Кіріспе

Қатты дискіде магниттік деректер сақталанатын дөңгелек дискі. Қатты дискідегі пластинка немесе қатты дискі – цифрлық деректерді қатты дискіде сақтауға арналған дөңгелек магниттік дискі. Пластинкалардың берік құрылысы оларға осы атты берді (дискеттерді жасау үшін қолданылатын икемді материалдардан өзгеше). Қатты дискілерде әдетте бір біліктің үстіне орнатылған бірнеше пластинка болады. Пластинка екі жағына да ақпаратты сақтай алады, әдетте әр пластинкаға екі жазу басы, әр бетке біреуі қажет.

Дизайн

Әрбір табақтың магниттік беті кішкентай, микрометрден кіші магниттік аймақтарға бөлінеді, олардың әрқайсысы ақпараттың бір екілік бірлігін көрсету үшін пайдаланылады. Қатты диск табағындағы (2006 жылғы дерек бойынша) әдеттегі магниттік аймақтың ені шамамен 200–250 нанометр (табақтың радиалды бағытында) және төменгі трасса бағытында шамамен 25–30 нанометрге созылады (табақтағы шеңберлік бағыт), бұл диск ауданының шаршы дюйміне шамамен 100 миллиард бит (15.5 Гбит/см²) сәйкес келеді. Негізгі магниттік орта қабатының материалы көбінесе кобальт негізіндегі қорытпа болып табылады. Қазіргі заманғы қатты дискілерде осы магниттік аймақтардың әрқайсысы бірнеше жүз магниттік түйіршіктен тұрады, олар магниттелуге жататын негізгі материал болып табылады. Жалпы алғанда, әрбір магниттік аймақтың магниттелуі болады. Ұздіксіз магниттік ортаның орнына магниттік түйіршіктерді пайдаланудың бір себебі – олар магниттік аймаққа қажетті кеңістікті азайтады. Ұздіксіз магниттік материалдарда Нель тікенектері деп аталатын құрылымдар пайда болады. Бұл қарама-қарсы магниттелудің тікенектері, және олар бір-біріне қарама-қарсы бағытта орналасуға бейімделген сырға ұқсас магниттердің қалыптасу себебімен байланысты. Бұл проблема тудырады, себебі тікенектер бір-бірінің магниттік өрісін бейтараптайды, сондықтан аймақ шекараларында бір магниттелуден екіншісіне өту Нель тікенектерінің ұзындығы бойынша жүзеге асады. Бұл ауысу ені деп аталады. Көптеген қатты диск табақтарында, дискіге шашырату немесе химиялық бумен қосылу арқылы жалатылатын, алмаз тәрізді көміртектен жасалған майлаушы қабаты бар, ол жабын деп аталады. Кремний нитриді, PFPE және сутектелген көміртектік материалдар да жабын ретінде қолданылған. PFPE жабынның үстіне майлаушы зат ретінде де қолданылуы мүмкін. Гранулярлы ортаның бағдары магниттік жазудың бойлық немесе тік бағытта қолданылуына байланысты. Реттелген гранулярлы орталар дәстүрлі гранулярлы орталардан жоғары сақтау тығыздығына мүмкіндік береді, ал биттік үлгілі орталар сақтау тығыздығы бойынша реттелген гранулярлы орталарды басып өте алады. Түйіршіктер бұл мәселені шешуге көмектеседі, өйткені әрбір түйіршік теория бойынша бір магниттік домен болып табылады (бірақ практикада әрқашан олай бола бермейді). Бұл магниттік домендер тікенектерді қалыптастыру үшін өсе алмайды немесе кішірейе алмайды дегенді білдіреді, сондықтан ауысу ені түйіршіктердің диаметрімен шамалас болады. Осылайша, қатты дискілерді жетілдірудің көп бөлігі түйіршік өлшемін азайтуға бағытталған.

Өндiру

Плиталар әдетте алюминий, шыны немесе керамикалық субстраттан жасалады. 2015 жылдан бастап ноутбуктердің қатты дискілері шыныдан жасалады, ал алюминий плиталары үстел компьютерлерінде жиі кездеседі. Дискілерді өндіру кезінде субстраттың екі жағына жұқа қабат жағылады, көбінесе магнитронды шашырату деп аталатын вакуумдық шашырату процесі арқылы. Қаптаманың күрделі қабатты құрылымы бар, ол әртүрлі металл (көбінесе магниттік емес) қорытпалардан тұрады, олар кристаллографиялық бағытты және олардың үстіне орналасқан магниттік медиа қабатының, яғни ақпарат биттерін сақтайтын пленканың түйіршік мөлшерін бақылау үшін оңтайландырылған. Оның үстіне қорғанышқа арналған көміртектік қаптама да осы шашырату процесінде жағылады. Плиталар әдетте бірнеше қабатты материалдардан тұрады, мысалы, тұқымдық қабат, жұмсақ магниттік қабаттар (SUL), олар кобальт пен темірден тұрады, мысалы, никель оксиді, никель манганы немесе темір манганы қорытпасынан жасалған антиферромагниттік (AFM) қабат, рутенийден жасалған аралық қабат. Toshiba 1991 жылдың сәуір айында MK1122FC моделімен осылай істеді; олардың зауыттары Areal-ге қарағанда әлдеқайда көп дисктерді шығара алды, ол көп ұзамай нарықтан жоғалып кетті. 2000 жылға қарай, басқа қатты дискі өндірушілер алюминийден шыны плиталарға көшуді бастады, өйткені шыны плиталар алюминий плиталарына қарағанда бірнеше артықшылықтарға ие. 2005–2006 жылдары қатты дискілер мен магниттік дискілер/медиа технологиясында маңызды өзгерістер болды. Бастапқыда биттерді сақтау үшін жазықтықта магниттелген материалдар қолданылды, бірақ бұл қазір тік магниттеумен алмастырылды. Бұл көшудің себебі – сақтау тығыздықтарын арттыру қажеттілігі, ал тік бағытталған медиа азаятын бит мөлшері үшін тұрақтырақ шешім ұсынады. Магниттеуді дискі бетіне перпендикуляр бағыттау дискінің жабылатын құрылымы мен магниттік материалдарды таңдауға, сондай-ақ қатты дискінің басқа компоненттеріне (мысалы, оқу басы мен электрондық арнаға) үлкен әсер етеді.