Леди Данн: Гонконгтық саяхаткер мен бизнесменнің өмірі мен қызметі
Lydia Dunn, Baroness Dunn
Лидия Данн – гонконгский политик и бизнесмен, первая китаянка-британка в Палате лордов. Участвовала в ключевых событиях Гонконга, отстаивала права жителей.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гонконг саясаткері (1940 жылы туған)
Hong Kong politician (born 1940)
Лидия Селина Данн, Баронесса Данн, (; 29 ақпан 1940 жылы туған) – Гонконгта туған зейнеткер британдық бизнесмен және саясаткер. Ол Гонконгтан шыққан екінші адам (біріншісі – Лоуренс Кадури, Барон Кадури) және 1990 жылы баронша атағымен өмірлік пэр ретінде көтерілген алғашқы этникалық қытай гонконгтығы. Мансабын британдық Swire Group және HSBC Group компанияларында бастаған ол 1980 және 1990 жылдары Гонконгтың Атқарушы және Заңнамалық кеңестерінің ресми емес, кейін – жетекші мүшесі болды. Ол Қытай-Британ бірлескен декларациясы және 1989 жылғы Тяньаньмэнь алаңындағы наразылықтар сияқты Гонконгтың маңызды оқиғаларының куәсі болды. Гонконгта ол 1997 жылғы 1 шілдеде Гонконгтың Ұлыбританияға берілуінен кейін Гонконг халқының Ұлыбританияда тұру құқығын қамтамасыз ету үшін (сәтті болмаған) лоббилеуімен танымал. Ол 1995 жылы Гонконг саясатынан зейнеткерлікке шыққанға дейін ықпалды болды. 1990 жылдан 2010 жылға дейін ол Лордтар палатасының мүшесі болды, бұл лауазымға тағайындалған алғашқы этникалық қытай адам. 2010 жылғы Конституциялық реформа және басқару туралы заңнан кейін, ол Лордтар палатасынан кетті, бұл заң «Non Doms» есімді тұлғалардың британ парламентінің екі палатасының бірінде отыруына тиіс шектеулер қойды.
Lydia Selina Dunn, Baroness Dunn, (; born 29 February 1940) is a Hong Kong born retired British businesswoman and politician. She became the second person of Hong Kong origin (the first was Lawrence Kadoorie, Baron Kadoorie) and the first female ethnic Chinese Hongkonger to be elevated to the peerage as a life peeress with the title and style of Baroness in 1990. Launching her career in British firms Swire Group and HSBC Group, she was an Unofficial Member and then the Senior Member of the Executive Council and Legislative Council of Hong Kong in the 1980s and 1990s, witnessing the major events of Hong Kong including the Sino British Joint Declaration and the Tiananmen Square protests of 1989. She is best known in Hong Kong for her part in (unsuccessfully) lobbying for the people of Hong Kong to have the right of abode in the United Kingdom after the Handover of Hong Kong on 1 July 1997, and she remained influential until her retirement from Hong Kong politics in 1995. From 1990 to 2010, she also served as a member of the House of Lords, the first person ethnic Chinese to assume such position. She resigned from the House of Lords in 2010 following the Constitutional Reform and Governance Act 2010 which effectively disallows "Non Doms" from sitting in either House of the British Parliament.
Ерте өмір, бизнес және қоғамдық мансап
Дэнн Қытайдан келген босқын ата-аналарының отбасында Гонконгта дүниеге келген. Ол Гонконгтағы Сент-Полс монастырлық мектебінде, Қасиетті есімдер колледжінде және Берклидегі Калифорния университетінде білім алған. Гонконгқа оралғаннан кейін ол Swire Group компаниясына жұмысқа орналасты, кейін John Swire and Sons (HK) Ltd., Swire Pacific Ltd. және Cathay Pacific Airways компанияларының директорлығына дейін өрледі. 1981 жылы ол Гонконг пен Шанхай банкінің директорлар кеңесінде отырған алғашқы әйел болды. Ұлыбритания өзінің шектеулі азаматтық саясатын өзгертуден бас тартты, бірақ 1990 жылы Тяньаньмэнь алаңындағы оқиғалардан кейін 50 000-ға жуық Гонконг отбасының британдық азаматтық алуына британдық азаматтықты таңдау схемасы арқылы мүмкіндік берді. Сол жылы Дэнн 1989 жылы Лордтар палатасына тағайындалды. 1989 жылдың мамырында Дэнн және Атқарушы және Заңнамалық кеңестердің басқа да ресми емес мүшелері 1997 жылдан кейін Бас атқарушыны сайлау процесі үшін "OMELCO консенсусы" моделі туралы ұсынысты Негізгі заң жобасын әзірлеу комитетіне ұсынды. Бұл демократияны жақтаушылар мен бизнес және кәсіби қауымдастықтың консервативті өкілдері ұсынған ұсыныстарға орташа балама болды. Бірақ Пекин "OMELCO консенсусын" мақұлдамағаннан кейін Дэнн өзінің позициясын жұмсартты. 1992 жылы Лордтар палатасындағы дебаттарда Дэнн тікелей сайланған орындықтардың болуын "ақылға сыймас" деп сипаттап, оны "қоғамдағы бейсіздік, шиеленіс және келіспеушіліктерді қайта ояту" деп атады. Ол сондай-ақ "Британ үкіметінің Қытай үкіметінен демократия талап етуі де дұрыс болмас" деді. 1992 жылы Крис Паттен Гонконгке колонияның соңғы губернаторы ретінде келгеннен кейін Дэнн оның Атқарушы кеңесті Заңнамалық кеңестен бөліп, тексеру және тепе-теңдік механизмін күшейту туралы ұсынысын қолдады. Атқарушы кеңес қайта құрылғаннан кейін Дэнн оның жалғыз қалған мүшесі болды. Содан кейін ол Паттеннің губернаторлық кезеңінде сырттай көзге түспейтін болды. Оның губернатормен келіспеуі салдарынан саяси ықпалын жоғалтқаны туралы кеңінен сөз болды, себебі ол қытайлармен қарым-қатынаста келісімге келуді ұстанған, ал губернатор олардан қатаң талаптар қойды. 1995 жылы Дэнн Гонконг саясатынан кетіп жатыр екенін жариялады, бұл 1997 жылдан кейін аумақтың болашағына сенімі қалды ма деген күмәндіктерді тудырды. 1997 жылға дейін бұрынғы британдық тағайындалған саясаткерлер Пекин билігімен жақын қарым-қатынас орнатқан кезде, Дэнн британдық байланыстарын нығайтып, Лордтар палатасындағы орынды сақтап, HSBC Holdings сияқты британдық компаниялардағы жоғары лауазымдарын ұстады. 1996 жылы ол Гонконгтың бұрынғы бас прокуроры Майкл Томаспен бірге Ұлыбританияға көшіп кетті. Дэнн Лордтар палатасында пэр ретінде көп отырып, сөйлемеді. 2010 жылғы Конституциялық реформа және басқару туралы заң қабылданғаннан кейін ол 2010 жылы британдық жоғарғы палатадан "Non Dom" статусын сақтау үшін кетіп қалды.
