Кіріспе

Country Club Plaza (көбінесе The Plaza деп аталады) – Миссури штатының Канзас-Сити қаласындағы жеке меншік аймақтық сауда орталығы. 1923 жылы ашылған ол, қала маңындағы алғашқы жоспарланған сауда орталығы және көлікпен келген тұтынушыларды қабылдауға арналған алғашқы аймақтық сауда орталығы болды. 1922 жылы Ж.С. Николс жоспарлап, Испанияның Севилья қаласының архитектурасын еске түсіретін Барокко және Мори стилінде жобаланған Plaza – жоғары деңгейлі сауда дүкендерінен, мейрамханалардан, ойын-сауық орындарынан және кеңселерден тұрады. Country Club Plaza – Project for Public Spaces ұйымының «Әлемдегі 60 керемет орын» тізіміне енген. Орталық 18 жеке ғимараттан құралған, олардың жалпы ауданы сауда және кеңсе кеңістіктерін құрайды.

Орналасқан жері

Бұл жер орталықтан оңтүстікке қарай шамамен 6 километр қашықтықта, 46-шы көше мен Бруш-Крик аралығында солтүстік және оңтүстікке қарай, ал Милл-Крик-Парквей мен Мэдисон-авеню аралығында шығыс және батысқа қарай орналасқан. Канзас штатының шекарасы батысқа қарай 1,6 километрдей жерде. Плазаны қоршаған аудандар, әсіресе Плазаның оңтүстік және оңтүстік-батыс жағындағы Уорд Парквей бойында салынған Кантри-клуб ауданындағы сәнді пәтерлер мен үйлерден тұрады. Ғимараттар Кантри-клуб ауданының солтүстік жиегіндегі көшелер бойында орналасқан, бұл орталықтың айналасындағы пәтерлер, кеңселер мен үйлермен үйлесуіне мүмкіндік береді.

Тарих

Country Club Plaza – бұл J. C. Nichols дамытқан, Канзас-Ситидегі Country Club (қазіргі Loose Park) төңірегінде орналасқан Country Club District ауданы. Ол Ward Parkway бульварының солтүстік басында орналасқан. Бульвар кең, күтіммен жасалған ортаңғы жолағында фонтандар мен мүсіндері бар, ол Country Club District арқылы өтеді. Николс тұрғындарға Ward Parkway арқылы Plaza-ға тікелей қатынау мүмкіндігін беру үшін орынды мұқият таңдады. Николс 1907 жылы Канзас-Ситидің сол кезде Brush Creek Valley деп аталған аймағында Plaza үшін жерді сатып ала бастады. Оның жоспарлары алғаш рет жарияланғанда, жобаға «Николстың ақымақтығы» деген ат қойылды, себебі сол кезде бұл жердің орны қолайсыз деп есептелді. Сол кездегі аңғардағы жалғыз дамыған жер Country Day School-ге (қазіргі Pembroke Hill School) тиесілі болды, ал қалған бөлігі шошқа шаруашылығымен танымал еді. Plaza 1923 жылы ашылып, бірден сәттілікке жетті және сол жылдан бері аз үзіліспен дамып келеді. Жаңа урбанистік жерлерді дамытушы Андрес Дуани Community Builder: The Life & Legacy of J. C. Nichols кітабында Country Club Plaza әлем тарихындағы жоспарланған сауда орталықтарының ең ұзақ ғұмырлысы екенін атап өтті. Оның ең көне саудагерлерінің бірі – 1931 жылы құрылған Jack Henry Clothing компаниясы. Николстың Канзас-Сити мен қала құрылысына қосқан оң үлесі күмәнсіз, бірақ оның ықпалы Канзас-Ситидегі маргиналды топтарға қалай әсер еткенінің қараңғы жағы да бар. Ол «қызыл сызық» жүргізуге және қара нәсілділерге, еврейлерге және басқа да маргиналды топтарға Канзас-Ситидің қалаған аудандарында үй сатып алуға және тұруға тыйым салған тұрғын үй келісімдеріне жауапты. Алғашқы төрт онжылдықта Plaza-да Harzfeld's сияқты жоғары деңгейлі дүкендермен қатар Sears және Woolworth's сияқты орта деңгейлі сауда орындары, сондай-ақ боулинг аллеясы, кинотеатр және аудан тұрғындарының күнделікті қажеттіліктерін қамтамасыз ететін дүкендер де болды. 1970 жылдардан бастап, жаңа қала маңындағы сауда орталықтарының бәсекелестігі басшылықты Plaza-ны Ritz Carlton сияқты сәнді қонақүйлермен, жоғары деңгейлі мейрамханалармен және Gucci, Polo Ralph Lauren, FAO Schwarz, Saks Fifth Avenue, Bally және Swanson's сияқты сәнді дүкендермен қайта позициялауға мәжбүр етті. Бүгінде Plaza-да Tiffany & Co., Michael Kors, Kate Spade New York, Eileen Fisher, Indochino, Free People, Tommy Bahama және Vineyard Vines сияқты көптеген жоғары деңгейлі және нарықта бірегей дүкендер орналасқан. 1977 жылдың 12 қыркүйегінде Brush Creek-тің су тасқыны Plaza-ға ауыр зақым келтірді және бірнеше адамның өліміне әкелді. Су тасқынынан кейін аумақты кең ауқымды жаңарту және қайта жандандыру жұмыстары жүргізілді, бұл оның ғана емес, гүлденуіне де мүмкіндік берді. 1998 жылы J. C. Nichols компаниясы Солтүстік Каролина штатының Рали қаласында орналасқан жылжымайтын мүлік инвестициялық трасты Highwoods Properties компаниясымен бірікті, ол қазір Country Club Plaza-ны басқарады. 2013 жылдың 19 ақпанында Plaza-дағы JJ мейрамханасында үлкен жарылыс болды. Газ ағып кетуінен болған деп есептелетін жарылыстан кем дегенде бір адам қаза тауып, 16 адам жарақат алды. Missouri Gas Energy компаниясының мәлімдемесіне сәйкес, жер астында жұмыс істеп жатқан мердігер газ құбырына тиіп кеткен. Көзі куәгерлер түстен кейін аймақта табиғи газдың күшті иісі сезілгенін хабарлады. Алғашқы жарылыс кешкі сағат 6-дан кейін болды және төрт дабылды өртке әкелді, бұл мейрамхананы толығымен жойып, айналасындағы ғимараттарға зақым келтірді. 2014 жылдың қарашасында JJ Plaza ауданында жаңа орынға оралды. 2016 жылы Highwoods Plaza-ны 660 миллион долларға Taubman Centers және The Macerich компаниясының 50:50 бірлескен кәсіпорнына сату жоспарларын жариялады. 2018 жылдың 2 ақпанында Nordstrom компаниясы Канзас штатының Оверленд Парк қаласындағы Oak Park сауда орталығынан 2023 жылдың күзінде ашылатын Country Club Plaza-дағы жаңа кеңістікке көшетінін хабарлады. Алайда, жоспарлар 2022 жылы тоқтатылды.

