Кіріспе

1993 жылы Англияның Чешир қаласында ИРА шабуылы

Уоррингтон бомбалаулары – 1993 жылдың басында Англияның Чешир қаласында болған екі бомбалық шабуыл. Бірінші шабуыл 26 ақпанда газ сақтау нысанында бомба жарылуынан болды. Бұл жарылыс кең ауқымды зақым келтірді, бірақ ешкім жарақаттанбады. Оқиға орнынан қашып бара жатқан бомбалағандар полиция қызметкерін атып жарақаттады, содан кейін жоғары жылдамдықтағы көлікпен қуып жетеліп, екеуі ұсталды. Екінші шабуыл 20 наурызда Бридж-стриттегі дүкендер мен мекемелердің жанындағы қоқыс жәшіктерінде екі кішкентай бомба жарылуынан болды. Осы шабуылдардың салдарынан екі бала қаза тауып, 56 адам жарақат алды. Шабуылдарды Уақытша Ирландия Республикалық Армиясы (ИРА) жасады. 1970 жылдардың басынан бері ИРА Солтүстік Ирландия мен Англияда шабуылдар жасап, Ұлыбритания үкіметін Солтүстік Ирландиядан шығуға мәжбүр етуді мақсат етіп келді. ИРА Ұлыбританияда террористік ұйым деп танылған.

Бірінші шабуыл

1993 жылдың 25 ақпанындағы түнде үш ИРА мүшесі Уоррингтон қаласындағы Уинвик жолындағы газ сақтағыштарына Semtex бомбаларын орналастырды. Сол түні сағат 23:45-те полиция қызметкері Санки көшесінде үш ер адамды ұстады. Оларды сұраққа алып жатқанда, ИРА мүшелері оған үш рет оқ атып, көлікпен қашып кетті. Шамамен бір сағаттан кейін олар Лимм қаласында бір көлікті тонап алып, жүргізушіні багажникке тығып, Манчестер бағытына бет бұрды. Жедел жәрдем қызметтері келді және шамамен 100 адамды үйлерінен эвакуациялады. Сол таңда полиция жол тостағандары мен пойыз бағыттарын өзгертуге байланысты көлік қозғалысында үлкен кедергілер туды.

Екінші шабуыл

1993 жылдың 20 наурызы күні түске дейін аз қалғанда Ливерпульдегі "Самаритян" ұйымы телефон арқылы бомба туралы ескерту алды. Полиция мәлімдемесіне сәйкес, қоңырау шалушы тек қана "Боотс" дүкенінің сыртында бомба орналастырылғанын айтқан. Мерсисайд полициясы Ливерпульдегі "Боотс" дүкендеріне қызметкерлерді жіберіп, жақын орналасқан Уоррингтонды патрульдеуші Чешир полициясын ескертті. Уоррингтон қаласындағы Бридж көшесінде екі бомба жарылды. Жарылыстан кейін бір күн өткен соң, Жедел ИРА (Provisional IRA) өз қатысуын мойындап, мәлімдеме жасады: "Кеше Уоррингтонда болған трагедиялық оқиғада, адам өліміне және жарақаттануға тікелей жауаптылық британдық билік өкілдеріне жүктеледі, олар нақты және жеткілікті ескертулерді елемеу арқылы әдейі қимыл жасаған." Бір күннен кейін ИРА өкілі "екі нақты ескерту" берілгенін, олардың "жеткілікті уақыттан" бұрын берілгенін мәлімдеді – біреуі "Самаритян" ұйымына, екіншісі Мерсисайд полициясына. Сондай-ақ бағдарламада осы шабуыл мен британдық солшыл саяси ұйым "Red Action" арасындағы мүмкін байланыс та қарастырылды, бірақ ешқандай дәлел табылмады.

Салдары

Екі жас баланың қазасы 20 наурыздағы жарылыстардың бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен жариялануына және халық арасында кеңінен наразылық тудыруына себеп болды. 1993 жылдың 1 сәуірінде Ирландия үкіметі Ирландия Республикасынан Ұлыбританияға экстрадициялауды жеңілдетуге бағытталған шаралар қабылдауды жариялады. 1994 жылдың 19 қыркүйегінде ирландтық рок-тобы The Cranberries жарылыстарға қарсылық ретінде жазылған "Zombie" әнін шығарды. Ән олардың ең үлкен хитіне айналды. 1996 жылдың 14 қарашасында Кент герцогинясы Бридж-стритте "болашақ ұрпақтар үшін үміт символы" бейнеленген "Өмір өзені" ескерткішінің салтанатты ашылуына қатысты. Бұл ескерткіш жарылыс шабуылынан кейін жасалып, Уоррингтон қалалық кеңесінің тапсырысы бойынша салынды. Тим Парридің ата-анасы Ұлыбритания мен Ирландия арасындағы өзара түсіністікті арттыру мақсатында Тим Парри қоры құрды. 2019 жылы Brexit партиясы бұрынғы "Тірі марксизм" жазушысы Клэр Фоксты 2019 жылғы Еуропалық парламент сайлауында Солтүстік-Батыс айманындағы жетекші кандидат ретінде таңдағаннан кейін жарылыс оқиғасы қайтадан назар ортасына ішкірді. Фокс 1993 жылы революциялық коммунистік партияның жетекші мүшесі болған, ал бұл партия өздерінің партиялық бюллетенінде жарылысты қорғады. Дауға қарамастан, бір Brexit партиясының тағы бір кандидаты бұл пікірлерге наразылық білдіріп, партия тізімінен кетіп, Фокс пен Brexit партиясы Солтүстік-Батыстың, соның ішінде Уоррингтондағы бірнеше аймақтарында дауыс беруде көш бастады. Болл мен Парридің қазасы әлі де Чешир полициясының ашылмаған қылмыстар тізімінде тұр.

Теледидар үшін түсірілген фильм

Екінші жарылыс оқиғасы, екі баланың қаза болуы, және Тим Пэрри мен "Peace '93" және МакХьюдің ата-аналарының күш-жігері 2018 жылғы "Аналар күні" телефильмінде бейнеленді, онда Вики МакКлюр, Дэниел Мейс және Анна Максвелл Мартин рөлдерін сомдады.