық күштердің бақылауынан өтіп, Каррикмордағы RUC казармасына жетті. Бригаданың есебіне сәйкес, Mark 15 минометімен жабдықталған фургон әскери сангардың жанында қалдырылды. Бұл аумақ бұрын қарулы еріктілер тобымен күзетілген. Бірлік минометтің таймерін қосып, тарады. РУК мәлімдемесіне сәйкес, құрылғы база аумағына түсіп, біршама зақым келтірді. Осы кезеңдегі қауіпсіздік нысандарына жасалған басқа да операциялардың қатарында 1993 жылдың 22 мамырында Дунганнондағы Киллимил британдық армия базасына снайперлік және ұсақ қарумен шабуыл жасалды; бригада ИРА еріктілерінің қолдау ролінде болған британдық сарбаздармен болған атыс алмасу туралы мәлімдеді. Осы аралықта Кукстаундағы бекітілген сот үйі 1993 жылдың 15 қазанында онда орнатылған екі бомбадан зақым көрді. Оннан астам тұрғын көрші шіркеудің залына эвакуацияланды. Бірлескен RUC/британдық армия патрулі екінші жарылыста ұсталды, бірақ ешкім жарақат алмады. 1993 жылдың 12 желтоқсанында Файвмилетаунда ірі тұзақ жасалды, қаланың басты көшесінде бригаданың белсенді бөлімінен қарсы атыс алып, RUC мобильді патрулінде екі полицей қаза тапты. Екінші ИРА оқшау тобы, аймаққа күш түсіріп келген британдық армияның Lynx тікұшағына Файвмилетаунның айналасында атыс жасады. Барлық ИРА мүшелері сәтті шығып кетті. 1994 жылдың 21 ақпанында бригада Берагтағы RUC казармасына саяхаттап келе жатқан фургоннан минометтік шабуыл жасады. База "үлкен құрылымдық зақымдарға" ұшырады, сондай-ақ ауылдағы көптеген үйлерге де зақым келді. Басқа дереккөздердің мәліметінше, құрылғы жарылған, бірақ көп зақым келтірмеген. Шығыс Тирон бригадасы, блокпост пен шекара арасындағы аумақты бақылауға алғанын, кедергі қойғанын, содан кейін миномет тасымалдайтын тракторды ату орнына айдап, 30 минуттық ескерту бергенін хабарлады. 1994 жылдың 27 мамырында Огнаклойдағы британдық армия блокпосты тағы да шабуылға ұшырады, аумаққа Ford Transit фургонынан жасырылған ауыр пулеметпен атыс жасалды. Блокпостты күзеткен британдық әскерлер жауап берді. Оқ атысқаннан кейін қарулы көлік шекараны кесіп өтті. 1994 жылдың 15 шілдесінде қарулы самосвал Дунганнонның жанындағы Киллешилде RUC зәкірлі мобильді патрулін шабуылдады. Кездейсоқ, RUC көлігінде Ирландия Республикасының графтығы Монаханның шекаралық қаласы Клоунстағы Sinn Féin кеңесшісі Пэт Тренор ұсталған еді. RUC патрулі жауап берді. Үш полицей және Тренор жараланды, сондай-ақ RUC көлігіне тиген көлігімен келе жатқан қарт әйел де жарақат алды. ИРА бөлімшесі зардапсыз қашып кетті.

