Кіріспе
Тай жазушысы және тантралық практик Мантак Чиа (Chinese: 謝明德, Pinyin: Xiè Míngdé, 24 сәуір 1944 жылы Бангкок қаласында туған) – даосистік ұстаз. Мантак Чиа «Шипа Тао», «Тао Йога», «Жаһандық Шипа Тао жүйесі» және Таиландтың Чианг Май қаласының солтүстік аймағында орналасқан «Тао Бағдары Денсаулық Спа және Курорт» құрылтайшысы. Ол даосистік тәжірибелер туралы 60-тан астам кітап жазды және даосизмнің ішкі өнер қағидаларын үйретті. Оның кітаптары 40-тан астам тілге аударылған. Ол өзін, ең алдымен, ұстаз деп санайды. Мантак Чиа 1990 және 2012 жылдары Халықаралық қытай медицинасы және цигун конгресінде екі рет «Жылдың цигун шебері» атағын алды, сондай-ақ The Watkins Review 2012 журналында «100 ең рухани ықпалды тұлғалардың» тізімінде 18-орынды иеленді.
Mantak Chia (Chinese: 謝明德, Pinyin: Xiè Míngdé, born April 24, 1944, in Bangkok, Thailand) is a Taoist Master. Mantak Chia is the creator of the Healing Tao, Tao Yoga, Universal Healing Tao System, and Tao Garden Health Spa & Resort, located in the northern countryside of Chiang Mai, Thailand. He wrote more than 60 books on Taoist practices and taught the principles of Taoist internal arts. His books have been translated into more than 40 languages. He views himself primarily as a teacher. Mantak Chia has been named twice as "Qigong Master of the Year" by the International Congress of Chinese Medicine and Qigong in 1990 and 2012 and is also listed as number 18 of the "100 most Spiritually Influential people" in The Watkins Review 2012.
Өмірбаян
Мантак Чиа 1944 жылы Таиландта қытай отбасында дүниеге келді. Ол христиан отбасында тәрбиеленді, әкесі баптист пасторы, анасы миссионер болған. Алты жасында буддалық «ойды тоқтату» әдісін оқуға кірісіп, кейін бірнеше шеберден Муай Тай, тай-чи, кунг-фу, сондай-ақ даосизм және буддалық медитация тәсілдерін үйренді. Барлық ұстаздарының ішінде ең әсерлісі – Цваньчжэнь (Толық Кемелділік) даосизм мектебінің Ажырау қақпасы тобының усақ-түйектерден жасырынған мүшесі И Энг (Ақ Бұлт) болды. Ол Чиаға толық даосизмдік оқыту жүйесін үйретті және оған оқытуға және емдеуге рұхсат берді. Кейін, емдеу энергиясының физиологиялық механизмдерін жақсырақ түсіну үшін екі жыл бойы батыс анатомиясы мен медицинасын оқыды. 1974 жылы Таиландта даосизм туралы білімін жүйелегеннен кейін өзінің алғашқы Универсалды Сауықтыру Тао мектебін құрды. 1979 жылы Нью-Йоркте Универсалды Сауықтыру Тао орталығын (бастапқыда Тао эзотерикалық йога орталығы деп аталды) құрды. Орталыққа еуропалық және американдық студенттер көптеп келді, олардың кейбіреулері батыс студенттеріне даосизмді үйретуге көмектесті. 1994 жылы Таиландқа оралып, Чианг Май қаласында Универсалды Тао оқыту орталығын (Тао бағы) құрды. Ол Тао бағында ғана емес, сонымен қатар әр жыл сайын басқа елдерге барып, Сауықтыру Тао тәсілдерін оқытумен және насихаттаумен айналысады.
Рухани негіз
Дәстүрлі даосизмдік тәжірибелерге негізделген Чианың оқыту жүйесі адамның ішкі физикалық, психикалық және рухани (энергиялық) денелерін дамытады. Назар адамның өмірлік энергиясы – ци – дамытуға, өзін-өзі емдеуге және өмірді өзгертуге бағытталған.
Ұрпағы
Чьяның тегі – Даоизмнің Кванчжэн (Толық кемелділік) мектебінің Ажыдаха қақпасы сектасынан шыққан. Бұл секта даолық ішкі алхимияны (қытайша: 內丹實修派) практикалық жолмен зерттейді. Ол барлық адамдарға туғаннан берілген және кез келген адамның қол жеткізе алатын, артық ритуалдарсыз ішкі тәжірибе мен сананың күйлерін дамытуға тиімді білім мен әдістерге баса назар береді. Иэңнан толық даолық ішкі рухани жетілдіру жүйесін мұра еткен соң, Чиа ұстазының нұсқауымен оны басқаларға үйретті.
Тоғыз формула
Алғашқы екі формула Мантак Чианың ілімінің ең танымал бөліктері болуы мүмкін. Дегенмен, олар жүйенің негізгі құрамы емес. Екі формуланы қолданудың мақсаты – адамның циға деген сезімін ояту, оны күшейту және денедегі маңызды ци арналарын ашу, мысалы, басқарушы және функционалдық арналарды. Бұл жаттығулар келесі формулалар үшін берік негіз құрайды. Жыныстық энергия ци өсіруде маңызды рөл атқарады. Таоист тәлімгерлері адам денесінің өндіретін энергиясының көп бөлігін жыныстық энергия құрайды деп санайды, және адам жыныстық энергияның күшін сақтап, пайдаланбаса рухани толықтыққа жете алмайды. Дәстүрлі ішкі алхимияның (қытайша: 內丹) бірінші қадамы – жыныстық энергияның (jing) материалдық көрінісін циге айналдыру. Екінші формула осы мақсатқа берік негіз салады. Алайда, жыныстық қатынас қоғамда «қызу» тақырып болғандықтан, жыныстық жаттығуларды оқыту дау тудыруы мүмкін. Үшінші формула, «Бірігу», ішкі алхимияны іске қосады. Ішкі алхимияның дәстүрлі үш кезеңі бар: цзинды циге, циді шенге, шенді бос кеңістікке айналдыру. Ци мен шен – ішкі өмірлік энергиялар, шен – одан да тазартылған деңгей, және екеуі де бір бастапқы ғаламдық күштен туындайды. Кан Ли жаттығуларында, әртүрлі цидің өзара әрекеттесуі нәтижесінде ци денесі пайда болады, оны ци інжуі (қытайша: 內丹) деп атайды, ол адамның өзінің денесінде қалыптасады. Бұл процесс көбінесе аналық және еркектің бірігуіне теңестіріледі, ол ұрықтанған жұмыртқаға алып келеді. Күшті ци белсенділігі ішкі энергия денесін жасайды, ол одан әрі жаттығулардың орталығына айналады, соңында ішкі дене Таоға жетеледі, яғни өлместікке қол жеткізеді. Ішкі денеді жетілдіру және Таомен бірігу – Таоист ішкі алхимиясының негізгі жаттығулары, олар үшін зор берілгендік пен нық қадамдық қажет.
Қабылдау
Джеймс Миллер Чьяның ци және космология туралы ұстанымдары даостық ұстаз Хуа Чинг Нидің іліміне ұқсас дейді, бірақ Чьяның кітаптарында философия, этика немесе күнделікті өмірге арналған нақты кеңестер талданбаған. Чья ұсынатын жүйе – неіданға тығыз байланысты, шектеулі цигун жүйесі. Питер Б. Кларк Чьяның Шипа Таосын халықаралық жанкүйерлер қатарына ие болған тайлық жаңа діни қозғалыстардың санатындағы бірі деп есептейді.