Кіріспе
Британдық виолончельші (1958 жылы туған)
Стивен Изерлис (19 желтоқсан 1958 жылы туған) – британдық виолончельші. Ол танымал солист, камералық музыкант, педагог, жазушы және радиоведуші ретінде кеңінен танылады, сондай-ақ өзінің буын аралығындағы жетекші музыканттардың бірі саналады. Ол жан-жақты репертуарымен және ерекше дыбысымен де белгілі, ол ішек ішектің (gut strings) көмегімен қолданылады. Изерлис көптеген сыйлықтардың иегері, оның ішінде 1993 жылғы Корольдік филармониялық қоғамның музыкалық сыйлығы, 2000 жылғы Цвиккау қаласының Роберт Шуман сыйлығы, 2017 жылғы Вигмор залының медалі және Глашутте музыка фестивалінің сыйлығы. Оның жазбалары екі Gramophone Awards, Classical BRIT Award, BBC Music Magazine Award және басқаларымен қатар екі Grammy Award номинациясын жеңіп алды. Сонымен қатар, ол Gramophone Hall of Fame-ге енген екі тірі виолончельшінің бірі. Изерлис қазіргі уақытта Антонио Страдивари жасаған 1726 жылғы Маркиз де Корберон виолончелінде ойнайды, ол Корольдік музыка академиясынан несиеге алынған.
Ерте өмір және білім
Исерлис Лондонда музыкалық отбасында дүниеге келген. Оның анасы фортепианодан сабақ берген, ал әкесі музыкаға құмар әуесқой болған. Оның бір әпкесі Аннет альт ойнайды, ал екіншісі Рейчел скрипкашы. Исерлис "музыка ойнау, бірге музыка жасау" оның ерте отбасы өмірінің ажырамас бөлігі болғанын айтқан. Оның әкесі, орыс еврейі Юлиус Исерлис, 1920 жылдары Ресейден орыс мәдениетін насихаттау үшін рұқсат алған 12 музыканттың бірі болды, бірақ ол ешқашан Ресейге қайтып оралмады. Исерлис Лондон қалалық мектебінде оқыды, 14 жасында оқуын тастап, Шотландияға Джейн Коуэннің жетекшілігімен білім алуға кетті. 1976-1978 жылдары Исерлис Ричард Капускинскиймен Оберлин музыка консерваториясында оқыды. Жастығынан бастап Даниил Шафран оның виолончельдегі үлгісі болды, оны Исерлис "оның вибратосы, фразировкасы, ырғағы – бәрі біртұтас еді, ол тіпті бір нотаны да адалсыздықпен ойнай алмайтын, оның музыкасы жан тереңінен келген" деп сипаттаған. Иссерлис есімі – еврейше 'Исраил' есімінің көптеген еуропалық түрлерінің бірі.
Мансап
Исерлистің мансабындағы маңызды табыс 1988 жылы Джон Тавенерден виолончель мен оркестр үшін шығарма жазуды сұрағанда келді. Осының нәтижесінде "Қорғайтын жамылғы" туды, оны Иссерлис BBC Proms-те BBC Симфониялық оркестрімен және Оливер Кнуссенмен бірге тұңғыш рет орындады. Бұл шығарма, сондай-ақ Иссерлис жасаған оның келесі жазбасы сыншылар мен тыңдаушылар тарапынан зор құрметке ие болды. Ол сонымен қатар Вигмор залы, Нью-Йорктегі 92-ші көше Y және Зальцбург фестивалі үшін концерттік циклдарды ұйымдастырды. Иссерлис нағыз өнерді сақтауға ұмтылады және жиі заманауи аспаптар оркестрлерімен бірге өнер көрсетеді. Ол Бетховенді фортепианошы Роберт Левинмен Бостон мен Лондонда, ал Дворжактың виолончель концертін Сэр Саймон Рэтлмен бірге Ағарту дәуірі оркестрімен орындады. Ол сонымен қатар бірнеше нота жинақтары мен аранжировкалар жариялады, көбінесе Faber Music үшін, және Бетховеннің виолончель туындыларының жаңа басылымдарында, сондай-ақ Дворжак пен Эльгардың виолончель концерттерінде кеңесші болды. Ал, спектрдің екінші полюсінде Иссерлис Джон Тавенер, Лоуэлл Либерман, Карл Вайн, Дэвид Мэтьюс, Джон Вулрих, Вольфганг Рихм, Михаил Плетнев және Томас Адес сияқты композиторлардың шығармаларын тұңғыш рет орындады. Ол сондай-ақ Удмурт музыковеді Владимир Блокқа Прокофьевтің "Челло концертино" туындысын аяқтауды тапсырды, ол 1997 жылы Марк Вигглсворт жетекшілігімен Уэльстің BBC Ұлттық оркестрімен тұңғыш рет таныстырылды. Иссерлис Джошуа Белл, Стивен Хоу, Михаил Плетнев, Андрас Шифф, Денес Варжон, Олли Мустонен, Табеа Циммерман және актерлер Барри Хамфрис пен Саймон Каллоу сияқты ұзақ жылдармен серіктес болған музыканттармен бірге көптеген фестивальдер ұйымдастырды. Ол Батыс Корнуоллдағы Пруссия Ков халықаралық музыканттар семинарының көркемдік директоры, онда ол өнер көрсетеді және сабақтар береді.
