Джеремия Джонсон (1972) фильмі – Роберт Редфордтың басты рөлде ойнаған, тау адамының өмірін көрсететін вестерн. Джон Дж. Джонсонның тарихи тұлғасына негізделген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1972 жылы Сидней Поллак түсірген американдық батыс фильмі
1972 American Western film by Sydney Pollack
«Жеремия Джонсон» – Сидней Поллак режиссерлік еткен, Роберт Редфорд бас рөлде ойнаған және Уилл Гир «Аю тірнағы» Крис Лапп рөлінде сомдаған 1972 жылғы американдық батыс фильмі. Фильмнің сюжеті аңызға айналған тау адамы Джон Джеремия Джонсонның өміріне және Реймонд Торп пен Роберт Банкердің «Қарға өлтіруші: Бауыр жеуші Джонсонның сағасы» кітабына, сондай-ақ Вардис Фишердің 1965 жылғы «Тау адамы» романына негізделген. Сценарийін Джон Милиус пен Эдвард Анхальт жазды; фильм Редфордтың қабылдаған туған жері Юта штатының әртүрлі аймақтарында түсірілді. Ол 1972 жылғы Канн кинофестиваліне іліккен.
Jeremiah Johnson is a 1972 American Western film directed by Sydney Pollack and starring Robert Redford as the title character and Will Geer as "Bear Claw" Chris Lapp. It is based partly on the life of the legendary mountain man John Jeremiah Johnson, recounted in Raymond Thorp and Robert Bunker's book Crow Killer: The Saga of Liver Eating Johnson and Vardis Fisher's 1965 novel Mountain Man. The script was written by John Milius and Edward Anhalt; the film was shot at various locations in Redford's adopted home state of Utah. It was entered into the 1972 Cannes Film Festival.
Сюжет
Мексика соғысының қатысушысы Джеремая Джонсон тау адамының өмірін бастайды, өзін Роки тауларында аңшы ретінде асырайды. Таулардағы алғашқы қысы қиын болады, ол "Қызылға боялған жейде" есімді Кроу тайпасының басшысымен бетпе-бет келеді. Ол .30 калибрлі Хоукен перкуссиялық мылтығымен қаруланады, оны негізгі мылтығы ретінде пайдаланады, дей тұрғанда, тау адамы Хэтчет Жектің мұздаған денесін .50 калибрлі Хоукен мылтығын қысып тұрған күйде табады. Жек өсиетімен мәйітін тапқан адамға мылтығын қалдырады. Жаңа мылтығымен Джонсон қарт әрі ерекше Крис Лапптың гризли аю ауына кедергі келтіреді, оны "Аю тырнағы" деп атайды, ол оған биік тауларда өмір сүруді үйретеді. Лапптың танысы "Қызылға боялған жейде" сияқты Кроу тайпасымен кездескеннен кейін және аман қалу үшін қажетті дағдыларды үйренгеннен кейін Джонсон өздігінен жолға шығады. Ол қара аяқ жауынгерлері шабуыл жасаған, әйел мен оның үнсіз ұлы ғана аман қалған үйді көреді. Қайғыдан опат болған әйел Джонсонды ұлын асырап алуға мәжбүрлейді. Джонсон "Кейлеб" деп атаған баламен бірге ол қара аяқтар тонап, құмға көміп қойған Дель Гюе деген тау адамын кездестіреді. Гю Джонсонды ұрланған заттарын қайтаруға көмектесуге көндіреді, бірақ Джонсон олар қара аяқтар лагерін тапқанда зорлық-зомбылықтан аулақ болуға кеңес береді. Ерлер түнде Гюенің заттарын алу үшін лагерьке кіреді, бірақ Гю атып, тау адамы қара аяқтарды өлтіреді. Гю бірнеше қара аяқ аттары мен бас сүйектерін алып кетеді. Джонсон қажетсіз өлтіруден жиреніп, Кейлебке қайта оралады. Көп ұзамай оларды христиандыққа өткен жалпақ бастылар таңқалдырады, олар оларды құрметті қонақтар ретінде қабылдайды. Джонсон оған қара аяқ аттары мен бас сүйектерін сыйлап, оны борышкер етеді. Жалпақ бастылардың әдет-ғұрыптарына сәйкес, өз беделін сақтау үшін басшы қонағына үлкен сыйлық беруі немесе оны өлтіруі керек. Басшы Джонсонға қызы Сванды әйел ретінде сыйлайды. Тойдан кейін Гю өздігінен кетеді, ал Джонсон, Кейлеб және Сван далаға саяхаттайды. Джонсон үй салуға қолайлы жерді табады. Олар жаңа үйге қоныстанады және бірте-бірте отбасы болып қалыптасады. Бұл бейбіт өмірді АҚШ армиясының атты әскерінің құтқару тобы тоқтатады, олар алысынан қалған қоныс аударушылардың керуенін құтқаруға тапсырылған. Джонсонның ықыласы болмаса да, ол құтқару тобын таулар арқылы жетектеуге мәжбүр болады, отбасын үйінде жалғыз қалдырады. Жолда лейтенант Малви Джонсонның кеңесіне қарсы қасиетті Кроу жерлеу орны арқылы тікелей өтуге бұйырады. Кейін Джонсон үйге сол жолмен оралады және қабірлердің енді Сванның көгілдір әшекейлерімен безендірілгенін байқайды; ол үйге қайтып, Сван мен Кейлебтің екеуін де өлтірілгенін табады. Джонсон отбасын өлтірген жауынгерлерді қуалайды, оларға шабуыл жасайды, біреуі ғана өлтіріледі, ол қашуға мүмкіндігі жоқ екенін түсінгенде өлім әнін айтады. Джонсон оны тірі қалдырады, ал аман қалған адам тау адамының өш алу жолын бүкіл аймаққа таратады, Джонсонды Кроу тайпасымен араздыққа түсіреді. Тайпа ең жақсы жауынгерлерін Джонсонды өлтіру үшін бірінен соң бірі жібереді, бірақ ол әрқайсысын жеңеді. Оның аңызы өседі және Кроу оны құрметтей бастайды. Ол қайтадан Гюемен кездеседі және Кейлебтің анасының үйіне қайта оралады, тек ол қайтыс болғанын және Куален есімді жаңа қоныс аударушы мен оның отбасы сол жерде тұрғанын біледі. Жақын жерде Кроу Джонсонның батырлығына арнап монумент тұрғызған, оған құрмет ретінде мезгіл-мезгіл әшекейлер мен талисмандарды қалдырып тұрады. Джонсон мен Лапп соңғы рет кездеседі. Осы кезде Лапп мұғалім мен оқушы арасындағы ауыр кездесуде үлкен және жалғыз шекарада бүкіл халықпен жалғыз күресудің Джонсонға қаншалықты ауыр тиетінін түсінеді. Лапп Джонсонның "алысқа келгенін" атап көрсетеді, оған Джонсон "алысқа келгендей сезінеді" деп жауап береді. Содан соң Лапп: "Бұл қиындыққа тұрарлық болды ма?" - деп сұрайды. Джонсон кейіннен шабуылдардың артында тұрған деп есептелетін "Қызылға боялған жейде" есімді адаммен сөзсіз кездеседі. Аттарымен бірге отырғанда Джонсон мылтығына қол созады, бірақ "Қызылға боялған жейде" қолын көтеріп, алақанын ашық ұстайды, бұл Джонсонның біртіндеп қайтып оралуымен олардың қақтығысына аяқ қоюға мүмкіндік береді. Фильм әннің мәтінімен аяқталады: "Кейбіреулер: "Ол әлі де жоғарыда."
