Кіріспе

Хидецугу Яги (八木 秀次) – Жапонияның Осака қаласынан шыққан электр инженері. Тохоку императорлық университетінде жұмыс істеген кезде ол өзінің ассистенті Синтаро Уда жасаған жаңа антеннаны ағылшын тілінде сөйлейтін әлемге таныстырған бірнеше мақала жазды. 1926 жылы патенттелген Яги-Уда антеннасы электромагниттік толқындарды пайдаланып бағытталған байланыс жасауға мүмкіндік береді және бүгінде әлемдегі миллиондаған үйлерге радио және теледидар сигналдарын қабылдау үшін орнатылған. Ол сонымен қатар сымсыз қуат беру жүйесін енгізуге талпынды, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Чиба технология институтын құруға қатысты. 1946 жылдың ақпанынан желтоқсанына дейін Осака университетінің төртінші президенті болды. 1942 жылы Токио технология институтының президенті, 1944 жылы Техникалық институттың президенті, ал 1946 жылы Осака императорлық университетінің президенті болды. 1951 жылы «Көк лента» орденімен Құрмет медалімен, 1956 жылы Мәдениет орденімен, ал 1976 жылы «Көтерілетін күн» орденінің үлкен кордонымен (өлгеннен кейін) марапатталды.

Өмірбаян

Хидецугу Яги 1886 жылғы 28 қаңтарда Осака префектурасында дүниеге келген. 1909 жылы Токио императорлық университетінің ғылым факультетінің электрондық инженерия бөлімін бітірген. 1913 жылдан бастап Германияда оқыды, онда Генрих Баркхаузенмен бірге электр доғалары арқылы тұрақты тербелістерді (CW) жасау бойынша жұмыс істеді; Англияда Дж. А. Флеминг, вакуумдық диодты ойлап тапқан адаммен; және АҚШ-та Гарвардта Г. В. Пирспен бірге жұмыс істеді, ол үздіксіз толқынды өндіретін Пирс осцилляторын ойлап тапқан. 1921 жылы Токио императорлық университетінен докторлық дәрежесін алды. Германияда ол сымсыз байланысқа пайдаланылатын электр толқындарын жасау бойынша зерттеулерін жалғастырды. 1930 жылы Жапонияға оралды. 1930 жылдан кейін Хидецугу Яги Ивакуро Хидео басқаратын Тоғызыншы зертхананың жұмысына кеңесші ретінде қатысты.

Сымсыз байланыс

Шетелде оқып жүрген кезінде қызығған сымсыз байланыс тақырыбы, өмірінің соңына дейін арнаған зерттеу тақырыбына айналды. 1919 жылы ол жаңадан құрылған Тохоку императорлық университетінің Инженерлік ғылымдар факультетінде профессор болып жұмыс істеді, сонымен қатар сол жылы инженерлік ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды. Ол радио толқындары арқылы байланыс құруда қысқа толқындардың немесе өте қысқа толқындардың маңызды рөл атқаратынын болжады және зерттеулерін осы бағытта жүргізді. Нәтижесінде, "Қысқа толқынды толқындардың туындауы", "Қысқа толқынды толқындармен нақты толқын ұзындығын өлшеу" және басқа да мақалалары жарық көрді. Сонымен аталған Яги антеннасы осы мақалалардың негізінде жасалған. Ол "бағытталған электр толқындарының әдісін" пайдалана отырып, оны антенна ретінде ойлап тапты. Өнертабысына патент алды (патент нөмірі 69115, 1926 жылы тіркелген). Бұл өнертабыс өте қарапайым құрылымға ие болғандықтан, электр толқындары арқылы бағытталған байланыс мүмкіндігін берді. Осы құрылым ультра қысқа немесе өте қысқа толқындар үшін қолданылатын кез келген антеннаның негізгі бөлігі ретінде бүгінгі күнге дейін қолданылып келеді. 1985 жылдың 18 сәуірінде Жапонияның патенттік кеңсесі оны Жапонияның он ұлы өнертапқышының бірі деп таныды. 2016 жылдың 28 қаңтарында Google оның еңбегін құрметтеу үшін анимациялық Google Doodle жариялады.