were met with both critical and public acclaim. He has also curated concert series for Wigmore Hall, 92nd Street Y in New York and the Salzburg Festival. Isserlis is committed to authentic performance and also frequently performs with the foremost period instrument orchestras. He has performed Beethoven with fortepianist Robert Levin in Boston and London, and Dvořák’s Cello Concerto with the Orchestra of the Age of Enlightenment with Sir Simon Rattle. He has also published several editions and arrangements, principally for Faber Music, and was an advisor on new editions of Beethoven's cello works, as well as the cello concertos of Dvořák and Elgar. On the other end of the spectrum, Isserlis has premiered works by composers John Tavener, Lowell Liebermann, Carl Vine, David Matthews, John Woolrich, Wolfgang Rihm, Mikhail Pletnev and Thomas Adès. He also commissioned a new completion of Prokofiev’s Cello Concertino from the Udmurt musicologist Vladimir Blok, which was premiered in 1997 with the BBC National Orchestra of Wales conducted by Mark Wigglesworth. Isserlis has presented a number of festivals with long term collaborators such as Joshua Bell, Stephen Hough, Mikhail Pletnev, András Schiff, Denes Varjon, Olli Mustonen, Tabea Zimmermann, and actors Barry Humphries and Simon Callow. He is artistic director of the International Musicians Seminar, Prussia Cove in West Cornwall, where he both performs and teaches.
Құралдар
Қазіргі уақытта Иссерлис Антонио Страдивари жасаған 1726 жылғы Маркиз де Корберон виолончелінде ойнайды, ол Корольдік музыка академиясынан қарызға алынған. Бұл аспап бұрын Зара Нельсова мен Хьюго Беккерге тиесілі болған. Ол сонымен қатар 1740 жылғы Доменико Монтагнана виолончелінің және 1745 жылғы Джованни Баттиста Гуадагнини виолончелінің бір бөлігіне ие, оны 1979 жылдан 1998 жылға дейін ғана пайдаланған. Ал бұрын ол Ниппон Музыка Қорынан қарызға алынған Де Мунк Фейерманн Страдивариусінде де орындаған.
Жазбалар
Исерлис атақты композиторлардың өмірі туралы балаларға арналған екі кітаптың авторы: біріншісі – «Бетховен неге сорпаны лақтырды» (Faber, 2001), ал екіншісі – «Неге Гендель шашын қимылдатып тұрды» (Faber, 2006). Ол сонымен қатар Оскар жүлдесіне ие болған композитор Энн Дадлидің музыкасына қойылған үш әңгіме жазды. Серияның бірінші туындысы «Кішкентай қызыл скрипка (және Үлкен, жаман виолончель)» 2007 жылдың наурыз айында Нью-Йоркте тұңғыш рет орындалды, одан кейін «Голдипегс және үш виолончель» мен «Синдерцелла» келді. 2016 жылдың қыркүйегінде Исерлис жас музыканттарға арналған «Роберт Шуманның жас музыканттарға берген кеңестері» кітабын Стивен Исерлис жаңартып, Faber & Faber баспасында жарыққа шығарды. 2021 жылдың қазан айында Faber & Faber Исерлис кітабын «Бах виолончель сюиталары – Серік» деген атпен жариялады, бұл том Бахтың жеке виолончельге арналған сюиталарының тарихы мен музыкасына толық арналған.
Жеке өмір
2010 жылы маусымда Иссерлистің әйелі Паулин Мара қатерлі ісіктен қайтыс болды. Иссерлис Лондон қаласында тұрады.
Дискография
Иссерлистің жазбалары оның репертуарының кеңдігі мен әртүрлілігін көрсетеді. Оның BIS лейблі үшін шығарған ең соңғы «reVisions» жинағында Дебюсси, Равел, Прокофьев және Блохтың шығармаларына жасалған аранжировкалар мен қайта құраулар бар. Hyperion Records үшін Иссерлис Шуманның виолончель мен фортепианоға арналған музыкасын (Денес Варжонмен бірге) және Бахтың толық соло виолончель сюиталарын жазды, ол көптеген сыйлықтарға ие болды, соның ішінде BBC Radio 3-тің «CD Review» бағдарламасы бойынша «Жыл дискісі», Gramophone журналының «Жылдың аспаптық дискісі» және 2008 жылғы Classical Brits марапатында «Сыншының таңдауы» атанды. Басқа да шығарылымдарының ішінде Стивен Хоугпен бірлескен екі жазбасы бар: Брамстың сонаталары, Дворжак пен Суктың шығармаларымен бірге; BIS Records үшін балаларға арналған виолончель музыкасының жоғары бағаланған дискісі; және Томас Адестің «Lieux retrouvés» атты жаңа шығармасының жазбасы. Соңғы шығарылымдарына 2013 жылы Hyperion лейблінде Дэниел Хардинг пен Малер камералық оркестрімен Дворжактың виолончель концерті, ал 2014 жылы BIS лейблінде Олли Мустоненмен Мартинудың толық виолончель сонаталары кірді, соңғысы Grammy сыйлығына ұсынылды. 2017 жылы Иссерлистің Хайднның виолончель концерттерін жазғаны Grammy сыйлығына үміткер болды.