Mexican War veteran Jeremiah Johnson takes up the life of a mountain man, supporting himself in the Rocky Mountains as a trapper. His first winter in mountain country is difficult, and he has a run in with Paints His Shirt Red, a chief of the Crow tribe. He starts out with a .30 caliber Hawken percussion rifle, which he uses as his main rifle until he finds the frozen body of mountain man Hatchet Jack clutching a .50 caliber Hawken rifle. Jack's will gives his rifle to the man who finds his corpse. With his new rifle, Johnson inadvertently disrupts the grizzly bear hunt of the elderly and eccentric Chris Lapp, nicknamed "Bear Claw", who mentors him on living in the high country. After a brush with Crows, including Lapp's acquaintance Paints His Shirt Red, and learning the skills required to survive, Johnson sets off on his own. He comes across a cabin whose inhabitants were apparently attacked by Blackfoot warriors, leaving only a woman and her uncommunicative son alive. The woman, maddened by grief, forces Johnson to adopt her son. He and the boy, whom Johnson dubs "Caleb", come across Del Gue, a mountain man who has been robbed by the Blackfeet and buried by them up to his neck in sand. Gue persuades Johnson to help recover his stolen goods, but Johnson counsels against violence when they find the Blackfoot camp. The men sneak into the camp at night to retrieve Gue's possessions, but Gue opens fire and the mountain men then kill the Blackfeet. Gue takes several Blackfoot horses and scalps. Johnson, disgusted with the needless killing, returns to Caleb. Soon afterward, they are surprised by Christianized Flatheads, who take them in as guests of honor. Johnson unknowingly places the chief in his debt by giving him the Blackfeet horses and scalps. According to Flathead custom, to maintain his honor the chief must now either give his guest a greater gift or kill him. The chief gives his daughter Swan to be Johnson's bride. After the wedding, Gue goes off on his own and Johnson, Caleb and Swan journey into the wilderness. Johnson finds a suitable location to build a cabin. They settle into this new home and slowly become a family. This idyllic life is interrupted by the arrival of a U. S. Army cavalry rescue party tasked with saving a stranded wagon train of settlers. Although Johnson is reluctant, he is pressed into guiding the rescue party through the mountains, leaving his family alone at their cabin. During the journey, Lieutenant Mulvey orders the party to proceed directly through a sacred Crow burial ground against Johnson's advice. Afterward, Johnson returns home by the same route and notices that the graves are now adorned with Swan's blue trinkets; he rushes back to the cabin, where he finds both Swan and Caleb have been killed. Johnson sets off after the warriors who killed his family and attacks them, killing all but one, a heavy set man who sings his death song when he realizes he cannot escape. Johnson leaves him alive and the survivor spreads the tale of the mountain man's quest for revenge throughout the region, trapping Johnson in a feud with the Crow. The tribe sends its best warriors one at a time to kill Johnson, but he defeats each one. His legend grows and the Crow come to respect him. He meets Gue again and returns to the cabin of Caleb's mother, only to find that she has died and a new settler named Qualen and his family are living there. Nearby the Crow have built a monument to Johnson's bravery, periodically leaving trinkets and talismans as tribute. Johnson and Lapp meet for a final time. It is at this poignant meeting between student and teacher that Lapp realizes the heavy toll that fighting an entire nation alone in a vast and lonesome frontier has taken on Johnson. Lapp indicates as much when he remarks that Johnson has "come far", to which Johnson replies "Feels like far." Lapp then queries "Were it worth the trouble?" Johnson later has a wordless encounter with Paints His Shirt Red, presumed to be behind the attacks. While sitting astride their horses far apart, Johnson reaches for his rifle, but Paints His Shirt Red raises his arm, open palmed, in a gesture of peace that Johnson slowly returns, signaling an end to their conflict. The film ends with the song lyrics, "And some folks say, 'He's up there still.