Қалыптастыру және пайдалану

Country Club Plaza негізгі дизайны классикалық еуропалық ықпалдарды, әсіресе Испанияның Севилья қаласын көрсетеді, бірақ оған дәстүрлі ашық алаң кірмейді. Аймақта 30-дан астам мүсіндер, фрескалар және плиткалық мозаикалар, сондай-ақ Севильяның жартылай мөлшердегі Жиральда мұнарасы (Плазадағы ең биік ғимарат) сияқты маңызды сәулеттік көшірмелер бар. Плазаға Сан-Францисконың «Алтын жол» көше шамының көшірмелері де кіреді. Басқа да өнер туындылары классикалық стильді, табиғатты және тарихи американдық тақырыптарды, мысалы, батысқа қарай кеңеюді, және Анри Леон Гребердің жобалаған, артқы аяқтарымен көтерілген төрт жылқының керемет фонтаны бейнелейді. Плаза автомобильмен келген келушілерді қабылдау үшін жоспарланып, салынған болса да, ол кең паркинг алаңдары бар қазіргі заманғы сауда орталықтарынан өзгеше: тұрақтар дүкендердің астында және артында, немесе ғимараттардың шатырындағы көп қабатты гараждарда жасырылған. Плаза сондай-ақ проценттік жалдауды қолданған алғашқы сауда орталығы болды, онда жалдау төлемдері жалдаушылардың жалпы кірісінің процентіне негізделген. Бұл идея Николс оны ойлап тапқан кезде жаңалық болды, бірақ қазір коммерциялық жалдауда стандартты тәжірибе болып табылады. Country Club Plaza аймағында American Century Investments, Russell Stover Candies, Inergy, Gates Bar B Q, Lockton, Polsinelli және Block Real Estate Services сияқты бірнеше компания орналасқан.

Плазаның жарықтары

1925 жылы Рождество мерекесін тойлау үшін Country Club Plaza есігінің үстіне 16 түрлі түсті шамдардан тұратын бір тізбек орнатылды. Шамдардың саны жыл сайын артты, бұл 1930 жылы алғаш рет өткен ресми жарық беру рәсімінің бастауы болды. Алғыс айту күнінің кешінде ондаған мың адам жергілікті ойын-сауықтарды/қойылымдарды көру және Рождество маусымын бастау үшін шамдарды қосу үшін Плазаға келеді. Әр жыл сайын арнайы қонақ немесе танымал тұлға "жарықты жағады". "Шамдар маусымы" – қаланың ең ежелгі дәстүрлерінің бірі. Шамдар Алғыс айту күні кешінде жағылады және келесі жылдың қаңтар айының ортасына дейін түні бойы жанды. Бір-екі сағаттық рәсім жергілікті KMBC телеарнасынан тікелей эфирде көрсетіледі. 2018/2019 жылғы маусымда Канзас-Ситидің 8 жасар тұрғыны Хейзел Лори Канзас-Сити Чифс командасы Супер Боулды жеңсе, шамдар жыл бойы жандырылуы керек деп ұсынды.