In March 1992, members of the brigade destroyed McGowan's service station along the Ballygawley Dungannon road with a bomb, on the basis that they were supplying British forces, According to a later IRA's statement, the destruction of the security base forced the RUC and the British Army to organised their patrols from nearby RUC barracks at Clogher, allowing the East Tyrone Brigade to study their pattern and carry out a deadly ambush in December 1993. Six paratroopers were charged with criminal damage in the aftermath, but were acquitted in 1993. Five were bound over. At least two minor engagements occurred in the following weeks between members of the brigade and British Army foot patrols. On 22 June 1992, British troops exchange fire with snipers near Cookstown, while a British soldier from the Coldstream Guards was seriously wounded in Pomeroy when his patrol was fired on by an IRA unit on 2 August 1992. Another soldier in the same patrol had a narrow escape when a rifle round hit his gear. News reports claim that the IRA used an AK 74 rifle in the Pomeroy ambush. IRA volunteers from the Tyrone Brigade also carried out attacks with automatic weapons on the RUC barracks at Dungannon, on 21 June 1992 and on the British Army base at Omagh, on 7 December 1992. The brigade was the first to use the Mark 15 Barrack Buster mortar in an attack on 7 December 1992 against the RUC station in Ballygawley. The heavy mortar round, fired from a tractor near the town's health center, was deflected by a tree besides the barracks wall. Several people was evacuated, and the bomb disposal squad struggled 10 hours to defuse the device. A later IRA statement acknowledges that the mortar bomb had "failed to detonate properly". On 19 January 1993 the brigade claimed that their volunteers uncovered and destroyed a British army observation post concealed in a derelict house in Drumcairne Forest, near Stewartstown. The same source reported that a British helicopter, a military ambulance and ground troops arrived to the scene shortly after, and that local residents believed that two soldiers had been wounded. Press reports at the time say that an abandoned house on Castlefarm Road was shattered by an explosion and subsequent fire, but that there were no security forces in the area when the device went off. On 30 March 1993, one of the brigade units claimed they thwarted a British undercover operation by detonating an explosive device in the Glen, between Loughmacrory and Mountfield, near the spot where the British personnel were hidden. An RUC report confirms that a bomb exploded close to a combined RUC British Army patrol in the area. According to them, a second device was defused in the follow up operation. From mid 1992 up to the 1994 cease fire, IRA units in east and south Tyrone carried out a dozen bomb and mortar attacks against RUC and military bases and assets. The facilities targeted by "Barrack Buster" mortars included the above mentioned Ballygawley barracks, a British Army border outpost at Aughnacloy, the RUC barracks at Clogher and Beragh, and the RUC compounds at Dungannon, Fintona,

A brigade statement claims that late on the evening of 26 April 1993, a "variation" of the Mark 15 was fired at a British Army position on an open field near the river Fury, a few miles east of Clogher. According to them, the explosion was heard from Augher to Fivemiletown, and there was a number of British casualties. A British Army report states that a device exploded beside an army patrol near County Bridge, between Augher and Aughnacloy. On 30 April, a heavy horizontal mortar was fired at an RUC patrol vehicle near Ballygawley roundabout; the round missed its target and hit a wall. The RUC security base at Caledon became the target of the "Barrack Busters" twice. On 11 May 1993, an IRA militant pretending to be a motorist that had been asked to show his licence at the barracks left a van carrying a mortar outside the facilities. The device landed unexploded inside the complex, resulting in its evacuation. The facilities came under attack once again on 7 November, when a supporting team armed with automatic weapons secured the area around the barracks, allowing an Isuzu Trooper carrying a "Barrack Buster" to be driven just outside the base. The support team sprayed the installations with a burst of gunfire, but the mortar overshot the compound, damaging an adjacent church. Fifty people were evacuated. On 6 June 1993, an IRA unit converted a stolen van in a "mobile mortar launcher" in the area of Pomeroy and slipped through British forces' surveillance to the RUC barracks at Carrickmore. According to the brigade report, the van, fitted with a Mark 15 mortar, was left besides a military sangar. The area was previously secured by a group of armed volunteers. The unit dispersed after setting on the mortar's timer. The projectile landed within the grounds of the base, causing some damage according to the RUC. Other operations against security facilities in this period included a sniper and small arms attack on the British Army base of Killymeal, Dungannon, on 22 May 1993; the brigade claimed a subsequent exchange of fire between IRA volunteers in supporting role and British soldiers crewing an observation post. The fortified courthouse in Cookstown was meanwhile damaged by two bombs planted there on 15 October 1993, Dozens of residents were evacuated to a neighbouring church's hall. A joint RUC/British Army patrol was caught in the second blast, but no injuries were reported. A major ambush occurred on 12 December 1993 in Fivemiletown, when an RUC mobile patrol received intense cross fire from a brigade's active unit on the town's main street, and two constables were slain. A second IRA rifle team fired at a British Army Lynx helicopter sending in reinforcements to the area over the surroundings of Fivemiletown. All the IRA members involved withdrew successfully. On 21 February 1994, the brigade launched a mortar attack from a travelling van on the RUC barracks at Beragh. The base suffered "major structural damage", as well as most houses in the village. According to other sources, the device actually exploded but caused little damage. The East Tyrone Brigade reported that they took over the area between the checkpoint and the border, set a roadblock, then drove a tractor carrying the mortar to the firing point and issued a 30 minute warning. On 27 May 1994, the British Army checkpoint at Aughnacloy was the target of an attack once again, when the compound came under automatic fire from an improvised tactical vehicle consisting of a Ford Transit van mounting a concealed heavy machine gun. British troops manning the outpost returned fire. The armed vehicle crossed the border after the engagement. On 15 July 1994, an armed dump truck ambushed an RUC armoured mobile patrol at Killeshil, near Dungannon. Incidentally, the RUC vehicle was carrying in custody Pat Treanor, a Sinn Féin councillor from Clones, a border town in County Monaghan, Republic of Ireland. The RUC patrol returned fire. Three constables and Treanor were wounded, as well as a passing by elderly female motorist whose car was hit by the RUC vehicle. The IRA unit managed to get away unscathed.