Даму
1968 жылдың сәуірінде продюсер Сидни Беккерман Реймонд В. Торп-младший және Роберт Бункердің «Қараушы өлтіруші: Бауыр жейтін Джонсонның сағасы» атты тарихи кітабының киноқұқығын сатып алды. 1970 жылдың мамырына қарай құқықтар Warner Bros. компаниясына өтті, ол Джон Милиуске экрандық нұсқасын жазуды тапсырды. Вардис Фишердің «Қараушы өлтіруші» және «Тау адамы: Ертедегі американдық батыстағы ер және әйел романы» шығармаларына негізделген Милиус алғашқыда «Джеремиа Джонсон» деп белгілі болған сценарийді 5000 долларға (1970 жылғы 5000 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең) жазды; бірақ оны бірнеше рет қайта жазуға шақырылып, ақырында 80 000 доллар (1970 жылғы 80 000 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең) табыс етті. Милиус айтуынша, Эдвард Анхальт пен Дэвид Рейфиль сценарийді жазуға тартылды, бірақ басқа ешкім диалог жаза алмағандықтан Милиус үнемі жұмысқа қайта алынды. Милиус Карл Сэндбургтен американдық рухты алғанын және Чарльз Портистің «Нағыз батырлық» романының оған әсер еткенін айтады. Джеремиа Джонсон рөліне бастапқыда Ли Марвин, содан кейін Клинт Иствуд қарастырылды, режиссерлік Сэм Пеккинпаға сеніп тапсырылды. Алайда, Пеккинпа мен Иствудтың арасында келіспеушілік туып, Пеккинпа кетіп, Иствуд оның орнына «Жыртқыш Гарриді» түсіруге шешім қабылдады. Режиссерсіз Редфорд Сидней Поллакты осы жобаға көндірді; екеуі «This Property Is Condemned» (1966) фильмінен кейін бірлесіп жұмыс істеуге жаңа мүмкіндік іздеп жүрді. Еремияның әйелі Сван рөліне актерлерді іріктеуге үш ай уақыт кетті. Басқа рөлге үміткерлерді қарау кезінде актриса Делл Болтонды кастинг директоры байқады, содан кейін ол UCLA Театр өнері мектебінің Хью О'Брайан сыйлығы байқауына қатысты. Болтон 200 түпкілікті американдық әйелдермен сұхбаттасып, ақырында рөлді жеңіп алды.
In April 1968, producer Sidney Beckerman acquired the film rights to the biographical book Crow Killer: The Saga of Liver Eating Johnson by Raymond W. Thorp Jr. and Robert Bunker. By May 1970, the rights were acquired by Warner Bros., who assigned John Milius to write a screen adaptation. Based roughly on Crow Killer as well as Mountain Man: A Novel of Male and Female in the Early American West by Vardis Fisher, Milius first scripted what would become known as Jeremiah Johnson for $5,000 (5000.0 in 1970 is equivalent to about <calculated amount> in recent years); however, he was then hired to rewrite it several times and eventually earned $80,000 (80000.0 in 1970 is equivalent to about <calculated amount> in recent years). According to Milius, Edward Anhalt and David Rayfiel were brought in to work on the screenplay only for Milius to be continually rehired because no one else could do the dialogue. Milius says he got the idiom and American spirit from Carl Sandburg and was also influenced by Charles Portis's novel True Grit. The role of Jeremiah Johnson was originally intended for Lee Marvin and then Clint Eastwood, with Sam Peckinpah to direct. However, Peckinpah and Eastwood did not get along, so Peckinpah left and Eastwood decided to make Dirty Harry instead. Without a director, Redford talked Sydney Pollack into it; the two were looking for another film to collaborate on after This Property Is Condemned (1966). Casting for the role of Swan, Jeremiah's wife, took three months. After auditioning for another role, actress Delle Bolton was spotted by the casting director, followed up by her participation in the UCLA School of Theatre Arts Hugh O'Brian Awards competition. Bolton then interviewed alongside 200 Native American women and eventually won the role,
Негізгі түсірілім 1971 жылдың қаңтарында басталды, бірақ күтпеген ауа райы өндіріске қауіп төндірді. Тіпті Поллак үйін кепілге қойып, шектеулі бюджетті толықтырғаннан кейін де өндіріс қиындыққа тап болды. Фильмді монтаждауға жеті жарым ай кетті. «Бұл фильм түсірілім алаңында ғана емес, монтаждау бөлмесінде де жасалған туынды», – деді Поллак. «Бұл фильмде күнделікті түсірілген материалды көріп, Боб пен меннен басқа барлығы ұйықтап қалатын, себебі сіздерде қарда атпен жүрген адамның ірі кадрлары ғана болды. Нақты сюжеттік желі болған жоқ. Бұл – ритмдер мен көңіл-күйлер мен керемет актерлік шеберліктен тұратын фильм».