Dunn was born in Hong Kong to refugee parents from China. She was educated at the St. Paul's Convent School in Hong Kong, and at the College of the Holy Names and at the University of California, Berkeley. Upon her return to Hong Kong, she was hired by the Swire Group where she kept rising to the directorships of the John Swire and Sons (HK) Ltd., Swire Pacific Ltd., and Cathay Pacific Airways. In 1981, she became the first woman to sit on the director board of the Hong Kong and Shanghai Bank. Britain refused to change its restrictive nationality policy, but eventually allowed about 50,000 Hong Kong families to become British citizens through the British Nationality Selection Scheme in 1990 in the aftermath of the Tiananmen massacre. That year, Dunn was appointed to the House of Lords in 1989. In May 1989, Dunn and several other Unofficial Members of the Executive and Legislative Councils presented the Basic Law Drafting Committee with a proposal for an "OMELCO Consensus" model for the post 1997 process of electing the Chief Executive, providing a moderate alternative to those put forth by the pro democracy camp and the conservative hardliners from the business and professional community. However, following Beijing's disapproval of the "OMELCO Consensus", Dunn softened her tone. In a House of Lords debate in 1992, Dunn described having more directly elected seats as "unwise" and talked of it as "reviving uncertainty, tension and discord in our community." She also said that "for the British Government to put a request to the Chinese Government, asking for democracy that, too, will be improper." Following Chris Patten's arrival in Hong Kong as the colony's last governor in 1992, Dunn supported his proposal of separating the Executive Council from the Legislative Council so as to allow for more checks and balances. After a reshuffling of the Executive Council, Dunn became its sole remaining member. Subsequently, she became more outwardly discreet during the Patten governorship. It was widely speculated that she had lost her political influence due to her disagreement with the governor over his more confrontational approach in dealing with the Chinese as compared to her consensual approach. In 1995, Dunn announced that she was retiring from Hong Kong politics, fueling speculation in the media over whether she still believed in the territory's future after 1997. While former British appointed politicians found new favour with Beijing authorities in the run up to 1997, Dunn bucked the trend by reinforcing her ties to Britain, retaining her seat in the House of Lords and maintaining high profile positions in British companies, including HSBC Holdings. In 1996, she relocated to Britain with her British husband Michael Thomas, the former Attorney General of Hong Kong. Dunn rarely sat or spoke in the House of Lords during her years as a peer. After the passage of the Constitutional Reform and Governance Act 2010, she resigned from the British upper house in 2010 to preserve her "Non Dom" status.
Жеке өмір
Дунн 1988 жылы Гонконгтың бұрынғы Бас прокуроры Майкл Дэвид Томасқа үйленген. Оның Томастың бұрынғы некесінен төрт өгей баласы бар. Ол 1996 жылдан бері Лондонда тұрып келеді деп хабарланады. 2010 жылы Дунн Christie's аукционында жеке өнер жинағынан 160 затты сатты, олардың әрқайсысының құны 30 000 фунт стерлингке дейін (354 000 гонконг доллары) бағаланған. Дунн 1987 жылы Жапония Премьер-министрінің сауда сыйлығымен және 1988 жылы АҚШ Сауда министрінің сыйлығымен марапатталды. 1991 жылы Гонконг университеті оған құрметті заң докторы дәрежесін берді. 1995 жылы Бэкингем университеті оған құрметті ғылым докторы дәрежесін берді.
Dunn is married to Michael David Thomas, former Attorney General of Hong Kong in 1988. She has four stepchildren from Thomas's previous marriage. She has reportedly been living in London since 1996. In 2010, Dunn auctioned 160 items from her private art collection at Christie's, with lots reportedly valued at up to GBP30,000 (HK$354,000) each. Dunn was also awarded the Prime Minister of Japan's Trade Award in 1987 and the United States' Secretary of Commerce award in 1988. In 1991, she was conferred an honorary degree of Doctor of Laws by the University of Hong Kong. She also received Doctor of Science honoris causa by the University of Buckingham in 1995.