Жарамсыз операциялар

Сондай-ақ, осы кезеңде шығыс және оңтүстік Тайронда қауіпсіздік күштері жол бойындағы бомбалар мен миномет шабуылдарының бірнеше әрекетін тоқтатты. 1992 жылдың 9 сәуірінде британдық армияның техниктері Клогхер маңында Mk 12 көлденең минометін залалсыздандырды, ал 1994 жылдың 16 қаңтарында сол ауданда қауіпсіздік күштері "казарманы бұзуға" арналған минометті тасыған тіркемені тауып, оны да залалсыздандырды. 1993 жылдың 30 шілдесінде қауіпсіздік күштері Померойда бір құрылғыны тапты және бір адамды тұтқындады. RUC Коалислэндтен ұрланған пулемет пен басқа қару-жарақтар 1992 жылдың 29 мамырында Каппағ маңындағы шаруа қожалығынан табылғанын мәлімдеді. ИРА еріктісі тұтқындалды, ал ИРА-ның тағы екі мүшесі қашып кетті. Ұлттық саясатшы Бернардетт Девлин МакАлиски пулеметтің табылғанын қауіпсіздік күштері жарнама үшін жасаған әрекет деп санайды. 1993 жылдың 11 мамырында британдық қауіпсіздік күштері Дунганнонда оқ-дәрісі бар көлденең минометті тауып, залалсыздандырды. 1993 жылдың 10 шілдесінде ИРА мүшесі Ньютаунстевартта тұтқындалды. Ол Дунганнон маңындағы амбарда импровизацияланған минометті сынап көрген кезде, оқ ату механизмі мерзімінен бұрын жарылып, жарақат алғаннан кейін ұсталды.

Британдықтар

Осы кезеңде қауіпсіздік күштерінің үш белсенді мүшесі Шығыс Тирон бригадасының қолынан қаза тапты. Олардың арасында констебль Эндрю Биком және резервтегі констебль Эрнест Смит болды. 1993 жылдың 12 желтоқсанында Fivemiletown қаласының басты көшесінде азаматтық көлік жүргізу кезінде RUC-тің екі мүшесі аңдып, атып өлтірілді. Тағы бір қаза тапқан – Корольдік ирланд полкінің (RIR) солдаты, Кристофер Рен, қызметтен тыс уақытта оның көлігіне орнатылған тұзақтың жарылуынан қаза тапты. 1993 жылдың 31 мамырында Кукстауннан бірнеше шақырым жерде, Лондондерри округіне қарасты Монейморға жақын жердегі Карридарра жолында көлік айдап бара жатқанда жарылыс болды. Кем дегенде екі британдық сарбаз Каппаг маңында ауыр жарақат алды. Жарақат алғандардың екеуі де дежурлықтан тыс болған UDR сарбаздары еді. ИРА осы жұмысшылардың "окупациялық күштермен" "бірлесіп жұмыс істегендігі үшін" заңды нысаналар екенін мәлімдеді. Олардың барлығы протестанттар болғандықтан, көптеген протестанттар бұл шабуылды діни араздық тудырған шабуыл деп қарады. UDA жауап ретінде Белфаст қаласының Ормоу жолындағы тікелей ставкалар кеңсесінде бес католикті атып өлтірді. Тирондағы ИРА еріктілері Ольстер ерікті күштерінің (UVF) жарымәскери тобы жүргізген өлтіру науқанының нысанасы болды. 1988-1994 жылдар аралығында Шығыс Тиронда UVF 40 адамды өлтірді. Олардың көпшілігі – католик азаматтар, жарымәскери байланыстары жоқ, ал алтауы – Уақытша Ирландия Республикалық Армиясының мүшелері еді. IRA 1989 жылдың 7 наурызында Коаг қаласында зейнеткер UDR мүшесі Лесли Даллас пен екі қарт протестантты – Остин Нельсон мен Эрнест Ранкинды өлтірді, жауап ретінде UVF 1991 жылдың 3 наурызында Каппагтағы пабта үш IRA мүшесі мен бір католик азаматты атып өлтірді. Басты нысана – Брайан Артурс, жарақат алмады. ИРА Далластың UVF-тің жетекші мүшесі болғанын мәлімдеді, бірақ оның отбасы, полиция және UVF бұл мәлімдемені жоққа шығарды. "Жоғалған өмірлер" және "Саттон өлімдерінің индексі" (CAIN) оны азаматтық тұрғын ретінде тіркеді. IRA 1991 жылдың 5 тамызында Алтмор жолы, Каппаг бойында жұмысынан шығып келе жатқан бұрынғы UDR сарбазын атып өлтірді. 1993 жылдың 11 қаңтарында Б-Специалдың бұрынғы сержанты (Мэтью Бойд) өзінің көлігін Донагмор жолы, Дунганнон, Тайрон округы бойымен айдап бара жатқанда атып өлтірді. ИРА бұл кісінің католик азаматтарын өлтірген UVF-тың командирі болғанын мәлімдеді. Бұл туралы марқұмның отбасы ешнәрсе айтқан жоқ. CAIN Бойдты протестант азаматтық тұрғын ретінде тіркеді. 1993 жылдың 25 сәуірінде Килдресс, Тайрон округында ИРА бомбасы оның көлігінің астында жарылып, UDR-дің бұрынғы сарбазы (Дэвид Мартин) қаза тапты; оның лоялисттік байланыстары бар деген мәлімдеме тарады. Бұл шабуылдан кейін лоялисттер ИРА Тирон мен Ферманагтағы протестанттық жер иелерін аймақтан қуып шығару мақсатымен жоспарланған науқанда өлтіріп жатыр деп айыптады, тіпті бұл оқиғаны Балқандағы этникалық тазалаумен салыстырды. Кейбір авторлар бұл мәлімдемені "әстеу" деп санайды. 1994 жылдың 10 шілдесінде Лондондерри округына қарасты Магерафелтте DUP саясаткері Уилли МакКреаның үйіне жасалған қарулы шабуылға Шығыс Тирон бригадасының мүшелері кінәлі деп айыпталды.