Principal photography began in January 1971, but unexpected weather threatened production. Even after Pollack mortgaged his home to supplement the limited budget, production remained constrained. The film took seven and a half months to edit. "It's a picture that was made as much in the editing room as it was in the shooting," said Pollack. "It was a film where you used to watch dailies and everybody would fall asleep, except Bob and I, because all you had were these big shots of a guy walking his horse through the snow. You didn't see strong narrative line. It's a picture made out of rhythms and moods and wonderful performances."
Музыка
Музыкасын Тим МакИнтайр мен Джон Рубинштейн (әнін Тим МакИнтайр орындады) жазды; олар көбінесе актерлер ретінде белгілі болғанмен, музыканттар да болды. Бұл олардың киноға жазған алғашқы музыкасы болды, ол Рубинштейн өзінің агенті арқылы Сидней Поллакпен танысқаннан кейін туындады. Поллак DVD-нің түсіндірмесінде еске түсіргендей, МакИнтайр мен Рубинштейн "жасырын таспамен кастингке келген жастар" еді. Саундтрек LP-сі Warner Bros. Records компаниясымен 1976 жылға дейін жарық көрген жоқ. 2009 жылдың 5 қазанында Film Score Monthly LP-нің қалпына келтірілген және кеңейтілген нұсқасын шығарды. Бұл фестивальге қабылданған тұңғыш батыс фильмі болды. Фильмнің американдық тұсаукесері 2 желтоқсанда Бойзе, Айдахо қаласында өтті. 1974 және 1975 жылдары қайта көрсетілген фильмдер тиісінше 10 000 000 және 4 миллион доллар қосымша табыс әкелді. АҚШ және Канадада ол 44 693 786 доллар жинады.
The score was composed by Tim McIntire and John Rubinstein (sung by Tim McIntire); known primarily as actors, they were also musicians. This was their film composing debut, arising after Rubinstein met Sydney Pollack through his agent. As Pollack recalls in the DVD commentary, McIntire and Rubinstein were "kids that just auditioned with a tape." The soundtrack L. P. was not released until 1976 by Warner Bros. Records. On October 5, 2009, a restored and extended version of the L. P. was released by Film Score Monthly. It was the first Western film to ever be accepted in the festival. The film then held its American premiere on December 2 in Boise, Idaho, Reissues in 1974 and 1975 saw it earn additional rentals of $10,000,000 and $4 million respectively. In the U. S. and Canada it has grossed $44,693,786
Үй медиасы
Фильм алғаш рет 1997 жылғы 28 қазанда Warner Home Video компаниясы арқылы DVD форматында жарық көрді. Кейіннен 2012 жылғы 1 мамырда Blu-ray форматында да шығарылды.
The film was first released onto DVD by Warner Home Video on October 28, 1997. It was later released onto Blu ray on May 1, 2012.
Сыни қабылдау
Фильм көбінесе оң пікірлер алды. Rotten Tomatoes шолулар жинағы 23 сыншының пікірлеріне сүйене отырып, 91% «Жаңа» бағасын берді, орташа ұпай 7.1/10 болды, ал сайттың консенсусы былай деді: «Джеремия Джонсонның ойластырылған темпі көрерменнен белсенділік күтеді, бірақ ол Роберт Редфордтың керемет ойынымен толыққан драмамен сыйланады». Metacritic сайтында 7 сыншының пікірлері негізінде 75% балл жинады. The New York Times газетінің киносыншысы Роджер Гринспун 1972 жылғы шолуында: «Оның толыққанды табысқа жетпеуіне актерінің немесе идеясының кінәсі емес, көбінесе сценарийдің кінәсі – ол мәңгілік сұрақтарды ауырлатады және кейде Киелі кітап авторлары жазғандай сезіледі. Бірақ академиялық кино өнерімен байланысы бар Джеремия Джонсон өтемақыға толы. Онда керемет сұлулық, қорқыныш пен терең сезімдік сәттер бар». Канн кинофестиваліндегі Variety басылымында былай делінген: «Фильмнің өзіндік күші мен сұлулығы бар, кемшілік тек кейіпкерлердің көпшілігі ұмтылып жүрген гуманистік рух пен бостандықтың толыққанды түсіндірілмеуі болуы мүмкін. Бұл демистификациясымен, ластығымен және сол заманның қатыгездігін көрсетуімен жаңа типтегі вестерн емес, сонымен қатар оның батырлық аспектілері де бар. Алайда, ол үнді-ақ қатынастарына терең түсінік береді және тамаша режиссура, көркем операторлық және шебер монтаждың арқасында пайда көреді». Chicago Tribune газетінің Джин Сискел фильмге 4 жұлдыздың 3-ін берді және былай деп жазды: «Қызығы, оқиғаға үйлеспейтін, зорлық-зомбылық көріністерінде Поллак ерекше көзге түседі. Джеремияның қасқырлардың үйірмесімен, кейіннен индейлердің үйірмесімен болған шайқасы режиссура мен монтаждың керемет мысалы». Los Angeles Times газетінің Чарльз Шамплин фильмді «сирек кездесетін және жаңартатын шынайылығы» үшін мақтады, осылай деп түсіндірді: «Фильм өмір салтын ашпайды, керісінше, бізді оның ішіне енгізеді. Кремень мен болатпен от жағу қиын және көңілсіз жұмыс сияқты көрінеді; аң аулау мен балық аулау да соншалықты қиын, қар да соншалықты суық, ал қолдар қызарған және сезімсіз болып көрінеді». The Washington Post газетінің Гари Арнольд фильмді «ауыр» деп сипаттап, «академиялық тиімділікпен, жеткілікті эмоцияларды тудырмай немесе жеке тарихты жинақтамай, жай ғана баяу жылдамдықпен өтеді. Бұл керемет тепе-теңдік және керемет әсерсіздік» деді. The Monthly Film Bulletin журналының Том Милн былай деп жазды: «Эндрю Каллаганның жақсы ойыны мен тамаша операторлық жұмысына қарамастан, Джеремия Джонсон көңіл көншітпейді, өйткені ол мүмкіндігінен төмен мақсат қояды және шындықты жасыру үшін кейбір алдаулар қолданады».
The film received generally positive reviews. Review aggregator Rotten Tomatoes gave it a "Fresh" rating of 91% based on reviews from 23 critics, with an average score of 7.1/10 and the site's consensus stating: "Jeremiah Johnsons deliberate pace demands an investment from the viewer, but it's rewarded with a thoughtful drama anchored by a starring performance from Robert Redford." On Metacritic it has a score of 75% based on reviews from 7 critics. The New York Times film critic Roger Greenspun noted in his 1972 review, "That it does not succeed entirely is perhaps less the fault of the actor or of the conception than of a screenplay that tends to be ponderous about its imponderables and that every so often sounds as if it might have been written by the authors of the Bible But for all its involvement with academic cinema art, Jeremiah Johnson is full of compensations. There are [moments] of great beauty and terror and deeply earned pathos." A report in Variety from Cannes stated: "The film has its own force and beauty and the only carp might lie in its not always clear exegesis of the humanistic spirit and freedom most of its characters are striving for. It is not a new type western, with its demystifications, dirt and underlining of the brutishness of the times, as well as its heroic aspects, but it does show a deeper insight into the Indian–white relations and benefits from superb direction, excellent lensing and sharp editing." Gene Siskel of the Chicago Tribune gave the film 3 stars out of 4 and wrote, "Oddly enough, it is the violent scenes, the ones that don't work within the story, in which Pollack excels. Jeremiah's battle with a pack of wolves, and, later, a pack of Crow Indians, are stunning examples of direction and editing." Charles Champlin of the Los Angeles Times praised the film for "a rare and tonic authenticity," elaborating that "the film does not so much reveal a way of life as thrust us inside it. Making fire with flint and steel looks the miserably frustrating job it is; hunting and fishing look as exasperating as they are; snow looks as cold as it is and hands have the numbed and purpled look it gives them." Gary Arnold of The Washington Post dismissed the film as "rather ponderous" as it "just sort of moseys along, in an academically efficient way, without ever generating enough emotion or accumulating enough personal history. It's remarkably even and remarkably uncompelling." Tom Milne of The Monthly Film Bulletin wrote, "Good as it is, with fine performances and superb camerawork by Andrew Callaghan, Jeremiah Johnson still disappoints because it aims lower than it might have and does some sleight of hand to conceal the fact."