Three active members of the security forces were killed by the East Tyrone Brigade during this period. Among them there were Constable Andrew Beacom and Reserve Constable Ernest Smith, the two RUC members ambushed and shot dead while driving a civilian type vehicle in Fivemiletown's main street on 12 December 1993. Another fatality was a Royal Irish Regiment (RIR) soldier, Private Christopher Wren, slain when off duty by the blast of a booby trap planted in his car. The device exploded while he was driving on Carrydarragh road, near Moneymore, County Londonderry, on 31 May 1993, just a few miles from Cookstown. At least two British soldiers were severely wounded in action near Cappagh Two of the wounded were also off duty UDR soldiers. The IRA said that the workers were legitimate targets because they were "collaborating" with the "forces of occupation". As the men were all Protestants, many Protestants saw it as a sectarian attack. The UDA retaliated by shooting dead five Catholic male civilians inside a betting shop on the Ormeau Road, Belfast. IRA volunteers in Tyrone were the target of an assassination campaign carried out by the loyalist paramilitaries of the Ulster Volunteer Force (UVF). The UVF killed 40 people in East Tyrone between 1988 and 1994. Of these, most were Catholics civilians with no known paramilitary connections but six were Provisional Irish Republican Army members. When the IRA responded by killing a retired UDR member, Leslie Dallas, and two elderly Protestants, Austin Nelson and Ernest Rankin at Coagh, on 7 March 1989, the UVF shot dead three IRA members and a Catholic civilian in a pub in Cappagh on 3 March 1991. The main target, Brian Arthurs, escaped injury. The IRA alleged that Dallas was a senior UVF member but this was denied by his family, the police, and the UVF. Both Lost Lives and the Sutton Index of Deaths (at CAIN) list him as a civilian. The IRA retaliated on 5 August 1991 by shooting and killing a former UDR soldier leaving his workplace along Altmore Road, Cappagh. On 11 January 1993 a former sergeant of the B Specials (Matthew Boyd) was shot dead while driving his car along Donaghmore Road, Dungannon, County Tyrone. The IRA claimed the man was a UVF commander, responsible for the killings of Catholic civilians. This was denied by the dead man's family. CAIN lists Boyd as a Protestant civilian. A former UDR soldier (David Martin) was killed when an IRA bomb exploded underneath his car in Kildress, County Tyrone on 25 April 1993; it was claimed that he had loyalist connections. The latter attack led to loyalist allegations that the IRA was killing Protestant land owners in Tyrone and Fermanagh in an orchestrated campaign to drive Protestants out of the region, to the point that they drew an analogy with contemporaneous ethnic cleansing in the Balkans. This is disputed by some authors as an "exaggeration". A gun attack on the home of DUP politician Willie McCrea on 10 July 1994 at Magherafelt, County Londonderry, was attributed to members of the East Tyrone Brigade. Sources claim that the IRA leadership stood down the unit responsible.